Capital'e abone olun.

Fabrikasız şirketler

Bugün dünyanın dört bir yanında yüzlerce fabrikasız şirket mevcut.

Son Güncelleme: 01.09.2011



Türk şirketleri de Nike ve Apple gibi dünya devlerinin öncülüğünü yaptığı küresel trendi takip ediyor. Aralarında fabrikalarını kapatıp bu üretim modeline geçenler de var, kurulduğu ilk günden beri bu modeli benimseyen de... Koton, Arzum, Kiğılı, Emsan, Blue House, Homend, Twigy gibi pek çok Türk markası üretiminin tamamını Türkiye ve yurtdışındaki fason üreticilere yaptırıyor. Capital, fabrikasızlığın dünyada geldiği boyutla fabrikasız şirket olmanın avantaj ve dezavantajlarını araştırdı. Kuzey Amerika'daki stratejik planımız, müşterilerin günlük giyim isteklerini ve ihtiyaçlarını karşılamak için marka yönetimi, pazarlama ve ürün tasarımına yoğunlaşmaktır. Üretimimizin önemli bir bölümünü Amerika ve Kanada pazarlarından tüm dünyadaki yüklenicilere kaydırmamız, şirketin kaynak ve sermayesinin markalarına tahsis edilmesi konusunda büyük bir esneklik sağlayacaktır." Naomi Klein'ın "No Logo" adlı kitabının "Terk edilen fabrika" bölümü bu sözlerle başlıyor. Konuşmacı iseLevi Strauss'un 1997 ve 1999 yılları arasında 22 fabrikasını kapatma ve Kuzey Amerikalı 13 bin kişiyi işten çıkarma kararını açıklayan, o dönemin Levi Strauss Amerika Ülkeleri Bölümü Başkanı John Ermatinger. Sadece Levi Strauss değil, Nike'dan Apple'a, Barbie'ye kadar pek çok dünya şirketi fabrikalarını tek tek kapatıp dünyanın dört bir yanından çoğunlukla da Uzakdoğu'dan üreticilerle üretim sözleşmeleri yaptılar. Amaç, ana işleri olarak gördükleri tasarım, satış, ürün geliştirme, marka ve pazar-lanmaya odaklanmak hem de işletme maliyetlerinden kurtularak kârlılığı yükseltmekti. Bugün dünyanın dört bir yanında, ünlü Japon guru Kenichi Ohmae'nin deyimiyle, yüzlerce "fabrikasız şirket" (fabless company) faaliyet gösteriyor. Türk şirketleri de bu küresel trendi takip ediyor. Aralarında fabrikalarını kapatıp bu üretim modeline geçenler de var, kurulduğu ilk günden beri bu modeli benimseyenler de... Koton, Kiğılı, Arzum, Twigy gibi pek çok Türk markası üretiminin tamamını Türkiye ve yurtdışındaki fason üreticilere yaptırıyor. Capital fabrikasızlığın dünyada geldiği boyutla fabrikasız şirket olmanın avantajlarını ve dezavantajlarını araştırdı.

Hangi şirketlerin fabrikası yok görmek için görsele tıklayın

FASONCUDAN YENİ DEVLER YARATILDI
Global ekonomi, fabrikasız şirketlerin varlığından pek çok açıdan pozitif etkilendi. Ana şirketler ürünün tasarımı, üretimi ve sunumu aşamasında kaliteyi yakalamak için özellikle Uzakdoğulu üreticilere büyük oranda bilgi ve yetenek transferi gerçekleştirdi. Sonuçta LG gibi üreticiler, General Electrics gibi şirketler için üretim yaparken, onlardan çok fazla şey öğrendi. HTC, Motorola ve diğer şirketler için tasarlayıp ürettiği akıllı telefon işinden inanılmaz kazandı. Tüm bu şirketler şimdi esas marka sahiplerini pazarda zorlayan, güçlü rakipler haline geldi. Insead İş Okulu'ndan Prof. Dr. Amitava Chatto-padhyay, "Bu yüzden GE beyaz eşya işini satmaya çalışıyor. HTC ise bugün dünyadaki en büyük 3'üncü akıllı telefon üreticisi ve hemen Apple ile Samsung'un arkasından geliyor" diyor. Emory Üniversitesi'nden Dr. Jagdish Sheth ise fabrikasız şirketlerin global ekonomiye kazandırdıkları hakkında şunları söylüyor: "Esneklik ve hız fabrikasız şirkete sahip olmanın en önemli avantajları. Bu sayede doğal afet ya da insan eliyle yaratılan savaş, terörizm ve politik belirsizlik gibi konuların riskini minimuma indirmek de daha kolay. Ayrıca, sözleşmeli şirketler içsel tedarik zincirinden daha uyumlu." Sheth, fason üreticilerin işlerini yaptığı markaların ve fabrikasız şirketlerin karşısına rakip olarak çıkmasını ise tehdit olarak görüyor ve devam ediyor: "Fabrikasız şirket fasoncusuyla kendi know-how'ını paylaşmak zorunda kalıyor. Fasoncu ileride ana şirketin rakibi haline gelebiliyor. Çin'e üretimin, Hindistan'a ise servislerin outsource edilmesi sonucunda şu anda dünyada ortaya çıkan durum da tam olarak bu..."  
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

  • Etiketler:

    İsminiz:

    Yorumunuz:


    FOTO HABER