Birçok konferans bildirisi, yayınları ve ödüllü projesi bulunan Peyzaj Mimarı Belemir Dalokay, yurtdışında yürütülen birçok projeye de katkı sağlıyor. Öğretim üyeliği, yöneticilik yapan ve birçok ödüllü projeye imza atan Dalokay, mekanların peyzajla hayat bulduğuna inanıyor. Nitelikli bir peyzaj çalışmasının alandan çok mekan kalitesi ve kurgusu ile ilgili olduğunu söyleyen Dalokay, zaman faktörünün peyzaj tasarımında önemine dikkat çekiyor. İyi tasarlanmış bir mekanın kolay ve hızla tüketilmeyeceğini söyleyen mimar, mekanların mutlak suretle bir hikayesi olması gerektiğine inanlardan. İyi bir peyzaj çalışmasının mesleki tutku ve birikim ile ortaya çıkacağını söyleyen Dalokay, "Işık, gölge, mekanı farklılaştırmalı, yağmurda başkalaşmalı, peyzajın bir dokusu, sesi ve kokusu da olmalıdır" diyor. Türkiye'nin peyzaj mimarlığını yeni bir disiplin olarak son yıllarda kabullendiğinin altını çizen Belemir Dalokay, peyzaj mimarisi hakkındaki sorularımızı yanıtladı:

Peyzajın mimarideki önemi nedir?
Kentsel peyzaj ve kent morfolojisi birbirini tamamlayan kavramlar. Birbirlerinden bağımsız olarak tartışılmaları doğru değil. Kültürel bir eleman olarak peyzaj, insan doğa ilişkisi, mimarlık ve kent planlama, birbirlerini besleyen disiplinler. Mekanlar peyzajla hayat kazanır. Yapının mimari dili ile çevresindeki peyzaj arasında bir bağ, dil birliği ve süreklilik başka bir ifadeyle bir aradalık olması kaçınılmaz.

Yeni yapılan yaşam alanlarında peyzaja gereken önem veriliyor mu?
Ülkemizde peyzaj mimarlığının bir tasarım disiplini olarak kabul görmesi yakın bir geçmişte ortaya çıktı. Ancak son yıllarda bu mesleğin önemi benimsendi. Gerek kentsel ölçeklerde gerekse konut ölçeğinde peyzaj tasarımına olan talep arttı. Buna rağmen başarılı bir biçimde hayata geçmiş olan peyzaj tasarım örnekleri ne yazık ki kısıtlı. Yaşadığımız kentlerde peyzajın dönüştürücü etkisi henüz algılanamıyor.

İdeal bir peyzaj çalışması için yeterli oran nedir?
Nitelikli bir yeşil alan, metrekare gibi büyüklüklerle değil, mekan kalitesi veya felsefesi ile ilişkili. Küçük ama iyi tasarlanmış bir avluda dikilen tek bir nar ağacının yarattığı mekan çok etkileyici olabildiği gibi, büyük ama niteliksiz açık ve yeşil alanlara da rastlamak olası. Aslında peyzaj tasarımı aracılığıyla bir mekan yaratılması beklenirken, ülkemizde yaygın olan yaklaşımla, peyzaj elemanlarıyla mekan dolduruluyor.

İyi bir peyzaj çalışması hangi özelliklere sahip olmalı?
İyi tasarlanmış bir mekan, kolay ve hızla tüketilen bir yer olmamalı. Mevsimsel döngü ve zamanı dile getirmeli. En önemlisi mekanın sürekli bir hikayesi olmalı. Işık, gölge, mekanı farklılaştırmalı, yağmurda başkalaşmalı, peyzajın bir dokusu, sesi ve kokusu da olmalı. Tıpkı diğer disiplinlerde olduğu gibi, iyi bir peyzaj tasarımının da önce mesleki tutku ve birikim gerektirdiğini düşünürüm.