EKONOMİ

MAKRO EKONOMİPROJEKSİYONMİKRO EKONOMİ

Türkiye 2023

12 Haziran'daki genel seçime girecek partiler seçmenden önümüzdeki dört yıllık dönem için vize alacak.

12 Haziran'daki genel seçime girecek partiler seçmenden önümüzdeki dört yıllık dönem için vize alacak. Fakat bu seçimde iktidara talip olan üç büyük parti de (AKP, CHP ve MHP) bu dönemi üçe katlamaya şimdiden kararlı görünüyor. Çünkü bu üç partinin de geçen ay açıkladıkları seçim beyannamelerinde 2023 yılına uzanan bir perspektifte hedefler yer aldı. 2023 yılı, cumhuriyetin kuruluşunun 100'üncü yılı olması nedeniyle zaten uzun zamandır özel önem atfedilen bir tarih konumundaydı. Seçim takvimine de uygun düşmesi sebebiyle, bu kez siyasi partiler de bu tarihin sihrine kapılmış gibi görünüyor. Bugünden 2023'e 12 yıllık bir süre var. Bu, oldukça uzun bir süre. 12 yıl sonra Türkiye'nin ne konumda olacağı konusunda bugünden belli olan çok az şey var. Hatta sosyo-ekonomik açıdan belli olan tek şeyin aşağı yukarı 84 milyonluk bir nüfusa sahip olacağımız olduğu bile söylenebilir. Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) yaptığı en son projeksiyonlar buna işaret ediyor. Fakat son 10 yılda nüfus istatistiklerinin nasıl yapboz tahtasına döndüğü düşünülürse bunun bile gerçekleşeceği şüpheli. Böyle bir ortamda 2023 yılına ilişkin tahminlerde bulunmak pek de kolay bir iş değil. Yine de bunu yapmaya çalışmanın faydası var. Çünkü geleceğe yönelik hedefler belirleyip sonra da onlara ulaşmak amacıyla stratejiler çizmek için, öncelikle mevcut gidişat sürerse o gelecekte ne durumda olacağımızı bilmemiz gerekiyor.

PARTİLERİN HEDEFLERİ
Konjonktürün üçüncü sayfasındaki kutuda okuyabileceğiniz gibi, gelecekte ülkemizi yönetmeye talip üç partinin 2023 yılına ilişkin bazı ekonomik hedefleri var. AKP ve MHP, o zamana kadar iktidarda olmaları halinde 2,1 trilyon dolarlık bir ekonomi ve 25 bin dolar civarında bir kişi başına milli gelir taahhüt ediyor. CHP ise 2,6 trilyon dolarlık bir ekonomi ile 31 bin 500 dolarlık kişi başına milli gelir sağlayabileceğini söylüyor. Bu üç partinin de milli gelir hedeflerini dolar cinsinden vermiş olması hemen dikkat çekiyor. Dolar cinsinden milli gelir hedeflerinin oluşturulması için reel ekonomik büyüme yanında enflasyona ve döviz kuruna ilişkin varsayımların da yapılmış olması gerekiyor. Ancak seçim beyannamelerinde buna ilişkin bir bilgiye rastlanmıyor. Bu da söz konusu hedeflerin ne kadar gerçekçi olduğunu değerlendirmeyi zorlaştırıyor. Bu zorluk nedeniyle biz de 2023 yılına ilişkin kendi tahminlerimizi yapmaya karar verdik. Makul varsayımlar altında yapacağımız hesaplarla, öncelikle, gidişat böyle sürerse 2023 yılında Türkiye ekonomisinin ne durumda olabileceğini göstermeyi amaçlıyoruz. Bunun söz konusu üç partinin 2023 yılına ilişkin hedeflerinin ne kadar gerçekçi olduğunu da göstereceğini düşünüyoruz.

MEVCUT DURUM
2023 yılına ilişkin tahminlerde bulunmak için öncelikle bu tahminlerin üzerine inşa edileceği mevcut duruma bakmak gerekiyor. Mevcut durum olarak ise elimizde 2010 yılına ilişkin bilgiler var. 2010 yılında Türkiye'nin toplam Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) düzeyi cari fiyatlarla 1,1 trilyon liraydı. 1,50 liralık ortalama dolar kuru üzerinden bunun dolar olarak karşılığı ise yaklaşık 736 milyar dolar ediyor. 2010'da nüfusumuz 73 milyon olduğu için de kişi başına milli gelir 10 bin 79 dolar olarak hesaplanıyor. Toplum olarak amacımız sadece gelir düzeyimizi yükseltmek değil gelişmiş ülkelerin gelir seviyesine de yaklaşmak olduğuna göre, mevcut duruma karşılaştırmalı olarak da bakmakta fayda var. Bu amaçla kullanılabilecek ideal ülkeyi ise dünyanın en büyük ekonomisi olan ABD oluşturuyor. ABD ekonomisinin 2010 yılındaki büyüklüğü yaklaşık 14,7 trilyon dolardı. Bu ülkede 2010 yılındaki kişi başına milli gelir ise 47 bin 255 dolar olarak hesaplanıyor. Buna göre 2010 yılına ait veriler ABD ekonomisinin yüzde 5'i kadar bir ekonomiye sahip olduğumuzu, kişi başına milli gelirimiz de ABD'deki düzeyin yüzde 21,3'ü kadar olduğunu gösteriyor.

1 2 3