Capital'e abone olun.
YAŞAM SINIRI AŞILIR MI?

Yaşam sınırı aşılır mı?

Sadece son 1 yılda bilişim sektöründe kârda yüzde 20, hazır giyimde yüzde 50, turizmde yüzde 80’e varan düşüş yaşandı...

Son Güncelleme: 23.02.2017

Nilüfer Gözütok
ngozutok@capital.com.tr

Artan maliyetler, daralan pazarlar ve rekabet en çok kârı vurdu. Sadece son 1 yılda bilişim sektöründe kârda yüzde 20, hazır giyimde yüzde 50, turizmde ise yüzde 80’e varan oranda düşüş yaşandı. 5 yıl öncesinden çok daha düşük marjlarla faaliyetlerini sürdürmeye çalışan sektörler içinde kârda yaşam sınırına dayananların sayısı da bir hayli çok. Üstelik 2017’de mevcut konjonktürün iyileşmemesi halinde sektörler yine marjlarda düşüşü, yani yaşam sınırının altına inişi kaçınılmaz görüyor.

İş dünyasında kârlılık adeta alarm veriyor. Sadece son 1 yılda bilişim sektöründe kârda yüzde 20, hazır giyimde yüzde 50, turizmde ise yüzde 80’e varan oranda düşüş yaşandı. Geride bıraktığımız 5 yılı baz aldığımızda da kârdaki kritik değişim net olarak ortaya çıkıyor. Capital olarak mercek altına aldığımız 22 sektörün bugünkü kâr marjını 5 yıl öncesiyle kıyasladığımızda sadece lojistik ve elektrolitik bakır sektörünün kârını koruduğunu, geri kalan 20 sektörde ise düşüş olduğunu görüyoruz. Yaşanan düşüş bazı sektörlerde öylesine radikal bir seviyede ki gelinen noktada çok sayıda sektörde kârlar yaşam sınırına dayanmış durumda. Beyaz eşya, enerji, bilişim, gıda perakendeciliği ve hazır giyimin de aralarında olduğu bu sektörlerde kâr marjını sınıra getiren bir değil birçok neden var. Bu nedenler arasında ise ekonomideki ve hedef pazarlardaki daralma, düşen tüketici güveni ve talep, artan rekabet ve kapasitelerin verimli kullanılamaması öne çıkıyor. Düşen talep ve artan maliyetlere rağmen fiyat artışına gidemeyen sektörler, kârdaki düşüşü telafi edemedikleri için yaşam sınırında faaliyetlerini sürdürmeye çalışıyor.

KRİTİK RİSK NOKTASI
Kârda yaşam sınırı her sektör için farklı. Bilişim ve inşaatta bu oran yüzde 20’nin altı olarak açıklanırken, enerjide yüzde 17, elektronikte yüzde 15, turizm otelcilikte yüzde 5-10, mobilyada yüzde 5-6, teknoloji perakendeciliğinde yüzde 5’in altına düşülmesi olarak ifade ediliyor. Reeder CEO’su Uygar Saral, bilişim sektöründe kârlılığın yüzde 20’nin altına inmesinin tehlike çanlarını duymak anlamına geldiğini söylüyor. “5 yıl öncesinde riskin çok daha az olduğu bir piyasada bu oran yüzde 40’lar düzeyindeydi” diyor. Aksis Bilgisayar CEO’su Cavit Akşehirlioğlu da bilişimde kârlılığın yazılımda yüzde 20, donanımda yüzde 5 ve bakımda yüzde 20’nin altına düşmesi durumunda riske gireceğini ifade ediyor. 5 yıl öncesinde sektörün yaşam sınırının bu oranların 2 katı olduğuna dikkat çekiyor. Metal Yapı Genel Müdürü Akın Karali, bir inşaat şirketinin faaliyetlerini devam ettirebilmesi için minimum kârlılık oranının yüzde 20 olduğunu açıklıyor. “Geçtiğimiz yıllarda bu oran yüzde 30- 50 arasındaydı” diye konuşuyor. CMS Jant ve Makina CEO’su Ünal Kocaman, EBİT- 70 CAPITAL 2 / 2017 DA marjlarının yüzde 8’in altına düşmesinin kendi sektörleri için tehlike arz ettiğini anlatıyor. Gerekçesini şöyle açıklıyor: “Çünkü bu tesislerin ayakta tutulabilmesi için zaten yaratılan EBİTDA’nın dörtte biri eskiyen makine parkını yenileme ve tesisi belirli bir verimlilik seviyesinde tutmak için sürekli yeniden yatırıma kanalize edilir. Kalan fonlarla da büyüme ve kapasite artışı yatırımı, borçların ödenmesi, vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi ve ortaklara kâr dağıtımı yapılacağı düşünüldüğünde marjların ne kadar sınırda olduğu daha iyi anlaşılacaktır.”

5 YILLIK PERFORMANS

Bugün sektörlerin ortalama kâr marjlarına baktığımızda aslında mevcut tabloda birçok sektörün yaşam sınırına yaklaştığı hatta ulaştığı dikkat çekiyor… Örneğin bilişim sektöründe 5 yıl önce yüzde 40 olan ortalama kâr marjı bugün yüzde 20 olarak ifade ediliyor. 5 yıl öncesine kıyasla ambalajda bu oran yüzde 10’dan yüzde 3-5’e, hazır giyimde yüzde 15’ten yüzde 8-10’a, inşaatta yüzde 50’den yüzde 15-20’ye, bilgisayar ve cep telefonunda yüzde 50-60’tan yüzde 20-25’e, elektronikte yüzde 15-20’den yüzde 10-15’e gerilemiş durumda. Sektörleri bu noktaya taşıyan nedenlere gelince….
Kâr marjı yüzde 50 daralan un sektöründe, atıl kapasite kârlılığı düşüren neden olarak gösteriliyor. Un sektöründe 1980-2000 döneminde uygulanan teşvik ve yüksek kârlılıkla beraber hızla yükselen üretim kapasitesinin şu an sektörün kanayan yarası olan atıl kapasite sorununu ortaya çıkardığını belirten Ulusoy Un Yönetim Kurulu Başkanı Eren Günhan Ulusoy, 5 yıl önce yüzde 10 civarında olan kâr marjının yüzde 5’e düştüğünü açıklıyor. Ambalaj sektöründe marjları yüzde 10’dan yüzde 3-5’e gerileten ana neden de un sektörüyle aynı. Dunapack Dentas Genel Müdürü Buğra Sükan, ekonomik durağanlığın yanı sıra sektöre yapılan yatırımlarla kapasitelerin talepten daha hızlı artmasının bu durumda etkili olduğunu dile getiriyor.  
  • 1
  • 2
  • 3

  • Etiketler: karlılık yaşam sınırı maliyet

    İsminiz:

    Yorumunuz:


    FOTO HABER