Capital'e abone olun.
SORUNLU POTANSİYEL

Sorunlu potansiyel

2017’de bankaların 7-7,5 milyar TL tahsili gecikmiş alacak satışı yapacağı öngörülüyor...

Son Güncelleme: 26.01.2017

Elçin Cirik
ecirik@capital.com.tr

Bankacılıkta son dönemin en büyük sorunlarından biri, oranı yüzde 3,2’lere kadar çıkan tahsili gecikmiş alacaklar. Bankalar, bilançolarını hafifletmek için kanuni takibe intikal eden kredilerinin önemli bölümünü varlık yönetim şirketlerine devrediyor. İlk olarak 2008 yılında faaliyete geçen varlık yönetim şirketleri, 2016’nın yarısından itibaren 1,5 milyona yakın kredi borçlusunun peşine düştü. Bugüne kadar 500 bin borçludan tahsilat gerçekleştirildi. Mevcut borçluların yüzde 90’ı bireysel borçlulardan oluşuyor. 2016 sonu itibariyle varlık yönetim şirketleri tarafından toplanan borç miktarı 27 milyar TL’yi buluyor. BDDK verilerine göre bankaların elindeki yaklaşık 55 milyar TL tahsili gecikmiş alacak tutarıyla birlikte finans sektöründeki toplam tahsili gecikmiş alacak tutarı 82 milyar TL’ye ulaşıyor. Lider varlık yönetim şirketlerinin yöneticileri, önümüzdeki dönemde Türkiye’de bankaların satışa çıkaracakları alacak tutarının her yıl daha da artacağını öngörüyor. Büyüme planlarını da bu beklentiler üzerinden yapıyorlar.

EN ZOR TAHSİLAT
Aslında varlık yönetim şirketlerinin işleyişi basit. Bankalar ellerinden çıkarmak istedikleri tahsili gecikmiş alacakları için ihale düzenliyor ve varlık yönetim şirketleri bu dosyaları inceleyerek fiyat sunuyor. Yapılan ihale sonucu tahsili gecikmiş borcu satın alan varlık yönetim şirketi, bankanın borçlularıyla bağlantıya geçerek borcu tahsil etmeye çalışıyor. “Borcu yapılandırılmış bir alacak bize satıldıysa borçlunun bankayla olan sözleşmesi neyse ona uyarız. Bankanın istediğinden bir kuruş fazla isteyemeyiz” diyen Varlık Yönetim Şirketleri Derneği Başkanı ve Güven Varlık Yönetim Kurulu Başkan Vekili Hasan Tengiz, 2008-2016 arasında bankaların 27 milyar TL’lik ana tahsili gecikmiş alacaklarını 3,3 milyar TL’ye satın aldıklarını açıklıyor.
Burada esas nokta, satın alınan alacakların ne kadarının tahsil edilebildiği. Bankaların ortalama 2-3 yıl boyunca yoğun tahsilat çabalarına rağmen alamadıkları borçları tahsil etmek çok kolay olmuyor. Hasan Tengiz, “Bu portföylerin kredi borçluları, ya işini kaybetmiş ya da gelirinin çok ötesinde kredi kullanmış kişi ve kuruluşlar. Biz borçluların bir kısmına hiçbir zaman ulaşamıyoruz” diyor. Varlık yönetim şirketlerinin bugüne kadar gerçekleştirdikleri tahsilat rakamı 2,8 milyar TL’ye ulaşıyor. İstanbul Varlık Genel Müdürü Selçuk Tuncalı, sektör olarak bu yılın ilk 6 ayında toplam 600 milyon TL tahsilat yaptıklarını açıklıyor.

KÂRLILIK NE DÜZEYDE? 

Peki bu alan kârlı mı? Selçuk Tuncalı, bankanın borçlularından ancak yüzde 30’una direkt olarak ulaşabildiğini, ardından ulaşabilme oranını artırmak için yüksek iletişim ve istihbarat yatırımı yaptıklarını belirtiyor. Tuncalı, “Bu nedenle operasyonel giderlerimiz her yıl artıyor. Bugün tahsil edilen her 100 TL için 35 TL operasyonel harcama yapıyoruz. Tabii bir de başlangıçta yüzde 10-15 gibi borçları satın alma maliyetimiz var. Yani kâr dışarıdan görüldüğü kadar cazip değil” diyor. Sektörün bir diğer gerçeği de alınan tahsili gecikmiş alacak portföylerinin uzun vadeli yatırım olması. Bu durumda bir portföyün gerçek kârlılığı ancak 7-8 yılın sonunda görülebiliyor. Hasan Tengiz, “Yıllara yayılan bir kârlılığımız var o nedenle net bir kâr oranı vermek mümkün değil. Ama sektörde kârlılık yüzde 15’lerde, daha fazla değildir” diye konuşuyor. Tabii kârlılığı, bankaların tahsili gecikmiş alacaklarını satma iştahına devam etmeleri de direkt olarak etkiliyor. Örneğin 2015 yılında yaşanan iki seçim nedeniyle bankalar Türkiye’de sadece 1 milyar 950 milyon TL borç satışı gerçekleştirdi. 2014’te ise bu rakam 6 milyar TL seviyesindeydi. 2016’da ise ilk 6 ayda satılan borç miktarı 3 milyar TL’yi geçti. Sektörün yıllık ortalama yüzde 35 büyüdüğünü aktaran Final Varlık Genel Müdürü Fahrettin Özyapar, bu yılın sonunda bankaların alacak satışının 6 milyar TL’ye ulaşacağını öngörüyor. Varlık yönetim şirketleri yöneticileri, 2017 yılı için de bankaların en az 6 milyar TL’lik gecikmiş tahsil alacağı yapacağı konusunda hemfikir.   
  • 1
  • 2
  • 3

  • Etiketler: finans varlık yönetimi bankacılık

    İsminiz:

    Yorumunuz:


    FOTO HABER