Capital'e abone olun.
ELEKTRİĞİN YÜKSELİŞİ

Elektriğin yükselişi

Dünyamız yeni bir elektrik çağının eşiğinde duruyor.

Son Güncelleme: 01.08.2011



2030 yılına kadar global üretim kapasitesinin üçte iki oranında artmasının beklendiği bu günlerde ulaştırma, endüstri ve deniz suyunun tuzdan arındırılması gibi alanlarda elektrik ile diğer enerji kaynakları arasındaki rekabet hızla artıyor. Dünyamız yeni bir elektrik çağının eşiğinde duruyor. Elektriğin inanılmaz başarı öyküsü karanlıkta ya da bir başka deyişle Bavyera Krallığı'nda başlamıştı. Orası efsanevi Kral II. Ludwig'in yaklaşık 140 yıl önce yeni bir teknoloji çağının, yani elektrik devrinin kapısını açtığı ıssız Graswangtal Vadisi'ydi. Bulutsuz kış akşamlarında, halkı uyurken, bu ihtiyatlı kral atların çektiği bir kızak ile ayışığıyla aydınlanan bir ormanda gezintiye çıkardı. Bu muhteşem gösteriye şahitlik etmeye yetecek kadar az sayıda şanslı insan için bu kraliyet kızağı, olağanüstü bir manzaraydı ve aynı zamanda neredeyse gün ışığı kadar parlak gizemli bir ışıkla aydınlatıldığından geleceğin bir simgesi gibiydi. Siemens'in pille çalışan karbon elektrik ark lambalarıyla aydınlatılan Ludwig'in kızağı, elektrikle aydınlatma özelliği olan çok sayıda kraliyet icatlarından ilkiydi. Örneğin, 1878 yılında, bu kaprisli kral, Linderhof Sarayı'nın altında gözlerden uzak bir suni mağara inşa edilmesini buyurmuştu. Yeraltında bir gölü ve şelalesi olan bu mağara, daha sonra Richard Wagner'in Tannhauser Operası'ndaki Grotto of Venus ile Capri Adası'ndaki Blue Grotto'ya örnek oldu. Burası,Werner von Siemens tarafından keşfedilen bir konsepti temel alan, özel olarak inşa edilmiş bir binada çalıştırılan buhar makinası ile beslenen 24 Schukert elektrik jeneratörü ile aydınlatılıyordu. Bu aslında dünyanın ilk küçük ölçekli elektrik üretim tesisiydi. Bu yeni enerji formundan tek kârlı çıkan kişi II. Ludwig değildi. Bu efsanevi kral, kendi kalesini elektrikle aydınlatmaya başladıktan sadece birkaç yıl sonra halk da onun nimetlerinden faydalanmaya başlamıştı. Thomas Alva Edison'un akkor telli ampülü geliştirmesinin ve Siemens'in büyük miktarlarda elektrik üretimini olağanüstü kolaylaştıran dinamo elektrik prensibini keşfetmesinin ardından, dünyanın dört bir yanında her geçen gün daha fazla sayıda şehir, elektrik çağına doğru ilk adımlarını atmaya başladı. 1880'lerin ortalarına gelindiğinde New York, Londra ve Berlin gibi şehirler tamamen elektrikle aydınlatılıyordu. Bu arada Siemens de 1879 yılında elektrikle çalışan ilk lokomotifi ve 1881 yılında da ilk elektrikli tramvayı geliştirmişti. 1890 itibarıyla dünyanın ilk elektrikli metrosu Londra caddelerinin altında faaliyet gösterir durumdaydı. 1905'de ise Siemens Berlin'de özellikle bir otel taksisi olarak kullanılan ilk elektrikli otomobil olan Elektrische Viktoria'nın üretimine başlamıştı. Elektrik kullanımı 20'nci yüzyıl boyuncabüyük bir hızla arttı. Karlsruhe Teknoloji Enstitüsü (KIT) Başkanı Prof. Eberhard Umbach, "Kilometre taşlarından biri de itiş gücü olarak buhar yerine elektriğin kullanılmaya başlanmasıydı. Bugün elektrikli diş fırçalarından tutun da trenlere, endüstriyel süreçlere kadar hemen her yerde bir hayli etkin elektrikli motorların kullanıldığını görürsünüz" diyor.

Geçici bir trendden fazlası.
Elektrik çağı kesinlikle bitmek üzere değil. KIT tarafından yapılan bir araştırmaya göre, bugün Almanya'da elektriğin toplam enerji tüketiminden aldığı pay yüzde 22. Bu rakamdan en büyük payı yüzde 43 ile endüstri alırken, ardından her biri yüzde 27 pay alan konutlar, ticaret, alışveriş ve hizmetler geliyor. KIT, bu sektörlerin tümünde tüketimin yıllık yüzde 1,4 oranında artmaya devam edeceğini tahmin ediyor. Umbach, "Ayrıca diğer enerji formlarından da enerjiye doğru bir geçiş olduğunu gözlemliyoruz" diyor. Hepsi hesaba katıldığında, Uluslararası Enerji Ajansı, global elektrik tüketiminin 2035 yılına kadar yüzde 70 civarında artacağını öngörüyor. Bir başka ifadeyle şu anda yeni bir elektrik çağının eşiğinde duruyoruz. Umbach'a göre elektrik, günümüz binalarında kullanılan konvansiyonel ısıtma sistemlerine ciddi bir rakip olacak. Örneğin, elektrikli ısıtma pompaları, karbon yakıt tabanlı sistemlere kıyasla ısı vermekte çok daha etkin. Özellikle de ileri ısı yalıtımının binaların ısıtılması için gerek duyulan enerji miktarını her geçen gün daha da düşürdüğü bugünlerde. Üstelik Federal Isı Pompaları Endüstrisi Derneği'ne göre, ısı pompaları yüzünden çevreye yayılan zararlı CO2 emisyonu, kalorifer yakıtı temelli ısıtmadakinden yüzde 40 daha az. Umbach, "Endüstriyel uluslarda en büyük enerji tüketicisi, binalar için ısı üretimidir. Ben burada elektrik adına büyük bir potansiyel görüyorum" diyor.  
  • 1
  • 2

  • Etiketler:

    İsminiz:

    Yorumunuz:


    FOTO HABER