Capital'e abone olun.
CEO'LAR FARKI AÇIYOR

CEO'lar farkı açıyor

Bir CEO, alt düzey beyaz yakalı çalışanından 33 kat fazla ücret alıyor. Bu makas telekomünikasyonda 46 kata çıkıyor.

Son Güncelleme: 01.06.2010

Amerika’nın dev bankalarından Wells Fargo’nun CEO’su John Stumpf, 2009 yılında 21,3 milyon dolar gelir elde etti. Bu dudak uçuklatan rakam, ABD Başkanı Obama’nın 53 yıllık maaşına denk geliyor. Executive Pay Watch’ın yaptığı araştırmaya göre normal bir çalışanın bu geliri kazanmak için 665 yıl çalışıyor olması gerekiyor. ABD, dünyada CEO’ların en yüksek ücretleri aldığı ülke. Öyle ki Institute for Policy Studies’ın (Politika Etütleri Enstitüsü) en son açıklanan verilerine göre 2008 yılında bir CEO, ortalama çalışandan 319 kat fazla para kazanıyordu. Bu ücret farkı yıllar içinde giderek açılıyor. 1980’de bu oran 42 kat düzeyindeydi, 1990’da 107 kata kadar çıktı. 2000 yılında ise tavan noktasında, 525 kattaydı. 2009 yılında da Executive Pay Watch’ın S&P Endeksindeki 292 şirketin CEO’ların maaşları üzerinden yaptığı araştırmaya göre CEO’ların ortalama kazancı 9,25 milyon dolara çıkıyor, bu kazancın 1 milyon dolarını baz ücretleri oluşturuyor. ABD İş İstatistikleri Bürosu’na göre ABD’de beyaz yakalı unvansız bir çalışanın yıllık maaşı 32 bin dolar. Aslında sadece baz ücret ele alındığında CEO ile beyaz yakalı çalışan arasındaki ücret farkı ise 31,2 kata iniyor. Ama Avrupa ve Amerika’da baz ücretin 8-9 katına çıkan opsiyon, prim ödemeleri bu farkı 300’lu seviyelere tırmandırıyor. Türkiye’de ise bu denli yüksek prim anlaşmaları ve opsiyon sözleşmeleri yok. Adını vermek istemeyen büyük bir bankanın insan kaynakları müdürünün de belirttiği gibi “Türkiye’de Avrupa ve Amerika’daki gibi eleştirilen düzeylerde maaşların alınması da söz konusu değil. Çünkü Türk şirketlerinde ne opsiyon anlaşmaları ne de ‘altın paraşüt’ benzeri uygulamalar henüz yok.” Ama bu haliyle bile Türk şirketleri için CEO ve genel müdürler ile çalışan arasındaki ücret makası oldukça “hassas” ve “riskli” olarak görülüyor. Pek çok insan kaynakları müdürü ve uzmanı, ya ücret farkının kaç kat olduğu konusuna hiç girmek istemiyor ya da adını vermeden yorumda bulunuyor. Bu da akıllarda bu ücret adaleti konusunda soru işaretleri yaratıyor. Peki gerçekten Türkiye’de durum ne? CEO ile alt düzey beyaz yakalı arasında ücret farkı ne kadar? Bu fark normal mi? Hangi sektörlerde alt-üst arası ücret makası nasıl gerçekleşiyor? İşte bu soruların yanıtlarını aradık.

10 YILDA İKİYE KATLADI
Öncelikle Capital’in her yıl gerçekleştirdiği ücret araştırmalarının ortaya koyduğu verileri inceledik, insan kaynakları uzmanlarına ve önde gelen şirketlerin insan kaynakları müdürlerine danıştık. Topladığımız bilgiler ışığında CEO’lar ve şirketin en alt kademesinde çalışan beyaz yakalılar arasındaki ücret farkının kaç kat olduğunu ortaya koymaya çalıştık. “Türkiye’de üst düzey yöneticilerle ve aynı şirketlerde işgücüne yeni katılmış eğitimli çalışanların arasında ücret anlamında ciddi farklılıklar olduğunu söyleyebiliriz” diyen Profil International Yönetici Ortağı Ayşe Öztuna’ya göre bu makas firmadan firmaya ve sektörden sektöre değişiklik gösterebiliyor. Hiyerarşi katmanlarının sayısına da bağlı olarak fark 20-30 kat arasında oluyor. Egon Zehnder International Yönetici Ortağı Murat Yeşildere de “Karşılaştığım örnekler de maksimum 30-35 kat arasında değişiyor” yorumunda bulunuyor. Capital’in ücret araştırmaları da uzmanları destekliyor. Türkiye’de CEO ya da genel müdürler, prim, bonus gibi ek kazançları olmadan, alt kademe beyaz yakalı çalışanlarından 33 kat fazla kazanıyor. OTI Holding İK ve Kalite Koordinatörü Erdem Karakuş, ücretlerin tamamen sektörlere, şirket kârlılıklarına ve hatta şirketin ödeme iştahına göre farklılık gösterdiğini açıklıyor. Ancak Türkiye’deki ücret makası incelediğinde bu makasın yıllarla birlikte daha da açıldığı gözleniyor. Ücret araştırmalarına göre makas 10 yıl içinde 2 kattan fazla açıldı, 2001’de en üst kademedeki CEO, en alt kademedeki genç bir beyaz yakalının 12 katı kazanıyorken, 2009’da fark 33 kata kadar yükseldi.   
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6

  • Etiketler:

    İsminiz:

    Yorumunuz:


    FOTO HABER