Capital'e abone olun.
1 YÖNETİCİYE KAÇ ÇALIŞAN?

1 yöneticiye kaç çalışan?

Son 5 yılda üst düzey ve orta düzeyde bir yöneticiye düşen çalışan sayısında önemli oranda artış yaşanıyor...

Son Güncelleme: 06.12.2016

Özlem Aydın Ayvacı

Yaklaşık 40 yıl önce Amerikan otomotiv sektöründe organizasyonlarda oldukça hiyerarşik bir yapılanma vardı. Ford’da, fabrikada çalışan işçiden CEO’ya kadar uzanan 17 yönetim kademesi bulunuyordu. General Motors’ta fabrikasına göre 21 ya da 22 kademe söz konusuydu. Buna karşılık Toyota’da sadece 7 kademe vardı. Bir Toyota ustabaşısı doğrudan fabrika müdürüne rapor verirken bir Ford ustabaşısı fabrika müdürüne ulaşabilmek 3 kademeyi aşmak zorundaydı. Bu yapısıyla Toyota, üstün esnekliği, hızlı karar verme yeteneği ve düşük yönetim maliyetiyle Amerikalı rakiplerine karşı kesin bir üstünlük sağlıyordu. İşte Ford ve diğer otomotiv şirketleri yönetim kademesini azaltmaya ve yalınlaşmaya bu süreçte başladı. İş dünyasının önde gelen liderlerinden Jack Welch, CEO olduğunda General Electric’te (GE) 25 bin yönetici vardı. Welch, yürüttüğü yeniden yapılanma operasyonu sırasında, CEO ile bölüm müdürleri arasındaki kademeleri azaltarak 130 olan başkan yardımcılığı sayısını en aza indirmeye çalıştı. Kademe geçişlerini ise 4-6 basamakla sabitledi. Sadece bu şirketler değil. “Yöneticiye bağlı çalışan sayısı”, her dönem şirket yönetimlerinin öncelikli konuları arasında yer aldı. Bazı şirketler, yönetim yapılanmasında “hiyerarşi”, bazı şirketler ise olabildiğince “yalın ve yatay” organizasyonu tercih etti. Günümüzde bu iki yapının örneklerini sık görmek mümkün… Ancak çok sayıda şirket, özellikle dijitalleşme, yeni endüstri devrimi ve inovasyon çağında farklı yollar deniyor. Önemli bir kısmı ise yalın hiyerarşik yapılanmayı tercih ediyor. Bu da “yönetici sayısı” ve “kademe” düzeyini yakından etkiliyor.

RAPORLAYAN SAYISI ARTTI
Kendi sektöründe öncü rol oynayan 15 şirketi kapsayan araştırmamızda, son 5 yılda üst düzey ve orta düzeyde bir yöneticiye düşen çalışan sayısında yaşanan değişimi araştırdık. Sektöre ve kurum kültürüne göre değişmekle birlikte bazı şirketlerde bir yönetici başına düşen çalışan sayısı 300’ü aşarken bazılarında ise bu sayı 10’dan az. Capital’in araştırmasına katılan 15 şirketin 12’si son 5 yılda üst düzey yönetimde yönetici başına düşen çalışan sayısını artırdı. Sekiz şirkette ise orta düzey yöneticiye bağlı çalışan sayısı da önemli ölçüde arttı. Genel eğilim şirketlerin her geçen gün daha yalın organizasyonlara dönüşmek üzere çalıştığı yönünde. Global trendi LinkedIn Kurucusu Reed Hoffman şöyle anlatıyor: “Şirketlerin daha yenilikçi olabilmek için yaptıkları tercihler tamamen farklı örgütsel sonuçlara neden olabiliyor. Google ve Microsoft bu konuda ayrılan iki dev. Google çok düz kalmak istedi, öte yandan Microsoft ise çok fazla hiyerarşi inşa etti. Google’da üst düzey bir yönetici olmak için 8 direktörün kendisine rapor vermesi gerekiyordu, fakat bu konuda üst bir limit de yoktu. 10-15-20, hatta 100 doğrudan raporla orta yönetimi minimize ediyordu. Bir yöneticiye geleneksel yaklaşımı benimseyerek 8’den fazla çalışanı bağlamamak elbette yönetimsel anlamda daha verimli olurdu. Ancak Google düz bir yapı tercih ederek bu tür bir verimliliği feda etti. Böylece teknoloji gelişimi için son derece ciddi bir odaklanma sağladı. Microsoft ise klasik ve hiyerarşik bir yaklaşımı izlemeye devam etti.”

İDEAL SAYI VAR MI?

Peki bir yöneticiye bağlı olması gereken çalışan sayısında ideal bir rakam var mı? Saray Halı ve Saray Tarım İK Müdürü Tayfur Özlok, her organizasyonun ast sayısını saptarken kendi koşul ve durumuna göre işin tanımı, boyutu, karmaşıklığını dikkate alması gerektiğini belirtiyor. Özlok’a göre, bu sayı saptanırken, yöneticinin ve astların niteliği ve üst yönetimin karar alma süreciyle ilgili yaklaşımı da belirleyici olmalı. KPMG İnsan Kaynakları Direktörü Seçil Namruk, kendi uygulamalarından yola çıkarak ideal sayı konusundaki düşüncelerini şöyle ifade ediyor: “Yöneticiye doğrudan raporlayan çalışan sayısını etkileyen faktörler arasında, yöneticinin sorumluluk alanı, kıdem süresi, yönettiği organizasyonun içinde bulunduğu entegrasyon ve transformasyon gibi süreçler ve sorumlu oldukları teknik uzmanlık alanları bulunuyor. Bu kadar farklı değişken varken tek bir ideal raporlayan kişi sayısından bahsetmek doğru olmaz.” Alapala Grubu İnsan Kaynakları Müdürü Demet Özcan, bir yöneticiye bağlı çalışan sayısının pozisyondan pozisyona değişeceğini düşünüyor. Özcan, “Bu iş büyüklüğü, işin niteliği ile de ilgili bir durum. Düşünsel bir işte ve ilişki yönetiminin yoğun olduğu bir işte bu sayının çok artırılmasının doğru olduğu kanısında değiliz. Ancak standart bir iş sürecinde bu sayının artırılması doğal” diyor.   
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

  • Etiketler: yönetim ik insan kaynakları çalışan üst düzey

    İsminiz:

    Yorumunuz:


    FOTO HABER