Capital'e abone olun.
GELECEKTE NE OLACAK?

Gelecekte ne olacak?

Prof. Jorgen Randers ilginç iddiaları olan bir gelecek analisti. İşte Randers ile yaptığımız sohbetin detayları...

Son Güncelleme: 12.01.2017

* Neden Çin?
 Çünkü, Çin, bahsettiğim tarım toplumundan dönüşüm sürecinin tam ortasında olan çok büyük bir ülke. Çin, basitçe Japonya ve Güney Kore modelini takip ediyor. Japonya ekonomik mucizesini 1950’lerden 1990’lara kadar gerçekleştirdi. Güçlü bir devlet olan Japonya’yı Uluslararası Yatırım ve Ticaret Bakanlığı yönetiyordu ve 40 yıl içinde ülkeyi fakirlikten zenginliğe taşıdı. Güney Kore de aynı şeyi yaptı. O örnekte de güçlü bir devlet ve çok büyük holdingler vardı ve 1962’den itibaren 2000’lere kadar bir tarım toplumundan bir post-endüstriyel topluma dönüştüler. Çin de tamamen aynı şeyi yapıyor. İşe 1982’de başladılar ve bu sürecin 25’inci senesindeler.
* ABD neden kaybeden ülkelerden biri olacak?
 Çünkü dünyanın en zengin ulusu onlar. Yani yukarda bahsettiğim ekonomik kalkınma sürecinde en ileriye gidenler onlar. Şu an için en yüksek verimliliğe sahipler. AR-GE, sağlık gibi sektörlerde en çok iş gücüne onlar sahip. Ama bir sonraki nesilde kişi başına düşen tüketim harcamaları durağanlaşacak.
* Büyük bir gelir dağılımı eşitsizliğinden söz ediyorsunuz. Dünya ekonomisi ve siyasi düzen buna göre nasıl şekillenecek?
 İlk mesajım şu; büyüme yavaşlayacak, zengin ulusların nüfusu aynı kalacak veya azalacak. Çin’de bile bu süreçte nüfus azalacak. Yani Çin’de nüfustan dolayı bir baskı yok ama kişi başına düşen GSMH’den dolayı bir baskı olacak. Bu, zengin ülkelerde yok. Daha sonraki soru tüm bunların dünyadaki varlık dağılımına olan etkisi. Önce zengin ülkeleri ele alırsak (ABD, AB, Japonya, Avusturalya gibi) gördüğümüz şey, varlığın zenginlerin elinde daha da fazla konsantre olduğu. Bunu en iyi de ABD’de gözlemliyoruz. Mavi yakalılar ve basit ofis işleri yapanların maaşları, 1980’den beri reel olarak artmadı. Ülkenin en zengin yüzde 25’ine,özellikle de yüzde 1’ine baktığımızda ise aynı süreçte kişi başına düşen gelirin çok ciddi arttığını görüyoruz. ABD’deki gelir artışının çoğunu bu elit kesim elde etti. Bunlar 1980’de olduklarından çok daha zenginken, ABD vatandaşlarının çoğu şu anda 1980’de oldukları yerde veya daha kötü durumdalar. ABD seçimlerinde, Trump’ın yükselişinde gördüğüm şey, bu yerinde sayan kesimin en sonunda durumdan rahatsız olmaya başladığı…
* Bunun devamında ne oluyor?
 ABD’den devam edeyim. Tüm zengin ülkelerde benzer bir durum var, zenginler büyümenin getirisinin çoğunu alıyor. Ancak geri kalan ülkelerin çoğunda geleneksel siyaset işlemeye devam ediyor. Yani çoğunluk uzun zaman aldatılınca protestolar başlıyor. Bu protestolar sonucu da varlığın bir kısmı elitlerden alınıp tekrar halka dağıtılıyor. ABD’deki problem bence geleneksel siyasetin orada işe yaramayacak olması. Bu ABD’nin anayasası ve siyasi geleneği yüzünden böyle. Çok piyasa yanlısı ve çok liberaller.
* BRISE’de ne oluyor?
 BRISE Japonya, Güney Kore ve Çin’in modellerini takip edebilecek 14 ülke. Bunlar büyük ülkeler ve aralarındaki en garip ülke Rusya. Rusya da bir zamanlar büyük ve zengin bir ülkeydi ama şimdi nüfusu sadece 110 milyon. Zengin ama çok zengin değil. BRISE’deki Türkiye dâhil diğer 13 ülke endüstrileşmeye başlamış, tarımdan sanayiye yönelmiş, bu nedenle de gelişmekte olan ülkeler denilen ülkeler.
* Gelişmekte olan bu ülkeler gerçekten gelişecek mi?
 Bence yarısı gelişecek, diğer yarısı ise gelişmeyecek. Soru, bu ülkelerin Japonya ve Güney Kore’nin başardığı gibi zenginleşip zenginleşmeyecekleri... Ya da Hindistan gibi uzun zaman uğraşıp başarısız mı olacaklar? 5 yıl önce kitabı yazdığım zaman BRISE’deki ülkelere ne olacağı konusunda emin olmadığımı yazmıştım. Şu anda ise fikrimi değiştirdim. Bence güçlü bir hükümete sahip olmayı ve yüksek vergileri seçen, yani ülkelerini bir plan dâhilinde inşa etmeye çalışan BRISE ülkeleri başarılı olacak. Buna en iyi örnek de Çin. Bence Çin güçlü devlet yapısı sayesinde başarılı oldu. Hindistan ise yeterince hızlı kanunlar çıkarmadığı için Japonya, Güney Kore, Çin gibi olamıyor.  
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

  • Etiketler: prof. jorgen randers rekabet sektör ekonomi

    İsminiz:

    Yorumunuz:


    FOTO HABER