Otomotiv bu yıla hızlı başladı ve kurlarda dalgalanmanın yaşandığı mayıs ayına kadar sektör 2005’e göre yüzde 12 büyüdü. Ancak, döviz kurundaki ani yükselişin piyasalarda yarattığı tedirginlik iç piyasada talebi olumsuz etkiledi. Tüketici kredilerinde faiz oranlarının da artmasıyla satışlar bıçak gibi kesildi. Özellikle haziran ayında hızlı bir daralma oldu, temmuz ayı da oldukça yavaş tempoda geçti. Ancak bütün bu olumsuz havaya rağmen, otomotiv üreticileri bu yıldan umutlu. Üretici firmalar iç pazardaki kayıplarını ihracatla aşmaya çalışıyor. Yani otomotiv üretimi hızını kesmedi. Capital için biraya gelen otomotiv sektöründe üretici olarak faaliyet gösteren şirketlerin tepe yöneticileri, orta vadede istikrar ortamıyla birlikte talebin canlanacağını ve eylülden sonra pazarın tekrar hareketleneceğini söylüyorlar.
ALFREDO ALTAVILLA: “EYLÜLDEN SONRA İŞLER YOLUNA GİRECEK”
Tofaş CEO’su Alfredo Altavilla, kur ve tüketici kredisi faiz oranlarında artışın bugünkü seviyelerde kalması halinde talebin olumsuz etkileneceğini düşünüyor. Ona göre, eylülden sonra pazar yükseliş trendine girecek. Altavilla, pazarla ilgili şunları söylüyor:
Faiz oranları sonbaharda düşecek “Mayıs, pazarın tamamı ve Tofaş için iyi bir ay oldu. İnsanlar fiyatların ve faiz oranlarının artacağı beklentisiyle araç almak için koşuyorlardı. Bu kadar büyük talepten sonra satışların haziranda düşmesini bekliyorduk. Nitekim öyle de oldu. Haziran ayında talep bir önceki aya nazaran yüzde 30 düştü. Benim beklentim, aynı eğilimin temmuz ve ağustosta devam edecek olması. Kur ve tüketici kredisi faiz oranları temmuz ayındaki seviyesinde kaldığı takdirde talep olumsuz etkilenecektir. Ama ben kurun ve tüketici kredilerinin bu seviyenin altına düşeceğine inanıyorum.”
Maliyet artışını yayarak yansıtacak Bu nedenle kur artışından kaynaklanan maliyet artışlarını bu beklentiye uygun olarak ileriki aylara yayarak yapma kararı aldık. Tahminim yılın son 4 ayında tekrar yola gireceğimiz yönünde. Biz Tofaş olarak şanslıyız. Yerli bir üreticiyiz ve ithalatımızı yerel üretimimizle dengeleyebildiğimiz için bu durumdan diğer markalara göre daha az etkilendik. Araba iptal edip etmediğiniz, tedarikçilerinin de komponentleri dışarıdan tedarik edip etmediği döviz kuru trendlerine duyarlı olabilir. Bizim maliyetimizin üçte ikisi Türk Lirası olarak hazırlanıyor. O yüzden fiyatları devalüasyon kadar arttırmak zorunda kalmadık. Dalgalanmaya rağmen 2006 yıl sonu hedeflerimizde hiçbir değişiklik yapmadık. Çünkü, yılın ilk 5 ayının beklentimizden çok daha güçlü olması açısından şanslıydık.”
KATSUMI SAWAI: “PAZARDA DARALMA KAÇINILMAZ”
Honda Türkiye Genel Müdürü Katsumi Sawai, otomobil kredilerindeki aylık faizlerin yüzde 1’den yüzde 2’ye yükselmesinin ve döviz kurlarındaki yüzde 20 oranında artışın otomotiv pazarında daralmayı kaçınılmaz kıldığını söylüyor. Bugünkü seviyeler devam ederse, pazarın bu yıl 380 bin ile 400 bin adet arasında olacağını belirterek, beklentilerini şöyle anlatıyor:
“Otomotiv sektöründe frene basma 6-8 ayı kapsıyor. Pazar tahmininde ise kur ve faiz seviyeleri ile tüketici endeksleri verileri çok önemli bir yer tutuyor. Ancak, Türkiye’ye yakın bölgelerde ortaya çıkabilecek savaş ihtimali, sonbaharda beklenen kur faiz hareketleri ve iç politikadaki gelişmeler pazarı daha da geriletebilir. Bu dönemlerde Honda olarak yeni ve gelişmiş bir ürün ağımızın avantajını kullanacağız. Gelişen finansal koşullarda fiyat ayarlamaları yapılarak, süreç izleniyor. Stok-alacak dengesi de risk yönetimi açısından önem kazanıyor. Bu nedenle bayilerimiz ile birlikte pazara daha yakın olacağımız aktivitelerimizi sürdürüyoruz.
2006 yılı hedefimiz 24 bin 410 adet Yeni Honda City’nin ardından yeni Honda Accord ve Civic hatchback modellerini pazara sunduk. Ardından yeni Honda Civic sedan lansmanını gerçekleştirdik.
Bunların sonucunda ilk 6 ayda iç pazarda 7 bin 800 adet satış gerçekleştirdik ve 3 bin 200 adet City ve Civic ihracatı yaptık. Toplam satışımız ilk 6 ayda 11 bin adedi buldu. 2006 yılı hedefimiz 18 bin 700 adet iç pazar, 5 bin 750 adet ihracat olmak üzere 24 bin 410 adet. Üretimimiz ise 18 bin 500 adet olarak gerçekleşecek. Ayrıca bu yıl içinde yeni Honda Legend ve yeni Honda CRV modellerimizin de lansmanları yapacağız ve Civic Hybrid modelini ilk kez Türkiye’de pazara sunacağız.”
MEHMET BULDURGAN: “DALGALANMA İÇ PAZARIN DOĞASINDA VAR”
Türkiye pazarındaki dalgalanmayı iç pazarın doğası olarak değerlendiren Temsa Genel Müdürü Mehmet Buldurgan, bu konuyla ilgili şöyle konuşuyor:
“Yeni koşullara adapte olacağız” “Temsa olarak biz Türkiye’nin de dahil olduğu Avrupa pazarını hedefliyoruz. Avrupa pazarı genelinde olan faiz artışları da şimdilik rahatsız edici seviyelerde değil. İhracatımız açısından yıllık hedefimizin önünde gidiyoruz. Temsa, dünya standartlarında bir marka oluşturmak için yola çıktı. Bu yönde Avrupa ağırlıklı ihracatımızı arttırmaya devam ediyoruz. İhracatımızı 2 yıldır üst üste yüzde 50 artırarak, 2005 yılı sonunda 130 milyon dolara taşıdık. İhracatımızı, bu yıl 160 milyon dolara taşımayı hedefliyoruz.
“İhracatta hedefimizi aşacağız” Yılın ilk yarısında 90 milyon doları geçmiş durumdayız. Hedeflediğimiz 160 milyon doları aşacağımız hissediliyor. Ürettiğimiz otobüslerin yüzde 70’ini dışarı ihraç ediyoruz. İhracatımızı da temelde otobüs ağırlıklı olarak geliştiriyoruz. Yurtiçi pazarda ise hafif kamyonda ve 27 kişilik midibüslerde liderliğimizi sürdürüyoruz. Ürün gamımızın tümünü göz önünde bulundurursak, toplam pazar yüzde 6 büyürken, Temsa olarak satışımızı yüzde 32 arttırdık. Yurtiçinde satışımızı pazar payımıza paralel olarak yükseltiyoruz. İç pazarda aktif olduğumuz segmentlerde de pozisyonumuzu koruyacağız. Ancak, iç pazara yönelik yılsonu öngörülerini yapmak için biraz daha zamana ihtiyaç olduğunu düşünüyorum.”
KURTHAN TARAKÇIOĞLU - SATIŞLARDA 2001’DEKİ KADAR DÜŞÜŞ BEKLEMİYOR
Hyundai Genel Müdürü Kurthan Tarakçıoğlu, “Henüz planlarımızı revize etmemiş olmakla birlikte, bu daralmanın 2001-2002 dönemine benzer bir düşüş yaratacağını düşünmüyoruz” diye konuşuyor. İç pazarın toplamda 600 bin adedin üzerinde gerçekleşeceğini beklediklerine değinerek sözlerini şöyle sürdürüyor:
“Bu büyüklükte bir pazarın da Türkiye için oldukça tatmin edici bir seviye olduğuna inanıyorum. Dolayısıyla, gerçekleşeceğini öngördüğümüz bu hafif daralmayı karşılayabilmek üzere ihracat imkânlarımızı arttırmayı ve zaten halihazırda dış ülkelerden gelen talebi tam anlamıyla karşılayamadığımız Accent Era’nın ihracatını arttırmayı planlıyoruz. 2006 yılının ilk 5 ayı, sektörün 2005’e göre büyüme gösterdiği ve beklentilerimiz doğrultusunda gerçekleştiği bir dönem oldu. Bunun paralelinde üretim, ihracat ve iç piyasa satışlarımız da 2005’in aynı dönemi ile karşılaştırıldığında oldukça tatmin edici seviyelerde seyretti.”
İhracatı artırmak için çalışılıyor Ancak haziran ayından başlamak üzere iç piyasadaki göreceli daralma nedeniyle planlarımızın yeniden gözden geçirdik. Bunun sonucunda yıllık projeksiyonumuzu ihracatı arttırma yönünde kısmen revize edeceğiz. Geçen yıl 60 bin adet olan üretimimizi yüzde 10 arttırarak 67 bin adet üretim gerçekleştirmeyi hedefliyoruz. Özellikle yeni ürünümüz Accent Era’ya gerek iç piyasadan ve gerekse dış ülkelerden gelen yüksek talebi karşılayabilmek üzere üretim tesislerimizde kapasite kullanımını arttırıyoruz. Bunun devamında, 30 bini ihracat ve 37 bini üretim olmak üzere 58 bin adet iç piyasa satışı hedefliyoruz. Ayrıcı, bu yıl ki önemli hedeflerimizden biri de, 2007 Mart ayında üretimine başlanacak olan Matrix modelinin yatırımının tamamlanması.”
TURGAY DURAK: “TALEP YENİDEN HAREKETLENECEK"
Turgay Durak, Ford Otosan’ın genel müdürü… Aynı zamanda Otomotiv Sanayii Derneği Başkanı olan Durak, orta vadede istikrar ortamının yeniden tesisiyle birlikte talebin tekrar hareketlenmesini beklediklerini söylüyor ve şu değerlendirmeyi yapıyor.
“Otomotiv sektörü 2006 yılına 2005’e oranla hızlı bir başlangıç yaptı. Bunun sonucunda da mayıs ayına kadar bütün sektör yüzde 12 oranında büyüdü. Ancak, bu tarihten sonra görülen döviz kurundaki ani yükselişin piyasalarda meydana getirdiği olumsuz hava iç piyasada satışları düşürdü. Özellikle haziran ayında hızlı bir daralma oldu. Temmuz ayında da tempo yavaşladı. Bu etkinin kısa vadede otomotiv sektörünü olumsuz etkileyeceği bir gerçek. Ancak orta vadede istikrar ortamıyla birlikte talebin yine artacağını düşünüyoruz.
İhracattaki başarıyı sürdürecek İlk 6 ayda toplam pazar yüzde 8 büyüme göstererek 350 bin adet olarak gerçekleşti. Ford Otosan olarak bizim de satışlarımızda aynı dönemde yüzde 12’lik büyüme oldu ve 60 bin araç satışı gerçekleştirdik. İç pazar payımız da yüzde 17,1’e yükseldi. İlk 6 ayda ihracat adedimiz 92 bin 600 adet olarak gerçekleşti ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4 artış gösterdi. Yıl sonu hedefimiz iç pazar satışlarında artan pazar payı ile liderliğimizi koruyarak 4 yıldır süregelen pazar liderliğimizi bu yıl da korumak ve ihracat adedinde ilk 6 aydaki başarımızı devam ettirmek.”
MEHMET DEMİRPENÇE: “DALGALANMA ARAÇ FİYATLARINI YÜZDE 10 ARTIRDI”
BMC Yönetim Kurulu Başkan Vekili ve Murahhas Azası Mehmet Demirpençe, piyasadaki dalgalanmanın araç fiyatlarına yüzde 10’lar seviyesinde artış olarak yansıdığını belirtiyor. Yurtiçi pazardaki bu aşırı duyarlılığı daha stabil ihraç pazarlar ile aşmaya çalıştıklarına değiniyor ve geleceğe yönelik projeksiyonlarını şöyle anlatıyor:
“Yurtdışı satış ağımızı giderek güçlendirmeyi ve bazı ülkelerde BMC lisansı ve markası altında üretim yapmak için stratejik işbirliklerine gitmeyi istiyoruz. Bu şekilde dış pazarlarda kalıcı olmayı ve ciromuzu arttırmayı hedefliyoruz. BMC markasının ihracat pazarlarındaki ağırlığını artırmak için çalışıyoruz. Bütün bu çalışmalarımızla hem iç pazardaki dalgalanmalardan daha az etkilenmeyi, hem de ihracatımızı artırmayı hedefliyoruz.”
Yolcu taşımacılığı grubu küçüldü Türkiye ticari araç pazarı -CDV (ticariye dönüşen binek otomobil) hariç- 2006 yılının ilk 6 ayında geçen yıla göre ağır ticari araçta yüzde 24, hafif ticari araçta yüzde 30 büyüdü. Yolcu taşımacılığı grubunda ise yüzde 11 oranında küçüldü. Toplamda yüzde 27 oranında bir artış yaşandı. Haziran ayında yaşanan döviz kurundaki aşırı oynaklık neticesinde, pazar hacmi, bir önceki aya göre yüzde 17’lik bir düştü. BMC olarak ilk 6 ayda 3 bin 800 adet ağır ticari araç, 2 bin 500 adet hafif ticari araç, 300 adet otobüs olmak üzere toplam 6 bin 600 adet üretim gerçekleştirdik. 2006 yılı sonunu yaklaşık 15 bin adet üretim ve 600 milyon dolar ciro ile kapatmayı hedefliyoruz. Yıl sonu ihracat hedefimiz ise 100 milyon dolar seviyelerinde.”
EŞREF BİRYILDIZ: “ZARARINA SATIŞ EN FAZLA BİR AY DAHA SÜRECEK”
Dalgalanmaya karşı otomotiv sektörünün uygulamaya geçirdiği çözümleri Mercedes-Benz Türk Pazarlama ve Satış Direktörü Eşref Biryıldız, şöyle anlatıyor:
“Dövizdeki dalgalanmanın pazardaki talebe kuşkusuz olumsuz etkileri oldu, yılın geri kalan yarısında bu etkinin daha da hissedilir olacağını düşünüyoruz. ‘0’ faizli cazip finansman kampanyaları ve özel donanım paketleri ile araçlarımıza olan ilgiyi canlı tutmaya gayret ediyoruz. Yurtdışından ithal ettiğimiz binek araçlarımızı en uygun donanımda ve en uygun model dağılımıyla getirerek cazip fırsatlar yaratıyoruz.
“Zor da olsa 2005’i geçeceğiz” Ocak ve haziran dönemini değerlendirdiğimizde yurtiçi satışlarımız tahminimizin yüzde 38, ihracatımız ise yüzde 14 üzerinde gerçekleşti. 2006 ikinci altı aylık beklentimizi 2005’in ikinci 6 ayı ile kıyasladığımızda ise şehirlerarası otobüs pazarında yüzde 30 düşüş, şehiriçi otobüs pazarında ise yüzde 40 civarında artış öngörüyoruz. Bunun dışında kamyon ve 2 ton üzerin HTA pazarlarında yüzde 15’lik daralma, binek otomobil pazarında ise yüzde 20’lik daralma bugün itibariyle kaçınılmaz gözüküyor. 2006 yılı sonunda rekor yılımız olan 2005’i zor da olsa geçebileceğimizi düşünüyoruz. Yurtiçi pazarda binek ve ticari olmak üzere yaklaşık 21 bin adet araç satmayı, 4 bin adet kamyon ve otobüs ihraç etmeyi planlıyoruz.”
Fadime Bazzal
fcoban@capital.com.tr