Capital'e abone olun.
FAZLA ARTIŞ DÖNEMİ Mİ?

Fazla artış dönemi mi?

Kurlar ve enflasyon yüksek seyrediyor. Artan enerji maliyetleri, vergiler de cabası...

Son Güncelleme: 07.03.2017

Yasemin Erdoğan
yerdogan@capital.com.tr

Kurlar ve enflasyon yüksek seyrediyor. Artan enerji maliyetleri, vergiler de cabası. Üstelik tüm parametrelerde de yukarı yönlü hareket sürüyor. Böyle bir ortamda zam yapmak da kaçınılmaz oluyor. Farklı sektörlerden pek çok şirket, yüzde 8-15 bandında fiyat artırmaya hazırlanıyor. Geçmiş dönemlerde yılda bir kez fiyat güncellemesi yapan şirketler, bu yıl birden fazla artış yapmaya hazırlanıyor. İkinci artışları ise piyasanın yönü ve konjonktür belirleyecek.

İŞ DÜNYASI, 2017’YE SON DERECE SICAK bir gündemle girdi. Yüksek döviz kurları, artan enerji maliyetleri ve ek vergiler, şirketlerin yola zamsız devam edemeyeceğini gösteriyor. Zaten sektör bağımsız çoğu şirketin 2017 fiyat politikasında, farklı oranlarda da olsa artış yapmak var. Kimi kategoriler fiyat artışını yüzde 7-8 bandında, yani öngörülen enflasyon oranında tutmaya çabalarken, bir kısmı da tüm yılda birkaç kez olmak üzere yüzde 15’i bulan düzeyde zam planlıyor. Sektör uzmanlarına göre gıda sektöründe kârlılığın alarm vermemesi için 6 aylık dilimlerde yüzde 8-15 arasında fiyat artışı yapmak elzem. Organize perakende oyuncularının fiyat artış formülü ise minimum “enflasyon + 3 puan” şeklinde. 2017 için yüzde 7-8 zam öngören sektör uzmanları, bu rakamın üzerine 3 puan ekleyerek yüzde 10-11 bandında bir fiyat artışının şart olduğunu vurguluyor. Girdileri dolar bazlı olan inşaatta da ciddi bir zam kapıda. “Demir fiyatlarındaki artış, kıymetli arsanın az olması, dövizdeki değişkenlik konut fiyatlarını etkiliyor” diyen Metal Yapı Konut Genel Müdürü Akın Karali, kârlılıkta alarm sınırına gelmemek için yapılması gereken minimum zammın yüzde 15 olduğunu belirtiyor. Otomotiv şirketleri ise yükselen dövizin yanı sıra artan ÖTV oranları nedeniyle de zam yapmamaya direnemeyecek. 2017 için sektör genelinde beklenen zam oranı en az yüzde 8 düzeyinde.

ZAM FURYASI KAPIDA

Uzmanlara göre 2017, hem rekabet hem fiyat savaşları açısından oldukça zorlu geçecek. Yapılan araştırmalar da bu öngörüyü doğruluyor. Örneğin TEPAV’ın önümüzdeki 3 aya ilişkin satış fiyatı beklentilerinin göstergesi olan TEPE Endeksi, hangi alanlarda fiyat artış olacağına dair önemli bir fikir veriyor. Fiyat artış beklentisinin, Aralık 2015’te 37,4 endeksindeyken 2016 Aralık’ta 50,7’ye yükseldiği görülüyor. Zam beklentisinin en yoğun olduğu alan ise perakende. Endeksteki sektörel dağılımda ilk sırayı 60,9 ile organize perakende alıyor. Onu 51,4 ile elektronik aletler, 50,6 ile de motorlu taşıtlar izliyor. Zaten şirketlerin fiyat stratejileri de bu öngörülere göre kurgulanmış durumda. Makro Market Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Songör, “Sektörümüz fiyat odaklı rekabetten sıyrılabilirse yıl bazında ortalama enflasyon farkına ek olarak yüzde 3 düzeyinde fiyat geçişlerinin yapılması şart” diye konuşuyor. Songör, şunları ekliyor: “Matematik olarak baktığımızda, 2017’de yüzde 8 enflasyon var. Sektörümüz fiyat odaklı rekabetten sıyrılabilirse yıl bazında ortalama yüzde 10 fiyat geçişlerinin yapılmasından yanayım. Sektörümüzün ve işletmelerin geleceği için bu şarttır.” Sarar Yönetim Kurulu Başkanı Cemalettin Sarar, 2017’nin tüm sektörler için zor bir yıl olacağı görüşünde. Sarar, “Dövize dayalı maliyet unsurlarında da artışlar olacağı ve piyasanın durgunluğuyla satış kayıplarının olması da muhtemeldir” diyor ve grup olarak bu yıla dair fiyat politikalarını şöyle özetliyor: “Mevcut maliyet çalışmalarında elde edebileceğimiz tasarruflarla fiyatlarda oluşacak zorunlu artışlar bir nebze de olsa daha düşük oranlarda tutmayı hedefliyoruz.”.

KAÇ KEZ ZAM OLACAK?
2017’deki zamların oranı kadar, kaç kez olacağı da önem taşıyor. Uzmanlara göre özellikle temel tüketim ürünlerinde ve perakendenin bazı alanlarında birden çok zamma hazır olmakta fayda var. Örneğin gıda perakende, hazır giyim gibi kategorilerde yıl boyunca en az 2 kez zam öngörülüyor. Perfetti Van Melle Türkiye Pazarlama Direktörü Serkan Ergün, “Bazı kategorilerde yüzde 1 bile zam yapmak sorun oluştururken talep fiyat esnekliği düşük olan bir segmentte maliyet değişimlerini fiyata yansıtmak görece daha kolay. Sektör genelinde son 10 yılda çoğunlukla enflasyon oranında ve yılda bir kez zam yapmak kârlılığın sürdürülebilirliği anlamında yeterliydi. Ancak bu yıl sektör birden fazla zamma hazır olmalı” diyor. Sarar Yönetim Kurulu Başkanı Cemalettin Sarar’ın değerlendirmeleri şöyle: “2016’da bile kârlılıklarımız alarm sınırında. Özellikle perakende grubumuzda AVM kiraları bizleri çok zorluyor. Grup olarak tahminimiz sezon başlarında, yani yılda 2 defa, zam değil ancak fiyat güncellemesi yapılabilir.” Fiyat artışının kaçınılmaz olacağını söyleyen Ece Holding Yönetim Kurulu Başkanı Erdem Çenesiz ise “Fiyat artışı yapamayan şirketler sürdürülebilirliklerini kaybedebilir” diyor ve öngörülen zamma dair şu bilgileri veriyor: “Banyo ürünlerinde yüzde 15 civarında yılbaşı fiyat geçişi, yıl ortasına yakın da enflasyon durumuna göre ikinci bir fiyat ayarlaması yapacağız. İkinci artış yüzde 5-7 civarı olabilir. Fiyat artışlarımızı maliyet ve geçmiş yıllardaki kâr marjımızı koruyarak planlayacağız.”

KÂR BASKISI ARTACAK
Yüksek kur, artan maliyetler ve yoğun rekabet, şirketler üzerindeki kâr baskısını daha da artıracak. Bazı sektörler, kârdan feragat etmeyi göze almış durumda. Peki kârlılıkta alarm sınırına gelmemek için nasıl bir zam stratejisi izlenmesi gerekiyor? Ece Holding Yönetim Kurulu Başkanı Erdem Çenesiz, “Fiyatlarını maliyetleri kadar artıramayan ve kendi fonunu faaliyetlerinden yaratmayan şirketler için zor bir yıl olacak” diyor. İş adamı, “Fiyat artışı bir tercih değil, zaruret. Aksi takdirde maliyet kadar fiyat artıramayan şirketlerin ayakta kalması zor olacaktır” diye konuşuyor. Makro Market Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Songör de aynı fikirde. “Mevcut durumda kârlılık diye bir şey kalmadığı için bu şekilde devam etmesi sürdürülebilir bir durum değil” diyen Songör, perakendedeki kâr baskısını şöyle anlatıyor: “Net kâr eden kurum sayısı çok azalmış durumda. Bu durum onları da zarar hattına çekecektir. Bu da sektör için büyük tehdit. Perakendeciler kırıcı rekabeti bir yana bırakıp verimliliğe odaklanmak zorunda.” Bimeks Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ahmed Akgiray, “Kârlılıkta alarm sınırı, sürdürülebilir faaliyet kârının altına düşmemek olarak görülmelidir” diyor ve sözlerini şöyle sürdürüyor: “Sektörümüzde fiyatlar kur etkisine de açık durumda. Dolayısıyla fiyat değişikliklerinin sıklığı, biraz da kurdaki değişimlere bağlı. Etkin gider yönetimi ve hızlanmış stok devriyle düşük marjlarda da kâr etmek mümkün olacak.” Kârlılık ve rekabet baskısının ciddi biçimde hissedileceği sektörlerden bir diğeri de plastik. PAGEV Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Eroğlu, “Maalesef artışları fiyatlarımıza yansıtacağız” diyor ve şöyle devam ediyor: “Döviz fiyatlarındaki bu artış konsolidasyona sebep olabilecek. Sektörde kümüle olarak yüzde 18’e varan artışlar olacaktır. Bu artışlar özellikle bahar aylarından itibaren artarak uygulanacaktır.”  
  • 1
  • 2
  • 3

  • Etiketler: fiyat strateji artış

    İsminiz:

    Yorumunuz:


    FOTO HABER