YÖNETİM

YENİ TRENDLERPAZARLAMAİNSAN KAYNAKLARIBAŞARI ÖYKÜLERİLİDERLİKINOVASYON

Soyadı mı icat isim mi?

Türkiye'de son 33 yılda şirket isimlerinde önemli bir değişim yaşandı.

Aile ve imaj isimlerine olan talep artarken, coğrafi marka isimleri yüzde 50, tanımlayıcı marka isimleri ise yüzde 89'luk azalma yaşadı. Uzmanlara göre Eczacıbaşı, Ülker, Doğuş Otomotiv, Tema Mağazacılık gibi aile ve imaj isimlerine olan talep artışının nedeni oldukça basit. Bu tür isimler daha fazla güven ve güçlü duruş sergiliyor. Ege Kimya, Eskişehir Seramik gibi coğrafi marka isimleri ise terk edilmiş durumda. Bu durum ise "sınırları aşma" isteğine bağlanıyor. Aslında marka isimleri, ülkelerin ve ekonomilerin kimliğini ortaya koyan önemli bir gösterge. Hatta bu gösterge doğru okunduğunda birçok mesajı görmek de mümkün. Örneğin, Türkiye'de 1977 ve 2010 yıllarında en büyük 200 şirketin marka isimleri incelendiğinde, ekonominin ve markaya bakışın yaşadığı dev değişim çarpıcı şekilde gözler önüne seriliyor. 1977 yılında en büyük 200 şirket markasının 3'te 1'inden fazlası Arçelik, Bossa, Turyağ gibi birleşik isimlerden oluşuyor. Aynı listedeki en büyüklerin neredeyse 4'te 1'i Ege Kimya ve Eskişehir Seramik örneklerinde olduğu gibi, bulunduğu yeri simgeliyor. Listedeki diğer şirket markalarından 28 tanesi Azot Sanayi ve Mensucat Santral gibi yaptığı işi tanımlarken, 25 tanesi de Eczacıbaşı, Ülker ve Yücel Boru gibi kurucu ailelerin isimlerini marka olarak kullanıyor. Listenin geri kalanındaki şirket markalarının 10 tanesi kısaltmalardan, 10 tanesi imaj isimlerinden, 9 tanesi özellik ve kimliğini yansıtan tanımlamalardan, 4 tanesi de icat edilmiş isimlerden oluşuyor. Bu yıllarda listede tek bir tane bile yabancı isimli şirket markası yer almaması ise dikkat çekici...

AİLE VE İMAJ YÜKSELİŞTE
Günümüze geldiğimizde ise tablo önemli ölçüde değişmiş durumda.2010 yılında Capital 500'de yer alan en büyük 200 şirket markasından 3'te 1'ine yakını yine Tüpraş, Turkcell ve Enka gibi birleşik isimlerden oluşuyor. Listede en büyük paya sahip ikinci kategori ise aile isimleri. Bugün daha çok sayıda aile, ismini şirket markasına veriyor. Listedeki şirketlerin 4'te 1'i aile şirketiyle marka oluşturmuş durumda. Bu rakam 33 yıl öncesine göre yüzde 76'lık bir artışı ifade ediyor. İmaj isimleri, listenin en kalabalık üçüncü kategorisini oluşturuyor. Toplam 33 şirket markası Doğuş Otomotiv ve Tema Mağazacılık gibi imaj isimlerine sahip. 1977 yılına kıyasla burada da yüzde 230'luk dev bir artış dikkati çekiyor. 33 yıl önce büyük ağırlığı olan yer isimlerinden oluşan markalar, 2010 yılında yüzde 50 oranında azalarak önemli bir düşüş yaşamış görünüyor. Listede yer isimlerinden oluşan markaların sayısı 21. İlk harflerden oluşan kısaltmaların sayısı da 18'e çıkarak yüzde 50 oranında artış kaydetmiş. Betimleyici marka sayısında yüzde 89, özellik ve kimliklerine göre olan marka sayısında yüzde 55'lik bir azalma var. Bugün listede betimleyici marka ismi sayısı sadece 3 iken, kimliğini marka ismine yansıtan şirket sayısı da 4. Geçmişten farklı olarak yabancı isimli markalar ise 2010 listesinde kendisine yer bulmuş. 200 şirket arasında 5 tane yabancı marka isimli şirket yer alıyor.

1 2 3