Buna göre üretim miktarlarının, geçen yıla kıyasla tarla ürünleri olan tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde (yem bitkileri hariç) yüzde 17,3, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 60,8 artacağı, sebzelerde ise yüzde 0,8 azalacağı hesaplandı.

Yaklaşık üretim miktarlarının tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde 78,6 milyon ton, sebzelerde 33 milyon ton, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise 31,5 milyon ton olarak gerçekleşeceği öngörüldü.

Tahıl üretiminin yüzde 30,9 artacağı hesaplandı

Tahıl ürünleri üretim miktarlarının 2025'e göre yüzde 30,9 artışla yaklaşık 44,8 milyon ton olacağı tahmin edildi.

Geçen yıla göre buğday üretiminin yüzde 37,9 artarak yaklaşık 24,8 milyon tona, arpa üretiminin yüzde 66,7 yükselişle 10 milyon tona, çavdar üretiminin yüzde 21,5 artışla 247 bin tona, yulaf üretiminin yüzde 3,9 artarak 298,7 bin tona çıkacağı, mısır üretiminin ise yüzde 4,7 azalışla 8,1 milyon ton olacağı öngörüldü.

Kuru baklagiller grubunda nohut, kuru fasulye ve kırmızı mercimek üretiminin sırasıyla 525 bin ton, 204,3 bin ton ve 368,6 bin ton olacağı hesaplandı. Yumru bitkilerden patatesin ise 2025'e göre yüzde 3,1 azalarak 6,2 milyon ton üretileceği tahmin edildi.

Yağlı tohumlardan soya üretiminin yüzde 14,3 azalışla 127,6 bin ton, ayçiçeği üretiminin ise yüzde 21,8 artışla 2,4 milyon ton olacağı öngörüldü.

Şeker pancarı üretiminin yüzde 5,8 artarak 22 milyon ton olarak gerçekleşeceği hesaplandı.

Sebze üretiminin 2026'da azalacağı tahmin edildi

Sebze ürünleri üretim miktarının 2026 yılında 33 milyon ton olacağı öngörüldü. Sebzeler grubu ürünlerinden hıyarda yüzde 10,2, havuçta yüzde 7,5, beyaz lahanada yüzde 9,1, karnabaharda yüzde 13,7 üretim artışı ve kuru soğanda yüzde 30,8, sakız kabakta yüzde 5,2, kıvırcık marulda yüzde 13, taze soğanda yüzde 12,6 üretim azalışı olacağı öngörüldü.

Meyveler, içecek ve baharat bitkileri üretim miktarının 2026'da geçen yıla kıyasla yüzde 60,8 artarak yaklaşık 31,5 milyon ton olacağı tahmin edildi.

Meyveler grubunda geçen yıla göre elmada yüzde 97,4, şeftalide yüzde 109,2, nektarinde yüzde 114,9, kirazda yüzde 289,7, üzümde yüzde 60,5 üretim artışı hesaplandı.

Turunçgil meyvelerinden mandalinada yüzde 36, portakalda yüzde 76,4, limonda yüzde 65 üretim artışı öngörüldü. Sert kabuklu meyvelerden fındıkta yüzde 62,6, cevizde yüzde 86,8 ve Antep fıstığında yüzde 42,6 üretim artışı olacağı tahmin edildi.

Muz üretiminin geçen yıla göre yüzde 2,4 azalacağı, zeytin üretiminin ise yüzde 75,5 artacağı öngörüldü.

SHIAC Genel Sekreter Vekili Yang Guang ve İş Birliği ve Gelişim Koordinatörü Xu Suosheng ile yapılan görüşmede, arabuluculuk ve tahkim yöntemlerinin birbirini tamamlayacak biçimde kullanılması, mesleki bilgi paylaşımı ve gelecekte geliştirilebilecek kurumsal temaslar değerlendirildi.

Henüz somut bir iş birliği anlaşmasının bulunmadığı görüşme, iki kurum arasında ortak etkinlikler ve uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin geliştirilmesi açısından ilk adım niteliği taşıyor.

103,7 milyar yuanlık uyuşmazlığı ele alan merkez

1988 yılında kurulan ve uluslararası alanda Shanghai International Arbitration Center adıyla tanınan SHIAC, yerli ve yabancı şirketlerin ticari uyuşmazlıklarının çözümünde faaliyet gösteriyor. Kurumun yayımladığı 2025 yılı faaliyet verilerine göre SHIAC, yıl boyunca 3 bin 819 yeni tahkim dosyası kabul etti. Bu dosyalardaki uyuşmazlıkların toplam değeri 103,725 milyar Çin yuanına ulaştı. Yabancılık unsuru taşıyan 389 dosyada ise 63 ülke ve bölgeden taraflar yer aldı. Bu ölçek, SHIAC`ın Çin içindeki ticari ilişkilerin yanı sıra sınır ötesi uyuşmazlıklarda da üstlendiği rolü ortaya koyuyor. TURAMEP`in ziyaretiyle, Türkiye`nin arabuluculuk birikimi ile merkezin uluslararası ticari tahkim deneyiminin hangi alanlarda buluşturulabileceği ele alındı.

Önce arabuluculuk, ardından tahkim

Görüşmenin öne çıkan başlıklarından biri, arabuluculuk ile tahkimi bir araya getiren “med-arb” yaklaşımı oldu. Bu model, uyuşmazlığın önce arabuluculuk yoluyla çözülmesinin denenmesini; anlaşma sağlanamazsa tarafların önceden kararlaştırdığı koşullar çerçevesinde tahkime geçilmesini öngörüyor.

İki yöntemin birlikte kullanılması, uluslararası ticari uyuşmazlıklarda çözüm süresinin ve maliyetlerin yönetilmesi, taraflar arasındaki iş ilişkisinin korunması bakımından değerlendiriliyor. Türkiye`nin iş, ticaret, tüketici ve diğer özel hukuk uyuşmazlıklarında edindiği arabuluculuk deneyimi de bu çerçevede görüşmenin gündeminde yer aldı.

Umut Metin`den “Sınırlandırılmış Hakem Yetkisi” önerisi

Umut Metin, “Sınırlandırılmış Hakem Yetkisi” adını verdiği model önerisine de dikkat çekti. Öneri, arabuluculuk sürecinde anlaşmaya ulaşılamasa bile taraflar arasında sağlanan yakınlaşmanın sonraki aşamada göz ardı edilmemesi yaklaşımına dayanıyor.

Metin, bu yaklaşımın uluslararası yatırımcılar açısından da tercih nedeni olabileceğini belirtiyor. Model önerisi, arabuluculukta kaydedilen ilerlemenin tahkim sürecine nasıl yansıtılabileceği tartışmasına odaklanıyor.

Hedef, ticaret ve yatırımlara güven sağlayacak iş birlikleri

TURAMEP ile SHIAC arasındaki temasın ilerleyen dönemde bilgi ve deneyim paylaşımı, ortak etkinlikler ve alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin geliştirilmesi gibi alanlarda yeni fırsatlar oluşturması bekleniyor. Görüşmenin iş dünyası açısından öne çıkan boyutu ise Türk ve Çin şirketlerinin karşılıklı hukuk sistemlerini ve başvurabilecekleri uyuşmazlık çözüm mekanizmalarını daha yakından tanıması. Bu alandaki kurumsal ilişkilerin geliştirilmesinin, iki ülke arasındaki ticaret ve yatırımlarda güveni desteklemesi amaçlanıyor.

Fiyatlar, bugün saat 14.57'de cuma günkü kapanışa kıyasla yüzde 6,6 artarak 93,29 avroya çıktı. Avrupa'da doğal gaz fiyatları Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyelerde seyrediyor.

ABD'nin ara seçimlerinin ardından İran'a yönelik olası yeni bir saldırıya hazırlandığına ilişkin haberler, arz kesintilerinin uzun süre devam edebileceği endişelerini artırdı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a birçok açıdan ciddi zarar verdiklerini savunarak, "Onları fena halde alt ettik ve belki biraz daha ileri gidebiliriz." dedi.

ABD'nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Mike Waltz ise İran'a yönelik saldırıların, ablukanın ve ekonomik yaptırımların Tahran yönetimini taviz vermeye zorlamasını umduklarını ancak uzun süreli çatışmaya da hazırlıklı olduklarını ifade etti.

- Avrupa'da gaz depolarının doluluk oranı yüzde 74,62 seviyesinde

Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere yönelik saldırıların sürmesi, bölgeden LNG sevkiyatlarının ne zaman normale döneceğine ilişkin belirsizliği artırarak fiyatları destekleyen başka bir unsur oldu.

Orta Doğu'dan LNG sevkiyatları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 80 düşük seviyelerde kalırken, alternatif tedarikçilerin kaybedilen arzı kısa sürede karşılamakta sınırlı kapasiteye sahip olması küresel gaz piyasasındaki sıkılığı artırıyor.

Dünyanın en büyük iki LNG ithalat bölgesi Avrupa ve Asya arasında mevcut kargolar için rekabetin yoğunlaşması da fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskıyı destekliyor.

Avrupa'daki gaz depolarının doluluk oranı da mevsimsel ortalamanın altında seyretmeye devam ediyor. Gas Infrastructure Europe verilerine göre, Avrupa Birliği ülkelerindeki doğal gaz depolarının doluluk oranı dün itibarıyla yüzde 74,62 seviyesinde ölçüldü.

Depolardaki doluluk oranının düşük seyretmesi, Avrupa'nın kış öncesinde arz kesintilerini karşılayabilecek tamponunu daraltırken, yeni kesintilere ve ısınma talebindeki artışa karşı kırılganlığını artırıyor.

Kentteki fabrikalar, Ford Otosan'ın ticari araçları ve Hyundai Motor Türkiye'nin binek otomobillerinin yanı sıra Anadolu Isuzu'nun ticari araçlarıyla da ülke otomotiv sanayisinin üretim ve ihracatına katkı sağlıyor.

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerinden derlenen bilgilere göre, Türkiye'de 2026'nın 9 aylık döneminde 971 bin 159 taşıt üretildi, 685 bin 671'i ihraç edildi.

Kocaeli'de üretim tesisleri bulunan Ford Otosan, Hyundai Motor Türkiye ve Anadolu Isuzu, bu dönemde 460 bin 729 araçlık üretimle Türkiye'nin toplam imalatının yüzde 47'sini karşıladı.

Üç şirketin ocak-eylül aylarında 381 bin 97 adetlik ihracatı ise ülkenin toplam taşıt dış satımının yüzde 56'sını oluşturdu.

Kocaeli'deki üç üreticinin 9 aylık ihracat miktarı, aynı dönemdeki toplam üretimlerinin yaklaşık yüzde 83'üne karşılık geldi. Buna göre, kentteki fabrikalarda her 100 araçlık üretime karşılık yaklaşık 83 araçlık dış satım gerçekleştirildi.

Ford Otosan üretimde ve ihracatta ilk sırada

Ford Otosan, ocak-eylül döneminde Türkiye genelinde en fazla araç üreten ve ihraç eden otomotiv firması oldu.

Şirket, Gölcük ve Başiskele'deki fabrikalarında üretilen 330 bin 551 araçla kentteki üç üreticinin toplam imalatının yaklaşık yüzde 72'sini gerçekleştirdi.

Ford Otosan'ın üretiminde 259 bin 724 kamyonet ve 70 bin 827 minibüs yer aldı.

Şirket, aynı dönemde 293 bin 53 araç ihraç ederek Kocaeli'deki üç üreticinin toplam dış satımının yaklaşık yüzde 77'sini gerçekleştirdi.

Hyundai elektrikli model üretimine başladı

İzmit'teki fabrikasında i20 ve Bayon modellerini üreten Hyundai Motor Türkiye, ağustos ayında IONIQ 3 modelinin seri üretimine başladı.

Üretimine geçilen yeni modelle şirketin İzmit tesislerinde üretilen araçlar arasına tam elektrikli otomobil de eklendi.

Hyundai Motor Türkiye, ocak-eylül döneminde 125 bin 880 otomobili üretim bandından indirirken 87 bin 362 aracı yurt dışı pazarlara gönderdi.

Çayırova'daki tesislerinde ticari araç üretimi yapan Anadolu Isuzu ise aynı dönemde 2 bin 346 küçük kamyon, 1215 midibüs, 383 kamyonet ve 354 otobüs olmak üzere toplam 4 bin 298 araç üretti. Şirketin 9 aylık ihracatı 682 araç olarak kayıtlara geçti.

Buna göre, ülkede eylülde 52 puan olarak gerçekleşen bileşik PMI ekimde 53,1 ile son 8 ayın en yüksek seviyesini gördü.

Ülkede hizmet PMI da ekimde 53,1 puanla son 8 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Hizmet PMI eylülde 52,1 puan olmuştu.

İngiltere'de imalat PMI ise 52,8 puanla 5 ayın en iyi performansı olarak kayıtlara geçti. Böylece İngiltere'de özel sektör şirketleri, ekimde ticari faaliyetlerinde istikrarlı artış kaydetti. Bu artış, Eylül 2024'ten bu yana yeni iş hacminde görülen en keskin yükselişle desteklendi.

Talepteki artış sayesinde istihdam yeniden artmaya geçti ancak bu artış sınırlı kaldı.

Ekim ayı verileri, özel sektör genelinde girdi maliyetlerinde bir kez daha belirgin bir artış yaşandığını gösterirken, maliyet enflasyonu hazirandan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Bu yükselişte, imalat sektöründeki enflasyonist baskıların belirgin biçimde hızlanması etkili oldu.

S&P Global Market Intelligence Baş Ekonomisti Chris Williamson, verilere ilişkin değerlendirmesinde, İngiltere ekonomisinin ekimde ivme kazandığını belirterek, "Ekonominin dayanıklılığına ilişkin bu olumlu gösterge, 2024 Sonbahar Bütçesi`nin ardından işe alımların olumsuz etkilenmesinden bu yana ilk kez şirketlerin ilave çalışan istihdam etmeye başlamasıyla da destekleniyor. Bununla birlikte, jeopolitik gelişmeler ve özellikle Orta Doğu ve Ukrayna'daki çatışmaların enerji piyasalarındaki oynaklığı artırma ihtimali, birçok işletme üzerinde hala belirgin bir tedirginlik yaratıyor." ifadelerini kullandı.

Buna göre, ülkede eylülde 53,8 puan seviyesinde gerçekleşen öncü bileşik PMI, ekimde 52,8 puana gerileyerek son 2 ayın en düşük değerini aldı.

4 aydır büyümeye işaret eden 50 puan seviyesinin üzerinde kalan bileşik PMI'ya ilişkin piyasa beklentisi, ekimde 53,3 puana ineceği yönündeydi.

Ülkede hizmet sektörü PMI, ekimde 52,9'dan 51,7'ye inerek son 2 ayın en düşük seviyesini gördü.

İmalat sanayi PMI ise söz konusu ayda 53,9`dan 54,2 puana çıkarak son 2 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.

S&P Global açıklamasında, ekim ayında Alman özel sektöründe ticari faaliyetlerin daha yavaş da olsa sürdürülebilir bir büyüme kaydettiği belirtildi.

Açıklamada, benzer şekilde, yeni siparişlerin de büyümeye devam ettiği ancak bu artışın son 3 ayın en zayıf hızında gerçekleştiği aktarıldı.

- "Büyümedeki yavaşlama toparlanmanın kırılgan olduğunu gösteriyor"

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktör Yardımcısı Phil Smith, verilere ilişkin değerlendirmesinde, ekim ayı öncü PMI sonuçlarının Almanya genelinde ticari faaliyetlerdeki artışın sürdüğünü göstermesinin cesaret verici olduğunu belirtti.

Smith, "Büyümedeki yavaşlama, Avro Bölgesi'nin en büyük ekonomisindeki toparlanmanın halen kırılgan olduğunu açıkça ortaya koyuyor." ifadesini kullandı.

Phil Smith, ayrıca mal üreticilerinin, savunma ve altyapı harcamalarındaki artışın yanı sıra ihracat kanalıyla iş koşullarını iyileştirdiğini ancak girdi maliyetlerindeki ani yükselişin imalat sektöründeki güveni baskıladığını bildirdi.

PMI verisinde 50 puanın üstü büyümeye işaret ederken, altı daralmayı gösteriyor. İmalat ve hizmet sektörleri, Alman ekonomisinin üçte ikisinden fazlasını oluşturuyor.

- Alman ekonomisinin görünümü

Öte yandan, Alman ekonomisi Orta Doğu'daki savaşın yol açtığı yüksek enerji fiyatlarının getirdiği yüke rağmen yılın ikinci çeyreğinde beklentilerin üzerinde büyüdü.

Bölgesel gerilimler ve yüksek enerji maliyetlerinin oluşturduğu olumsuz iklime rağmen yapay zeka ve savunma odaklı harcamaların sanayi üretimindeki büyümeyi sırtladığı belirtiliyor.

Ekonomi enstitülerinin birçoğu ülkenin bu yılki büyüme tahminlerini ortalama yüzde 1,3'e yükseltti.

Alman hükümeti de bu yıl için daha önce yüzde 0,5 olarak açıkladığı ekonomik büyüme tahminini, yayımladığı sonbahar dönemi tahminleri raporunda yüzde 1,3'e çıkardı.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü de Alman ekonomisi için 2026 büyüme tahminini yüzde 0,7'den 1,1'e yükseltti. Bu yükselişte yapay zeka ivmesinin ihracata etkisi ile savunma ve altyapı yatırımları belirleyici oldu.

Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 293,83 puan ve yüzde 2,62 azalışla 10.926,54 puana indi. Endeks, günün ilk yarısında en düşük 10.891,74 puanı, en yüksek 11.245,06 puanı gördü.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 3,86, hizmetler endeksi yüzde 2,12, sanayi endeksi yüzde 3,17 ve mali endeks yüzde 2,51 değer kaybetti.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 3'ü yükselirken 97'si düştü. En çok işlem gören hisse senetleri, ASELSAN, Akbank, Türk Hava Yolları, Ereğli Demir Çelik ile Yapı ve Kredi Bankası oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 24 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 36,17, bileşik getirisi yüzde 39,44 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1200, sterlin/dolar paritesi 1,3380 ve dolar/yen paritesi 156,6 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 49,7380 liradan, avro 55,7070 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yatay seyirle 4 bin 24 dolardan, aralık vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 1,1 artışla 114,4 dolardan işlem görüyor.

Yatak odasından oturma alanlarına, banyodan bahçeye kadar yaşam alanlarının tüm ihtiyaçlarına tek adreste yanıt veren marka; fonksiyonel tasarımları ve zamansız estetiği başkentlilerin evlerine taşıyor. İlham veren dekorasyon köşeleri ve zengin koleksiyonlarıyla öne çıkan yeni mağazalar, Ankaralılara keyifli ve konforlu bir alışveriş deneyimi sunuyor.

“Ankara, Büyüme Stratejimiz Açısından Kritik Bir Adım”

İç Anadolu`ya markamızı başkentten taşımanın gururunu yaşadıklarını belirten JYSK Ülke Direktörü Fatih Tezcan, “Türkiye`deki varlığımızı genişletirken farklı şehirlerin ihtiyaçlarını ve potansiyelini odağımıza alıyoruz. Ankara`da iki mağazamızı aynı gün hizmete açmamız, büyüme stratejimizi yeni bir bölgeye taşımanın ötesinde, markamızın Türkiye`deki gelişimi açısından da önemli bir adımı oluşturuyor. Başkentten başlayarak İç Anadolu Bölgesi`nde daha fazla tüketiciyle buluşmayı ve JYSK`un İskandinav ev ve yaşam anlayışını daha geniş kitlelere ulaştırmayı hedefliyoruz. Türkiye pazarında önümüzde gördüğümüz potansiyel, uzun vadeli yatırım planlarımızı hayata geçirme konusunda bize güç veriyor” dedi.

“İskandinav yaşam anlayışını daha fazla eve taşımayı hedefliyoruz”

JYSK`un ürün yaklaşımına ve tüketicilere sunduğu değere değinen Tezcan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Ev, günlük yaşamın en önemli parçalarından biri. Bu nedenle insanların yaşam alanlarını kendi ihtiyaçlarına göre düzenlemelerine yardımcı olacak, işlevsel ve estetik çözümleri erişilebilir fiyatlarla sunmayı önemsiyoruz. JYSK olarak İskandinav tasarımının sadeliğini ve kullanışlılığını farklı ürün kategorilerinde bir araya getiriyoruz. Ankara`daki yeni mağazalarımızla bu yaklaşımı daha fazla kişiyle paylaşırken müşterilerimizin evlerinde kendilerini iyi hissedecekleri alanlar oluşturmalarına katkı sağlamayı amaçlıyoruz. Bu doğrultuda büyüme adımlarımıza hız kesmeden devam ederek, 5 Kasım`da açacağımız Mall of İstanbul mağazamızla 18`inci şubemize ulaşacağız.

Samsung'un Güney Kore'deki genel merkezinde imzalanan mutabakatla 2027'ye kadar uzatılan anlaşma, 5G uyumlu tüm Samsung modellerini kapsıyor. İki şirket, işbirliği kapsamında en az 200 bini premium segmentte olmak üzere toplam 650 bin 5G uyumlu Samsung akıllı telefonu Turkcell müşterilerine sunmayı planlıyor.

İşbirliğinin başlıklarından birini de 5G uyumlu cihaz dönüşümü oluşturuyor. Turkcell'in 4.5G uyumlu telefon kullanan müşterilerinin 5G'ye geçişini kolaylaştırmak amacıyla "Eskisini Getir, Yenisini Götür" programı başlatılıyor.

Anlaşmayla hayata geçen ve 2027 yılı boyunca sürecek program dahilinde, cihazını yenilemek isteyen kullanıcılara avantajlı teklifler ve kişiye özel fırsatlar sunularak, 5G uyumlu cihazlara erişim yaygınlaştırılacak.

- "5G uyumlu cihazlara erişim büyük önem taşıyor"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç, 5G'yi yaygınlaştırmak için güçlü altyapı kadar 5G uyumlu cihazlara erişimin de büyük önem taşıdığını belirtti.

Samsung ile devam eden uzun soluklu işbirliğinin temelinde de söz konusu yaklaşımın olduğunu aktaran Koç, şunları kaydetti:

"Güney Kore'de imzaladığımız yeni mutabakatla ortak hedeflerimizi daha ileri taşıyoruz. Hedefimiz, 2027 yılı sonuna kadar toplam 650 bin Samsung 5G uyumlu cihazı Turkcell'lilerle buluşturmak. Kasım 2026'da başlayıp, 2027 boyunca devam edecek cihaz değişim programımızla da müşterilerimizin 5G'ye geçişini kolaylaştıracağız. Yeni nesil teknolojileri daha geniş kitlelerle buluşturmayı ve ülkemizin dijital geleceğine yatırım yapmayı sürdüreceğiz."

Samsung Electronics Türkiye Üst Yöneticisi (CEO) Billy Kim de katlanabilir teknolojide yıllara yayılan uzmanlıklarını ve mühendislik birikimlerini her yeni nesilde daha ileri taşıdıklarını aktardı.

Sekizinci nesil Galaxy Z serilerinde yer alan Fold8, Fold8 Ultra ve Flip8 ile farklı kullanıcı ihtiyaçlarına yanıt veren üç ayrı katlanabilir deneyim sunduklarına dikkati çeken Kim, "Turkcell ile güçlendirdiğimiz işbirliğiyle daha fazla kullanıcıyı bu yeniliklerle buluşturmayı ve 5G'ye geçişlerini kolaylaştırmayı hedefliyoruz. Bu deneyimi kullanıcılara daha etkin sunabilmek için Turkcell bayileri ve mağaza çalışanlarına yönelik yeni programlar geliştirmeye de devam ediyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Söz konusu ödenek, 2028 yılı için 147 milyar 807 milyon lira, 2029 yılı için de 167 milyar 22 milyon lira olarak öngörüldü.

Bütçe teklifine göre BES katılımcı sayısının yıl sonunda 18 milyon 400 bine, 2027'de 19 milyona ulaşması bekleniyor. Bu sayının 2028'de 19 milyon 500 bine, 2029'da da 20 milyona çıkarılması hedefleniyor.

- Yatırım fonlu ve birikimli hayat sigortaları yaygınlaştırılacak

Planlamalar kapsamında yurt içi tasarrufların ve tasarruf bilincinin artırılması amacıyla finansal okuryazarlık yaygınlaştırılacak. Uzun vadeli tasarruf araçları geliştirilecek. BES'teki standart emeklilik yatırım fonları, katılımcıların birikimleri için daha fazla katma değer üretecek şekilde yeniden tasarlanacak.

Otomatik Katılım Sistemi'nde (OKS) fon çeşitliliği katılımcıların farklı risk algısı ve tercihlerini dikkate alacak şekilde artırılacak. Kesintilerin sadeleştirilmesini sağlayacak düzenlemeler yapılacak. Bu kapsamda sistemin cazibesi artırılarak fon tutarı ve katılımcı sayısı artırılacak. Yatırım fonlu ve birikimli hayat sigortaları yaygınlaştırılacak. Finansal eğitim faaliyetleri artırılarak finansal okuryazarlığın toplumun tüm kesimlerinde yaygınlaştırılması sağlanacak.

Buna göre, 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi ekimde önceki aya göre piyasa katılımcıları için 0,19 puan artarak yüzde 23,89'a yükselirken hanehalkı için 1,85 puan azalarak yüzde 43,75'e, reel sektör için 0,70 puan düşerek yüzde 31,80'e geriledi.

Gelecek 12 aylık dönemde enflasyonun düşeceğini bekleyen hanehalkı oranı ise önceki aya göre 0,31 puan artarak yüzde 16,56 oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) 3 bin 152 hane halkı tarafından yanıtladığı ekim ayına ilişkin "Hanehalkı Beklenti Anketi" verilerini yayımladı.

Buna göre, hane halkının ekim ayında 12 ay sonrası için yıllık enflasyon beklentisi bir önceki aya göre 1,85 puan azalarak yüzde 43,75'e geriledi.

Hane halkının, son bir yıl içinde fiyatlarının en çok arttığını değerlendirdiği ve gelecek 12 ay için fiyatlarının en çok artmasını beklediği ürün/hizmet grupları "yakıt ve enerji" ile "gıda" oldu.

Yakıt ve enerjiyi, fiyatı en çok artan ürün grupları arasında değerlendiren katılımcıların payı, bir önceki aya göre 2,7 puan artarak yüzde 38,9'a çıktı.

Gelecek 12 ay sonunda konut fiyatlarındaki artış beklentisi, bir önceki aya (Eylül 2026) göre 0,33 puan azalarak yüzde 30,36'ya geriledi.

12 ay sonrası dolar kuru beklentisi bir önceki aya göre 0,96 lira artarak 56,86 lira olarak gerçekleşti.

Katılımcıların yatırım tercihleri değerlendirildiğinde, ilk sırada yer alan "altın alırım" diyen katılımcıların oranı, bir önceki aya göre 0,3 puan artarak yüzde 43,3 oldu.

İkinci sırada yer alan "ev/dükkan/arsa vb. alırım" diyen katılımcıların oranı bir önceki aya göre 2 puan artarak yüzde 35,6'ya yükseldi.

ABD'de seçim gündemi ısınmaya devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump'ın 3 Kasım'daki seçimlerin ardından İran'a yönelik askeri baskıyı artırabileceği endişeleri, piyasalarda olası bir çatışmanın yeniden fiyatlanmasına yol açıyor.

Öte yandan, yapay zeka yatırımlarının finansmanına ilişkin endişeler derinleşirken, bu kaygılar küresel ölçekte yarı iletken şirketlerinin hisseleri üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

Fransa'daki olaylar ve artan petrol fiyatları da Avrupa tarafında risk iştahını törpülüyor.

Fransa'daki sokak olaylarının mali disiplini tehlikeye sokmasıyla tahvil piyasalarında yaşanan sert hareketlilik sürerken, ülkenin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,07'ye çıkarak 2002'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Ayrıca 2013 yılından bu yana ilk kez Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi oranı, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi oranını geride bıraktı.

Söz konusu gelişmelerle, Avrupa piyasalarında saat 10.35 itibarıyla Stoxx Europe 600 endeksi yüzde 0,1 azalışla 637 puanda, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1 düşüşle 10.715 puanda seyrediyor.

Almanya'da DAX 40 endeksi önceki kapanışın yüzde 0,4 altında 25.280 puanda, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,2 artışla 49.486 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,2 kayıpla 7.790 puanda ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,2 değer kazancıyla 18.946 puan seviyesinde bulunuyor.

Buna göre, eylülde kurulan şirket sayısı, ağustos ayına kıyasla yüzde 3,2 artarak 9 bin 212'den 9 bin 506'ya yükseldi. Aynı dönemde kapanan şirket sayısı da yüzde 4,6 artarak 2 bin 212'ye çıktı. Ağustosta 2 bin 114 şirket kapanmıştı.

Eylülde kurulan şirket sayısı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,6, kapanan şirket sayısı da yüzde 5,3 azaldı.

Buna göre eylülde bir önceki aya kıyasla kurulan şirket sayısı yüzde 3,2, kooperatif sayısı yüzde 9,5, gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 2,3 artış gösterdi.

Aynı dönemde kapanan şirket sayısı yüzde 4,6, gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 11,2, kooperatif sayısı yüzde 4,2 arttı.

Eylülde geçen yılın aynı ayına göre kurulan şirket sayısı yüzde 2,6, gerçek kişi ticari işletme sayısı yüzde 16,9, kooperatif sayısı yüzde 49,3 azalış kaydetti. Bu dönemde kapanan şirket sayısında yüzde 5,3, kooperatif sayısında yüzde 11,9 azalış olurken gerçek kişi ticari işletme sayısında yüzde 27,8 artış kayıtlara geçti.

Eylülde tüm illerde şirket kuruldu

Geçen ay, tüm illerde şirket kuruluşu gerçekleşti.

Eylülde kurulan toplam 9 bin 506 şirketin 1084'ünün anonim, 8 bin 422'sinin limitet şirket olduğu görüldü. Şirketlerin yüzde 38,8'inin İstanbul, yüzde 11'inin Ankara, yüzde 5,6'sının İzmir'de kurulduğu tespit edildi.

Ocak-eylül döneminde ise toplam 86 bin 368 şirket ve kooperatifin kurulduğu belirlendi. Bu dönemde kurulan 76 bin 675 limitet şirket, toplam sermayenin yüzde 67,8'ini, 8 bin 643 anonim şirket ise yüzde 32,2'sini oluşturdu.

Kurulan ticari işletmelerin çoğu toptan ve perakende ticarette

Eylülde kurulan şirketlerin sermayelerinin toplamı, ağustosa göre yüzde 58,2 artış gösterdi.

Söz konusu ayda kurulan şirket ve kooperatiflerin, 3 bin 224'ü toptan ve perakende ticaret, 1290'ı inşaat ve 1162'si imalat sektöründe yer aldı.

Kurulan gerçek kişi ticari işletmelerinin ise 563'ü inşaat, 311'i toptan ve perakende ticaret, 84'ü imalat sektöründe faaliyet göstermek üzere çalışmalarına başladı.

Eylülde kapanan şirket ve kooperatiflerin 719'unun toptan ve perakende ticaret, 327'sinin imalat ve 199'unun inşaat sektöründe olduğu kaydedildi.

Kapanan gerçek kişi ticari işletmelerinden 451'inin toptan ve perakende ticaret, 198'sinin inşaat, 122'sinin ise imalat sektöründe faaliyet gösterdiği belirlendi.

Eylülde 69 kooperatif kurulurken bunların 39'u konut yapı, 18'i işletme, 5'i de tarımsal kalkınma kooperatifi olarak faaliyete geçti.

Yabancı ortak sermayeli şirketler

Geçen ay kurulan 799 yabancı ortak sermayeli şirketin 264'ü Suriye, 61'i İran ortaklı oldu.

İşbaşı yapan yabancı ortak sermayeli şirketlerin 84'ü anonim, 715'i limitet şirket statüsünde faaliyet gösteriyor.

Bu şirketlerin toplam sermayelerinin yüzde 77,1'ini yabancı sermayeli ortak payı oluşturdu.

Böylece, bu dönemde kurulan şirketlerin 1335'inin uzmanlaşmamış toptan ticaret, 617'sinin ikamet amaçlı olan ve olmayan binaların inşaatı faaliyetleri, 433'ünün uzmanlaşmamış perakende ticaret için aracılık hizmetleri faaliyetleri sektöründe olduğu belirlendi.

Anonim şirket ortaklarının yüzde 14,3'ü kadın girişimci

Geçen ay kurulan şirket türüne göre ortaklar arasındaki kadın girişimci oranı, anonim şirketlerde yüzde 14,3, limitet şirketlerde yüzde 17, kooperatiflerde yüzde 31,3 oldu. Gerçek kişi ticari işletmelerin ise yüzde 15,7'si kadın girişimciler tarafından kuruldu.

Eylülde kurulan şirket türüne göre ortakların yaş dağılımı incelendiğinde, anonim şirket ortaklarının yüzde 29,4'ünün 35-44, limitet şirketlerde yüzde 30,7'sinin 25-34, kooperatiflerin ise yüzde 28,2'sinin 45-54 yaş aralığında olduğu tespit edildi. Gerçek kişi ticari işletmelerinin yüzde 30,5'i de 35-44 yaş girişimciler tarafından faaliyete geçirildi.

9 ayda 85 bin 320 şirket kuruldu

Türkiye'de bu yılın ocak-eylül döneminde kurulan şirket sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,4 artışla 85 bin 320'ye yükseldi.

Aynı dönemde kapanan şirket sayısı, yüzde 1,5 azalışla 20 bin 496'ya geriledi.

ARAŞTIRMA İHTİYAÇLARI ORTAYA KOYDU

Programın hazırlanmasında LC Waikiki'nin FutureBright iş birliğiyle 12 ilde 911 ebeveynle gerçekleştirdiği "Çocukların Sosyal ve Duygusal Gelişiminde Destek İhtiyaçları Araştırması"nın bulgularından yararlanıldı. Araştırmaya göre ebeveynlerin yüzde 51'i çocuklarının kendilerini tanıtırken sevdikleri oyun ve etkinliklerden söz ettiğini belirtirken duygularından söz eden çocukların oranı yüzde 18'de kalıyor. Çocuklarının sevindiklerinde duygularını ve nedenlerini anlatabildiğini söyleyen ebeveynlerin oranı yüzde 85 iken öfkelendiklerinde aynı şekilde açıklama yapabildiklerini belirtenlerin oranı yüzde 63'e geriliyor.

Ebeveynlerin değerlendirmelerine göre her 10 çocuktan 3'ü öfke veya hayal kırıklığı yaşadığında sakinleşmekte zorlanıyor. Olumsuz bir sonuçla karşılaştığında yaşananları konuşmak istemeyen çocukların oranı ise yüzde 29. Ekran kullanım süresiyle sakinleşme biçimleri arasında da farklılık görülüyor. Günde bir saatten az ekran başında kalan çocukların yüzde 34'ü konuşarak sakinleşirken bu oran günde dört saat ve üzerinde ekran kullanan çocuklarda yüzde 14'e düşüyor.

Anlaşmazlıkların çözümüne ilişkin bulgular da çocukların sosyal becerilerinde destek ihtiyacına işaret ediyor. Yaklaşık her dört çocuktan biri, bir anlaşmazlık yaşadığında iki tarafın kabul edebileceği bir çözüm öneriyor. Çocukların yüzde 21'i bir yetişkinden yardım isterken karşısındaki kişinin ne istediğini anlamaya çalışanların oranı yüzde 17'de kalıyor.

FutureBright'ın 2025 yılında 1.211 ebeveynle gerçekleştirdiği ayrı bir araştırmaya göre ise ebeveynlerin yüzde 23'ü çocuklarının akran zorbalığına uğradığını, yüzde 50'si çevrelerinde yaşanan zorbalığa tanıklık ettiklerini belirtiyor.

ÜÇ AŞAMALI EĞİTİM MODELİ

Yaşamsal Gelişim Yolculuğu Eğitim Programı, öğrencilerin yaşlarına ve gelişim ihtiyaçlarına göre üç aşamadan oluşuyor. Birinci ve ikinci sınıf öğrencilerine yönelik Keşif Programı'nda çocukların kendilerini tanımaları amaçlanıyor. Öğrenciler, program sonunda öğrendiklerini yansıtan kişisel "Öz Keşif Müzesi"ni oluşturuyor.

Üçüncü ve dördüncü sınıfları kapsayan Deneyim Programı'nda çocuklar, yaşadıkları deneyimleri değerlendirerek gelişim alanlarını belirliyor ve kişisel "Deneyim Haritası" hazırlıyor. Beşinci sınıftan sekizinci sınıfa kadar olan öğrencilere yönelik Ufuk Programı'nda ise toplumsal sorumluluk bilinci öne çıkıyor. Çocuklar ekipler halinde sosyal fayda projeleri geliştiriyor.

"YAŞAM BOYU GEREKLİ BECERİLER"

LC Waikiki Müşteri İçgörüleri ve Pazarlama İletişiminden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Sinem Akgül, çocukların sosyal ve duygusal becerilerinin geliştirilmesinin önemine dikkat çekiyor. Akgül, "Günümüzün giderek karmaşıklaşan dünyasında çocukların karşılaştıkları zorluklarla baş edebilmeleri, farklılıklara saygı duymaları ve davranışlarının başkaları üzerindeki etkisini kavrayabilmeleri büyük önem taşıyor. TEGV ile hayata geçirdiğimiz Yaşamsal Gelişim Yolculuğu Eğitim Programı'yla çocukların bu alanlarda güçlenmelerini desteklemeyi ve toplumsal yaşama duyarlılıkla yaklaşan bireyler olarak gelişimlerine katkıda bulunmayı önemsiyoruz" diyor.

TEGV Genel Müdürü Sait Tosyalı ise sosyal ve duygusal becerilerin yetişkinlik dönemindeki önemine işaret ediyor. Tosyalı, "Karnede görünmeyen ama hayatın her döneminde ihtiyaç duyulan beceriler var: Kendini tanımak, duygularını ifade etmek, sorunlar karşısında çözüm üretebilmek. Bu beceriler yetişkinlikteki eğitim, iş ve sosyal yaşama da uzanıyor" değerlendirmesinde bulunuyor.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 14,02 puan ve yüzde 0,12 artarak 11.234,39 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,18 değer kazanırken, holding endeksi ise yüzde 0,17 geriledi.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,75 ile madencilik, en çok gerileyen yüzde 4,86 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da yükselme eğilimindeki jeopolitik tansiyon ve yapay zeka yatırımlarına ilişkin artan endişelerin oluşturduğu satış baskısıyla negatif seyrediyor.

Yurt içinde ise tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi.

Buna göre, düzenleme kapsamındaki fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalar kapsamında Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) ilgili hükümleri uyarınca elkoyma kararı verilebilecek.

"El konulan ve müsadere edilen mal varlığı değerleri ve geri kazanım hesabı" başlıklı hüküm kapsamında bulunmayan durumlar bakımından SPK, tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her bir fon bakımından zarar veya kayıp tutarını, zarar veya kayıpta sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişileri ve sorumlu oldukları tutarları belirleyerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) bildirecek.

Analistler, bugün yurt içinde hanehalkı beklenti anketi, sektörel enflasyon beklentileri, finansal hizmetler istatistikleri ve finansal hizmetler güven endeksi, yurt dışında ise dünya genelinde açıklanacak imalat sanayi ve hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.100 ve 11.000 puanın destek, 11.400 ve 11.500 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Öte yandan, yapay zeka yatırımlarının finansmanına ilişkin endişeler derinleşirken, söz konusu kaygılar küresel ölçekte yarı iletken şirketlerinin hisseleri üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

Bu gelişmelerle Asya borsalarında da karışık bir seyir öne çıkıyor.

Öte yandan bölgede bugün açıklanan verilere göre, Japonya'da enflasyon eylülde yıllık bazda yüzde 2,1 ile beklentilere paralel gerçekleşti.

Ülkede çekirdek enflasyon 9 ay sonra ilk kez eylülde yüzde 2'nin üzerine çıktı. Japonya'da çekirdek enflasyonun Japonya Merkez Bankasının (BoJ) hedefinin üzerine çıkması bankanın yakın vadede faiz artırımı olasılığını güçlendirdi.

Söz konusu gelişmelerle, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,30 artışla 5.550 puandan, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,25 düşüşle 62.752 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 değer kazancıyla 3.678 puanda, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,1 kazançla 23.184 puanda, Hindistan'da Sensex endeksi yüzde 0,8 kayıpla 72.647 puanda seyrediyor.

Erdal İpekeşen

TAV İşletme Hizmetleri A.Ş. Genel Müdürü ve TAV Havalimanları Holding A.Ş. Ticari İşler Grup Başkanı (CCO) Aude Ferrand, açılışa ilişkin şunları söyledi: “TAV İşletme Hizmetleri olarak, global büyüme ve premium ağırlama stratejimizin önemli adımlarından birini, TAV Havalimanları tarafından işletilen Ankara Esenboğa Havalimanı`nda hayata geçiriyoruz. TAV Havalimanları`nın havalimanı işletmeciliği ile iştiraklerinin uzmanlığını bir araya getiren entegre hizmet anlayışı doğrultusunda, yolcularımıza seyahatlerinin her aşamasında yüksek standartlarda hizmet sunmayı hedefliyoruz. Yeni Primeclass konseptimizle lounge alanlarını yalnızca birer bekleme salonu olmaktan çıkarıp yolcularımızın tasarım, yerel kültür ve kişiselleştirilmiş hizmetlerle buluştuğu yaşam alanlarına dönüştürüyoruz. Türkiye`de ilk kez Ankara`da uyguladığımız bu konsepti, hizmet verdiğimiz her destinasyonun yerel kimliğiyle harmanlayarak global hizmet ağımıza taşımaya devam edeceğiz.” 

Primeclass`ın “Kendin Olabileceğin Yer” (The Place to Be You) felsefesini tasarıma ve yolcu deneyimine yansıtan yeni lounge konsepti, ilk kez 2026 baharında Sofya Havalimanı`nda hayata geçirildi. Ankara ve Sofya`nın ardından Paris Orly Havalimanı, konseptin uygulanması planlanan bir sonraki lokasyonlar arasında yer alıyor. Yeni konseptin 2027 sonuna kadar global hizmet ağına aşamalı olarak yayılması; her lounge`ın ortak marka felsefesi ve deneyim çerçevesini korurken bulunduğu destinasyonun yerel karakterini yansıtması hedefleniyor.

TAV İşletme Hizmetleri, Roma`daki Airroom havalimanı oteli yatırımıyla da Primeclass ağırlama yaklaşımını lounge`ların ötesine taşımayı planlıyor. Bu yatırım, yolculuğun farklı aşamalarında daha bağlantılı ve kesintisiz bir misafir deneyimi sunma hedefini destekliyor.

 Yolcunun İhtiyacına Göre Şekillenen Yeni Bir Lounge

Farklı beklentilere yanıt verecek şekilde tasarlanan yeni konsept; çalışma, yeme-içme, sosyalleşme ve dinlenme alanlarını uyum içinde buluşturuyor. Misafir deneyimini zenginleştiren bar ve özel çalışma alanlarının yanı sıra tasarım, seyahat, yaşam ve yerel kültür temalı kitaplardan oluşan Primeclass kütüphanesi de mekâna yepyeni bir boyut katıyor.

Giriş katındaki bar ve alt kattaki büfe alanının yanı sıra her iki katta da ikramlara erişim sağlanıyor. Elektrik bağlantılarıyla donatılmış çalışma sehpaları, hareketli üst tablaya sahip özel tasarım yan sehpalar ve kilitlenebilir valiz ve kişisel eşya dolapları konforu destekliyor. Erişilebilir resepsiyon bankosu, asansör, yürüyen merdiven ve erişilebilir tuvalet gibi donanımlar ise farklı ihtiyaçlara sahip misafirlerin kullanımını kolaylaştırıyor.

Tasarımda Yerel Kimlik ve Sanatla Zenginleşen Bir Deneyim

Fransız Mimari Ajansı Minale Design Strategy tarafından geliştirilen konsept, Primeclass`ın global marka kimliğini malzeme, doku ve mekânsal düzen üzerinden yeniden yorumluyor. Markanın imza rengi terracotta, ahşap gibi doğal materyallerle buluşarak sıcak, zamansız ve davetkâr bir atmosfer yaratıyor. Bar alanındaki Drop Paper tavan uygulaması ve alt kattaki akustik keçe tavan, tasarımın öne çıkan detayları arasında yer alıyor. Uzun ömürlü kullanım hedefiyle seçilen malzemeler ve atık ayrıştırma uygulamaları da sürdürülebilirlik yaklaşımını destekliyor.

Primeclass`ın yeni lounge konseptinde sanat, mimari tasarımın ve yerel kültürle kurulan bağın ayrılmaz bir parçası olarak öne çıkıyor. Geleneksel Türk sanatlarını çağdaş yorumlarla buluşturan sanatçılar Esra Yardımcı ve Gülmisal Gölebatmaz Eslek`in eserleri, mekânın kültürel dokusunu zenginleştiriyor. Esra Yardımcı, geleneksel Türk süsleme sanatlarının motif ve desenlerini seramik, ebru ve dijital tasarım gibi farklı disiplinler üzerinden çağdaş bir bakış açısıyla yorumluyor. Gülmisal Gölebatmaz Eslek ise geleneksel Türk çini sanatını özgün kompozisyonlar ve çağdaş form anlayışıyla yeniden ele alıyor. İki sanatçının üretimleri, kültürel mirası günümüz estetiğiyle buluşturarak Primeclass`ın global tasarım anlayışını yerel sanatsal değerlerle tamamlıyor.

Köklerden Yolculuğa Uzanan Bir Lezzet Vizyonu

Primeclass, global standartlarını her destinasyonun kültürü ve karakteriyle buluşturmayı hedefliyor. Ankara Esenboğa Havalimanı`nda gastronomi de bu yaklaşımın önemli parçalarından birini oluşturuyor. Yerel mutfak kültürünü yolcuların farklı beklentileriyle buluşturan menülerde, Anadolu mutfağının ürünleri ve geleneksel lezzetleri çağdaş ve hafif yorumlarla sunuluyor.

Ankara Simidi, Ayaş Domatesi, Ayaş Keçi Peyniri ve Beypazarı Kurusu gibi yerel değerlerin öne çıktığı menüde, kuru kayısının İtalyan panna cotta ile buluşması gibi farklı mutfak kültürlerini bir araya getiren tatlar da yer alıyor.

Mevsimsel ürünlerle şekillenen menülerde tahıllar, bakliyatlar, kök sebzeler, taze otlar ve kuru meyveler öne çıkarken; bitkisel ağırlıklı seçenekler, paylaşılabilir tabaklar ve gün boyu tüketilebilen hafif atıştırmalıklar yolcuların farklı tercihlerine yanıt veriyor. Böylece gastronomi, uçuş öncesinde sunulan bir hizmet olmanın ötesine geçerek destinasyonla kurulan bağın ve seyahat deneyiminin bir parçası hâline geliyor.

Primeclass`ın Güncel Kalmak (Staying Tuned), Kolektif Deneyim (Collective Experience), İnsani Dokunuş (Human Touch) ve Daha İyi Bir Gelecek (Better Future) ilkeleri; değişen yolcu ihtiyaçlarına uyum sağlamayı, kültürler arasında bağ kurmayı, kişiselleştirilmiş hizmet sunmayı ve sorumlu ağırlamayı destekliyor.

Ankara Esenboğa Primeclass İç Hatlar Lounge, ekonomi ve business class ayrımı olmaksızın tüm yolculara açık olacak. Misafirler, iş ortaklarının sadakat programları kapsamında, bireysel rezervasyonla veya doğrudan giriş yaparak lounge`dan yararlanabilecek. Primeclass, Ankara Esenboğa Havalimanı`nda lounge hizmetlerinin yanı sıra karşılama ve uğurlama (Meet & Greet), hızlı geçiş (Fast Track) ve özel transfer hizmetleriyle yolcuların seyahatlerinin farklı aşamalarındaki ihtiyaçlarına yanıt veriyor.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla yüzde 0,2 yükselişle 49,7370 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla avro/TL yüzde 0,3 artışla 55,8250'den, sterlin/TL önceki kapanışın hemen üzerinde 66,6630'dan işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,2 yükselişle 101,6 seviyesinde bulunuyor.

Altında son durum

Gram altın, güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 420 liradan işlem görüyor.

Gram altın, dün günü önceki kapanışa göre yüzde 2,67 azalışla 6 bin 422 liradan tamamladı. Güne satıcılı başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,1 azalışla 6 bin 420 liradan işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 590 liradan, cumhuriyet altını 42 bin 160 liradan satılıyor.

Altının onsu ise yüzde 0,3 azalışla 4 bin 14 dolardan işlem görüyor.

Trump, lowa eyaletinde katılacağı seçim mitingine giderken Beyaz Saray çıkışında basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Trump, İran'a birçok açıdan ciddi zarar verdiklerini savunarak, "Belki biraz daha ileri gidebiliriz." dedi.

Bunun yanı sıra İran destekli Husiler Suudi Arabistan'ı hedef almayı sürdürüyor. Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap Koalisyonu Sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki, Husilerin Riyad`a doğru fırlattığı balistik füzenin hava savunma sistemlerince engellenerek imha edildiğini bildirdi.

Mevcut gelişmeler ve yetkililerden gelen açıklamalar, Orta Doğu'da jeopolitik gerilimin yakın dönemde yeniden tırmanabileceğine ilişkin kaygıları artırıyor. Çatışmaların yeniden şiddetlenebileceği endişeleri ve taşıma maliyetlerindeki sert yükseliş petrol arzını tehdit etmeye devam ederken, petrol fiyatlarında yükselişler görüldü.

Analistler, petrol fiyatlarındaki yükselişin enerji maliyetleri üzerinden enflasyonu körükleyebileceği ve merkez bankalarının sıkı para politikalarını daha uzun süre korumasına, hatta ilave sıkılaşmaya gitmesine neden olabileceği beklentilerinin varlık fiyatlamaları üzerinde etkili olduğunu belirtti.

Öte yandan, yapay zeka yatırımlarının finansmanına ilişkin endişeler derinleşirken, söz konusu kaygılar küresel ölçekte yarı iletken şirketlerinin hisseleri üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. ABD'de çip üreticilerinin hisselerinde de dün düşüş görülürken, Intel'in hisseleri yüzde 8,04, Advanced Micro Devices'ın (AMD) hisseleri yüzde 8,10, Qualcomm'un hisseleri yüzde 2,88, Broadcom'un hisseleri yüzde 4,31 ve Micron Technology'nin hisseleri yüzde 6,26 değer kaybetti.

Analistler, yapay zeka yatırımlarının finansmanına ilişkin endişelerin temelinde, yatırımların çok yüksek maliyetlere ulaşmasına karşın bu harcamaların ne kadar sürede ve hangi ölçüde kara dönüşeceğinin belirsiz olmasının bulunduğunu belirterek, bu durumun özellikle yarı iletken, veri merkezi ve bulut bilişim şirketlerinin hisselerinde dalgalanmalara neden olduğunu kaydetti.

Küresel çapta artan borçlanma maliyetlerinin veri merkezi kurmak veya kapasite artırmayı daha pahalı hale getirdiğini bildiren analistler, bunun sonucunda yatırımlarını borçla finanse eden şirketlerin faiz giderlerinin arttığını ve yeni projelerin ekonomik cazibesinin azaldığını söyledi.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 17 Ekim'de sona eren haftada 194 bine gerileyerek, piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

ABD 10 yıllık tahvil faizi bir ay sonra yüzde 5'in altına indi

Bu gelişmelerin ışığında yatırımcıların teknoloji ve yapay zeka bağlantılı hisselerden uzaklaşarak tahvil gibi güvenli varlıklara yönelmesiyle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık bir ay sonra ilk kez yüzde 5'in altına indi. Dün yaklaşık 16 baz puan düşerek yüzde 4,96'ya inen ABD'nin 10 yıllık tahvil getirisi, şu sıralarda ise yüzde 4,97'de işlem görüyor.

Tahvil getirilerindeki düşüşün dolar cinsinden varlıkların göreli getiri cazibesini azaltması ve Japon yeni gibi alternatif para birimlerine talebin artmasıyla dolar endeksi dün yüzde 0,2 düşüşle 101,5 seviyesine indi ve düşüş serisini üçüncü işlem gününe taşıdı. Dolar endeksi yeni günde ise yüzde 0,1 artışla 101,6'da bulunuyor.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon endişelerini artırması ve Fed'in faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği beklentisini güçlendirmesi altının ons fiyatını baskılamaya devam ediyor. Dün yüzde 2,8 azalışla 4 bin 24 dolara gerileyen altının onsu, yeni işlem gününde yatay seyirle 4 bin 22 dolardan alıcı buluyor.

Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise şu sıralarda yüzde 0,7 artışla 114 dolar seviyesinde bulunuyor.

Bu gelişmelerle New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 1,21, Nasdaq endeksi yüzde 2,60 düşerken, Dow Jones endeksi yatay seyretti. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise güne negatif başladı.

Avrupa borsaları satıcılı seyretti

Avrupa borsaları dün negatif seyrederken, Fransa'daki olaylar ve artan petrol fiyatları bölge piyasalarını olumsuz etkiledi.

Fransa'daki sokak olaylarının mali disiplini tehlikeye sokmasıyla tahvil piyasalarındaki sert hareketlilik sürerken, ülkenin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,07'ye çıkarak 2002'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Öte yandan internet siteleri ve kurumsal uygulamalarda yaygın kullanılan PHP programlama dilinde tespit edilen iki kritik güvenlik açığına karşı dünya genelinde yeni önlemlerin devreye alınmasının ardından, bilişim, teknoloji ve kıymetli metal şirketlerinin hisselerinde sert kayıplar görüldü.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,26, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 2,54, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,07 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,39 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.

Asya borsaları Hong Kong hariç negatif seyrediyor

Dün, ABD ve Avrupa borsalarındaki negatif seyir yeni günde Asya tarafına da yansıdı. Bölge piyasalarında Hong Kong hariç yarı iletken sektörü öncülüğünde satıcılı bir görünüm öne çıkıyor.

Analistler, yapay zeka harcamalarının sürdürülebilirliğine ilişkin belirsizliklerin veri merkezi yatırımlarında yavaşlama riskini gündeme getirdiğini ve bu endişelerin Asya piyasalarındaki satış baskısını artırdığını belirtti.

ABD'de teknoloji hisselerinde yaşanan düşüşün ardından özellikle Güney Koreli çip üreticileri ve Japon teknoloji şirketlerinde satışların yoğunlaşması, küresel teknoloji sektöründeki baskının bölge piyasalarına yayıldığına işaret ediyor.

Öte yandan bölgede bugün açıklanan verilere göre, Japonya'da enflasyon eylülde yıllık bazda yüzde 2,1 ile beklentilere paralel gerçekleşti.

Ülkede çekirdek enflasyon 9 ay sonra ilk kez eylülde yüzde 2'nin üzerine çıktı. Japonya'da çekirdek enflasyonun Japonya Merkez Bankasının (BoJ) hedefinin üzerinde sıçraması, yakın vadede faiz artırımı olasılığını güçlendirdi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,8 düştü. Hong Kong'da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,7 yükseldi.

TCMB, 5 ay sonra faiz indirimine gitti

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,08 değer kaybederek 11.220,37 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını 100 baz puan indirerek yüzde 36'ya çekti. Son olarak ocak ayındaki toplantıda faiz indirimine giden Merkez Bankası, böylece 5 toplantının ardından ilk kez politika faizini düşürdü.

Bu arada tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi.

Düzenleme kapsamındaki fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalar kapsamında Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) ilgili hükümleri uyarınca elkoyma kararı verilebilecek.

"Elkonulan ve müsadere edilen mal varlığı değerleri ve geri kazanım hesabı" başlıklı hüküm kapsamında bulunmayan durumlar bakımından SPK, tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her bir fon bakımından zarar veya kayıp tutarını, zarar veya kayıpta sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişileri ve sorumlu oldukları tutarları belirleyerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) bildirecek.

Geri kazanım hesabında biriken tutarlar, zorunlu masraflar düşüldükten sonra Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından tasfiyeyle görevli kuruluşa, tasfiyenin tamamlanmış olması halinde ise SPK'nin bildirdiği fon pay sahiplerine ödenmek üzere Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne (YTM) aktarılacak. YTM, ödemeleri, katılma payı sahipliği oranında yapacak.

Dolar/TL dünü 49,6350'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 49,7370'ten işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde hanehalkı beklenti anketi, sektörel enflasyon beklentileri, finansal hizmetler istatistikleri ve finansal hizmetler güven endeksi, yurt dışında ise dünya genelinde açıklanacak imalat sanayi ve hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.100 ve 11.000 puanın destek, 11.300 ve 11.400 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Kanunun hükümleri, belirtilenler dışındaki diğer yatırım fonları bakımından genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacak.

Öte yandan, düzenleme kapsamındaki bazı tanımlar ve kısaltmalar da hüküm altına alınıyor.

Düzenlemenin, "Tasfiyenin yürütülmesine ilişkin genel esaslar ve fon pay sahipliğinin belirlenmesi" başlıklı hükmüne göre, fonların tasfiyesi SPK'nın gözetim ve denetiminde, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek. Kurul, tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının tespitini ve nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, fon pay sahipliğinin belirlenme şeklini, ara ve nihai ödemeyi, dağıtım sırasını ve tasfiyeye ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

Tasfiye ile görevli kuruluşlar, yatırımcı menfaatini, ilgili varlığın piyasa koşullarını ve fon portföy yapılarını, fon varlıklarının korunmasını ve fon pay sahiplerinin ortak menfaatini gözeterek mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi amacıyla gerekli özeni gösterecek. Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığının veya tasfiyeyi geciktireceğinin Kurulca belirlendiği hallerde, tasfiye işlemlerinde geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemleri ile geçici olarak farklı bir fiyat marjı uygulanmasına ve sermaye piyasası mevzuatı ile Borsa mevzuatında yer alan diğer yöntemlerin kullanılmasına Kurulca karar verilebilecek. Kurul, tasfiye ile görevli kuruluşların talebi üzerine ilgili varlıkların Borsa dışında satışına onay verebilecek. Bu kapsamda yapılacak satış işlemleri bakımından, Kurulun yatırım fonlarına ilişkin düzenlemelerinde yer alan kısıtlamalar uygulanmayacak. Borsada veya Borsa dışında yapılacak satış yoluyla varlıkları satın alacak yatırımcıların bu işleme konu olan varlıkları belirli bir süre Borsada satamayacağına ve bu varlıkların Borsada satılması sonucunu doğuracak şekilde herhangi bir işlemde bulunamayacağına Kurulca karar verilebilecek.

Tasfiye sürecinde tahsil edilen tutarlar, fonun yönetim ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına dahil edilecek. Tasfiyenin tamamlanmasından sonra tahsil edilen tutarlar ise mükerrer ödemeye yol açmayacak şekilde geri kazanım hesabına aktarılacak.

Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul AŞ (Borsa), Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları ile diğer sermaye piyasası kurumları ve kamu kurum ve kuruluşları, bu düzenlemenin uygulanması için gerekli bilgi ve belgeleri Kurula, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) talepleri üzerine gecikmeksizin vermekle yükümlü olacak. Bu kurum ve kuruluşlar özel mevzuatlarında yer alan gizlilik ve sır saklamaya ilişkin hükümlere dayanarak bilgi vermekten imtina edemeyecek.

Fon pay sahipliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından MKK kayıtları ile mutabakat sağlanmak suretiyle fon ve hesap bazında tespit edilecek.

Kanunla katılma payı sahipleri adına Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'na (TEFAS) iletilmiş olmakla birlikte ilgili fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar geçersiz hale geldiğinden TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabında katılma payı bulunan katılma payı sahiplerinin de fon pay sahibi sıfatıyla tasfiye kapsamında olduklarının belirlenmesi amaçlanıyor. Buna göre, tasfiyeye konu fonlara ilişkin olarak 17 Eylül 2026 tarihi ve öncesinde TEFAS'a iletilmiş olmakla birlikte, ilgili fonun temerrüdü ve/veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedenleriyle gerçekleştirilemeyen talimatlar bakımından katılma payları bloke edilmiş olanlar, fon pay sahibi sıfatıyla düzenlemedeki tasfiye hükümlerine tabi olacak.

Sermaye Piyasası Kanunu'nun "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali", "piyasa dolandırıcılığı" başlıklı hükümlerinde düzenlenen fiillerin, Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlar tarafından işlenmesi veya bu fonlarla birlikte hareket edilmesi ya da fonların iştirakiyle işlenmesi halinde bu fiilleri işlediği veya bu fonlarla birlikte hareket ettiği Kurulca tespit edilen kişi ve kurumlara, Kurulun sözü edilen tarihli kararları uyarınca tasfiyesine karar verilen fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.

"Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme"

Kanunun "Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme" başlıklı hükmüne göre, fon malvarlığının nakde çevrilmesi sonucunda elde edilen dağıtılabilir nakdin, tasfiye kararından bir önceki gün sonu itibarıyla geçerli fon birim pay fiyatı ile ödemeye esas katılma payı adetleri üzerinden hesaplanan toplam tutarı karşılamaya yeterli olmaması halinde, Sermaye Piyasası Kanunu'nun "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali", "piyasa dolandırıcılığı" başlıklı hükümlerinde düzenlenen fiillere yönelik hüküm saklı kalmak kaydıyla, tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerde dikkate alınacak fon pay sahibinin net yatırım tutarı, fona, fon pay sahibi tarafından fiilen yapılan her bir nakit girişinin ve çıkışının tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak giriş ve çıkış tutarlarından, giriş tutarının çıkış tutarından fazla olması durumunda, fondan fon pay sahibine yapılan her bir nakit çıkışının tutarının ilk giren ilk çıkar esası ile düşülmesi suretiyle MKK tarafından hesaplanacak.

Fon pay sahiplerinin tasfiye bakiyesinden alacakları ödemelerden mahsup edilmek üzere, ilgili hüküm uyarınca hesaplanan net yatırım tutarının endeksleme uygulanmaksızın bulunan kısmını geçmemek kaydıyla, Kurulca belirlenen fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılar için bu tutarda, 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme yapılabilecek. Fon pay sahiplerine yapılacak ara ödeme tutarı, para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere, ara ödeme tutarının hesaplandığı tarihten bir önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan, ilgili fon pay sahibinin hesabında bulunan fon katılma paylarının toplam değerini aşamayacak. Fonun önceki gün sonu fiyatı, ihtiyaç duyulan bilgiler tasfiye ile görevli kuruluşlardan temin edilerek, ilgili güne dair yapılan değerleme ile Takasbank tarafından hesaplanan fiyat olacak.

Dağıtılabilir nakdin düzenlemeye göre hesaplanan net yatırım tutarlarının ve/veya düzenlemeye göre hesaplanan ara ödeme tutarlarının tamamını karşılamaya yetmemesi halinde Kurul, mevcut nakitten mümkün olan en fazla sayıda fon pay sahibinin tam yararlanması amacıyla, net yatırım tutarı en düşük olan fon pay sahibinden başlanmak suretiyle ödeme yapılmasına ve/veya tüm fon pay sahipleri bakımından uygulanacak asgari bir ara ödeme tutarı belirlenerek bu tutara kadar ödeme yapılmasına karar vermeye yetkili olacak. Bu kapsamda yapılacak ödemelerde hiçbir fon pay sahibine net yatırım tutarını, ödeme tutarının hesaplandığı tarihten ve/veya tasfiye tarihinden önceki gün sonu itibarıyla hesaplanmış hak ve alacak tutarlarını veya düzenlemede öngörülen 1 milyon Türk lirası tutarındaki ara ödeme tavanını aşan ödeme yapılamayacak. Ara ödeme karşılığı herhangi bir katılma payı iade işlemi yapılamayacak. Söz konusu katılma payları nihai tasfiye ödemeleri sırasında iade edilecek.

Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarda, tasfiye tarihine kadar katılma paylarını fona iade etmek suretiyle ödeme almış olan kişilerin, girişlerinin tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak miktarı aşan tutarda elde ettikleri getiri, Kurulca ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edilebilecek. Bu fonların malvarlığında yer alan ve Kurulca Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili maddelerine konu edilen paylardan kazanç elde eden kişilerce, söz konusu paylardan elde edilen getirinin, payın elde tutulduğu dönemde alım maliyetinin tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak tutarı aşan kısmı, Kurulca ilan edilen genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak iade edilebilecek. Hüküm kapsamında, hesaplama döneminin, iade edilecek tutarın belirlenmesinde kullanılacak yöntem ile hükmün uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların belirlenmesine Kurul yetkili olacak.

Nihai ödemede, fon pay sahibine tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollardan daha önce yapılan ödemeler mahsup edilecek.

"Kişilerin görevlerinden ayrılmış olmaları, sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak"

Teklif ile "Fon mal varlığından mevzuata aykırı çıkarılan değerler ve şahsi sorumluluk" başlıklı hükümle fon mal varlığından hukuka aykırı çıkarılan değerlerin kapsamı ve bu nedenle doğan zarara veya kayba yönelik sorumluluk düzenleniyor.

Buna göre, fon mal varlığından mevzuata aykırı olarak veya mevzuata şeklen uygun olsa dahi fonun menfaatine uygun gerçek bir ekonomik amacı bulunmaksızın, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım, satım, repo, ters repo veya benzeri işlem ve sözleşmeler yoluyla ilişkili taraflar, hakim ortaklar, yöneticiler, bunların doğrudan veya dolaylı kontrol ettikleri kişiler yahut diğer üçüncü kişiler lehine çıkarılan veya aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacaklar ile bunların yerine geçen veya değerlendirilmesi suretiyle elde edilen değerler fon mal varlığından hukuka aykırı çıkarılmış değer addedilerek fon zarara veya kayba uğratılmış sayılacak. Zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ve/veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak. Bu tutarın portföy yönetim şirketinden tamamen veya kısmen tahsil edilememesi veya edilemeyeceğinin açıkça belli olması halinde, fonun zarara veya kayba uğratılmasında sorumluluğu Kurulca belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile bu kişilerle birlikte hareket ettiği tespit edilenler, şahsen sorumlu olacak.

Bu hüküm kapsamındaki kişilerin görevlerinden ayrılmış olmaları, görev yaptıkları veya yönetim ya da kontrolü ellerinde bulundurdukları dönemde gerçekleştirilen işlem ve kararlardan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.

Düzenlemenin "Elkonulan ve müsadere edilen mal varlığı değerleri ve geri kazanım hesabı" başlıklı hükmü kapsamında bulunmayan durumlar bakımından Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her bir fon bakımından zarar veya kayıp tutarını, zarar veya kayıpta sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişileri ve sorumlu oldukları tutarları belirleyerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) bildirecek.

SPK'nin bildirimi üzerine sorumluların mal varlığından geri kazanım sağlanması amacıyla Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında TMSF tarafından tahsil ve takip işlemleri başlatılacak. TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve Bankacılık Kanunu'nun ilgili hükümlerini uygulama yetkisine haiz olacak. Bu hüküm kapsamında açılacak davalarla ilgili olarak İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.

Elkonulan ve müsadere edilen mallar

Kanunla, ceza soruşturması ve kovuşturması kapsamında elkonulan veya müsadere edilen mal varlığı değerlerinin, fonla hukuki ve ekonomik bağlantısı bulunduğu ölçüde geri kazanım sistemine dahil edilmesi sağlanacak.

"Elkonulan ve müsadere edilen mal varlığı değerleri ve geri kazanım hesabı" başlıklı hükme göre, bu düzenleme kapsamındaki fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalar kapsamında CMK'nin ilgili hükümleri uyarınca elkoyma kararı verilebilecek. Elkonulan mal varlığı değerleri arasında, fona doğrudan iadesi hukuken mümkün olan para ve sermaye piyasası araçları bulunması halinde bunlar, CMK'nin ilgili hükümleri uyarınca ilgili fona veya geri kazanım hesabına cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkemece iade edilecek. Bu düzenleme kapsamında SPK'nin yaptığı suç duyurularına dayanak raporlar, CMK'nin ilgili hükümlerince düzenlenen suçtan elde edilen değere ilişkin rapor sayılacak.

Doğrudan fona devredilemeyen ve sorumlulara ait gayrimenkul gibi diğer mal varlığı değerleri bakımından TMSF'nin kayyum olarak atanabilmesine ve Bankacılık Kanunu'nda tanınan yetkileri kullanarak bu değerleri dava sonucu beklenmeksizin satmasına veya tasfiye etmesine imkan sağlanıyor.

Yargılama sonucunda müsaderesine karar verilen ve suçtan zarar gören fonun mal varlığından çıktığı veya fon zararının karşılığı olduğu mahkemece belirlenen değerlerin, Hazine'ye gelir kaydedilmeksizin ilgili yatırım fonuna, tasfiyenin tamamlanmış olması halinde ise geri kazanım hesabına aktarılmasına mahkemece karar verilecek.

Bu düzenleme kapsamında tahsil ve/veya iade edilen tutarlar ile suçla bağlantılı mal varlığı değerlerinden ilgili fona veya fon pay sahiplerine aktarılmasına karar verilen tutarlar, TMSF nezdinde her bir fon için ayrı alt hesaplarda geri kazanım hesabı olarak izlenecek. Bu tutarlar TMSF'nin kendi mal varlığından ayrı olacak.

Geri kazanım hesabında bulunan tutarlar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve fon pay sahiplerine yapılacak ödemeler için kullanılabilecek, başka bir amaçla kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek ve kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, üzerlerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamayacak.

Geri kazanım hesabında biriken tutarlar, yapılan zorunlu masraflar düşüldükten sonra TMSF tarafından tasfiye ile görevli kuruluşa, tasfiyenin tamamlanmış olması halinde ise SPK tarafından bildirilen fon pay sahiplerine ödenmek üzere Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne (YTM) aktarılacak. Ödemeler YTM tarafından katılma payı sahipliği oranında yapılacak. Nihai dağıtım hariç olmak üzere, dağıtım sonucunda bir fon pay sahibine yapılacak ödemenin, ödeme yöntemine ilişkin işlem ve aktarım maliyetleri dikkate alınarak SPK tarafından belirlenecek asgari ödeme tutarının altında kalması halinde, bu tutar fon pay sahibi adına izlenecek ve sonraki dağıtımlarda hak kazanılan tutarlara eklenecek, birikmiş tutarın asgari ödeme tutarına ulaşması halinde fon pay sahibine ödeme yapılacak.

Geri kazanım hesabına gelen veya aktarılan bir tutarın birden fazla fon ile bağlantılı olması durumunda fonlar arasında dağıtımına ilişkin usul ve esaslar fon türleri, likidite yeterlik oranı, fon katılma payı sahipliği yapısı, yatırımcının korunması, ilgili fonlardaki tasfiye oranı ve benzeri kıstaslar dikkate alınarak SPK tarafından belirlenecek.

Kanunla, düzenlemenin uygulanmasında gerekli görülen durumlarda, koşulları Kurul Karar Organı tarafından belirlenmek üzere, bu kanunun uygulanmasından doğan işler, açılacak dava ve takipler için SPK ve YTM tarafından dışarıdan avukatlık hizmeti ile muhasebe ve yazılım geliştirme hizmetleri temin edilebilecek.

Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar SPK tarafından TMSF'nin görev alanına giren hususlarda TMSF'nin görüşü alınarak belirlenecek.

Düzenlemede hüküm bulunmayan hallerde Sermaye Piyasası Kanunu, CMK, Bankacılık Kanunu ve ilgili diğer mevzuatın bu düzenlemeye aykırı olmayan hükümleri uygulanacak.

Kanun teklifinin kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, birleşimi, 27 Ekim Salı günü saat 15.00'te toplanmak üzere kapattı.

SPK'nin "Takas Kesinliği ve PBLK Hususlarına İlişkin Basın Duyurusu" kurulun internet sitesinde yayımlandı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi`nde görüşülmekte olan kanun teklifi kapsamında kamuoyunda takas kesinliği ve pay blokajı konusunda tereddütlerin olduğunun anlaşıldığı belirtilen duyuruda, Sermaye Piyasası Kanunu`nun 79`uncu maddesinin birinci fıkrasında, sermaye piyasası araçlarına ilişkin takas talimat ve işlemleri ile ödeme işlemlerinin, ilgili kuruluşların faaliyetlerinin durdurulması veya tasfiye sürecine girmesi halinde dahi geri alınamayacağı ve iptal edilemeyeceğinin düzenlendiği bildirildi.

Duyuruda, bu hükmün amacının gerçekleştirilen işlemlerde oluşan takas yükümlülüklerinin geri döndürülemez şekilde yürütülmesi ilkesi getirilerek sermaye piyasalarına duyulan güveni korumak olduğu kaydedildi.

"Ancak söz konusu hükmün Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) üzerinden verilen tüm talimatlar bakımından, işlemin hangi aşamada olduğuna bakılmaksızın uygulanması gerektiğini ifade etmemektedir." ifadelerine yer verilen duyuruda, TEFAS'ın klasik organize piyasalardan farklı olarak, yatırım fonu katılma paylarının yatırımcılar tarafından fon kurucusundan alınmasına ve kurucuya iade edilmesine imkan sağlayan bir platform olduğu belirtildi.

Duyuruda bu nedenle TEFAS`ta verilen her satış talimatının kendiliğinden tamamlanmış bir takas işlemi olmadığı belirtildi.

- Kanun teklifinde yer alan düzenleme, tamamlanmış işlemleri etkilemiyor

Duyuruda, şu ifadelere yer verildi:

"Tasfiye sürecinde, özellikle PBLK statüsündeki yatırımcılar bakımından, satış talimatlarının verilmiş olması veya sistemde belirli bir kaydın bulunması tek başına takasın başladığı anlamına gelmemektedir. Takas işlemi, alınan talimattan sonra nakdin yatırımcı hesabına geçirilmesi ve fon katılma payı sahipliği kaydının kaldırılması ile tamamlanmaktadır."

Bu nedenle, henüz takası tamamlanmamış talimatların tasfiye kapsamına alınmasının fon varlıklarının yatırımcılar arasında adil dağıtılmasına katkı sağlayacağı vurgulanan duyuruda, nitekim pay blokaj kaydı bulunan kişilerin de 455 bin 758 fon payı sahibi arasında yer almakta olduğu ve ilave bir grup teşkil etmediği bildirildi.

Duyuruda, "Kanun teklifinde yer alan düzenleme, tamamlanmış işlemleri etkilememektedir. Yalnızca henüz takas süreci tamamlanmamış talimatları kapsamaktadır. Bu talimatlar, tasfiye sonucunda elde edilen tutarlar üzerinden Kanun teklifi kapsamında diğer katılma payı sahipleriyle eşit koşullarda değerlendirilecektir." denildi.

Düzenlemenin amacının anılan fon pay sahiplerinin hukuki statüsüne açıklık kazandırılması ve tasfiye kapsamında sahip oldukları hakların belirgin hale getirilmesi olduğu kaydedilen duyuruda, bu yönüyle düzenlemenin belirtilen amaçlara ulaşmak için gerekli ve ölçülü bir yaklaşım olarak değerlendirildiği kaydedildi.

Buna göre fon, temmuz-eylül döneminde küresel yatırımlarından yüzde 0,5 zarar etti. Bu dönemde fonun piyasa değeri 670 milyar kron (67,6 milyar dolar) azalırken, net muhasebe zararı ise 278 milyar Norveç kronu (29,71 milyar dolar) olarak kayıtlara geçti.

Fonun Yatırım Yönetimi Başkan Yardımcısı Trond Grande, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Fonun getirisi yatay seyre yakın gerçekleşti ancak yükselen faiz oranlarının sabit getirili (tahvil) yatırımlarımızda zayıf sonuçlara yol açması nedeniyle çeyreği hafif negatifte kapattık.” ifadesini kullandı.

Norveç Varlık Fonu, 1990'dan itibaren ülkenin petrol ve doğal gaz üretiminin getirisiyle yabancı ülkelerin hisse senetleri, tahvil ve emlak piyasalarına yatırım yapıyor.

Norveç hükümeti, fon gelirlerinin çok az bölümünü kullanabiliyor. Geriye kalan büyük kısım ise gelecek nesiller için biriktiriliyor.

Dünya borsalarındaki hisselerin ortalama yüzde 1,5`ini elinde bulunduran ve dünyanın en büyük tekil yatırımcısı unvanını koruyan fonun, Norveç dışında 71 ülkede ve 7 bin 100`den fazla firmada yatırımı bulunuyor.

Fonun piyasa değeri 30 Eylül 2026 itibarıyla 22 trilyon 14 milyar Norveç kronu (2 trilyon 352 milyar dolar) düzeyinde bulunuyor.

Klasik müziği daha geniş kitlelerle buluşturmayı amaçlayan girişim, konserlerin yanı sıra genç müzisyenlerin kariyerlerini destekleyen eğitim ve gelişim programlarını da kapsayacak. Özyeğin Üniversitesi ve Hüsnü Özyeğin Vakfı`nın iş birliğiyle yürütülecek çalışmalarla orkestra, akademi ve müziğe erişim olanakları aynı çatı altında bir araya gelecek.

“Ülkemizin geleceği için yaptığımız yatırımlara neler ekleyebiliriz?”

Fiba Grubu Kurucu ve Onursal Başkanı Hüsnü Özyeğin, filarmoni fikrinin eğitim alanındaki deneyimlerini kültür sanata taşıma arayışından doğduğunu belirtiyor:

“Hayatım boyunca fırsat yaratmanın, insanlara yatırım yapmanın ve yaptığımız işi bizden sonra da sürecek bir değere dönüştürmenin önemine inandım. Vakfımızda da üniversitemizde de asıl hedefimiz her zaman gençlerin potansiyelini desteklemek oldu. Buradaki deneyimimizi kültür sanat alanına nasıl taşıyabileceğimizi, ülkemizin geleceği için yaptığımız yatırımlara bu alanda neler ekleyebileceğimizi düşünürken de Özyeğin Filarmoni hayali doğdu.”

Girişimin sanatsal vizyonunu Fazıl Say`ın, gelişim programlarını ise Fazıl Say ve Özyeğin Üniversitesi`nin üstlendiğini ifade eden Özyeğin, orkestra, akademi ve erişim odağının tek çatı altında buluşmasının kendisi için önem taşıdığını söylüyor. Özyeğin, girişimin zaman içinde kendi geleneğini oluşturmasını hedeflediklerini vurguluyor:

“Yıllar içinde gelişimlerine katkı sunduğumuz genç müzisyenlerin dünyaya uzanan hikâyelerini konuşacağımızı ümit ediyorum. Dilerim ki orkestramızın sesi geniş kitlelere ulaşır ve gelecek kuşaklar için kalıcı bir mirasa dönüşür.”

İlk konser 9 Kasım`da

Özyeğin Filarmoni Orkestrası, ilk kez 9 Kasım 2026`da İstanbul Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı`nda dinleyici karşısına çıkacak. Lansman konserinde orkestrayı Tianyi Lu yönetecek, Fazıl Say piyano solisti olarak sahne alacak. Başkemancılığını Hande Küden`in üstleneceği konserde Beethoven`ın “Egmont Uvertürü” ile Fazıl Say`ın “Mother Earth” Piyano Konçertosu seslendirilecek.

Farklı kuşaklardan müzisyenleri buluşturacak orkestranın sezon programında uluslararası şef ve solistler yer alıyor. Fazıl Say`ın oluşturacağı tematik konserlerde barış, iklim, gençlik ve kültürlerarası etkileşim gibi konular ele alınacak. Genç profesyonel müzisyenler, deneyimli sanatçılarla aynı sahneyi paylaşarak kendilerini geliştirme ve kariyerlerini güçlendirme fırsatı bulacak.

“Türkiye`den dünyaya bir ses olmak”

Sanat Yönetmeni Fazıl Say, hedeflerini “Türkiye`den dünyaya bir ses olmak; özgün yorumlarıyla merak edilen, konserleri heyecanla beklenen bir orkestra oluşturmak” sözleriyle anlatıyor.

Genç profesyonel müzisyenleri deneyimli sanatçılarla buluşturacak bir orkestra akademisi anlayışını benimsediklerini belirten Say, birlikte üretmenin önemini şöyle vurguluyor:

“Sanat Yönetmeni olarak benim için en değerli şey, genç müzisyenlerimizin, deneyimli ustalarımızın, şef ve solistlerimizin dayanışma içinde aynı tutkuyu paylaşması. Çünkü iyi bir orkestra, yetenek kadar birlikte üretmeye ve tek yürek olmaya dayanır.”

Say, orkestranın gelecek hedeflerine ilişkin ise şunları söylüyor:

“Türkiye ve Avrupa turneleriyle sesimizi duyurmayı, Türk bestecilerine ayıracağımız ilk albümümüzle kalıcı bir iz bırakmayı hayal ediyoruz. Özyeğin Üniversitesi`ndeki konserler, açık provalar ve söyleşilerle de müziği kampüs yaşamının parçası hâline getirmek istiyoruz.”

Kampüste konser, genç müzisyenlere burs

Girişimin eğitim ayağında kampüs konserleri, ustalık sınıfları, atölyeler, açık provalar, söyleşiler ve sempozyumlar yer alacak. Klasik müziğin üniversite yaşamının bir parçası haline getirilmesi amaçlanırken Fazıl Say, Özyeğin Üniversitesi`nin Artist-In-Residence programı kapsamında bu çalışmalara katkı sunacak ve liderlik edecek.

Öğrencilerin ve öğretim üyelerinin sanatın izleyicisi olmanın yanında üreticisi ve icracısı olarak da kampüsün kültür yaşamına katılması hedefleniyor. Hüsnü Özyeğin Vakfı da müzik bursları ve fellowship programları aracılığıyla genç profesyonel müzisyenlerin kariyerlerini destekleyecek.

İlk sezonda yedi konser

Özyeğin Filarmoni Orkestrası`nın açıklanan 2026/27 sezon takvimi şöyle:

• 9 Kasım 2026, Lütfi Kırdar: Tianyi Lu yönetiminde, Fazıl Say`ın solistliğinde açılış konseri. Başkemancı Hande Küden`in yer alacağı programda Beethoven`ın “Egmont Uvertürü” ve Say`ın “Mother Earth” Piyano Konçertosu seslendirilecek.
• 26 Aralık 2026, Volkswagen Arena: Howard Griffiths yönetimindeki konserde Fazıl Say, Burcu Karadağ, Hakan Güngör ve Aykut Köselerli sahne alacak. Başkemancılığı Hande Küden üstlenecek. Programda Mozart`ın 21. Piyano Konçertosu ile Say`ın “Kapalıçarşı Uvertürü”, “Alla Turca Jazz” ve “İstanbul Senfonisi” bulunuyor.
• 26 Ocak 2027, Cemal Reşit Rey Konser Salonu: Josep Vicent yönetimindeki orkestraya akordeon sanatçısı Ksenija Sidorova eşlik edecek. Başkemancı Önder Baloğlu`nun yer alacağı konserde Say`ın Akordeon Konçertosu ile Çaykovski`nin “Romeo ve Juliet” Fantezi Uvertürü ve 4. Senfonisi seslendirilecek.
• 23 Şubat 2027, Cemal Reşit Rey Konser Salonu: John Axelrod yönetiminde, piyanist Justus Eichhorn`un solistliğinde gerçekleşecek konserin başkemancısı Özgecan Günöz olacak. Programda Richard Strauss`un “Till Eulenspiegel`in Muziplikleri”, Beethoven`ın 4. Piyano Konçertosu ve Dvořák`ın “Yeni Dünyadan” başlıklı 9. Senfonisi yer alıyor.
• 16 Mart 2027, Cemal Reşit Rey Konser Salonu: Murat Cem Orhan yönetiminde, Can Çakmur`un piyano solisti ve Elena Graf`ın başkemancı olarak yer alacağı program Türk bestecilerine ayrılacak. Ulvi Cemal Erkin, Ahmed Adnan Saygun ve Ferit Tüzün`ün eserleri seslendirilecek.
• 14 Nisan 2027, Cemal Reşit Rey Konser Salonu: Candida Thompson`ın şef ve başkemancı olarak yer alacağı konserde Beethoven`ın 5. ve 7. senfonileri seslendirilecek.
• 9 Mayıs 2027, Cemal Reşit Rey Konser Salonu: Nil Venditti yönetimindeki orkestraya piyanist Hayato Sumino eşlik edecek. Programda Bernstein`ın “Candide Uvertürü”, Gershwin`in Fa Majör Piyano Konçertosu, Ravel`in “La Valse” ve Stravinsky`nin “Ateş Kuşu Süiti” bulunuyor.

Özyeğin Filarmoni`nin çalışmalarına ilişkin bilgiler ozyeginfilarmoni.com adresinden takip edilebilecek.

Toplu taşıma araçları ihracatında, 2025'in ocak-eylül döneminde 2 milyar 339 milyon 422 bin dolar olan dış satım, bu yılın aynı döneminde 2 milyar 427 milyon 706 bin dolara yükseldi.

Sektör temsilcileri, bu dönemde 60 ülkeye araç gönderdi.

Yılın 9 ayında en fazla otobüs, minibüs ve midibüs ihracatı yapılan ülke Fransa oldu.

Fransa'ya gerçekleştirilen toplu taşıma aracı ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1 düşüşle 482 milyon 221 bin dolardan 477 milyon 544 bin dolara geriledi.

- İtalya'ya ihracat yüzde 30,6 arttı

Sektörün en fazla ihracat yaptığı ikinci ülke olan Almanya'ya ocak-eylül döneminde otobüs, minibüs ve midibüs dış satımı, 2025'in 9 ayına göre yüzde 8,7 azalışla 361 milyon 747 bin dolardan 330 milyon 335 bin dolara düştü.

Ocak-eylül 2025 döneminde 199 milyon 815 bin dolarlık otobüs, minibüs ve midibüs ihraç edilen İtalya'ya yapılan dış satım yüzde 30,6 artışla 260 milyon 923 bin dolara ulaştı.

Sektör temsilcilerinin listenin dördüncü sırasındaki İspanya'ya yaptığı ihracat, yüzde 10,4 artışla 135 milyon 941 bin dolardan 150 milyon 140 bin dolara yükseldi.

Beşinci sırada bulunan Polonya'ya dış satım ise 2025'in aynı dönemine kıyasla seviyeyi koruyarak 118 milyon 805 bin dolar olarak kayıtlara geçti.

Ocak-eylül döneminde otobüs, minibüs ve midibüs ihracatında geçen senenin aynı dönemine göre Birleşik Krallık yüzde 34 düşüş ve 111 milyon 123 bin dolarla altıncı, ABD yüzde 17,5 yükseliş ve 105 milyon 405 bin dolarla yedinci, Romanya yüzde 6,6 düşüş ve 90 milyon 105 bin dolarla sekizinci, Avusturya yüzde 36 artış ve 67 milyon 693 bin dolarla dokuzuncu, Portekiz ise yüzde 26,6 artış ve 62 milyon 4 bin dolarla onuncu sırada yer aldı.

Toplantıya, Adalet Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile bu bakanlıkların ilgili kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinin katıldığı aktarılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 15 Ekim 2026 tarihli kararı ile tasfiye ödemelerine başlanan Hedef Portföy Yönetim Şirketi A.Ş.'nin kurucusu olduğu fonların tasfiye işlemleri ile ilgili olarak 31 fonun 18'inin tasfiye işlemleri 21 Ekim itibarıyla tamamlanmıştır. Bu kapsamda, toplam 10 bin 8 adet hesaba 8,9 milyar lira ödenmiştir. Söz konusu grubun kalan 13 fonunun tasfiyesine ilişkin çalışmalar da hızlıca tamamlanacaktır. Sürecin başından bu yana, tasfiye sürecinde olan fonların sayısı 131'den 47'ye düşmüş, 55 bin 755 hesaba toplam 49,7 milyar lira tutarında ayni ve nakdi tasfiye ödemesi yapılmıştır."

Açıklamada, önceki Fon Koordinasyon Kurulu kararlarına istinaden SPK tarafından tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarında tasfiye sürecinin adil, şeffaf ve etkin şekilde yürütülmesi ve ödemelerin hukuki güvenceye kavuşturulmasını sağlayacak kanun teklifinin görüşmelerinin TBMM Genel Kurulu'nda devam ettiği anımsatılarak, teklifin kısa süre içinde yasalaşacağının öngörüldüğü belirtildi.

- "Titizlikle takip edilmektedir"

Görüşülmekte olan kanun teklifinin kabul edilmesinin ardından, kalan fonlara ait ara ödemelere ilişkin süreçlerin hızlıca ilerletileceği vurgulanan açıklamada, şu bilgiler paylaşıldı:

"Elde edilen fahiş ve haksız kazançların geri alınmasına yönelik süreçler Adalet Bakanlığı, TMSF ve MASAK tarafından titizlikle takip edilmektedir. Tasfiye süreci, hisse senedi piyasalarını olumsuz etkilemeyecek bir anlayışla ve en yüksek sayıda yatırımcının, ödemelerini mümkün olan en yüksek değerde alabilmesini temin edecek bir yaklaşımla yürütülecektir. Tasfiye sürecinin teknik düzeyde günlük bazda takibini yapmak ve kurumlar arası ortak çalışmalarda eş güdümü sağlamak üzere Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Kutluhan Taşkın görevlendirilmiştir. Bağımsız düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile tasfiye sürecinde görev alan diğer kurumlar, kendi yetkilerinde bulunan hususlarda kamuoyunu bilgilendirecektir."

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil, geçen hafta 761 milyar 408 milyon lira artışla 32 trilyon 346 milyar 964 milyon liradan 33 trilyon 108 milyar 372 milyon liraya çıktı.

- Tüketici kredileri 3 trilyon 489 milyar liraya geriledi

Tüketici kredilerinin tutarı, bu dönemde 23 milyar 583 milyon lira azalarak 3 trilyon 489 milyar 142 milyon liraya indi.

Bu tutarın 846 milyar 919 milyon lirası konut, 41 milyar 767 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 600 milyar 456 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı 32 milyar 508 milyon lira artarak 4 trilyon 361 milyar 749 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise 81 milyar 566 milyon lira azalışla 3 trilyon 390 milyar 246 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 317 milyar 876 milyon lirasını taksitli, 2 trilyon 72 milyar 369 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

- Yasal öz kaynaklar arttı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, aynı dönemde 16 milyar 860 milyon lira artışla 945 milyar 610 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 694 milyar 414 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları 7 milyar 963 milyon lira artarak 6 trilyon 150 milyar 555 milyon liraya yükseldi.

Buna göre, yurt dışında yerleşik kişiler, geçen hafta 88,8 milyon dolarlık hisse senedi, 44,4 milyon dolarlık DİBS ve 20,7 milyon dolarlık ÖST sattı.

Yurt dışında yerleşik kişilerin hisse senedi stoku, 16 Ekim haftasında 35 milyar 921,4 milyon dolardan 33 milyar 981,1 milyon dolara geriledi.

Aynı dönemde yurt dışında yerleşik kişilerin DİBS stoku 17 milyar 42,3 milyon dolardan 16 milyar 791,8 milyon dolara indi.

ÖST stoku ise 3 milyar 72,8 milyon dolardan 3 milyar 39,4 milyon dolara geriledi.

Buna göre, 16 Ekim itibarıyla Merkez Bankasının brüt döviz rezervleri 2 milyar 419 milyon dolar azalışla 62 milyar 148 milyon dolara indi. Brüt döviz rezervleri, 9 Ekim'de 64 milyar 567 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Bu dönemde altın rezervleri de 59 milyon dolar düşüşle 107 milyar 8 milyon dolardan 106 milyar 949 milyon dolara geriledi.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri, 16 Ekim haftasında bir önceki haftaya göre 2 milyar 478 milyon dolar azalışla 171 milyar 575 milyon dolardan 169 milyar 97 milyon dolara indi.

8 ülkedeki 28 üretim tesisiyle 100`den fazla ülkeye ulaşan Hayat Kimya`nın Mısır'da 800 milyon dolar yatırımı bulunuyor. Şirket ülkedeki üretim gücü ve ihracat kapasitesiyle bölge ekonomisine katkı sağlamaya devam ediyor.

“Global ölçekteki yatırımlarımız ile büyüme yolculuğumuza hız kesmeden devam edeceğiz”

Sağlanan finansmanın Hayat Kimya`nın küresel ölçekteki gücünün bir karşılığı olduğunu söyleyen Hayat Kimya Finanstan Sorumlu Başkan Yardımcısı Hüseyin Okur, “Türkiye ana üretim ve yönetim üssümüz olmaya devam ederken global stratejimiz doğrultusunda dünyanın farklı yerlerinde yatırımlar yapmaya devam ediyoruz. Mısır, Hayat Kimya için stratejik önceliğe sahip pazarlardan biri. Mısır`da bugüne kadar 800 milyon dolar yatırım gerçekleştirdik. Mısır`ın önde gelen bankalarından olan Commercial International Bank (CIB) tarafından sağlanan 40 milyon euroluk yatırım finansmanını bize duyulan güvenin somut bir başka göstergesi olarak görüyoruz. Finansal altyapımızı güçlendiren bu anlaşma global büyüme stratejilerimize önemli bir katkı sağlayacak” diye konuştu.

Aylık dalgalanmalara karşın, son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergeler ana eğilimdeki gerilemeyi teyit etmektedir. İktisadi faaliyete ilişkin veriler ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalması, iç talepteki zayıf seyrin devam ettiğini göstermektedir. Diğer taraftan, canlılığını koruyan jeopolitik gerilimler neticesinde yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde oluşturduğu yukarı yönlü riskler sürmektedir. Jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.

Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul politika faizine ilişkin atılacak adımları; enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Adımların büyüklüğü ve zamanlaması enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla belirlenecektir. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır.

Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir.

Kurul, politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacaktır. Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti beş iş günü içinde yayımlanacaktır.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını 100 baz puan indirerek yüzde 36'ya çekti.

TCMB'den faiz oranlarına ilişkin yapılan duyuruda, TCMB Başkanı Fatih Karahan başkanlığında toplanan Kurulun, politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36`ya çektiği bildirildi. Son olarak ocak ayındaki toplantıda faiz indirimine giden Merkez Bankası, böylece 5 toplantının ardından ilk kez politika faizini düşürdü.

Merkez Bankasının gecelik vadede borç verme faiz oranının yüzde 40`tan yüzde 39`a, gecelik vadede borçlanma faiz oranının ise yüzde 35,5`ten yüzde 34,5`e indirildiği bildirilen duyuruda, "Aylık dalgalanmalara karşın, son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergeler ana eğilimdeki gerilemeyi teyit etmektedir." denildi.

Duyuruda, iktisadi faaliyete ilişkin veriler ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalmasının, iç talepteki zayıf seyrin devam ettiğini gösterdiğine işaret edilirken diğer taraftan canlılığını koruyan jeopolitik gerilimler neticesinde yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde oluşturduğu yukarı yönlü risklerin sürdüğü belirtildi.

Jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkilerinin yakından takip edildiği vurgulanan duyuruda, şu değerlendirmelere yer verildi:

"Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul politika faizine ilişkin atılacak adımları, enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Adımların büyüklüğü ve zamanlaması enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla belirlenecektir. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır."

Duyuruda, kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizmasının ilave makroihtiyati adımlarla destekleneceğinin altı çizildi.

Likidite koşullarının yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçlarının etkili şekilde kullanılmaya devam edileceği belirtilen duyuruda, "Kurul, politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacaktır." ifadelerine yer verildi.

Duyuruda, Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti'nin beş iş günü içinde yayımlanacağı bilgisi verildi.

Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 39,96 puan ve yüzde 0,35 azalışla 11.537,15 puana indi. Endeks, günün ilk yarısında en düşük 11.505,61 puanı, en yüksek 11.598,05 puanı gördü.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 0,25, hizmetler endeksi yüzde 0,27, sanayi endeksi yüzde 0,72 ve mali endeks yüzde 0,41 değer kaybetti.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 45'i yükselirken 51'i düştü, 4'ü yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri, ASELSAN, Akbank, Yapı ve Kredi Bankası, Türk Hava Yolları ile Tüpraş oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 88 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 35,78, bileşik getirisi yüzde 38,99 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1220, sterlin/dolar paritesi 1,3390 ve dolar/yen paritesi 156,8 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 49,6280 liradan, avro 55,8180 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 1,3 azalışla 4 bin 88 dolardan, aralık vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 2,9 artışla 112 dolardan işlem görüyor.

Protokollerle, avcılık ve yetiştiricilik yoluyla elde edilen su ürünlerinin Çin'e ihracatında uygulanacak inceleme ve sağlık şartları belirlendi. Böylece başta somon, çipura ve levrek olmak üzere Türkiye'den su ürünlerinin Çin pazarına girişinin kolaylaştırılması yönünde adım atıldı.

AA muhabirinin Ege İhracatçı Birlikleri verilerinden derlediği bilgiye göre, protokollerin ardından Çin'e su ürünleri ihracatında artış kaydedildi.

Geçen yılın ocak-eylül döneminde 6 milyon 220 bin dolar olan ihracat, bu yılın aynı döneminde yüzde 190 artarak 18 milyon 7 bin dolara yükseldi.

İhraç edilen su ürünlerinin miktarı da yüzde 153 artışla 627 tondan 1588 tona çıktı.

- Türk somonu ve orkinos ihracatı öne çıktı

Çin'e Türk somonu ihracatı, yılın 9 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 93 artarak 5 milyon 451 bin dolara ulaştı. Bu ülkeye gönderilen Türk somonu miktarı 433 tondan 861 tona yükseldi.

Geçen yılın aynı döneminde ihracat kaydedilmeyen orkinosta ise bu yıl 291 tonluk satıştan 4 milyon 554 bin dolar gelir elde edildi.

Deniz hıyarı ihracatı yüzde 138 artışla 3 milyon 637 bin dolara, dondurulmuş salyangoz ihracatı ise yüzde 133 yükselişle 1 milyon 990 bin dolara ulaştı.

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Ufuk Atakan Demir, AA muhabirine, Türkiye'de son yıllarda su ürünleri yetiştiriciliğinin önemli boyuta ulaştığını söyledi.

Su ürünleri ihracatının her yıl bir önceki yılı geride bıraktığını ve ihracat başarılarına imza attığını ifade eden Demir, "Çin büyük bir nüfusa sahip. Çin, su ürünleri sektörümüz açısından önemli bir pazar. Bu pazardaki varlığımızı güçlendirmek ve daha fazla ürünümüzü Çinli tüketicilerle buluşturmak istiyoruz. Geçen yıl iki devlet arasında imzalanan iki protokolü de bu açıdan önemli adım olarak değerlendiriyoruz. Avcılık ve yetiştiricilik yoluyla elde edilen su ürünlerine ilişkin şartların belirlenmesi, ihracatımızı geliştirmek için bir zemin oluşturdu." dedi.

- "Çin pazarındaki payımızı büyütmek istiyoruz"

Demir, protokollerin ardından ihracatta ilk verilerin ve tablonun kendilerini memnun ettiğini dile getirdi.

Çin gibi büyük bir pazarda satışların artmasının üretici ve ihracatçılar için de yeni fırsatlar anlamına geldiğini belirten Demir, şunları kaydetti:

"Bu fırsatları düzenli siparişlere ve uzun vadeli ticari ilişkilere dönüştürmek istiyoruz. İhracatı daha da artırmak için ürünlerimizi tanıtmaya, Çin'deki alıcılarla ilişkilerimizi geliştirmeye ve pazarın beklentilerini yakından takip etmeye ihtiyaç var. Kaliteyi koruyarak, istenen sağlık şartlarını karşılayarak ve düzenli ürün tedariki sağlayarak bu pazarda daha güçlü bir yer edinebiliriz. Hedefimiz, yılın kalan döneminde ve gelecek yıllarda da ihracattaki artışı sürdürmek ve gelecek yıl Çin'e daha fazla ürün satmak. Mevcut rakamları önemli bir başlangıç olarak görüyoruz. Ürün çeşitliliğimizi ve üretim gücümüzü değerlendirerek Çin pazarındaki payımızı büyütmek istiyoruz."

Yapay Zekadan Dijital Liderliğe Geniş Eğitim Yelpazesi

Yenibiriş Akademi`nin Dijital Dönüşüm Eğitimleri kategorisinde şu anda 15 farklı eğitim bulunuyor. Programlar arasında Dijital Dönüşümde Yapay Zeka, Dijital Altyapı ve Bulut Teknolojilerinin Temelleri, Dijital Değişimde Yönetim ve Adaptasyon, Dijital Dönüşüm Proje Yönetimi, Dijital Kültür ve Organizasyonel Gelişim, Dijital Liderlik ve Stratejik Yönetim gibi eğitimler yer alıyor.

Bu kapsamda profesyoneller, dijital dönüşümün yalnızca teknolojik boyutuna değil, aynı zamanda çalışanların adaptasyonu, liderlik, organizasyonel gelişim ve proje yönetimi gibi dönüşümün insan ve yönetim tarafına da odaklanabiliyor.

İş Süreçlerini Dijitalleştirmek İsteyenlere Uygulamalı İçerikler

Akademinin sunduğu eğitimler arasında Dijital Operasyon Yönetimi ve İş Süreçleri de bulunuyor. Bu programda süreç analizi, performans ölçümü, otomasyon fırsatları ve veri odaklı yönetim gibi konular ele alınırken, vaka çalışmaları ve uygulamalı örneklerle katılımcıların öğrendiklerini kendi iş süreçlerine uyarlamaları hedefleniyor.

Benzer şekilde Dijital Pazarlama ve Sosyal Medya Stratejileri eğitimi kapsamında Google Ads, Meta reklam yönetimi, SEO ve çok kanallı içerik stratejileri gibi başlıklar ele alınırken; Growth Hacking ile Dijital Satış Stratejileri eğitimi dijital satış, müşteri yolculuğu ve veriye dayalı büyüme stratejilerine odaklanıyor.

Endüstri 5.0, Fintech Ve Siber Güvenlik De Eğitim Gündeminde

Yenibiriş Akademi, geleceğin çalışma dünyasını şekillendiren başlıkları da eğitim kapsamına alıyor. Endüstri 5.0 ve Dijital Dönüşüm Uzmanlığı programında IoT, akıllı sistemler, ileri otomasyon, insan-robot iş birliği ve veri odaklı karar mekanizmaları ele alınıyor. Dijital dünyanın beraberinde getirdiği güvenlik ihtiyaçlarına yönelik olarak ise Siber Güvenlik Temelleri (SANS SEC401) eğitimi sunuluyor. Programda güvenli ağ tasarımı, sistem koruma, erişim kontrolü ve risk yönetimi gibi temel siber güvenlik konuları işleniyor.

Bunun yanında Finansal Teknoloji (FinTech) Okuryazarlığı, UX & UI Tasarımı, SEO Uzmanlığı ve Uygulamalı E-Ticaret & E-İhracat Yönetimi gibi eğitimlerle farklı sektör ve meslek gruplarının ihtiyaçlarına yönelik seçenekler de sunuluyor.  İş dünyasında ihtiyaç duyulan yetkinlikler her zamankinden daha hızlı değişiyor. Yapay zeka, dijitalleşme ve veri odaklı çalışma modelleri, çalışanların bilgi ve becerilerini sürekli güncellemelerini zorunlu hale getiriyor.

Yenibiriş Genel Müdür Yardımcısı Esra Güler, “Yıllardır işverenleri ve adayları buluşturan Yenibiriş olarak, kurumların en büyük ihtiyaçlarından birinin yalnızca doğru yeteneğe ulaşmak değil, mevcut çalışanlarını da geleceğin iş dünyasına hazırlamak olduğunu yakından gözlemliyoruz. Bu nedenle Yenibiriş Akademi`yi, işe alımdan yetkinlik gelişimine uzanan bütüncül bir yetenek ekosisteminin önemli bir parçası olarak hayata geçirdik. Yenibiriş Akademi, eğitim içeriklerini yalnızca küresel trendlerden değil, Türkiye iş gücü piyasasında gözlemlediğimiz yetkinlik ihtiyaçlarından da besliyor. Teknoloji ve dijital dönüşümden veri analitiği, finans, satış, liderlik ve operasyonel mükemmelliğe kadar alanında 10 yılın üzerinde sektörel ve profesyonel deneyime sahip eğitmenlerle, geniş bir yelpazede sunduğumuz 200`ün üzerindeki farklı programla kurumların dönüşüm süreçlerini destekliyoruz.

Yapay zeka alanındaki eğitimlerimizi de yalnızca teknolojiyi anlatan programlar olarak değil, çalışanların günlük iş süreçlerinde kullanabilecekleri uygulama odaklı gelişim programları olarak tasarlıyoruz. Hedefimiz, çalışanların verimliliklerini artırmalarına, yeni çalışma modellerine uyum sağlamalarına ve iş sonuçlarına doğrudan katkı üretmelerine yardımcı olmak. Bugün kurumların rekabet avantajı yalnızca yeni yetenekleri kazanmakla değil, mevcut ekiplerinin yetkinliklerini yeniden ve sürekli geliştirmekle mümkün hale geliyor. Yenibiriş Akademi olarak organizasyonların değişime daha hızlı adapte olan, geleceğe hazır ve yüksek performanslı ekipler oluşturmasına katkı sunmayı amaçlıyoruz.” şeklinde konuştu.

Amaç, Değişen İş Dünyasına Hazır Yetkinlikler Kazandırmak

Yenibiriş Akademi ile çalışanların ve profesyonellerin kariyerleri boyunca ihtiyaç duyabilecekleri güncel bilgi ve yetkinliklere erişimini kolaylaştırmak hedefleniyor. Dijital dönüşümün yalnızca teknoloji departmanlarını değil, pazarlamadan operasyona, yönetimden satışa kadar çalışma hayatının farklı alanlarını dönüştürdüğü bir dönemde Akademi, farklı uzmanlık alanlarına yönelik eğitimleri tek bir çatı altında buluşturuyor.

Buna göre, bu yılın ikinci çeyreğinde yurt içinde ikamet eden 13 milyon 549 bin kişi seyahate çıktı. Seyahate çıkanların bir ve daha fazla geceleme kaydı ile ülke içinde yaptıkları toplam seyahat sayısı, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 3,6 azalarak 16 milyon 467 bin seyahat olarak gerçekleşti. Bu çeyrekte seyahate çıkanlar, 85 milyon 890 bin geceleme yaptı. Ortalama geceleme sayısı, 5,2 gece oldu.

Harcamalar arttı

Yerli turistlerin, yurt içinde yaptıkları seyahat harcamalarının tutarı, söz konusu dönemde yüzde 32,6 artarak 154 milyar 998 milyon 4 bin lira olarak gerçekleşti.

Bu harcamaların 134 milyar 684 milyon 525 bin lirayla yüzde 86,9'unu kişisel harcamalar, 20 milyar 313 milyon 479 bin lirayla yüzde 13,1'ini paket tur harcamaları oluşturdu. Seyahat başına yapılan ortalama harcama ise 9 bin 413 lira olarak kayıtlara geçti.

İkinci çeyrekte toplam seyahat harcamalarında en fazla payın yüzde 31,6 ile yeme ve içme, yüzde 25 ile ulaştırma ve yüzde 14,5 ile konaklamada olduğu görüldü.

Harcama türlerinin geçen yılın aynı dönemine göre değişim oranları incelendiğinde ise yeme ve içmede yüzde 39,1, ulaştırmada yüzde 28,3 ve konaklamada ise yüzde 22,5'lik artış gerçekleşti.

Yakınları ziyaret ilk sırada

Nisan-haziran döneminde, "yakınları ziyaret" amacıyla yapılan seyahatler yüzde 60,1 ile ilk sırada yer aldı. Bunu, yüzde 33,6 ile "gezi, eğlence, tatil", yüzde 2,3 ile "sağlık" izledi.

Bu dönemde seyahate çıkanlar, 61 milyon 192 bin geceleme sayısıyla en çok "arkadaş veya akraba evinde" kaldı. Konaklama türlerine göre geceleme sayısında ikinci sırada 11 milyon 376 bin gecelemeyle "otel" yer alırken 8 milyon 216 bin geceleme sayısıyla "kendi evi" üçüncü sırada kayıtlara geçti.

JP Morgan Menkul Değerler AŞ'den yapılan açıklamada, şirket faaliyet izninin iptal edilmesi amacıyla Sermaye Piyasası Kurulu'na (SPK) başvuruda bulunulmasına ilişkin daha önce yapılan duyuru kapsamında kamuoyunda oluşabilecek tereddütlerin giderilmesi ve söz konusu sürecin kapsamının açıklığa kavuşturulması amacıyla açıklama yapılmasına ihtiyaç duyulduğu kaydedildi.

Açıklamada Temmuz 2015`ten bu yana herhangi bir sermaye piyasası faaliyeti yürütülmediği, müşterilere yatırım hizmeti veya yan hizmet sunulmadığı belirtilerek, "Bu nedenle, Şirket'in faaliyet izninin iptal edilmesine yönelik olarak başlatılan süreç, esas itibarıyla uzun süredir fiilen herhangi bir faaliyeti bulunmayan Şirket'in mevcut hukuki statüsünün bu fiili durumla uyumlu hale getirilmesine yöneliktir ve ilgili konuya ilişkin karar geçtiğimiz yıllar içerisinde SPK ile yapılan görüşmeler neticesinde alınmıştır. Bu çerçevede ilgili kararın ülkemizdeki güncel gelişmelerle herhangi bir ilgisi bulunmamaktadır." ifadeleri kullanıldı.

"Ayrıca, SPK'ya yapılacak başvurunun ve Şirket'in aracı kurum statüsünün sona ermesinin JP Morgan Chase grubunun Türkiye'de yürütülen diğer faaliyetlerinin sona ermesi, sınırlandırılması veya Türkiye`den çekilmesi anlamına gelmediğini özellikle belirtmek isteriz." ifadesine yer verilen açıklamada, nitekim, şirket ile JP Morgan Chase Bank, N.A., Merkezi Columbus, Ohio, İstanbul Türkiye Şubesinin (JP Morgan İstanbul Şubesi) hukuken ayrı kuruluşlar olduğu, faaliyet izninin iptaline ilişkin sürecin yalnızca şirketi ilgilendirdiği vurgulandı.

Açıklamada şunlar kaydedildi:

"JP Morgan İstanbul Şubesi'nin Türkiye'de yürüttüğü bankacılık faaliyetleri söz konusu süreçten herhangi bir şekilde etkilenmemekte olup, JP Morgan İstanbul Şubesi Türkiye'deki faaliyetlerine mevcut şekliyle ve kesintisiz olarak devam edecektir. JP Morgan İstanbul Şubesi yakın zamanda Türkiye'deki bankacılık faaliyetlerini büyütme kararı almış olup, bu yönde gerekli çalışmalar ilgili yasal otoriteler ile koordineli bir biçimde devam etmektedir.

Dolayısıyla, daha önce yayımlanan duyuru, JP Morgan Chase grubunun Türkiye'deki faaliyetlerinin sınırlandırılmasına veya Türkiye'den çıkışına ilişkin olmayıp yalnızca uzun süredir hiçbir faaliyeti bulunmayan Şirket'in aracı kurum faaliyet izninin iptaline yönelik süreçle sınırlıdır."

Almanya'da DAX 40 endeksi önceki kapanışa göre yüzde 1,02 düşüşle 25.381 puanda, İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 1,62 düşüşle 48.847 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,22 kayıpla 7.826 puanda ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 1,51 azalışla 19.033 puanda bulunuyor.

Fransa'da artan olaylar neticesinde hafta başından beri negatif seyreden Avrupa borsaları, dün bilançolardan alınan olumlu sinyallerle nefes almıştı.

Avrupa'nın en büyük teknoloji şirketlerinden SAP'ın üçüncü çeyrek bilançosu beklentileri aştı.

Şirketin çeyreklik geliri 10 milyar avroyu geçti. Şirket, 2026 gelirlerinin 36,3 milyar ila 36,8 milyar avro aralığında olacağını öngördü.

Diğer taraftan, Fransa'daki olaylar sonucunda ülke tahvillerinde risk primi yükselmeye devam ediyor. Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5'in üzerine çıkarak 24 yılın en yüksek seviyesini gördü. Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi ile Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi arasındaki fark 160 baz puana yaklaştı.

Öte yandan, Orta Doğu'daki gerilimlerin her an yeniden artabileceği korkuları da piyasalar üzerinde baskı unsuru olarak kalmaya devam ederken Körfez'deki belirsizlikler nedeniyle petrol fiyatları yüksek seviyelerde seyrediyor.

Petrol fiyatlarındaki artışla beraber enerji piyasalarında yaşanan yukarı yönlü hareketlenmeler yaklaşan kış ayı öncesinde Avrupa'da enerji arzına ilişkin endişelerin artmasına neden oluyor.

Tuba İlze Ün / tilze@capital.com.tr

Protokol kapsamında hazırlanan İleri Dönüşüm Teknikleri Eğiticinin Eğitimi programı, Hatay`da düzenlenen açılış töreniyle başladı. Tören, Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Celile Eren Ökten, MEB Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü Projeler ve Sosyal Ortaklar Daire Başkanı Gökçen Adanur, Hatay İl Millî Eğitim Müdürü Harun Tüysüz ve Akbank Marka ve İletişim Başkanı Seçil Demiralp`in katılımıyla gerçekleşti. Protokolle MEB`in Sıfır Atık çalışmaları kapsamında meslek liselerindeki ileri dönüşüm uygulamalarının çeşitlendirilmesi hedefleniyor. Öğretmenler aracılığıyla öğrencilere aktarılacak eğitim modülüyle sürdürülebilir üretim, kaynak tasarrufu ve atık yönetimi alanlarında mesleki becerilerin geliştirilmesi amaçlanıyor.

1.080 öğretmen ileri dönüşüm eğitimi alacak

İleri Dönüşüm Teknikleri Eğiticinin Eğitimi programına Türkiye`nin farklı şehirlerinde mobilya alanında görev yapan 1.080 öğretmenin katılması planlanıyor. Eğitimlerde mobilyacılıkta döngüsellik, ileri ve geri dönüşüm, okul donatım malzemelerinde bakım, onarım ve yenileme, kalite kontrol ile sürdürülebilir bakım konularında teorik ve uygulamalı içerikler sunulacak. Eğitim programı, farklı şehirlerdeki öğretmenlerin katılımını sağlamak amacıyla yüz yüze ve çevrim içi olmak üzere iki formatta gerçekleştirilecek. Yüz yüze eğitimler MEB ve Akbank iş birliğiyle kurulan ileri dönüşüm atölyesinde düzenlenirken uzaktan eğitimler çevrim içi platformlar üzerinden yapılacak.

“10 milyondan fazla öğrenciye sıfır atık eğitimi verdik”

Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Celile Eren Ökten, törende yaptığı konuşmada Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve MEB İklim Değişikliği Eylem Planı 2026-2030 doğrultusunda sürdürülebilirlik alanındaki çalışmaların devam ettiğini belirtti. Ökten, “Bugüne dek 45 binden fazla okulumuza temel seviye sıfır atık belgesi kazandırdık, 10 milyondan fazla öğrencimize sıfır atık eğitimi verdik, 1.544 geri dönüşüm kütüphanesi oluşturduk ve 100 bin ton atık kağıdı yeniden ekonomiye kazandırdık. `Dönüşümde Gelecek Var` projesiyle de kullanım ömrünü tamamlayan mobilyaları ileri dönüşüm uygulamalarıyla yeniden eğitime kazandırarak sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi uygulamalarını öğrencilerimizle buluşturuyoruz” dedi.

“Yeşil yakalı iş gücünün yetişmesine katkı sağlayacağız”

Akbank Marka ve İletişim Başkanı Seçil Demiralp, “Akbank olarak sürdürülebilirliği iş yapış biçimimizin ayrılmaz bir parçası olarak görüyor; insan için, dünyamız için kalıcı değer üretmeyi hedefliyoruz. Bu anlayışla hayata geçirdiğimiz `Dönüşümde Gelecek Var` projesinde, genel müdürlük binamızda kullanımı tamamlanan mobilyaların öğretmenlerinin rehberliğinde gençlerin ellerinde her biri yeni bir mobilyaya dönüşümüne destek olduk. 6 Şubat depremlerinden etkilenen bir bölgede dayanışmanın ve dönüşümün bir parçası olmaya çalıştık” dedi. Eğiticinin Eğitimi programı ile projede yeni bir döneme girildiğini ifade eden Demiralp şöyle devam etti: “Millî Eğitim Bakanlığımızla gerçekleştirdiğimiz protokol kapsamında Türkiye genelinde bini aşkın öğretmenimizi ileri dönüşüm konusunda destekleyeceğiz. Öğretmenlerimiz kazandıkları bilgi ve becerileri meslek liseli gençlerimize aktaracak. Böylece ileri dönüşümü mesleki eğitimin kalıcı bir parçası hâline getirirken, geleceğin ileri dönüşüm ustalarının ve yeşil yakalı iş gücünün yetişmesine de katkı sağlayacağız.”

19 bin 200 okul mobilyası üretildi

Akbank`ın yaklaşık 3,5 yıl önce başlattığı “Dönüşümde Gelecek Var” projesi, bankanın genel müdürlük binasının dönüşümü sırasında kullanım ömrünü tamamlayan ofis mobilyalarının yeniden değerlendirilmesi amacıyla hayata geçirildi. Hatay`daki İskenderun Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi`nde kurulan ileri dönüşüm atölyesine ulaştırılan malzemeler, öğrenciler ve öğretmenlerinin çalışmalarıyla yeni okul mobilyalarına dönüştürüldü. Proje kapsamında bugüne kadar üretilen 19 bin 200 okul mobilyası Hatay`daki 1.311 okula ulaştırıldı. Böylece 400 bini aşkın öğrencinin daha donanımlı eğitim ortamlarına kavuşmasına katkı sağlandı.

Buna göre TÜİK ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası işbirliğiyle yürütülen Tüketici Eğilim Anketi sonuçlarından hesaplanan tüketici güven endeksi, eylülde 91,9 iken bu ay yüzde 7,7 azalışla 84,8 oldu.

Mevcut dönemde hanenin maddi durumu endeksi, ekimde aylık yüzde 9,3 azalarak 75,3'ten 68,3'e geriledi.

Gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durum beklentisi endeksi, eylülde 93,7 iken yüzde 7,7 düşüşle ekimde 86,4 olarak belirlendi.

Geçen ay 89,8 olan gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durum beklentisi endeksi, bu ay yüzde 9 azalışla 81,7 olarak hesaplandı.

Gelecek 12 aylık dönemde dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesi endeksi de geçen ay 108,8 iken bu ay yüzde 5,6 gerileyerek 102,7 olarak gerçekleşti.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 36,50 puan ve yüzde 0,32 azalışla 11.540,61 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,18, holding endeksi ise yüzde 0,86 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,68 ile turizm, en çok gerileyen yüzde 5,10 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalarda, ABD'de büyük teknoloji şirketlerinin bilançolarından alınan sinyaller ve yapay zeka yatırımlarının finansmanıyla ilgili endişelerin sürmesiyle karışık bir seyir izlenirken, yurt içinde gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) para politikası kararlarına çevrildi.

AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, bu toplantıda TCMB'nin politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36'ya çekmesini bekliyor.

Öte yandan yurt içinde fon gelişmeleri de takip edilirken, TBMM Genel Kurulu'nda Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin birinci bölümünde yer alan 5 madde kabul edildi.

Buna göre, kabul edilen önergeye göre, tasfiyeye konu fonlara ilişkin olarak 17 Eylül 2026 tarihi ve öncesinde TEFAS'a iletilmiş olmakla birlikte, ilgili fonun temerrüdü ve/veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedenleriyle gerçekleştirilemeyen talimatlar bakımından katılma payları bloke edilmiş olanlar, fon pay sahibi sıfatıyla tasfiye hükümlerine tabi olacak.

Analistler, bugün yurt içinde TCMB faiz kararı ve haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi, ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları, tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.400 ve 11.300 puanın destek, 11.700 ve 11.800 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla yüzde 0,1 yükselişle 49,6270 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla avro/TL yüzde 0,5 artışla 55,9440'tan, sterlin/TL önceki kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 66,6790'dan işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,2 düşüşle 101,5 seviyesinde bulunuyor.

ABD'de açıklanan şirket bilançoları, Orta Doğu'ya ilişkin gelişmeler ve Fransa'daki olaylar nedeniyle ülke tahvil getirilerindeki yükseliş varlık fiyatlamalarında öne çıkıyor.

Altında son durum

Gram altın, güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 543 liradan işlem görüyor.

Gram altın, dün günü önceki kapanışa göre yüzde 0,40 artışla 6 bin 600 liradan tamamladı. Güne satıcılı başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,9 azalışla 6 bin 543 liradan işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 728 liradan, Cumhuriyet altını 42 bin 760 liradan satılıyor.

Orta Doğu'daki gerilimlerin her an yeniden artabileceği endişesi de piyasalar üzerinde baskı unsuru olarak kalmaya devam ederken,Körfez'deki belirsizlikler nedeniyle petrol fiyatları yüksek seviyelerde seyrediyor.

Asya tarafında ise yarı iletken sektöründeki gelişmeleri fiyatlamaya daha duyarlı olan Asya borsalarında yapay zeka yatırımlarının nasıl finanse edileceğine yönelik soru işaretleri fiyatlamaları zorlaştırırken bölge endekslerinde negatif bir seyir öne çıkıyor.

Söz konusu gelişmelerle, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,52 azalışla 5.533 puandan, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,40 düşüşle 63.070 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,46 azalışla 3.660 puanda, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 3,09 kayıpla 22.919 puanda, Hindistan'da Sensex endeksi yüzde 0,68 kayıpla 73.206 puanda seyrediyor.

ABD'de SpaceX ve Meta'nın güçlü kazanç açıklaması yeni günde Asya borsalarını yukarı çekmeye yetmedi. Yarı iletken sektöründeki gelişmeleri fiyatlamaya daha duyarlı olan Asya borsalarında yapay zeka yatırımlarının nasıl finanse edileceğine yönelik soru işaretleri fiyatlamaları zorlaştırıyor.

Öte yandan Orta Doğu'daki gerilimlerin sonucunda petrol fiyatlarının yükselmesi enerji maliyetleri ve enflasyon endişelerini artırıyor. Bu durum özellikle enerji ithalatına bağımlı Asya ekonomileri açısından olumsuz bir unsur olarak kalmaya devam ediyor.

Ayrıca enflasyon ve faizlerin uzun süre yüksek kalması ihtimali, büyüme odaklı teknoloji hisselerinin değerlemelerini baskılıyor.

ABD'de bilanço sezonu giderek yoğunlaşırken, dün teknoloji şirketi Meta güçlü finansal sonuçlar bildirdi. ABD'li elektrikli otomobil üreticisi Tesla ise karlılık konusunda beklentileri karşılayamadı.

Meta'nın net karı bu yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 264 artarak 9,9 milyar dolara ulaşırken, Tesla'nın net karı ise aynı dönemde yüzde 43 azalışla 787 milyon dolara düştü.

Hızlanan bilanço takviminde ABD'deki büyük teknoloji şirketlerinin karlılıklarına ilişkin soru işaretlerinin tam olarak giderilememesi ve yapay zeka alanında devasa yatırımların finansmanına ilişkin endişelerin devam etmesi varlık fiyatlarının yön bulmasını zorlaştırıyor.

Bunun yanı sıra Orta Doğu'daki gerilimlerin her an yeniden artabileceği korkuları da piyasalar üzerinde baskı unsuru olarak kalmaya devam ederken, Körfez'deki belirsizlikler nedeniyle petrol fiyatları yüksek seviyelerde seyrediyor.

Yükselen petrol fiyatlarıyla dünya genelinde artan enflasyon endişeleri, merkez bankalarının para politikalarında sıkılaşma sürecini hızlandırabileceğine yönelik öngörüleri desteklemeyi sürdürüyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek haftaki toplantısında politika faizini yüzde 86 ihtimalle sabit bırakacağı beklenirken, aralık toplantısında ise 25 baz puanlık faiz artırımına gideceğine neredeyse kesin gözüyle bakılıyor.

Dün, New York borsası şirketlerin finansal sonuçlarına ilişkin olumlu beklentilerle pozitif seyirle kapanırken, piyasa kapanışının ardından gelen bilançolardan alınan karışık sinyaller ve Orta Doğu'daki gerilimlerin tırmanabileceği endişeleri yeni günde Asya tarafında satıcılı bir seyrin oluşmasına yol açtı.

Jeopolitik tarafta ise ABD Başkanı Donald Trump, İran'la savaşa girmesinin sebebinin Tahran'ın nükleer silaha sahip olmasını engellemek olduğunu kaydederek, bunun "yaptığı en iyi işlerden biri" olduğunu savundu.

Buna ek olarak The New York Times'ın (NYT) haberine göre, ismi verilmeyen ABD'li yetkililer ve görüşmeler hakkında bilgi sahibi olan diğer kaynaklar, ABD ve İsrail ordularının ABD ara seçimlerinin ardından İran'a yapılacak yeni saldırılar için "somut planlar hazırladığını" ileri sürdü.

- ABD'nin tahliye emriyle petrol fiyatları yükseldi

Öte yandan Suudi Arabistan'a yönelik süren saldırıların ardından ABD, bu ülkedeki diplomatlarını tahliye etmeye hazırlanıyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Pigott, ABD'nin "Körfez ülkelerinde görev yapan bazı personel ve aile üyeleri için ülke dışına çıkış emri vermeye hazırlandığı" yönündeki haberleri yalanladı ve bu durumun sadece Suudi Arabistan'daki ABD hükümet personeli ve aile üyeleri için geçerli olduğunu kaydetti.

Söz konusu gelişmenin ardından bölgede gerilimlerin artabileceği endişeleriyle petrol fiyatları yükseldi. Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,8 artışla 110,7 dolara çıktı.

Mevcut gelişmeler ekseninde tahvil piyasalarında ise dalgalı seyir göze çarparken, dün yatay seyreden ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yeni günde ise 3 baz puan düşüşle yüzde 5,09'da bulunuyor. Dün düşüş eğiliminde hareket eden dolar endeksi ise şu sıralarda, yüzde 0,1 azalışla 101,5 seviyesinde bulunuyor.

Altının ons fiyatı jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatları üzerinden enflasyonist baskıları artırabileceği ve bu durumun merkez bankalarının para politikasında daha sıkı bir duruş benimsemesine neden olabileceği beklentileriyle düşüş eğilimini sürdürüyor. Altının onsu yüzde 1,2 düşüşle 4 bin 90 dolardan işlem görüyor.

Bu gelişmelerle New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,58, Nasdaq endeksi yüzde 1,05 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,69 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise güne negatif başladı.

- Avrupa borsalarında bilanço iyimserliği gözlendi

Fransa'da artan olaylar neticesinde hafta başından beri negatif seyreden Avrupa borsaları, dün bilançolardan alınan olumlu sinyallerle nefes aldı.

Avrupa'nın en büyük teknoloji şirketlerinden SAP, üçüncü çeyrek bilançosu beklentileri aştı. Şirketin çeyreklik geliri 10 milyar avroyu aştı. Şirket, 2026 gelirlerinin 36,3 milyar ila 36,8 milyar avro aralığında olacağını öngördü.

Öte yandan Fransa'daki olaylar sonucunda ülke tahvillerinde risk priminin yükselmeye devam ediyor. Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5'in üzerine çıkarak 24 yılın en yüksek seviyesini gördü. Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi ile Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi arasındaki fark 160 baz puana yaklaştı.

Bölgede dün açıklanan verilere göre, İngiltere'de akaryakıt fiyatlarındaki artış nedeniyle yıllık enflasyon eylülde yüzde 3,5 ile Ekim 2025'ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Ayrıca ülkenin toplam kamu borcunun eylül sonu itibarıyla ilk kez 3 trilyon sterlini aştığı tahmin edildi.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,19, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,17, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,35 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,06 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar ise güne negatif başladı.

- Asya borsaları yapay zeka endişeleriyle geriledi

ABD'de SpaceX ve Meta'nın güçlü kazanç açıklaması yeni günde Asya borsalarını yukarı çekmeye yetmedi. Yarı iletken sektöründeki gelişmeleri fiyatlamaya daha duyarlı olan Asya borsalarında yapay zeka yatırımlarının nasıl finanse edileceğine yönelik soru işaretleri fiyatlamaları zorlaştırıyor.

Öte yandan Orta Doğu'daki gerilimlerin sonucunda petrol fiyatlarının yükselmesi enerji maliyetleri ve enflasyon endişelerini artırıyor. Bu durum özellikle enerji ithalatına bağımlı Asya ekonomileri açısından olumsuz bir unsur olarak kalmaya devam ediyor.

Ayrıca yüksek enflasyon ve faizlerin uzun süre yüksek kalması ihtimali, büyüme odaklı teknoloji hisselerinin değerlemelerini baskılıyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,1, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,3, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,9 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,7 düştü.

- Yurt içinde TCMB'nin faiz kararı takip edilecek

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,87 değer kaybederek 11.577,12 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,29 yükseldi.

Yurt içinde gözler TCMB'nin alacağı para politikası kararlarına çevrildi. AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, bu toplantıda TCMB'nin politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36'ya çekmesini bekliyor.

Dolar/TL dünü 49,5600'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,6240'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde TCMB faiz kararı ve haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi, ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları, tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.400 ve 11.300 puanın destek, 11.700 ve 11.800 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Buna göre, İngiltere Hazinesi eylülde 25 milyar sterlinle beklentilerin üzerinde borçlandı. Söz konusu miktar, geçen yılın aynı dönemindeki seviyenin 1,8 milyar sterlin üzerinde gerçekleşti.

Bu artışta borç faizi ödemelerine yapılan harcamaların yükselmesi ve Orta Doğu'daki savaş nedeniyle artan maliyetler etkili oldu.

Ekonomistlerin beklentisi, eylüldeki borçlanmanın 23,85 milyar sterlin seviyesinde olacağı yönündeydi.

Öncü verilere göre, İngiltere'nin toplam kamu borcunun ise Eylül 2026 sonu itibarıyla ilk kez 3 trilyon sterlini aştığı tahmin ediliyor.

Bu durum, 28 Ekim'de açıklanacak Sonbahar Bütçesi için baskı oluşturuyor.

İngiltere Maliye Bakanı John Healey'nin mali kurallara uyma hedefini sürdürebilmek için gelecek hafta bankalara vergi artışı getirmesi ve başka bazı önlemler alması bekleniyor.

“Homo Algorithmus Çağında İş Yapmak: Yapay Zekâ Çağında İnsan, İş ve Gelecek” başlıklı oturumda iş fütüristi ve ekonomist Ufuk Tarhan, yönetim ve teknoloji stratejisti Cem Tokbay ile Nuvita İlaç İş Geliştirme Müdürü Tuncay Taşkın bir araya geldi. Etkinlikte yapay zekânın iş yapış biçimlerine etkisi, insanın teknolojiyle kurduğu ilişkinin değişen boyutları ve geleceğin çalışma hayatında öne çıkacak yetkinlikler ele alındı. Katılımcılar, yapay zekânın sunduğu olanakların iş süreçlerine nasıl yansıyacağı, liderlik anlayışının değişen koşullara nasıl uyum sağlayacağı ve kurumların insan odaklı bir çalışma kültürünü nasıl sürdürebileceği üzerine değerlendirmelerde bulundu.

İnsan ilişkileri ve fikir alışverişi daha da önem kazanıyor

Yapay zekânın iş hayatındaki rolüne ilişkin tartışmaların insan ilişkileri ve fikir alışverişi açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Ceres Yayınları Kurucu Ortağı Tuğba Dedeoğlu, “Bugün yapay zekâ işimizi elimizden alacak mı sorusunu sıkça konuşuyoruz. Ancak bu dönüşümü tartışırken giderek azalan sohbet ortamlarımızı ve bir araya gelerek fikir alışverişinde bulunmanın değerini de göz önünde bulundurmalıyız. Ceres Yayınları olarak Workinton iş birliğiyle başlattığımız bu seride amacımız, her ay farklı konuları ve konukları bir araya getirerek güncel meseleleri birlikte düşünmek, yeni sorular sormak ve farklı bakış açıları geliştirmek için bir alan yaratmak. Çünkü bilgiye ulaşmak kolaylaşsa da onu birlikte değerlendirmek, tartışmak ve yeni fikirler üretmek için bir araya gelmenin önemi devam ediyor” dedi.

Yapay zekâyı yönetmek, doğru soruları sormakla başlıyor

Yapay zekânın iş yapış biçimlerini ve liderlik anlayışını dönüştürdüğüne dikkat çeken Yönetim ve teknoloji stratejisti Cem Tokbay, “Yapay zekâ işimizi elimizden alacak mı sorusunun ötesine geçip bu dönüşümde bize nerede ihtiyaç duyulacağını düşünmeliyiz. Yapay zekâ pek çok işi çok hızlı yapabilir ancak insanın duygusal bağ kurma, sorgulama ve doğru soruları sorma becerisi önemini koruyor. Gelecekte fark yaratacak liderler, teknolojiyi doğru yönlendirebilen ve insanlara dokunabilenler olacak. Teknoloji bir araç; önemli olan onu nasıl kullandığımız, kendimizi nasıl yenilediğimiz ve ürettiğimiz değerin topluma nasıl katkı sağladığı” ifadelerini kullandı.

Geleceğin çalışma hayatında üretkenlik ve risk alma becerisi öne çıkıyor

 Gençlerin yoğun bilgi akışı nedeniyle geleceğe dair kaygılar yaşayabildiğine vurgu yapan İş fütüristi ve ekonomist Ufuk Tarhan, “Gençler daha çocukluklarından itibaren yoğun bir bilgi akışına maruz kalıyor. Henüz deneyimlemeden gelecekte kendilerini nelerin beklediğini görebiliyor ve bu durum risk alma konusunda çekingen davranmalarına neden olabiliyor. Oysa yeni fikirlerin ortaya çıkması ve gelişimin devam etmesi için denemeye, yanılmaya ve üretmeye alan açmak gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.

Sağlıkta inovasyonun odağında kişiselleştirilmiş çözümler var

 Her bireyin yaşam koşulları, beslenme alışkanlıkları ve ihtiyaçlarının farklı olduğunun altını çizen Nuvita İlaç İş Geliştirme Müdürü Tuncay Taşkın, “Hepimizin yaşam biçimi ve ihtiyaçları farklı. Nasıl herkes aynı şekilde beslenmiyor ve aynı yaşam standartlarına sahip olmuyorsa aynı takviyeye ya da ilaca da ihtiyaç duymuyor. Gelecekte kişiselleştirilmiş takviye ve ilaç çözümlerinin daha fazla öne çıkacağını düşünüyorum. İnovasyonun özellikle sağlık alanında önemli bir fark yaratma potansiyeli var. Ancak bütün bu gelişmelerin merkezinde insanın ve onun ihtiyaçlarının bulunması gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Etkinlik, katılımcıların konuşmacılara sorular yönelttiği ve görüşlerini paylaştığı interaktif söyleşi bölümüyle sona erdi.

11 ilin 2025'in 9 ayında 14 milyar 211 milyon 949 bin 670 dolar olan ihracatı, bu yılın aynı döneminde yüzde 10 artarak 15 milyar 633 milyon 220 bin 410 dolara yükseldi.

- Afet bölgesinin ihracat lideri Gaziantep

Söz konusu iller arasında en fazla dış satıma imza atan kent Gaziantep oldu. Kentin yılın 9 ayındaki ihracatı, yıllık bazda yüzde 8 artarak 7 milyar 989 milyon 286 bin 110 dolara ulaştı.

Yüzde 6,1 artış ve 2 milyar 708 milyon 763 bin 730 dolarla ikinci sırada yer alan Hatay'ı, yüzde 14,2 artış ve 2 milyar 515 milyon 504 bin 770 dolarla Adana izledi.

Depremlerin merkez üssü Kahramanmaraş'ın dış satımı ise yüzde 1,8 artarak 970 milyon 497 bin 770 dolara yükseldi.

- En fazla artışı Elazığ yakaladı

Elazığ, afet bölgesinde dış satımını en fazla artıran il oldu. Ocak-eylül dönemi ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 193,3 artış gösteren Elazığ'dan yurt dışına 386 milyon 835 bin 200 dolarlık ürün gönderildi.

Şanlıurfa'dan yüzde 18,5 artışla 292 milyon 891 bin 310 dolarlık, Malatya'dan da yüzde 1,6 artışla 250 milyon 346 bin 910 dolarlık ihracat yapıldı.

- İhracatı azalan tek şehir Diyarbakır

Deprem bölgesinde ocak-eylül döneminde ihracatı azalan tek kent Diyarbakır oldu. Kentin dış satım tutarı bu dönemde yüzde 19,2 azalışla 169 milyon 987 bin 110 dolar oldu.

Osmaniye'nin ihracatı yüzde 48,9 artışla 167 milyon 987 bin 250 dolar, Kilis'in dış satımı yüzde 13,6 artışla 108 milyon 345 bin 20 dolar ve Adıyaman'ın ihracatı yüzde 19,4 artışla 72 milyon 775 bin 230 dolar oldu.

Bundesbank'ın ekonomiye yönelik ekim ayı raporu yayımlandı.

Söz konusu raporda, Alman ekonomisinde duraklama sürerken enflasyonun son 3 yılın zirvesine çıktığı belirtildi.

Bankanın raporunda, ülke ekonomisinin bahar dönemindeki yüzde 0,3'lük büyümenin ardından temmuz-eylül döneminde geçici bir duraklama sürecine girdiği aktarıldı. Raporda, büyümedeki duraklamaya Ren Nehri`ndeki düşük su seviyeleri, yüksek enerji fiyatları ve akaryakıt indirimlerine bağlı özel etkilerin yol açtığı kaydedildi.

Yüksek enerji maliyetlerinin hane halkının satın alma gücünü baskıladığı ifade edilen raporda, üçüncü çeyrekte özel tüketimin büyümeye belirgin bir katkı sağlamadığı aktarıldı.

Sanayi üretimi tarafında ise ağustos ayında özellikle otomotiv sektöründe zayıflık yaşandığı, fabrika tatillerinin bu yıl ağustosa denk gelmesinin de üretimi olumsuz etkilediği tespitine yer verildi.

Bankanın raporunda, petrol rafinasyonu ve kimya gibi enerji yoğun sektörlerde, Ren Nehri başta olmak üzere önemli su yollarındaki lojistik kısıtlamaların taşımacılığı zorlaştırdığı ve maliyetleri artırdığı vurgulandı.

İç su yolu taşımacılığındaki aksamaların, dış ticaretteki belirgin zayıflamanın temel nedenlerinden biri olduğu ifade edilen raporda, inşaat sektöründe ağustosta kısmi bir toparlanma görülse de yükselen konut kredisi faizlerinin uzun vadede büyümeyi sınırlayacağı tahmini paylaşıldı.

Raporda, ülkede eylülde yüzde 3,3`e çıkan enflasyon oranının gelecek aylarda da yüksek seyrini koruyacağının öngörüldüğü aktarıldı.

Enerji şokunun endüstriyel ürünler, gıda ve hizmet sektörleri üzerindeki dolaylı etkilerinin giderek daha belirgin hale geleceği uyarısı raporda yer buldu.

Bundesbank`ın raporunda, dördüncü çeyrekte ekonomik çıktının yeniden gözle görülür bir artış gösterebileceği ancak kalıcı toparlanmanın Orta Doğu'daki gelişmelere bağlı olduğu ifade edildi.

Gelecek döneme ilişkin risklere dikkat çekilen raporda, şu değerlendirmeye yer verildi:

"Akaryakıt indiriminin sona ermesi ve 2027 başında yürürlüğe girecek sağlık reformunun ilaç ile hastane hizmetlerindeki katkı paylarını ciddi oranda artıracak olması, enflasyon oranını yeniden belirgin şekilde yükseltecek. Olası bir akaryakıt fiyat tavanı uygulaması tasarlandığı şekle göre hafifletici bir etki yapabilir ancak enerji emtia fiyatlarının geleceğine yönelik belirsizlik yüksek kalmaya devam etmektedir."

İstanbul Fuar Merkezi ile yürütülen 6G AR-GE çalışması kapsamında, ISAC teknolojisi sahada test edildi. Tiami Networks'ün PolyEdge çözümü kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada, 5G sinyalleri bu kez yalnızca veri taşımak için değil, çevredeki insan hareketini ve yoğunluğunu algılamak için de kullanıldı.

İlk faz testlerinde, Turkcell'in bu yıl hayata geçirdiği ve tamamen şebekeden izole çalışan Mobil Özel Şebeke (MPN) çözümü kullanıldı. Kuruma özel sunulan 5G şebekesi üzerinden gerçekleştirilen çalışmada, 5G sinyallerinden yararlanılarak farklı yoğunluk seviyelerindeki insan sayısı yüzde 90 doğrulukla saptanırken, ortamdaki bir kişinin konumu da 3 metreye kadar hassasiyetle tahmin edildi.

Söz konusu çalışmayla Türkiye'de ticari 5G altyapısı kullanılarak C-bantta 5G'nin iletişimin yanı sıra çevresini de algılamasını sağlayan ISAC teknolojisi sayesinde "insan ve yoğunluk tespiti" ile "insan kaynaklı ihlal tespiti/tesis-hane güvenliği" senaryoları da test edildi. Böylece Türkiye'de 5G teknolojisinin ana taşıyıcılarından C-bandın gelecekte endüstriyel ve son kullanıcı odaklı algılama çözümlerine de ev sahipliği yapabileceği gösterildi.

Turkcell AR-GE ekiplerinin yönlendirdiği çalışma, mobil şebekenin bağlantı sağlamanın yanı sıra bulunduğu ortam hakkında da bilgi üretebildiğini göstermesi açısından önem arz ediyor.

Haberleşme için kullanılan mevcut 5G sinyallerindeki değişimleri analiz ederek çevredeki insan hareketi ve yoğunluğu hakkında bilgi üreten ISAC teknolojisi aracılığıyla kamera veya video temelli izleme altyapısına ihtiyaç duyulmadan takibi mümkün kılıyor. Kalabalık alanların yönetimi, iç mekanda konum belirleme ve tesis güvenliği gibi alanlarda kullanılabilecek yetkinliğin görüntü kaydı gerektirmemesi, mahremiyet açısından avantaj sunuyor.

- Gerçek operasyon koşullarında doğrulandı

Çalışmanın Turkcell Küçükyalı Plaza'da gerçekleştirilen ikinci fazında ise 5G sinyallerindeki değişimler analiz edilerek, bina girişindeki insan yoğunluğu ölçüldü. Sistem, ortamda insan hareketi algılandığında alarm üretebilen bir güvenlik senaryosunda da başarıyla test edilerek, teknolojinin kontrollü ortamların yanı sıra gerçek operasyon koşullarında da kullanılabileceği ortaya kondu.

ISAC'ın önemi, 6G yol haritasında üstlendiği rolden kaynaklanıyor. Uluslararası Telekomünikasyon Birliğinin (ITU) IMT-2030 çerçevesinde tanımladığı ISAC yetkinliğiyle geleceğin mobil şebekelerinin, çevrelerini de algılayabilen akıllı altyapılara dönüşmesi hedefleniyor. Söz konusu yetkinliğin akıllı şehirlerden otonom sistemlere, güvenlik ve afet yönetiminden endüstriyel uygulamalara kadar pek çok alanda kullanılması bekleniyor.

- "Geleceğin şebekeleri akıllı sistemlere dönüşecek"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Turkcell Şebeke Teknolojilerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Vehbi Çağrı Güngör, 5G ve ötesi teknolojilerle mobil şebekelerin rolünün de değiştiğini belirtti.

Geleceğin şebekelerinin yalnızca yüksek hızlı ve kesintisiz iletişim sağlayan altyapılar olmayacağını aktaran Güngör, söz konusu şebekelerin bulundukları ortamı algılayabilen akıllı sistemlere dönüşeceğini ifade etti.

Güngör, ISAC'ın, şirketlerinin 6G vizyonunda tanımlanan temel kullanım senaryolarından biri olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Tiami Networks ile yürüttüğümüz çalışmalarda, mevcut 5G altyapımızdan elde ettiğimiz sinyalleri yapay zekayla analiz ederek, insan yoğunluğunu yüksek doğrulukla tahmin ettik. İnsan aktivitesine bağlı bina giriş-çıkışlarını da gerçek zamanlı olarak tespit edebildiğimizi, gerçek saha koşullarında gösterdik. Üstelik bunu kişilerin görüntülerini kaydeden kamera sistemlerine ihtiyaç duymadan gerçekleştirebilmek, teknolojinin mahremiyet odaklı kullanım senaryoları açısından da önemli bir potansiyel taşıdığını gösteriyor. Bugünün 5G şebekesinde geliştirdiğimiz bu yeni yetkinliklerle 6G ile hayatımıza girecek yeni kullanım senaryolarına bugünden hazırlanıyoruz."

Tiami Networks Kurucusu ve Üst Yöneticisi (CEO) Amitav Mukherjee de Turkcell ile yürüttükleri çalışmaların, mobil şebekeler 6G'ye doğru evrilirken mevcut hücresel altyapının gelişmiş algılama yeteneklerini nasıl destekleyebileceğini ortaya koyduğunu aktardı.

Mukherjee, "Turkcell'in 6GEN.LAB ekibiyle pratik ISAC uygulamalarını ve algılama teknolojilerinin yeni nesil mobil şebekelerde üstlenebileceği rolü araştırmaktan büyük heyecan duyuyoruz." ifadelerini kullandı.

AA muhabirinin ABD Hazine Bakanlığı verilerinden derlediği bilgilere göre, federal hükümetin bütçe açığı 2026 mali yılında önceki yıla kıyasla yüzde 12 artarak 1,99 trilyon dolara yükseldi.

Bütçe açığı, Kovid-19 salgınının etkili olduğu 2021 mali yılında kaydedilen 2,77 trilyon dolarlık seviyenin ardından son 5 yılın en yüksek düzeyine ulaştı.

Federal hükümetin gelirleri, 2026 mali yılında önceki mali yıla göre yüzde 3 artarak 5,4 trilyon dolara yükseldi. Aynı dönemde harcamalar, yüzde 6 artışla 7,4 trilyon dolara çıktı.

- Federal hükümetin faiz faturası her geçen yıl katlandı

Artan borç yükü ve yüksek faiz oranlarının etkisiyle federal hükümetin net faiz giderleri, 2026 mali yılında 1,05 trilyon dolara ulaştı.

Söz konusu tutar 2025 mali yılında 970,4 milyar dolar seviyesindeydi. Yıllar içinde belirgin bir artış eğilimi izleyen net faiz giderleri, 2024'te 881,7 milyar dolar, 2023'te 659,2 milyar dolar, 2022'de 475,1 milyar dolar ve 2021 mali yılında 352,3 milyar dolar olarak kaydedilmişti.

Federal hükümetin brüt faiz giderleri de 2025 mali yılındaki 1,22 trilyon dolar seviyesinden 2026 mali yılında 1,36 trilyon dolara yükseldi.

Net faiz giderleri, bütçede 1,67 trilyon dolarlık Sosyal Güvenlik ve 1,07 trilyon dolarlık sağlık sigortası programı Medicare harcamalarının ardından en büyük üçüncü harcama kalemi oldu.

ABD'nin net faiz giderlerinin bu dönemde 1,03 trilyon dolarlık sağlık harcamalarını ve 965,2 milyar dolarlık milli savunma harcamalarını aşması dikkati çekti.

- 10 yıllık dönemde toplam 16,2 trilyon dolarlık faiz ödemesi öngörülüyor

ABD Kongresi Bütçe Ofisinin (CBO) projeksiyonlarına göre, federal hükümetin net faiz giderlerinin 2027 mali yılında 1,1 trilyon dolara, 2036 mali yılında ise 2,1 trilyon dolara tırmanacağı tahmin ediliyor.

Net faiz ödemelerinin Gayri Safi Yurt İçi Hasılaya (GSYH) oranının ise mevcut yüzde 3,3 seviyesinden 2036 mali yılında yüzde 4,6'ya yükseleceği öngörülüyor.

Buna göre, 2027-2036 dönemini kapsayan 10 yıllık süreçte ABD'nin kümülatif net faiz harcamalarının toplamda 16,2 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.

Söz konusu projeksiyonlar, artan borç stoku ve borçlanma maliyetlerinin önümüzdeki 10 yılda federal bütçe üzerindeki faiz yükünü daha da artıracağına işaret ediyor.

- Faiz ödemeleri kamu harcamalarının yüzde 12'sine ulaştı

ING Amerika Bölgesel Araştırma Başkanı Padhraic Garvey, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, faiz ödemelerinin toplam kamu harcamalarının yaklaşık yüzde 12'sine ulaşmasının ABD açısından en önemli mesele olduğunu belirtti.

ABD'de faiz ödemelerinin kamu harcamalarına oranı yüzde 12 seviyesindeyken Fransa'da bu oranın yüzde 4 olduğuna işaret eden Garvey, bu göstergeye göre ABD'nin borç dinamikleri açısından daha kötü bir noktada göründüğünü, ancak bunun henüz istikrarı bozucu bir etki yarattığının söylenemeyeceğini ifade etti.

Garvey, ABD'de swap faiz farklarının daraldığına dikkati çekerek, bunun piyasanın ABD Hazine tahvillerini aşırı olumsuz bir şekilde fiyatlamadığını gösterdiğini aktardı.

Padhraic Garvey, "ABD`nin genel makroekonomik görünümü açısından bakıldığında, yükselen faizler tüketicilerin ve şirketlerin üzerinde taşımak zorunda kaldığı bir baskı oluşturuyor. Ancak şu ana kadar bu durumdan kaynaklanan ilave endişe çok büyük olmadı." dedi.

Bunun nedenlerinden birinin yüksek faizlerin bir ölçüde "yapay zekanın yarattığı verimlilik devrimini" yansıtması olduğunu kaydeden Garvey, "Bu etkinin büyüklüğünü sayısal olarak ölçmek zor, ancak yapay zekanın verimlilik artışının reel faizler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğuna şüphe yok. Sonuçta, istihdam artışı oldukça sınırlı olsa bile yaklaşık yüzde 2 büyümeyi sürdüren bir ekonomiyle karşı karşıyayız." ifadelerini kullandı.

Buna göre, 16-24 yaş grubunda işsizlik oranı ağustosta yüzde 18,9 iken eylülde yüzde 18 oldu.

Genç işsizlik oranı, yeni mezunların iş gücü piyasasına girmeye hazırlandığı yaz aylarına kıyasla azalsa da yüksek seyrini sürdürdü.

Ağustos 2025'te yüzde 18,9 ile 3 yılın en yüksek seviyesine çıkan genç işsizlik oranı, bu yılın ağustosunda da aynı orana yükselmişti.

UİB'nin bu hafta başında açıkladığı verilere göre, Çin'de kentlerdeki genel işsizlik oranı, eylülde, önceki aya göre 0,1 puan azalarak yüzde 5,2'ye gerilemişti.

Ülkede genç nüfustaki işsizlik oranı, uzun süredir genel işsizlik oranının oldukça üzerinde seyrediyor.

UİB, genç işsizliğin Temmuz 2023'te yüzde 21,3 ile rekor seviyeye ulaşmasının ardından yaş gruplarına göre işsizlik verilerini açıklamayı durdurmuştu.

Aralık 2023'te öğrenimine devam eden lise ve üniversite öğrencilerinin hariç tutulduğu yeni hesaplama yöntemine geçilmişti.

Ağustos 2025'te yüzde 18,9'a ulaşan genç işsizlik oranı, yeni hesaplama yöntemine geçilmesinin ardından kaydedilen en yüksek seviyede olmuştu.

Çin'de 2026 yazında yaklaşık 12,7 milyon öğrencinin üniversitelerden mezun olduğu tahmin ediliyor.

Genç işsizlik oranının yüksek seyretmesi, ülkede iç ekonomik sorunlar ile dış belirsizliklerin istihdam üzerindeki olumsuz etkisinin sürdüğüne işaret ediyor.

Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 95,08 puan ve yüzde 0,81 azalışla 11.702,62 puana indi. Endeks, günün ilk yarısında en düşük 11.677,62 puanı, en yüksek 11.780,89 puanı gördü.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 1,80 değer kazanırken, hizmetler endeksi yüzde 1,21, sanayi endeksi yüzde 2,05, mali endeks yüzde 1,47 değer kaybetti.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 9'u yükselirken 90'ı düştü, 1'i yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri, ASELSAN, Tüpraş, Akbank, Astor ile Türk Hava Yolları oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 118 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 35,85, bileşik getirisi yüzde 39,06 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1220, sterlin/dolar paritesi 1,3395 ve dolar/yen paritesi 158,2 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 49,6033 liradan, avro 55,6985 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,2 azalışla 4 bin 118 dolardan, aralık vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 1,8 artışla 110,8 dolardan işlem görüyor.

Fransa'nın 10 yıllık tahvil getirisi, gün içinde 8 baz puanlık artışla yüzde 5,002 seviyesini test etti. Bu hareketle birlikte Fransa'nın 10 yıllık tahvil getirisi ile Avro Bölgesi'nin göstergesi kabul edilen 10 yıllık Alman tahvili getirisi arasındaki fark 157 baz puana (yaklaşık 1,6 yüzde puanı) kadar genişledi.

- Siyasi istikrarsızlık ve toplumsal olaylar piyasaları vuruyor

Piyasalardaki bu sert fiyatlamanın arkasında zayıflayan hükümetin yüksek bütçe açığını azaltacak reformları Meclis'ten geçirmekte zorlanması bulunuyor. Fransa genelinde yüksek yaşam maliyetine ve eğitim sistemine yönelik barışçıl gösterilerde yağma ve şiddet olaylarının yaşanması piyasalardaki güvensizliği tırmandırdı.

Ayrıca, gelecek yıl nisan ayında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde artan siyasi belirsizlik de kırılganlığı artırıyor.

Anketlerde aşırı sağcı lider Marine Le Pen ile sert sol muhalif Jean-Luc Mélenchon'un diğer adaylar karşısında farkı açmaları, bütçe açığını azaltma çabaları açısından analistler tarafından en olumsuz senaryo olarak değerlendiriliyor.

Şubat ayı sonlarında yüzde 3,2 seviyesinde olan Fransa'nın borçlanma maliyeti, Orta Doğu'daki savaşın enflasyonu körüklemesi ve yüksek borç yüküne sahip ekonomileri baskı altına almasıyla yükseldi. Fransa, G7 ülkeleri arasında tahvil piyasalarında en büyük darbeyi alan ülke oldu.

- Moody's'in kredi notu kararı

Analistler, seçim öncesinde herhangi bir mali disiplin politikası uygulanmasına yönelik siyasi eğilimin zayıf olduğunu ifade ederek, piyasalardaki mevcut risklerin artabileceğine dikkati çekiyor.

Toplumsal olayların devam etme olasılığının, sıkı finansal koşullar, siyasi belirsizlik ve daraltıcı maliye politikaları altında bulunan Fransa ekonomisi üzerinde ek bir baskı unsuru olabileceği öngörülüyor.

Bu gelişmelerin ortasında piyasalar, kredi derecelendirme kuruluşu Moody's tarafından Fransa'ya ilişkin cuma günü açıklanması beklenen karara odaklandı.

Ülkenin kredi notunun mevcut "Aa3", kredi notu görünümünün ise "negatif" olması nedeniyle olası bir not indirimi de piyasada değerlendirilen risk senaryoları arasında yer alıyor.

Zorlu Enerji, elektrikli araç şarj altyapısı alanındaki faaliyetlerine 2018 yılında Türkiye`de ZES markasıyla başladı. Şirket, 2022 yılında Kuwait Investment Authority (KIA) iştiraki Wren House Infrastructure LP ile stratejik ortaklık kurdu. Bu ortaklığın ardından faaliyetler Electrip Global Limited çatısı altında uluslararası pazarlara taşındı.

6 binin üzerinde şarj istasyonu

Türkiye`de ZES, Avrupa`da ise Electrip markasıyla faaliyet gösteren şirketin şarj istasyonu sayısı 6 bini aştı. Electrip Global, Türkiye`de 5 binin üzerinde, Avrupa`da ise 1.000`den fazla şarj istasyonuna ulaştı. Şirketin Avrupa`daki faaliyetleri İtalya, Polonya ile Orta ve Doğu Avrupa'daki toplam yedi ülkeyi kapsıyor.

Zorlu Enerji, Electrip Global`de yönetim kontrolüne sahip olmadığı yüzde 41,28 oranındaki payını devrederek 2022 yılından bu yana sürdürdüğü portföy optimizasyonu çalışmalarına devam ediyor.

Kaynak yeni yatırımlara aktarılacak

Zorlu Enerji, satıştan elde edilecek kaynağı yeni yatırımların finansmanında ve belirli finansal yükümlülüklerinin karşılanmasında kullanmayı planlıyor. Şirket, portföyünü yeniden yapılandırma çalışmaları kapsamında yenilenebilir enerji üretimi ve elektrik dağıtımı alanlarına odaklanmayı sürdürecek.

 

Toplam prim üretiminin 917 milyar 814,6 milyon lirasını hayat dışı sigortalar, 179 milyar 322,8 milyon lirasını ise hayat sigortaları oluşturdu. Hayat dışı sigortaların prim üretimi yıllık bazda yüzde 25,5 artarken, toplam üretim içindeki payı yüzde 85,4'ten yüzde 83,7'ye geriledi. Hayat sigortalarında ise prim üretimi yüzde 43 artış gösterdi ve bunların toplam üretimdeki payı yüzde 14,6'dan yüzde 16,3'e yükseldi.

Prim üretimindeki nominal artışa karşın sektör, enflasyondan arındırıldığında reel bazda daraldı. Toplam prim üretimi reel olarak yüzde 1,3 geriledi. Hayat dışı sigortalar reel bazda yüzde 3,3 azalırken, hayat sigortaları yüzde 10,2 büyüdü.

Hayat dışı sigortalarda ocak-eylül döneminde en yüksek prim üretimi, zorunlu trafik, motorlu kara taşıtları ihtiyari mali sorumluluk ve yeşil kart sigortalarını kapsayan kara araçları sorumluluk branşında gerçekleşti. Bu branş, 261 milyar 932,6 milyon liralık üretimle hayat dışı sigortaların toplam prim üretiminin yüzde 28,5'ini oluşturdu. Branşın en büyük alt kalemi olan zorunlu trafik sigortasında ise 240 milyar 120,5 milyon liralık prim üretildi.

Kara araçları sorumluluk branşını, 202 milyar 847,1 milyon liralık üretim ve yüzde 22,1 payla hastalık-sağlık izledi. Toplam prim üretimi içinde yangın ve doğal afetler 143 milyar 792,4 milyon lirayla yüzde 15,7, kasko 124 milyar 178,3 milyon lirayla yüzde 13,5, genel zararlar ise 104 milyar 128,2 milyon lirayla yüzde 11,3 pay sahibi oldu.

Branşlar bazında prim artış oranları incelendiğinde ise su araçları sorumluluk branşı yüzde 55,5, genel zararlar yüzde 41,7, finansal kayıplar yüzde 38,6, hastalık-sağlık yüzde 37,4 ve kredi branşı yüzde 31,1 artış kaydetti. Buna karşılık, ana branşlar arasında yalnızca hukuksal koruma branşında yüzde 28,3 gerileme görüldü.

- Katılım sigortacılığının payı yüzde 6,2

Sektörün katılım sigortacılığı tarafında ise söz konusu 9 aydaki toplam prim üretimi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 44,7 artarak 68 milyar 252,5 milyon liraya ulaştı. Böylece katılım sigortacılığının toplam sigorta prim üretimi içindeki payı yüzde 6,2 olarak kayıtlara geçti.

Toplam katılım prim üretiminin 65 milyar 358,5 milyon lirasını yüzde 95,8'lik payla hayat dışı sigortalar, 2 milyar 894 milyon lirasını ise yüzde 4,2 payla hayat sigortaları oluşturdu. Hayat dışı katılım prim üretimi yıllık bazda yüzde 44,6 artarken, hayat katılım prim üretimi yüzde 47,6 yükseliş kaydetti.

Hayat dışı katılım sigortalarında ocak-eylül döneminde en yüksek prim üretimi, 22 milyar 299,4 milyon lirayla kara araçları sorumluluk branşında gerçekleşti ve bu alan hayat dışındaki toplam katılım prim üretiminin yüzde 34,1'ini oluşturdu. Branşın alt kalemi olan yeşil kart dahil zorunlu trafik sigortasında ise 20 milyar 663,3 milyon liralık prim üretildi.

Prim üretiminde genel zararların 12 milyar 206,3 milyon lirayla yüzde 18,7, kaskonun 9 milyar 618,9 milyon lirayla yüzde 14,7, yangın ve doğal afetlerin 9 milyar 305,1 milyon lirayla yüzde 14,2, hastalık-sağlık branşının 4 milyar 838,2 milyon lirayla yüzde 7,4 payı oldu.

Yılın 9 ayında enflasyondan arındırılmış reel değişimler incelendiğinde, katılım sigortacılığı toplam prim üretimi reel olarak yüzde 11,5 büyüme kaydetti. Bu dönemde reel bazda hayat dışı katılım sigortaları yüzde 11,4, hayat katılım sigortaları yüzde 13,8 büyüdü.

1965 iş yerinin İktisadi Yönelim Anketi'ne verdiği yanıtlar değerlendirilerek sonuçlar oluşturuldu. Buna göre, imalat sanayi genelinde mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı ekimde önceki aya göre 0,2 puan artarak yüzde 74,3 seviyesinde gerçekleşti.

İmalat sanayi genelinde mevsimsel etkilerden arındırılmamış kapasite kullanım oranı ise ekimde aylık bazda 0,3 puan artışla yüzde 74,5 oldu.

Endeksi oluşturan anket sorularına ait yayılma endeksleri incelendiğinde, mevcut mamul mal stoku, sabit sermaye yatırım harcaması, gelecek üç aydaki toplam istihdam ve gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler endeksi artış yönünde, genel gidişat, gelecek üç aydaki üretim hacmi, son üç aydaki toplam sipariş miktarı ve mevcut toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler azalış yönünde etkiledi.

Mevsimsellikten arındırılmamış RKGE ise bir önceki aya göre 2,2 puan azalarak 99,8 seviyesinde gerçekleşti. Son üç aya yönelik değerlendirmelerde, üretim hacminde artış bildirenler ile ihracat sipariş miktarında azalış bildirenler lehine olan seyrin bir önceki aya göre zayıfladığı, iç piyasa sipariş miktarında ise artış bildirenler lehine olan seyrin azalış bildirenler lehine döndüğü görüldü. Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğu yönündeki değerlendirmeler bir önceki aya göre güçlendi. Mevcut mamul mal stokları seviyesinin mevsim normallerinin üzerinde olduğunu bildirenler lehine olan seyrin ise mevsim normallerinin altında olduğunu bildirenler lehine döndüğü gözlendi.

- ÜFE beklentisi yüzde 30,4'e geriledi

Gelecek üç aya yönelik değerlendirmelerde, üretim hacmi ve iç piyasa sipariş miktarında artış bekleyenler lehine olan seyrin zayıfladığı, ihracat sipariş miktarında artış bekleyenler lehine olan seyrin ise bir önceki aya göre güçlendiği görüldü. Gelecek üç aydaki istihdama ve gelecek on iki aydaki sabit sermaye yatırım harcamasına ilişkin artış yönlü beklentilerin bir önceki aya göre güçlendiği gözlendi.

Ortalama birim maliyetlerde, son üç ayda artış olduğunu bildirenler lehine olan seyir bir önceki aya göre değişmezken gelecek üç ayda artış olacağını bekleyenler lehine olan seyir ise bir miktar güçlendi. Gelecek üç aydaki satış fiyatına ilişkin artış yönlü beklentilerin zayıfladığı gözlendi. Gelecek on iki aylık dönem sonu itibarıyla yıllık ÜFE beklentisi bir önceki aya göre 0,6 puan azalarak yüzde 30,4 seviyesinde gerçekleşti.

Ekim ayında, ankete katılan işyerlerinin yüzde 55,6`sı üretimlerini kısıtlayan faktör bulunmadığını belirtirken yüzde 12,8'i talep yetersizliğinin üretimlerini kısıtlayan en önemli faktör olduğunu bildirdi. Bu faktörleri sırasıyla mali imkansızlıklar, ham madde-ekipman yetersizliği, işgücü yetersizliği ve diğer faktörler izledi. İçinde bulunduğu sanayi dalındaki genel gidişat konusunda, bir önceki aya kıyasla daha kötümser olduğunu belirtenler lehine olan seyrin güçlendiği görüldü.

Almanya'da DAX 40 endeksi önceki kapanışa göre yüzde 0,06 yükselişle 25.320 puanda, İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 0,19 yükselişle 49.168 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,29 kazançla 7.861 puanda ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,13 azalışla 19.068 puanda bulunuyor.

Fransa'da şiddetlenen olayların ülkede siyasi ve toplumsal kaosu tırmandırması ülke ekonomisine ilişkin endişelerin derinleşmesine neden oluyor.

Yüksek yaşam maliyetleri, enflasyon ve kamu hizmetlerinin kalitesindeki düşüş nedeniyle düzenlenen kitlesel gösteriler, büyük şehirler genelinde yağma olaylarına dönüştü.

Yaşanan toplumsal huzursuzluk, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yönetimi etrafındaki derin siyasi tıkanıklığı gözler önüne sererken, Fransa'da milletvekillerinin ülkenin Gayri Safi Yurt İçi Hasılası'nın (GSYH) yüzde 5,4'üne ulaşan ve giderek büyüyen bütçe açığını kontrol altına almak için gerekli harcama kesintilerini onaylama ihtimalini de giderek azaltıyor.

Dün 5 baz puan artışla yüzde 4,98'e kadar çıkan Fransa'da 10 yıllık tahvil faizi daha sonra yüzde 4,92'de dengelendi. Fransa-Almanya tahvil faiz farkı 153 baz puana yükseldi. Devam eden risklerle avro/dolar paritesi yüzde 0,1 azalışla 1,1230 seviyesinde.

Diğer taraftan, İngiltere'de akaryakıt fiyatlarındaki artış nedeniyle yıllık enflasyon eylülde yüzde 3,5 ile Ekim 2025'ten sonra görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Söz konusu verinin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda İngiltere Merkez Bankasının (BoE) kasım ayında faiz artırımına gitmesine kesin gözüyle bakılıyor.

Avrupa'da doğal gaz fiyatları, Hürmüz Boğazı üzerinden deniz taşımacılığında aksamaların sürmesi ve kış öncesi depo doluluk seviyesinin düşük kalmasının getirdiği baskılarla megavat saat başına 89,74 avroya yükselerek Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyeye ulaşmıştı.

Avrupa'da doğal gaz fiyatları bugün 87 avro seviyelerinde dengelendi.

Öte yandan Alman hükümeti tarafından Berlin'de düzenlenen "Almanya'ya Yatırım Yapın" zirvesinde konuşan Almanya Başbakanı Friedrich Merz, "Made in Germany" girişimi kapsamında katılımcı şirketlerin Almanya'da 2028 yılına kadar toplam 800 milyar avroluk yatırım taahhüdünde bulunduğunu açıkladı.

HSBC Yatırım Menkul Değerler'e 354 bin 803,96 lira idari para cezası verilmesini kararlaştıran SPK, Metas Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık'ın, Kurulun "Sermaye Piyasasında Gayrimenkul Değerleme ile Yetkili Kuruluşlar Listesi" nden çıkarılmasına karar verdi.

SPK, Alnus Yatırım Menkul Değerler, Bulls Yatırım Menkul Değerler ve Pusula Yatırım Menkul Değerler'in sermaye piyasası faaliyetlerini bugün saat 00.01 itibarıyla geçici olarak durdurma kararı aldı.

Kurul, zaman aşımına uğramış emanet ve alacakların iadesi için e-devlet üzerinden elektronik ortamda yapılamayan başvurulara ilişkin esaslar konusunda da düzenlemeye gitti.

Yeni düzenleme, müşterek hesap sahipleri, vekiller, mirasçılar, vasiler, kayyumlar ve tüzel kişi yetkilileri tarafından yapılacak başvuruları kapsayacak. Bu grupların dışında kalan özel durumlara ilişkin başvurular ise Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilecek.

Başvuru sahiplerinin YTM'nin internet sitesinde yer alan formu eksiksiz doldurması ve ıslak imzalı başvuru formunu gerekli belgelerle birlikte iadeli taahhütlü posta yoluyla veya imza karşılığında YTM merkezine ulaştırması gerekecek.

Mirasçıların başvurularında güncel mirasçılık belgesinin yanı sıra veraset ve intikal vergisinin ödendiğini veya vergi ilişiğinin bulunmadığını gösteren belgenin sunulması zorunlu olacak.

Ayrıca mirasçıların tamamının, alacakların miras payları oranında dağıtılmasına onay verdiğini gösteren ıslak imzalı beyanı veya elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürüldüğüne ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı istenecek.

Vekil aracılığıyla yapılacak başvurularda ise tahsil yetkisini veya iade tutarının vekilin hesabına aktarılabileceğini açıkça belirten noter onaylı vekaletname aranacak.

Diğer başvuru sahiplerinin de kimliklerini ve temsil yetkilerini kanıtlayan belgeleri ibraz etmesi gerekecek.

Başvuruda eksikliklerin tamamlanması için müracaat sahiplerine 30 günlük süre verilecek

YTM, başvuruların değerlendirilmesi sırasında ihtiyaç duyulması halinde ilave bilgi ve belge talep edebilecek.

Başvurulardaki eksikliklerin tamamlanması veya hatalı bilgilerin düzeltilmesi için başvuru sahiplerine 30 günlük süre verilecek. Belirlenen süre içinde gerekli işlemlerin gerçekleştirilmemesi durumunda başvurular işlemden kaldırılabilecek.

Sermaye piyasası araçlarının iadesi, iade tarihine kadar hesaba aktarılmış bedelsiz paylar da dahil edilerek aynen gerçekleştirilecek. Nakit alacaklar ise ilgili mevzuat kapsamında hesaplanan nema tutarıyla birlikte ödenecek.

İade işlemlerinde kullanılacak hesabın Türkiye'de yerleşik bir banka veya aracı kurum nezdinde açılmış olması şartı aranacak.

Yabancı para cinsinden alacaklar da talep edilmesi halinde iade tarihindeki Takasbank döviz alış kuru esas alınarak Türk lirasına dönüştürülebilecek.

Zaman aşımına uğrayarak YTM uhdesinde ve Takasbank nezdinde yatırımcılar adına açılan hesaplara aktarılan emanet ve alacaklar için iade talebi başvurularının e-devlet üzerinden elektronik ortamda yapılamadığı durumlarda hak sahipleri tarafından söz konusu esaslar çerçevesinde YTM'ye başvurulacak.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 64,43 puan ve yüzde 0,55 azalışla 11.733,26 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,55, holding endeksi ise yüzde 0,87 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,07 ile gayrimenkul yatırım ortaklığı, en çok gerileyen yüzde 4,15 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, güçlü şirket bilançolarına karşın yapay zeka yatırımlarına ilişkin belirsizlikler ve jeopolitik risklerin etkisiyle karışık seyrediyor.

Dün, petrol fiyatlarının gerilemesi ve beklentileri aşan şirket bilançolarının teknoloji hisselerindeki oynaklığı sınırlaması, küresel piyasalarda risk iştahını artırdı.

Beklentilerin belirgin şekilde üzerinde gerçekleşen şirket karları yapay zeka temasına ilişkin endişelerin bir ölçüde hafiflemesine katkı sağlıyor. Ancak yüksek beklentilerin şirket bazında fiyat oynaklığına yol açabileceğine dair tahminler de öne çıkıyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek dün, 131 fonun 66'sının tamamen tasfiye edildiğini ve 7 portföy yönetim şirketinden 3'ünün tam tasfiyesinin tamamlandığını söyledi.

Analistler, bugün yurt içinde reel kesim güven endeksi ve imalat sanayi kapasite kullanım oranı, yurt dışında ise veri gündeminin sakin olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.600 ve 11.500 puanın destek, 11.900 ve 12.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Yapay zeka teması şirket karlarının ve ekonomik büyümenin uzun vadeli itici güçlerinden biri olmaya devam ediyor. Ancak yatırımcılar, bu gelişmeden hangi şirketlerin fayda sağlayacağını değerlendirirken giderek daha seçici davranıyor.

Orta Doğu'daki jeopolitik belirsizlikler de küresel piyasaların yön arayışına girmesine neden oluyor.

New York borsasında görülen alış ağırlıklı seyir bugün Asya tarafında Güney Kore ve Japonya borsalarına da taşınırken yapay zeka yatırımlarının kara dönüşüp dönüşmeyeceğine ilişkin belirsizlikler bölge piyasalarında etkili olmaya devam ediyor.

Öte yandan Japonya'da eylül ayına ilişkin ihracat yüzde 16,7 artarak beklentilerin altında kalırken ağustos ayına göre de yavaşladı. Japonya'nın ihracatındaki artışta yarı iletkenlere ve yapay zeka ürünlerine yönelik güçlü talep etkili oldu.

Söz konusu gelişmelerle, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,29 artışla 5.736 puandan, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,97 yükselişle 64.696 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,50 azalışla 3.716 puanda, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,60 kayıpla 23.710 puanda, Hindistan'da Sensex endeksi yüzde 0,1 kayıpla 73.755 puanda seyrediyor.

Dolar/TL, saat 09.30 itibarıyla yüzde 0,1 yükselişle 49,6023 seviyesine çıktı. Aynı dakikalar itibarıyla avro/TL yatay seyirle 55,6990'dan, sterlin/TL de yatay seyirle 66,3750'dan işlem görüyor.

Dolar endeksi ise önceki kapanışın hemen üzerinde 101,8 seviyesinde bulunuyor.

Altında son durum

Gram altın, güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 565 liradan işlem görüyor.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen gram altın günü önceki kapanışa göre yüzde 0,32 azalışla 6 bin 573 liradan tamamladı.

Yeni güne de satıcılı başlayan gram altın, saat 09.20 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,10 azalışla 6 bin 565 liradan işlem görüyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 10 bin 786 liradan, cumhuriyet altını 42 bin 941 liradan satılıyor.

Altının onsu yüzde 0,2 azalışla 4 bin 116 dolardan işlem görüyor.

Beklentilerin belirgin şekilde üzerinde gerçekleşen şirket karları yapay zeka temasına ilişkin endişelerin bir ölçüde hafiflemesine katkı sağlıyor. Ancak yüksek beklentilerin şirket bazında fiyat oynaklığına yol açabileceğine dair tahminler de öne çıkıyor.

Yapay zeka teması şirket karlarının ve ekonomik büyümenin uzun vadeli itici güçlerinden biri olmaya devam ediyor. Ancak yatırımcılar, bu gelişmeden hangi şirketlerin fayda sağlayacağını değerlendirirken giderek daha seçici davranıyor.

Orta Doğu'daki jeopolitik belirsizlikler de küresel piyasaların yön arayışına girmesine neden oluyor.

ABD ve İran'ın arabulucular üzerinden yeni bir anlaşmayı görüştüğüne dair haberlerle dün yüzde 0,7 azalışla 108,8 dolara gerileyen aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yeni günde Hürmüz Boğazı çevresindeki gemilere yönelik saldırıların petrol sevkiyatlarını tehdit etmesi ve ABD petrol stoklarının gerilemesi nedeniyle yüzde 1,3 artışla 110,2 dolarda seyrediyor.

Öte yandan ABD'de 3 Kasım'da düzenlenecek Kongre ara seçimleri yaklaşırken yapılan anketlerdeki tablolar da netleşmeye başladı.

Seçimlere ilişkin ülke genelinde yapılan anketlerin ortalamasında, Temsilciler Meclisinde Demokratlar, Senatoda ise Cumhuriyetçiler avantajlı görünse de asıl sonucu halihazırda başa baş yarışın sürdüğü seçim bölgeleri belirleyecek.

Diğer taraftan Oval Ofis'te düzenlediği bir basın toplantısının ardından İran gündemine ilişkin değerlendirmeler yapan Trump, İran ile savaşın çok yakında sona ereceğini ve petrol fiyatlarının hızla düşeceğini savundu.

Öte yandan SpaceX ile Tesla'nın Üst Yöneticisi (CEO) Elon Musk, iki şirketin olası bir birleşmeyi değerlendirmek üzere özel komiteler kurduğunu, ancak bu komitelerin henüz bir anlaşmaya varmadığını bildirdi.

Meta ve Tesla'nın bugün açıklayacağı bilançolar yatırımcılar tarafından yakından takip edilecek.

Söz konusu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi ve dolar endeksinde bugün yatay bir seyir öne çıkıyor. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,13, dolar endeksi 101,7 seviyesinde seyrediyor.

Altının onsu ise yükselen petrol fiyatlarının etkisiyle yüzde 0,2 azalışla 4 bin 117 dolardan işlem görüyor. Artan enerji fiyatlarıyla enflasyonun yüksek seviyelerde kalacağına yönelik beklentiler altın fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor.

- New York borsası alış ağırlıklı seyretti

ABD'de bilanço sezonu yatırımcıların odağında yer alırken, şirketlerin finansal sonuçları piyasaların seyrinde etkili oldu.

Sanayi ürünleri üreticisi 3M'in hisseleri, beklenenden iyi gelen finansal sonuçları ve şirketin yılın tamamına ilişkin kar tahminini yükseltmesinin ardından yüzde 5,8 değer kazandı. Savunma şirketi Northrop Grumman'ın hisseleri de beklentileri aşan finansal sonuçlarının ardından yüzde 4,5 yükseldi.

General Motors'un hisseleri ise üçüncü çeyrek sonuçlarının beklentileri aşmasına rağmen şirketin yılın tamamına ilişkin kar beklentilerini daraltmasıyla yüzde 6,8 değer kaybetti.

Küresel yayın platformu Netflix'in geliri, bu yılın üçüncü çeyreğinde yıllık bazda yaklaşık yüzde 12 artarak 12,9 milyar dolara yükseldi.

SpaceX'in geliri, yapay zeka segmentinin ve Starlink abone sayısındaki artışın etkisiyle 2026'nın üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 161 yükseldi.

Piyasa sonrası işlemlerde SpaceX'in hisseleri yüzde 9,3 ve Netflix'in hisseleri ise gelirleri artmasına karşın yüzde 5,6 geriledi.

Dow Jones endeksi yüzde 1,02, S&P 500 endeksi yüzde 0,28 artarken Nasdaq endeksi yatay seyretti.

ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne yükselişle başladı.

- Avrupa borsaları geriledi

Avrupa borsaları Fransa'da şiddeti artan ve bazı Avrupa ülkelerine de yayılan protestolar nedeniyle günü düşüşle tamamladı.

Fransa'da şiddetlenen olayların ülkede siyasi ve toplumsal kaosu tırmandırması ülke ekonomisine ilişkin endişelerin derinleşmesine neden oluyor.

Yüksek yaşam maliyetleri, enflasyon ve kamu hizmetlerinin kalitesindeki düşüş nedeniyle düzenlenen kitlesel gösteriler, büyük şehirler genelinde yağma olaylarına dönüştü.

Yaşanan toplumsal huzursuzluk, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yönetimi etrafındaki derin siyasi tıkanıklığı gözler önüne sererken, Fransa'da milletvekillerinin ülkenin Gayri Safi Yurt İçi Hasılasının (GSYH) yüzde 5,4'üne ulaşan ve giderek büyüyen bütçe açığını kontrol altına almak için gerekli harcama kesintilerini onaylama ihtimalini de giderek azaltıyor.

Dün 5 baz puan artışla yüzde 4,98'e kadar çıkan Fransa'da 10 yıllık tahvil faizi daha sonra yüzde 4,92'de dengelendi. Fransa-Almanya tahvil faiz farkı 153 baz puana yükseldi. Devam eden risklerle avro/dolar paritesi yüzde 0,1 azalışla 1,1230 seviyesinde bulunuyor.

Avrupa'da doğal gaz fiyatları, Hürmüz Boğazı üzerinden deniz taşımacılığında aksamaların sürmesi ve kış öncesi depo doluluk seviyesinin düşük kalmasının getirdiği baskılarla megavat saat başına 89,74 avroya yükselerek Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyeye ulaşmıştı.

Avrupa'da doğal gaz fiyatları bugün 87 avro seviyelerinde dengelendi.

Öte yandan Alman hükümeti tarafından Berlin'de düzenlenen "Almanya'ya Yatırım Yapın" zirvesinde konuşan Almanya Başbakanı Friedrich Merz, "Made in Germany" girişimi kapsamında katılımcı şirketlerin Almanya'da 2028 yılına kadar toplam 800 milyar avroluk yatırım taahhüdünde bulunduğunu açıkladı.

Makroekonomik veri tarafında Almanya'da eylül ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık yüzde 1,9, yıllık yüzde 6,7 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, ağustos ayına göre de hızlandı.

Ülkede ÜFE, yıllık bazda Mart 2023'ten bu yana en hızlı artışını kaydetti.

Enerji fiyatlarındaki sert yükseliş, Almanya'nın enflasyon sorununu daha da ağırlaştırırken Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) para politikasına ilişkin görünümü de belirsiz hale getiriyor.

Söz konusu gelişmelerle İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 0,03, Almanya'da DAX endeksi yüzde 0,06, İngiltere'de FTSE endeksi yüzde 0,29, Fransa'da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,38 değer kaybetti.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsaları karışık seyrediyor

New York borsasında görülen alış ağırlıklı seyir bugün Asya tarafında Güney Kore ve Japonya borsalarına da taşınırken, yapay zeka yatırımlarının kara dönüşüp dönüşmeyeceğine ilişkin belirsizlikler bölge piyasalarında etkili olmaya devam ediyor.

Japonya'da eylül ayına ilişkin ihracat yüzde 16,7 artarak beklentilerin altında kalırken, ağustos ayına göre de yavaşladı. Japonya'nın ihracatındaki artışta yarı iletkenlere ve yapay zeka ürünlerine yönelik güçlü talep etkili oldu.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,4, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,6 yükselirken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,4 geriledi.

- Borsa yüzde 3'ün üzerinde yükseldi

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,22 değer kazanarak 11.797,70 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,11 değer kaybetti.

Dolar/TL dün günü yatay seyirle 49,5664'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,5990'dan işlem görüyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek dün, 131 fonun 66'sının tamamen tasfiye edildiğini ve 7 portföy yönetim şirketinden 3'ünün tam tasfiyesinin tamamlandığını söyledi.

S&P Global Ratings, Türkiye'de hanehalkının liraya güveninin dirençli kalmaya devam ettiğini ve Orta Doğu'daki savaştan kaynaklanan enerji fiyat şokunun enflasyonda yukarı yönlü baskı oluşturmasına rağmen ülke ekonomisinin şokun etkilerini atlatabileceğini bildirdi.

Öte yandan Sermaye Piyasası Kurulu, Alnus Yatırım, Bulls Yatırım ve Pusula Yatırım'ın sermaye piyasası faaliyetlerini 21 Ekim'den itibaren geçici olarak durdurdu.

Analistler, bugün yurt içinde reel kesim güven endeksi ve imalat sanayi kapasite kullanım oranı, yurt dışında ise veri gündeminin sakin olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.900 ve 12.000 puanın direnç, 11.600 ve 11.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Konuya ilişkin, AA muhabirine değerlendirmede bulunan Alacakaya Mermer ve Maden İşletmesi AŞ İhracat Müdürü Salih Tufan, Türkiye'nin vişne mermeri ihracatının bu yıl da artarak devam ettiğini belirtti.

Bu yılın ocak-haziran döneminde Türkiye'nin vişne mermeri ihracatında oldukça başarılı bir performans sergilediklerini ifade eden Tufan, "Geçen yılın aynı dönemine kıyasla ihracatımızı yaklaşık yüzde 30 artırarak önemli bir başarıya imza attık. 2026 yılının ilk yarısında vişne mermerimize yönelik ilginin oldukça yüksek olduğunu ve uluslararası pazarlarda ürünümüze olan talebin güçlendiğini söyleyebiliriz." ifadelerini kullandı.

Tufan, vişne mermerinin ihracat fiyatının ürünün renk ve desen özellikleri, kalite sınıfı, ebatları, sipariş hacmi ve teslimat koşulları gibi unsurlara bağlı olarak değişebildiğine dikkati çekerek, "Yıllık üretim kapasitemiz fabrikada 200 bin metrekare blok olarak 15-20 bin ton civarı seviyesinde." dedi.

Bu yıl Çin'e vişne mermeri ihracatında artış yaşandığına işaret eden Tufan, "Çin, vişne mermerimiz için en önemli pazarlardan biri. Bu ülkeye ağırlıklı olarak blok ve moloz mermer ihracatı gerçekleştiriyoruz. 2026 yılının ocak-haziran döneminde Çin'e ihracatımızı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 30 artırdık. Vişne mermerimiz, kendine özgü rengi, lüks görünümü ve doğal yapısıyla bu yılın en çok ilgi gören taşımız. Bu ilgi, vişne mermerinin uluslararası pazardaki gücünü bir kez daha ortaya koyuyor." şeklinde konuştu.

Tufan, Çin'e yapılan ihracata ilişkin, şunları söyledi:

"Çin'den gelen talebin artmasının en önemli nedeni vişne mermerimizin eşsiz rengi, çarpıcı damar yapısı ve lüks projelere kattığı ayrıcalıklı görünüm. Vişne mermeri, doğanın adeta bir sanat eseri gibi işlediği, karakteriyle diğer doğal taşlardan ayrılan çok özel bir ürün. Kullanıldığı mekana güçlü bir kimlik ve prestij kazandırıyor. Özellikle üst segment mimari projelerde ve lüks tasarımlarda bu özgünlük büyük önem taşıyor.

Biz vişne mermerinde dünyanın en büyük üreticisi olarak bu özel doğal taşı uluslararası pazarlara sunmanın gururunu yaşıyoruz. Bu taş yalnızca bir yapı malzemesi değil, Türkiye'nin doğal zenginliğini, üretim gücünü ve mermer sektöründeki uzmanlığını dünyaya taşıyan bir değer. Çin pazarındaki artan ilgi de vişne mermerinin uluslararası ölçekte ne kadar güçlü bir potansiyele sahip olduğunu gösteriyor."

Tufan, Çinli alıcıların vişne mermerini ağırlıklı olarak blok halinde tercih ettiğini ifade ederek, moloz satışını ise yalnızca seçili müşterilere gerçekleştirdiklerini söyledi.

- "Vişne mermerimize yönelik güçlü talep uluslararası pazardaki konumumuzu pekiştiriyor"

Tufan, Çin pazarında her zaman büyük ölçekli siparişler aldıklarına işaret ederek, "Vişne mermerimize yönelik güçlü ve istikrarlı talep uluslararası pazardaki konumumuzu pekiştiriyor. Bu yıl teslimat süreçlerimizde de iyileşme sağladık. Üretim ve sevkiyat organizasyonumuzu daha verimli hale getirerek müşterilerimize daha hızlı ve güvenilir hizmet sunuyoruz. Çin pazarındaki talebin yılın ikinci yarısında da devam edeceğine inanıyoruz. Yıllardır gördüğü ilgi, bu taşın geçici bir trend olmadığını ortaya koyuyor." diye konuştu.

Bu yılın ilk yarısında Çin dışında vişne mermerine en fazla talep gösteren diğer ülkelere değinen Tufan, Dubai, ABD, Hindistan, Rusya ve Suudi Arabistan'dan vişne mermerine yoğun ilginin her zamanki gibi devam ettiğini dile getirdi.

Tufan, Avrupa pazarında da benzer bir yaklaşım gördüklerini anlatarak, "Vişne mermerinin en büyük avantajı modası geçecek bir tasarım unsuru olmaktan ziyade zamansız bir doğal güzelliğe sahip olması. Biz de bu eşsiz değeri dünya pazarlarına taşıyarak Türkiye'nin doğal taş zenginliğini uluslararası alanda temsil ediyoruz." ifadelerini kullandı.

Vişne mermerinde üretim ve ihracat faaliyetleriyle hem Türkiye'ye döviz kazandırdıklarını hem de bölgedeki istihdamı artırdıklarını aktaran Tufan, gelecek dönem hedeflerinin oldukça iddialı olduğunu, şu anda çok büyük ölçekli projeler için görüşmeler sürdürdüklerini ve bunların olumlu sonuçlanmasını beklediklerini söyledi.

Küresel sigorta piyasalarındaki gelişmeleri değerlendiren Howden EMEA CEO'su Luigi Sturani, “Sigorta sektörü, risklerin giderek karmaşıklaştığı ve müşterilerin ihtiyaçlarının çeşitlendiği önemli bir dönüşümden geçiyor. Bu süreçte uluslararası uzmanlık, güçlü yerel ekipler ve yenilikçi çözümler büyümenin temel unsurları haline geliyor. Howden olarak EMEA'daki stratejimizi, faaliyet gösterdiğimiz pazarlarda uzmanlığımızı derinleştirmek ve hizmet kapasitemizi artırmak üzerine kuruyoruz. Önümüzdeki dönemde de organik büyümemizi stratejik yatırım fırsatlarıyla destekleyerek müşterilerimize sunduğumuz değeri artırmayı hedefliyoruz” dedi.

“Türkiye'ye uzun vadeli bakıyoruz”

Türkiye'nin Howden'ın bölgesel büyüme stratejisindeki önemine dikkat çeken Sturani, şöyle devam etti: “Türkiye, güçlü sanayi altyapısı, uluslararası ticaret bağlantıları ve coğrafi konumuyla bizim için önemli bir pazar. Avrupa, Balkanlar ve Orta Asya arasında kurduğu bağlantılar, ülkenin bölgesel faaliyetlerimiz açısından taşıdığı değeri artırıyor. Türkiye'deki büyümemizi kısa vadeli ekonomik dalgalanmalardan bağımsız, uzun vadeli bir perspektifle değerlendiriyoruz. Buradaki yatırımlarımızı sürdürürken yerel ekiplerimizin yetkinliklerini geliştirmeye ve farklı pazarlarda yeni iş birlikleri oluşturmaya odaklanıyoruz.”

Türkiye sigorta pazarında büyüme potansiyeli korunuyor

Türkiye sigorta pazarının görünümünü değerlendiren Howden Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı ve Bölge CEO'su Atınç Yılmaz ise şu açıklamalara yer verdi: “Türkiye'de sigorta sektörünün gelişimini destekleyecek güçlü dinamikler bulunuyor. Özellikle enerji, altyapı, üretim ve lojistik alanlarındaki yatırımlar, kurumsal sigortalarda yeni fırsatlar yaratıyor. Şirketlerin risk yönetimine verdiği önemin artmasıyla birlikte uzman brokerlik hizmetlerine duyulan ihtiyaç da güçleniyor. Önümüzdeki dönemde sigorta bilincinin yaygınlaşması, uluslararası reasürans kapasitesine erişimin gelişmesi ve teminat çeşitliliğinin artması, sektörümüzün büyümesine katkı sağlayacak.”

“Türkiye'deki gücümüzü bölgesel büyümeye taşıyacağız”

Howden'ın Türkiye'deki faaliyetlerinin 2012 yılında başladığını, 2018'de gerçekleştirilen yatırım hamlesiyle yeni bir büyüme dönemine girildiğini belirten Atınç Yılmaz, şirketin bugün Türkiye genelinde sekiz ofisle faaliyet gösterdiğini ifade etti. İstanbul Finans Merkezi'ndeki bölgesel yapılanma aracılığıyla Türkiye ve Orta Asya operasyonlarını tek merkezden yönettiklerini kaydeden Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü: “Türkiye'de oluşturduğumuz güçlü yapıyı, uluslararası faaliyetlerimizi geliştirmek için önemli bir avantaj olarak görüyoruz. İstanbul'daki bölgesel merkezimiz sayesinde Kafkaslar, Orta Asya ve Orta Doğu başta olmak üzere çevre pazarlara sigorta ve risk yönetimi hizmetleri sunuyoruz. Önümüzdeki dönemde denizcilik, finansal sigortalar, ticari alacak sigortaları ve siber riskler gibi uzmanlık alanlarımızı geliştirirken Türkiye'den hizmet ihracatını artırmayı hedefliyoruz. Howden'ın küresel bilgi birikiminden aldığımız güçle Türkiye'nin uluslararası sigorta sektöründeki konumunu daha ileri taşımak için çalışmalarımızı sürdüreceğiz.”

Avrupa'nın en önemli doğal gaz ticaret merkezlerinden Hollanda merkezli TTF'de işlem gören kasım vadeli kontratlarda doğal gazın megavatsaat fiyatı, dün 88,04 avrodan kapandı.

Hürmüz Boğazı'nda artan tanker saldırıları ve bölgesel gerilimin tırmanması, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arz güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı. Son bir haftadır 87 avro seviyelerinde seyreden doğal gazın megavatsaat fiyatı, bugün saat 12.23 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 1,90 artarak 89,74 avroya yükseldi.

- Depolar geçen yılın gerisinde

Fiyatlar üzerinde etkili olan bir diğer unsur, Avrupa'nın doğal gaz depolarındaki doluluk oranının geçen yılın aynı dönemine göre düşük kalması oldu. Kış ayları yaklaşırken tüketimin artması beklenirken, mevcut stokların kış talebini karşılama kapasitesine ilişkin endişeler de fiyat baskısını artırıyor.

Gas Infrastructure Europe (GIE) verilerine göre, Avrupa Birliği ülkelerindeki doğal gaz depolarının doluluk oranı yüzde 74,58 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, geçen yılın aynı döneminde yüzde 85 olarak kaydedilmişti.

Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığı aksamaları, Avrupa'nın doğal gaz stoklarını yenilemesini zorlaştırırken Orta Doğu kaynaklı LNG arzındaki düşüş küresel piyasadaki sıkışıklığı derinleştiriyor.

- Hürmüz 'darboğazı'

ABD ve İsrail'in şubatta İran'a yönelik başlattığı saldırılar ve İran'ın misillemeleri sonrasında bölgedeki LNG üreticisi ülkelerin tesislerinde meydana gelen hasar, Avrupa'ya yönelik gaz arzını da olumsuz etkiledi.

Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) ait bazı LNG kargoları son haftalarda Hürmüz Boğazı'ndan geçmeyi başarsa da bu sevkiyatların küresel LNG arz-talep dengesini değiştirecek düzeye ulaşmadığı belirtiliyor. Bununla birlikte, Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalar nedeniyle LNG akışının İran'daki savaş öncesinde görülen seviyelerin yüzde 80 altında seyrettiği ifade ediliyor.

Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 147,23 puan ve yüzde 1,29 artışla 11.577,37 puana çıktı. Endeks, günün ilk yarısında en düşük 11.352,90 puanı, en yüksek 11.593,96 puanı gördü.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 1,26, sanayi endeksi yüzde 1,19, teknoloji endeksi yüzde 2,30 değer kazanırken, mali endeks yüzde 0,07 değer kaybetti.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 80'i yükselirken 17'si düştü, 3'ü yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri, ASELSAN, Astor Enerji, Tüpraş, Akbank ile Yapı ve Kredi Bankası oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 113 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 35,88, bileşik getirisi yüzde 39,10 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1220, sterlin/dolar paritesi 1,3350 ve dolar/yen paritesi 158,1 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 49,5670 liradan, avro 55,5460 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,7 azalışla 4 bin 113 dolardan, aralık vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 1,6 artışla 111,3 dolardan işlem görüyor.

Analize göre, Alman sanayisi yüksek teknoloji araştırmalarında gelişmiş ülkelerin gerisinde kalıyor.

Ülkede sanayi alanındaki AR-GE harcamalarının sadece yüzde 20'si ilaç, yarı iletken ve havacılık-uzay gibi yüksek teknoloji sektörlerine gidiyor. Küresel yarışta yüzde 68'lik yüksek teknoloji payıyla ABD liderliği elinde bulundururken, Almanya'nın komşusu Fransa ise yüzde 46 ile orta sıralarda bulunuyor.

Veriler, Almanya ile lider ülkeler arasındaki makasın yıllardır açıldığını ortaya koyuyor.

Almanya'nın yüksek teknoloji harcamalarındaki payı 1995'teki yüzde 32 seviyesinden 2023 itibarıyla yüzde 20'ye geriledi. Aynı dönemde ABD'nin payı ise yüzde 57'den yüzde 68'e yükseldi.

Mevcut durumda Alman AR-GE harcamalarının 4'te 3'ü otomotiv, makine mühendisliği ve kimya endüstrisi gibi "orta ölçekli teknolojiler" olarak adlandırılan alanlara aktarılıyor. Almanya, küresel ölçekte bu geleneksel sektörlerde liderler arasında yer alsa da yüksek teknolojiye dönüşümde zorlanıyor.

- Yüksek teknolojiye yatırım ekonomik refahı doğrudan artırıyor

Analiz kapsamında ekonomistler, 18 ülkenin 2000-2024 dönemine ait verilerini inceleyerek AR-GE harcamalarının yapısı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi ampirik olarak ortaya koydu.

Buna göre, bir ülkenin yüksek teknoloji payı herhangi bir yılda 10 yüzde puan daha yüksek olduğunda, takip eden 5 yıl boyunca kişi başına düşen reel ekonomik büyüme yıllık ortalama yaklaşık 0,5 yüzde puan daha fazla oluyor.

Almanya'nın AR-GE harcamalarındaki yüksek teknoloji payı, yüzde 38 olan uluslararası ortalama düzeyinde olsaydı bu durum orta vadede kişi başına düşen Gayri Safi Yurt İçi Hasılada (GSYH) yıllık yaklaşık 0,9 yüzde puan daha fazla büyümeyi beraberinde getirecekti.

- Uzmanlar politika yapıcıları adım atmaya çağırıyor

Ifo İnovasyon Ekonomisi ve Dijital Dönüşüm Merkezi Başkanı Prof. Dr. Oliver Falck, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Almanya, araştırmalarını geleneksel sanayi sektörlerinde yoğunlaştırıyor. Öte yandan, genel araştırma harcamalarındaki düzey farkları dikkate alındığında bile, yüksek teknoloji araştırmalarının payı daha fazla olan ülkeler genellikle çok daha güçlü büyüyor." ifadelerini kullandı.

Sadece toplam araştırma bütçesini artırmaya yönelik niceliksel hedeflerin yetersiz kaldığını vurgulayan Ifo araştırmacısı Yuchen Guo ise "Burada kritik olan sadece harcamanın miktarı değil, bu kaynağın daha yüksek büyümeye yol açan teknolojilere tahsis edilip edilmediğidir. Siyasi karar alıcılar, şirketler için riskli ve çığır açıcı inovasyon projelerini daha cazip hale getirecek çerçeve koşulları oluşturmalıdır." değerlendirmesinde bulundu.

Ifo'nun analizinde, bu çerçevede inovasyon dostu bir vergi sisteminin kurulması ve risk sermayesine erişimin kolaylaştırılması gerektiği ifade ediliyor.

Beklenti anketine katılan ekonomistlerden 19'u politika faizinin 100 baz puan, biri ise 200 baz puan indirileceğini tahmin ediyor.

Ekonomistlerin ekim ayı PPK kararı beklentilerinin medyanı politika faizinin yüzde 36'ya çekileceği yönünde oldu.

Ankete katılan ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 35 oldu. Eylül ayında yapılan PPK toplantısında politika faizi değiştirilmemiş ve yüzde 37'de sabit tutulmuştu.

Nilüfer Gözütok Ünal /ngozutok@capital.com.tr

Özellikle Z kuşağı çalışanları üzerinden tartışılan bu eğilim, şirketlerin işe alım ve çalışan bağlılığı süreçlerinde yeni sorunları beraberinde getiriyor. İşverenler açısından zaman ve kaynak kaybına neden olabilen bu davranış, adaylarla kurulan iletişimin sürdürülebilirliğini de gündeme taşıyor.

Gelişim ve Kariyer Danışmanı Dr. Özlen Çetin Ege, farklı nesillerin iş kavramına ve çalışma yaşamına yaklaşımlarının değişebildiğine dikkat çekerek, `ghosting` davranışının iş dünyasına taşındığını belirtiyor.

100 Kişiden 29`u Birkaç Gün Sonra Ortadan Kayboluyor

Dr. Özlen Çetin Ege, yapılan bazı araştırmaların Z kuşağından işe başlayan her 100 kişiden 29`u birkaç gün çalıştıktan sonra iş yerine haber vermeden gelmeyi bıraktığını ortaya koyduğunu söylüyor. İşe alım süreçlerinde de benzer bir tabloyla karşılaşıldığını belirten Ege, “Bir ankete göre işe alımcıların yüzde 54`ü, resmi iş teklifi sundukları Z kuşağı adaylarından yanıt alamadığını ifade ediyor” diyor.

Bu durum, şirketlerin aday deneyimini ve işe alım süreçlerini yeniden değerlendirmesini gerektirirken, işverenler ile çalışanlar arasındaki iletişimin önemini de ortaya koyuyor.

Ege, konunun yalnızca işe gelmemekle sınırlı olmadığını, telefonların açılmaması ve mesajların yanıtsız bırakılması gibi davranışların da bu kapsamda değerlendirildiğini belirtiyor.

Çalışanların memnun olmadıkları bir işten ayrılma hakkına sahip olduğunu ancak bu sürecin profesyonel bir iletişimle yürütülmesi gerektiğini vurgulayan Ege, iş yerinde yaşanan sorunların öncelikle yöneticiyle paylaşılabileceğini belirterek, çözüm bulunamaması durumunda ise usulüne uygun biçimde istifa edilebileceğine dikkat çekiyor.

Ege, konuyla ilgili değerlendirmesinde şu ifadeleri kullanıyor:

“İşinizde sevmediğiniz bir durum ya da faaliyet olabilir. Bunu müdürünüz ya da patronunuzla direkt görüşüp ortadan kaldırabilirsiniz. Görüşmeler neticesinde sorun ortadan kalkmıyorsa güzel bir istifa dilekçesiyle görevinizden ayrılabilirsiniz. Ama hiç kimseye, hiçbir haber vermeden gitmek kabul edilebilir bir şey değil.”

Ege`ye göre işten ayrılma biçimi, kişinin profesyonel tutumunu ve iş ilişkilerine yaklaşımını da yansıtıyor. İş dünyasının sanıldığından daha küçük olduğuna dikkat çeken Ege, bir iş yerinde kurulan ilişkilerin ilerleyen yıllarda farklı şirketler ve profesyonel bağlantılar üzerinden yeniden karşıya çıkabileceğini belirtiyor.

Ghosting, Kariyeri ve Referansları Olumsuz Etkileyebilir

İş hayatında kurulan ilişkilerin uzun vadeli sonuçları olabileceğini hatırlatan Ege, haber vermeden işten ayrılmanın gelecekteki kariyer fırsatlarını olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Çalışanın bugün iletişimi kestiği şirketin, ileride çalışmak istediği başka bir kurumla iş ortaklığı veya paydaşlık ilişkisi içinde olabileceğini ifade eden Ege, olumsuz referansların kariyer sürecinde karşılaşılan engellerden biri haline gelebileceğini dile getiriyor.

Öte yandan Ege, işten haber vermeden ayrılmanın hukuki sonuçlarının da olabileceğine işaret ediyor. Çalışanların işten ayrılma süreçlerinde ilgili mevzuatı ve yükümlülüklerini dikkate almaları gerektiği önem kazanıyor. Hukuki sonuçlar ise çalışanın statüsüne, sözleşmesine ve olayın koşullarına göre değişebiliyor.

Yılmaz sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, sermaye piyasalarının kalkınma sürecinde son derece önemli ve değerli olduğunu, belirli fonlarda son dönemde ortaya çıkan sorunların aşılması ile sermaye piyasalarının daha güçlü bir şekilde yoluna devam edeceğini vurguladı.

Başkanlığını yaptığı Fon Koordinasyon Kurulu'nun yoğun bir şekilde çalıştığının altını çizen Yılmaz, şunları kaydetti:

"Fon piyasalarının belirli bir bölümünde yaşanan sorunlarla ilgili olarak idari ve adli tedbirler kararlılıkla ve eş güdüm içinde hayata geçirilmektedir. Olağan tasfiyeler hızla yapılmaktadır, olağanüstü tasfiye için kanuni düzenlemeler Meclisimizin gündemindedir. Haksız ve fahiş kazançların sisteme dönmesi ve yatırımcılara ödenmesi için yoğun ve çok yönlü çaba sarf edilmektedir.

Diğer yandan, istismarcılara ve manipülatörlere karşı alınan tedbirleri ve yapılan düzenlemeleri çarpıtarak, tüm sermaye piyasalarını ve sağlıklı işleyen fonları töhmet altında bırakmak yanlıştır. 10 ay kadar önce, özet olarak, istismar edilen bazı fonlara ilişkin o dönem yapılan belirli düzenlemelerin tüm piyasaya yönelikmiş gibi algı oluşturulmasını yanlış bulduğumu söylemiştim. Sağlıklı ekonomik iletişimin altını çizmiştim. Bugün de aynı anlayışla, sorunlu fonlara ilişkin alınan tedbirlerin, kurallara uygun çalışan ve piyasanın yüzde doksanından fazlasını teşkil eden fonlara yönelikmiş gibi oluşturulan algıların sisteme ve yatırımcılara zarar verdiğini ifade ediyorum."

- "Hukuka aykırı işlem yapan sonuçlarına katlanmalı"

Hastalıklı yapıları tasfiye ederken, bünyeye zarar vermeyen bir yaklaşımla hareket ettiklerini belirten Yılmaz, "Nerede somut bir sorun varsa, yetkili otoritelerce söz konusu sorunun veya sorunlu fonların üstüne gidilmesi esastır." ifadesini kullandı.

Cevdet Yılmaz, şunları kaydetti:

"Defalarca vurguladığımız üzere, fonlara, hisse senetlerine veya farklı sermaye piyasası araçlarına yatırım yapmak suç değildir, aksine tüm plan ve programlarımızda desteklenen bir politikadır. Bu alanlarda hukuka aykırı işlemler ile piyasayı bozmak, dolandırıcılık ve manipülasyon yapmak ise suçtur. Bu ayrımı net bir şekilde yapmamak, yatırımcılara da ekonomimize de zarar verecektir. Kim hukuka aykırı işlem yaptıysa veya yaparsa hiç şüphesiz sonuçlarına katlanmalıdır. Kurallara uygun çalışanlara, sistemin geneline ve yatırımcıların haklarına sahip çıkmak ise başta bağımsız düzenleyici ve denetleyici otoriteler olmak üzere, hepimizin ortak sorumluluğudur."

Almanya'da DAX 40 endeksi önceki kapanışa göre yüzde 0,66 düşüşle 25.150 puanda, İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 0,59 azalışla 48.803 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,31 kayıpla 7.845 puanda ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 0,08 azalışla 19.024 puanda bulunuyor.

Fransa'da şiddetlenen olayların bazı Avrupa ülkelerine de yayılması bölge piyasalarında risk algısını yükseltti. Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, şiddet ve yağmalama sahnelerinin yaşandığı gösterilerin ardından dün, valilere ülkedeki bazı yerlerde kısmi sokağa çıkma yasağı uygulanması talimatını verdi.

İtalya'da ise kamyon ve tır şoförlerinin, artan akaryakıt fiyatları sebebiyle güney bölgelerindeki yol ve liman girişlerini kapatarak gerçekleştirdikleri protestoların yayılmaya başladığı bildirildi. ABD Başkanı Donald Trump, Fransa'daki olayların kaynağının göçmenler olduğunu savunarak, "Fransa'daki durum gerçekten çok üzücü. Fransa`da yaşananlar göçle ilgili, okullarla ya da başka bir şeyle ilgili değil." dedi.

Bölgede şiddet olayları giderek artarken, söz konusu eylemlerin ekonomik boyutuna ilişkin soru işaretleri varlığını sürdürüyor. Fransa`da hükümet, 17 Eylül`de sokağa inen "Sarı Yelekliler"in eylemlerinde zarar gören kamu malları ve binalarının yeniden inşası için yerel yönetimlere destek amacıyla "özel fon" oluşturulacağını açıkladı.

Fransa'da 10 yıllık tahvil faizi 14 baz puan artışla yüzde 4,94'e çıkarken, aynı vadedeki Fransa-Almanya tahvil faiz farkı 148 baz puana yükseldi. Devam eden risklere rağmen avro, dolar karşısında toparlanma eğilimini koruyor. Avro/dolar paritesi yüzde 0,2 artışla 1,1234 seviyesinde bulunuyor.

Buna göre YD-ÜFE, eylülde bir önceki aya kıyasla yüzde 2,82, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 28,69, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 33,64 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 32,82 yükseldi.

Sanayinin iki sektörünün yıllık değişimlerine bakıldığında, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 44,35, imalatta yüzde 33,45 artış görüldü.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri dikkate alındığında, ara mallarda yüzde 32,87, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 28,97, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 29,82, enerjide yüzde 130,31, sermaye mallarında yüzde 20,66 artış hesaplandı.

Sanayinin iki sektörünün aylık değişimleri ise madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 3,15, imalatta yüzde 2,81 artış olarak kayıtlara geçti.

Ana sanayi gruplarının aylık değişimlerine bakıldığında, ara mallarda yüzde 2,21, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,35, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 1,55, enerjide yüzde 15,45 ve sermaye mallarında yüzde 1,32 artış görüldü.

Buna göre, Türkiye'nin net UYP'si ağustos itibarıyla eksi 364,5 milyar dolar oldu. Türkiye'nin yurt dışı varlıkları, ağustos itibarıyla bir önceki aya göre yüzde 6,1 artışla 445,2 milyar dolar, yükümlülükleri ise yüzde 1,1 azalışla 809,7 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Rezerv varlıklar, 22,2 milyar dolar artarak 186,7 milyar dolar olurken varlık kalemleri bir önceki aya göre incelendiğinde, doğrudan yatırımlar yüzde 0,7 artarak 82,4 milyar dolar oldu.

Finansal türevler kalemi yüzde 51,9 artarak 3,8 milyar dolar, diğer yatırımlar yüzde 1 artarak 163,3 milyar dolar, bankaların yabancı para varlıkları ise yüzde 2 azalarak 43,8 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Portföy yatırımları alt kalemlerinden hisse senetleri ve yatırım fonu payları, ağustosta bir önceki aya göre yüzde 6,8 artarak 53,6 milyar dolar oldu.

Yükümlülükler alt kalemleri bir önceki aya göre incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi yüzde 2,9 azalışla 225,9 milyar dolar, portföy yatırımları yüzde 2,8 artarak 164,7 milyar dolar, finansal türevler kalemi yüzde 22,7 azalarak 3,1 milyar dolar, diğer yatırımlar ise yüzde 1,3 düşerek 416 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla yüzde 0,1 yükselişle 49,5780 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla avro/TL yüzde 0,3 artışla 55,7260'tan, sterlin/TL önceki kapanışın yüzde 0,5 üzerinde 66,2710'dan işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,2 düşüşle 101,7 seviyesinde bulunuyor.

Altında son durum

Gram altın, güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 572 liradan işlem görüyor.

Gram altın, dün günü önceki kapanışa göre yüzde 0,54 azalışla 6 bin 595 liradan tamamladı. Güne satıcılı başlayan gram altın, saat 09.20 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,4 azalışla 6 bin 572 liradan işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 779 liradan, cumhuriyet altını 42 bin 917 liradan satılıyor.

ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilim varlık fiyatları üzerinde etkili olurken, altının onsu yüzde 0,5 azalışla 4 bin 121 dolardan işlem görüyor.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 43,68 puan ve yüzde 0,38 artışla 11.473,82 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,39 yükselirken holding endeksi ise yatay seyretti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,86 ile ticaret, en çok gerileyen yüzde 5,71 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasındaki çatışmaların yarattığı tedirginlikler risk iştahını törpülerken, bilanço sezonunda önemli şirketlerin finansal sonuçları öncesinde negatif bir seyir izleniyor.

Analistler, bugün yurt içinde uluslararası yatırım pozisyonu, yurt dışında ise ABD'de haftalık ADP özel sektör istihdamı, konut başlangıçları, Avro Bölgesi'nde cari işlemler dengesi ve Almanya'da Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.600 ve 11.700 puanın direnç, 11.400 ve 11.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Asya piyasalarında da Çin'de beklentilere paralel olarak kredi faiz oranları sabit tutulurken, artan jeopolitik riskler, yapay zeka ve teknoloji alanında yapılan yatırımlardan beklenen gelirin sağlanamayacağına dair öngörülerin güç kazanmasıyla negatif bir seyir öne çıkıyor.

Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,73 azalışla 5.552 puandan, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,16 düşüşle 64.164 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,16 azalışla 3.725 puanda, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,02 kayıpla 23.936 puanda seyrederken, Hindistan'da Sensex endeksi tatil nedeniyle işlem görmüyor.

Çin Ulusal Bankalararası Fon Merkezi, beklentilere paralel olarak 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3'te, 5 yıllık kredi faiz oranını ise yüzde 3,5'te sabit tuttu. Böylece 1 ve 5 yıllık kredi faiz oranlarında son 17 ayda değişikliğe gidilmedi.

Öte yandan, Orta Doğu'da artan jeopolitik kaygılar ve enerji arzına ilişkin endişeler, Asya borsalarında yarı iletken sektörü öncülüğündeki satışlarda etkili oluyor.

Yapay zeka yatırımlarının karlılığına ilişkin endişelerle yapay zeka maruziyeti yüksek olan Japonya merkezli SoftBank Group Corp'un hisseleri yüzde 6,2 düştü.

Analistler, SoftBank'ın, yapay zeka yatırımlarını finanse etme ihtiyacı ve teknoloji şirketlerindeki önemli payları nedeniyle sektördeki gelişmelere ve yatırımcı beklentilerindeki değişimlere karşı daha hassas hale geldiğini belirtti.

- Güney Kore, savaş zamanı operasyonel kontrolün ABD'den devralınmasını istiyor

Jeopolitik tarafta ise Japonya Öz Savunma Kuvvetleri ve ABD ordusu, askeri koordinasyonu güçlendirmek amacıyla "Keen Sword" (Keskin Kılıç) adlı ortak tatbikat düzenledi.

Kyodo ajansının haberine göre, Japonya ordusundan 45 bin ve ABD ordusundan 12 bin personelin katıldığı tatbikatın açılışı, Japonya'ya ait İşigaki Adası'nda yapıldı.

Diğer taraftan, Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, basın mensuplarına yaptığı açıklamada, savaş zamanı operasyonel kontrolün (OPCON) erken bir tarihte ABD'den Seul'e devredilmesi gerektiğini söyledi.

Lee, "Bence OPCON'un diğer bir ülkeye verilmesi ve ona güvenilmesi, olduğu gibi bırakılamaz." ifadesini kullandı.

"OPCON'un erken bir tarihte (Güney Kore'ye) geri verilmesi gerekmektedir." diyen Lee, ülkesinin bunun için yeterli kapasiteye sahip olduğunu ve Güney Kore ile ABD arasındaki ilgili görüşmelerin bu yönde iyi ilerlediğini dile getirdi.

OPCON'un geri alınması, Seul yönetiminin yayımladığı 5 yıllık politika yol haritasında dış politika ve güvenlik politikasının önemli unsurları arasında yer alıyor.

1978'de Konya'nın Akşehir ilçesinde doğan Taşkın, ilk ve ortaöğrenimini Akşehir'de tamamladı. Taşkın, Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü'nden 2001'de mezun olurken aynı yıl Devlet Planlama Teşkilatı Ekonomik Modeller ve Stratejik Araştırmalar Genel Müdürlüğünde Planlama Uzman Yardımcısı olarak göreve başladı. ABD'de Cornell Üniversitesi kamu yönetimi programında yüksek lisansını tamamlayan Taşkın, Kalkınma Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığında çeşitli görevlerde bulundu. Taşkın, son olarak Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkan Yardımcılığı görevini yürütüyordu.

- Bazı atama ve görevden alma kararları

Öte yandan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla bazı kurumlara ilişkin atama ve görevden alma kararları da Resmi Gazete'de yayımlandı.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Mahmut Sütcü ile Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu Başkanı İbrahim Ömer Gönül görevden alındı.

Gelir İdaresi Başkanlığına (GİB) Devlet Malzeme Ofisi (DMO) Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Başkanı Şinasi Candan atandı.

Gelir İdaresi Başkan Yardımcılıklarına da Hazine ve Maliye Bakanlığı Teftiş Başkanı Kaan Kasım, Gelir İdaresi Daire Başkanları Zekayi Çenge ile Hüseyin Azili'nin ataması gerçekleştirildi.

Gelir İdaresi Daire Başkanlığına Ferhat Dinçer'in ataması yapıldı.

Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünde açık bulunan yönetim kurulu üyeliğine Hikmet Yıldırım, genel müdür yardımcılığına ve yönetim kurulu üyeliğine Salih Ercan ve birinci hukuk müşavirliğine Nigar Genç atandı.

Tarım ve Orman Bakanlığında açık bulunan Gıda ve Kontrol Genel Müdür Yardımcılığına Mahmut Musa Timur ve Hukuk Hizmetleri Genel Müdür Yardımcılığına Özge Umut Eker'in ataması gerçekleştirildi.

Özlem Aydın Ayvacı / oaydin@capital.com.tr

Şirket, Joule Work, Joule Asistanları ve SAP Business AI Platform ile yapay zekayı şirketlerin temel iş süreçlerine entegre etmeyi hedefliyor. SAP CEO`su Christian Klein, “Otonom işletme dönemi başladı” diyerek dönüşümün yalnızca teknoloji kullanımından ibaret olmadığını, somut iş sonuçları üretmeye odaklandığını vurguladı. Klein, “SAP Business AI Platform üzerine kurulu Joule ve SAP Autonomous Suite ile Novartis, Morgan Foods, Nestlé ve PwC gibi kuruluşların tüm iş fonksiyonlarına yapay zekayı dahil ederek güvenilir ve somut iş sonuçları elde etmelerine yardımcı oluyoruz” dedi.

Yüzde 20 verimlilik artışı

Kademeli olarak müşterilerin kullanımına sunulmaya başlanan Joule Work, çalışanların SAP çözümleriyle doğal dilde etkileşim kurmasını ve hem SAP hem de üçüncü taraf verileri üzerinden iş süreçlerini tamamlamasını sağlıyor.

Çözüm, yedi milyondan fazla veri alanını haritalayan SAP Knowledge Graph`tan yararlanarak verileri ilgili iş süreçleriyle ilişkilendiriyor. SAP`nin açıklamasına göre, şirket içinde 110 binden fazla çalışan tarafından kullanılan Joule Work, finans, insan kaynakları ve satın alma süreçlerinde yüzde 20 verimlilik artışı yarattı. Seçili müşteriler de çözümü gerçek iş ortamlarında kullanmaya başladı.

Joule Asistanları ise bilgi sunmanın ötesine geçerek mevcut veriler, yetkilendirmeler ve denetim kayıtları çerçevesinde operasyonel görevleri iş akışları içinde yürütebiliyor. Asistanların ne ölçüde bağımsız hareket edeceğini müşteri şirketler belirliyor. Sistem, üçüncü taraf yapay zeka çözümleri ve ajanlarıyla da entegre çalışabiliyor.

Satın almadan tahsilata uzanan kullanım alanları

Etkinlikte paylaşılan müşteri örnekleri, yapay zekanın farklı iş fonksiyonlarında nasıl kullanılmaya başlandığını ortaya koydu. Novartis Satın Alma Başkanı Christoph Buerki, SAP ile birlikte geliştirdikleri Joule Tedarik Asistanı`nın pilot uygulamasını kısa süre önce başlattıklarını söyledi. Buerki, hedeflerinin manuel ve zaman alan işleri yapay zeka ajanlarına devrederek satın alma profesyonellerinin stratejiye, tedarikçi ilişkilerine ve değer yaratmaya odaklanmasını sağlamak olduğunu belirtti.

Morgan Foods Finans Direktörü Steve Hankins ise şirketin yapay zeka ajanlarının kurumsal ölçekte kullanımı için teknik altyapısını hazırladığını aktardı. Hankins`e göre en büyük değişim, sorunlar ortaya çıktıktan sonra harekete geçilen modelden öngörüye dayalı yönetime geçiş olacak. Bu yapıda yapay zeka ajanları talep sinyallerini, stok seviyelerini ve tedarikçilerin durumunu daha hızlı ilişkilendirebilecek.

“Asıl gücümüz, yapay zeka ajanlarıyla birlikte çalışan insanlardan gelecek” diyen Hankins, tedarik zincirinin işlemesini sağlayan yaklaşık 1.000 çalışanlarının yetkinliklerini teknolojiyle güçlendirmeyi amaçladıklarını ifade etti.

Nestlé`de ise Joule ve Alacaklar Muhasebesi Asistanı, riskleri ve işin koşullarını dikkate alarak tahsilat çalışmalarını önceliklendirmek ve sonraki adımları önermek için kullanılıyor. Nestlé Global BT İnovasyon ve Kurumsal Mimari Başkanı Luca Dell`Orletta, bu yaklaşımın finans ekiplerinin değişen koşullara daha hızlı yanıt vermesine yardımcı olduğunu söyledi.

PwC`nin odaklandığı alanlardan biri de faturalandırma. PwC Finansal İşler Direktörü, Kontrolör ve İş Hizmetleri Lideri Jill Notz, SAP Faturalandırma Asistanı`nın olası sorunların daha erken belirlenmesine katkı sağladığını belirtti. İki şirket, bu alandaki ortak çalışmalarını yeni kullanım alanlarına taşımayı hedefliyor.

Dış ticarette iş yükünü yüzde 50`ye kadar azaltma

SAP`nin açıkladığı yenilikler finans, tedarik zinciri, insan kaynakları, satın alma ve müşteri deneyimi süreçlerini kapsıyor.

Finans tarafında gelirlerin muhasebeleştirilmesi, raporlama ve dış ticaret uyumluluğu süreçlerinin otomatikleştirilmesi öne çıkıyor. Şirketin verdiği bilgiye göre, İthalat-İhracat Asistanı`nın ilk uygulamaları, dış ticaret sınıflandırmasına yönelik iş yükünü yüzde 50`ye kadar azaltıyor.

Tedarik zincirinde planlama, üretim ve lojistikteki kesintilere daha hızlı müdahale edilmesi hedefleniyor. İnsan kaynaklarında yöneticilere iş gücü açıklarını kapatacak seçeneklerin belirlenmesinde, çalışanlara ise ihtiyaçlarına uygun yan hakların seçiminde destek sunuluyor.

Satın alma ekipleri sektörel kıyaslamalarla tasarruf fırsatlarını belirleyebilirken, müşteri deneyimi alanında yapay zeka destekli kampanyalar, teklif yönetimi ve iş akışlarıyla satış fırsatlarının geliştirilmesi amaçlanıyor. SAP ayrıca üretim, perakende, emtia ticareti ve varlık yoğun sektörler için özel uygulamalar geliştiriyor.

Şirketler kendi yapay zeka ajanlarını geliştirebilecek

SAP Business AI Platform, şirketlere SAP ve üçüncü taraf platformlarda yapay zeka çözümleri geliştirebilecekleri ve bunların kullanımını yönetebilecekleri merkezi bir yapı sunuyor.

Joule Studio üzerinden kullanıcılar ve geliştiriciler, kod yazmayı gerektirmeyen araçlardan profesyonel geliştirme süreçlerine kadar farklı yöntemlerle yapay zeka ajanları oluşturabiliyor. Platformda 70`ten fazla yapay zeka modeli arasından seçim yapılabiliyor. SAP Business Data Cloud ve SAP Knowledge Graph ise bu ajanların kurumsal veriler ve iş süreçleriyle bağlantısını kuruyor.

Yapay zeka kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte denetim ve yetkilendirme de sistemin temel unsurları arasında yer alıyor. SAP LeanIX kapsamındaki SAP AI Agent Hub, kurum içindeki yapay zeka ajanları için merkezi envanter görevi görüyor. SAP, ISO/IEC 42001 sertifikalı yönetişim mimarisinin mevcut yetkilendirme mekanizmalarını ve denetlenebilir yapay zeka operasyonlarını desteklediğini belirtiyor.

SAP Signavio, SAP LeanIX ve SAP WalkMe çözümleri de süreç analizinden kullanıcıların yeni sistemlere uyumuna kadar dönüşümün farklı aşamalarında kullanılıyor.

Bulut ERP`ye entegre ödeme geliyor

SAP, etkinlikte ödeme çözümleri alanındaki yeni adımını da duyurdu. Bir SAP kuruluşu olan Tereina tarafından desteklenen SAP Pay, şirketin bulut ERP çözümüne entegre olarak sunuluyor.

SAP Pay ile faturaların vadesi geldiğinde ödeme ve mutabakat işlemlerinin aynı iş akışı içinde gerçekleştirilmesi hedefleniyor. Böylece manuel dosya yönetiminin ve harici süreçlere bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor.

Tedarikçi riskleri sürekli izlenecek

SAP, yeni iş birlikleriyle yapay zeka uygulamalarının kapsamını da genişletiyor. Moody`s ile yapılan iş birliği kapsamında, tedarikçi risk takip verilerinin SAP Ariba Supplier Lifecycle and Performance çözümüne entegre edilmesi planlanıyor.

Bu entegrasyonla satın alma ekiplerinin tedarikçilerin finansal durumu, operasyonel riskleri ve düzenleyici statülerine ilişkin güncellenen bilgilere erişmesi hedefleniyor. Periyodik risk değerlendirmelerinden sürekli izlemeye geçilmesiyle Joule ajanlarının, iş sürekliliğini etkileyebilecek risk sinyallerini erken tespit ederek alternatifler önermesi amaçlanıyor.

ORO Labs ile genişletilen iş birliği ise satın alma süreçlerinin farklı kurumsal sistemler arasında koordinasyonuna odaklanıyor. SAP Ariba Procurement Orchestration çözümü, talep oluşturma, işlem yönetimi ve süreç takibini ortak bir yapı üzerinden birleştiriyor.

Analistler, ABD ile İran arasındaki çatışmaların daha da genişleyebileceği ihtimalinin risk algısının yüksek seyretmesine neden olduğunu belirterek, artan petrol fiyatlarının küresel bazda enflasyon korkularını körüklemeye devam ettiğini söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya'ya yönelik yaptırımlardan ve tarifelerden muafiyet kararının ardından Rus petrolü ve yakıtının piyasalara arzının artabileceği beklentisi öne çıkarken, Orta Doğu'daki gerilim ve enerji altyapısına yönelik saldırılar arz endişelerini canlı tuttu.

Bu arada Yemen'deki İran destekli Husiler, son 48 saat içinde Suudi Arabistan'da 6 farklı bölgeye balistik füze, seyir füzesi ve insansız hava aracı (İHA) kullanarak saldırı düzenlediklerini ileri sürdü.

Buna göre, bölgede yükselen tansiyonun enerji arzını tehdit etmesiyle aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı 110 dolara yaklaştı. Artan petrol fiyatlarıyla enflasyonist baskıların kuvvetlenebileceği endişeleri, bu hafta önde gelen şirketlerin açıklayacağı bilançolar öncesi piyasa hassasiyetlerini artırdı.

Dün, New York borsasında teknoloji ve yapay zeka bağlantılı şirket hisselerindeki toparlanma sürerken, mevcut risklerin yeni günde Asya tarafına taşındığı görüldü. Analistler, beklenen bilançolara ilişkin iyimserliklerle, jeopolitik kaygıların kısmen göz ardı edildiğini belirtti.

Bu gelişmelerin yanı sıra bugün dünya genelinde açıklanacak yoğun veri gündemi yakından takip edilecek. ABD'de açıklanacak haftalık istihdam değişimine ilişkin verilerin ülkede mevcut iş gücü piyasasının durumuna ilişkin bilgi vermesi bekleniyor.

Ülkede enflasyon endişeleri devam ederken ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek hafta politika faizini sabit bırakacağına ilişkin beklentiler gücünü korumaya devam ediyor.

- ABD'nin bazı eyaletlerinde ara seçimler için erken oy kullanma işlemi başladı

Öte yandan ABD'de seçim gündemi gittikçe ısınıyor. Ülkede 3 Kasım'da 435 sandalyeli Temsilciler Meclisinin tamamı ve 100 sandalyeli Senatonun 33 koltuğu için seçime gidilecek.

ABD basınındaki haberlere göre Texas, Güney Carolina, Arkansas, Alaska ve Connecticut eyaletlerinde erken oy kullanma süreci başladı. Texas'ta seçmenler, 30 Ekim'e kadar erken oy kullanabilecek.

Mevcut gelişmeler ekseninde tahvil piyasalarında dalgalı seyir göze çarparken, analistler, Orta Doğu'daki gelişmelerin yatırımcı davranışlarını etkileyebileceğini belirtti.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 6 baz puan artışla yüzde 5,15'e çıkarken, yeni günde yüzde 5,13'te dengelendi. Dün yükseliş eğiliminde hareket eden dolar endeksi ise yeni günde yüzde 0,2 düşüşle 101,7 seviyesinde bulunuyor.

Altının ons fiyatı ise yüzde 0,1 artışla 4 bin 143 dolardan satılıyor.

Bu gelişmelerle New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,41, Nasdaq endeksi yüzde 1,11 yükselirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,07 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.

- Fransa'da kısmi sokağa çıkma yasağı uygulanacak

Fransa'da şiddetlenen olayların bazı Avrupa ülkelerine de yayılması bölge piyasalarında risk algısını yükseltti. Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, şiddet ve yağmalama sahnelerinin yaşandığı gösterilerin ardından dün, valilere ülkedeki bazı yerlerde kısmi sokağa çıkma yasağı uygulanması talimatını verdi.

İtalya'da ise kamyon ve tır şoförlerinin, artan akaryakıt fiyatları sebebiyle güney bölgelerindeki yol ve liman girişlerini kapatarak gerçekleştirdikleri protestoların yayılmaya başladığı bildirildi. ABD Başkanı Trump Fransa'daki olayların kaynağının göçmenler olduğunu savunarak, "Fransa'daki durum gerçekten çok üzücü. Fransa`da yaşananlar göçle ilgili, okullarla ya da başka bir şeyle ilgili değil." dedi.

Bölgede şiddet olayları giderek artarken, söz konusu eylemlerin ekonomik boyutuna ilişkin soru işaretleri varlığını sürdürüyor. Fransa`da hükümet, 17 Eylül`de sokağa inen Sarı Yeleklilerin eylemlerinde zarar gören kamu malları ve binalarının yeniden inşası için yerel yönetimlere destek için "özel fon" oluşturulacağını açıkladı.

Fransa'da 10 yıllık tahvil faizi 14 baz puan artışla yüzde 4,94'e çıkarken, aynı vadedeki Fransa-Almanya tahvil faiz farkı 148 baz puana yükseldi. Devam eden risklere rağmen avro, dolar karşısında toparlanma eğilimini koruyor. Avro/dolar paritesi yüzde 0,2 artışla 1,1234 seviyesinde bulunuyor.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,08, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,55, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,18 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,11 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar ise güne negatif başladı.

- Asya borsaları negatif seyrediyor

Asya tarafında satıcılı bir seyir öne çıkarken, Çin Ulusal Bankalararası Fon Merkezi, beklentilere paralel olarak 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3'te, 5 yıllık kredi faiz oranını ise yüzde 3,5'te sabit tuttu. Böylece 1 ve 5 yıllık kredi faiz oranlarında son 17 ayda değişikliğe gidilmedi.

Öte yandan Orta Doğu'da artan jeopolitik kaygılar ve enerji arzına ilişkin endişeler Asya borsalarında yarı iletken sektörü öncülüğündeki satışlarda etkili oluyor. Yapay zeka yatırımlarının karlılığına ilişkin endişelerle yapay zeka maruziyeti yüksek olan Japonya merkezli SoftBank Group Corp'un hisseleri yüzde 6,2 düştü.

Analistler, SoftBank'ın yapay zeka yatırımlarını finanse etme ihtiyacı ve teknoloji şirketlerindeki önemli payları nedeniyle sektördeki gelişmelere ve yatırımcı beklentilerindeki değişimlere karşı daha hassas hale geldiğini belirtti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,4, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,2 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 4,3 düştü.

- SPK Başkanı Sütcü görevden alındı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,49 değer kaybederek 11.430,14 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,23 yükseldi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan atama kararına göre, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcılığı için Kutluhan Taşkın görevlendirildi.

Öte yandan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı Mahmut Sütcü ile Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurulu Başkanı İbrahim Ömer Gönül görevden alındı.

Dolar/TL dünü 49,5440'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,5740'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde uluslararası yatırım pozisyonu, yurt dışında ise ABD'de haftalık ADP özel sektör istihdamı, konut başlangıçları, Avro Bölgesi'nde cari işlemler dengesi, İngiltere'de işsizlik oranı ve Almanya'da Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.300 ve 11.200 puanın destek, 11.500 ve 11.600 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Bu kapsamda, Hazine arazilerinin tarım, hayvancılık, eğitim, turizm ve diğer amaçlı yatırımların teşviki için kullandırılmasına gelecek yıl da devam edilecek.

"Proje bazlı yatırımlara" arazi desteği sağlamak için Hazine taşınmazlarının arzı sürdürülecek.

Yatırım teşvik faaliyetleri kapsamında, 2028'e kadar her yıl 10 milyon metrekare yüzölçümlü taşınmaz, eğitim, tarım, hayvancılık, turizm ve diğer amaçlı yatırımlar için ilana çıkarılacak.

Bu yılın 8 ayında 6 milyon 738 bin metrekare taşınmaz bu alanlardaki yatırımlar için ilana çıkarıldı. Bu kapsamda, 174 milyon lira yatırım tutarı karşılığında 24 bin metrekare taşınmaz için ön izin ve irtifak hakkı tesis edildi.

Hazinenin özel mülkiyetinde veya devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazların yerli tarımsal üretim faaliyetlerini destekleyen projelerde kullanılmasına yeni yılda da devam edilecek. Hazineye ait tarım arazileri, kullanıcılarına 10 yıla kadar doğrudan kiralanırken, kira bedelleri cari yıl için belirlenen ecrimisil bedelinin yarısı üzerinden hesaplanıyor.

Ayrıca kira süresi sonunda yükümlülüklerini yerine getirenlere bu süreyi uzatma veya 10 yıl boyunca kullananlara doğrudan satın alma hakkı tanınıyor. Şimdiye kadar gerekli şartları taşıyan 101 bin çiftçiyle kira sözleşmesi imzalandı. Son düzenlemeyle, uygulamadan yararlanmak için son başvuru süresi kaldırıldı, vatandaşların başvurmaları halinde, ecrimisil karşılığı kullanım yerine kira sözleşmesi imkanı sağlandı.

Bitkisel üretime destek

Tıbbi ve aromatik bitkiler ile süs bitkilerinin ithalatının azaltılarak ülkede üretilmesini teşvik etmek üzere bu bitki türlerini yetiştirmek isteyen vatandaşlara Hazine taşınmazlarını kiralama kolaylığı sağlandı.

Bu kapsamda Hazine taşınmazlarının belirli programlar dahilinde gerçek veya tüzel kişilere kiralanmak üzere ilana çıkarılmasına ilişkin çalışmalar devam edecek. Tıbbi ve aromatik bitkiler ile süs bitkilerinin yetiştirilmesi için uygulamanın başladığı Ağustos 2018'den bugüne kadar 51,1 milyon metrekare taşınmaz kiralandı.

Ülkede yetiştirilme potansiyeli bulunan kavak, kızılağaç, okaliptüs, badem, Antep fıstığı, zeytin, ceviz, fıstıkçamı, kızılçam, sedir, köknar, ladin ve akasya gibi türlerde ağaçlandırma amaçlı kiralamalar desteklenecek. Bu ürünlerin yetiştirilmesinde yüksek verim elde edilebilecek iller belirlenecek ve Hazine taşınmazları bu amaçla arz edilecek.

Bu yıl başta ceviz, badem ve Antep fıstığı olmak üzere 5 milyon 957 bin metrekare yüzölçümlü Hazine taşınmazı ağaçlandırma amaçlı kiralandı.

Kentsel dönüşüme arazi tahsisi

Kentsel dönüşüm faaliyetlerinin desteklenmesi, konut sorununun çözümü ve şehirlerin doğal afetlere dayanıklı ve daha sağlıklı alanlara dönüştürülmesini desteklemek amacıyla rezerv alan veya arsa üretim alanı ilan edilen Hazine taşınmazlarının uygulayıcı kuruluşlara devrine devam edilecek.

Bu yıl 31,6 milyon metrekare yüzölçümlü Hazine taşınmazı rezerv alan olarak kullanılmak üzere Kentsel Dönüşüm Başkanlığına tahsis edildi.

Konut sorununun çözümü ve çarpık kentleşmenin önüne geçilmesi amacıyla "İlk Evim Arsa Projesi" kapsamında yaklaşık 1,5 milyon metrekare, "Sosyal Konut Projesi" kapsamında yaklaşık 16 milyon metrekare, "İlk İşyerim Projesi" kapsamında yaklaşık 732 bin metrekare yüzölçümlü Hazine taşınmazı, Toplu Konut İdaresi Başkanlığına (TOKİ) devredildi.

Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında belirlenen geçici ve kesin iskan alanlarında kalan Hazine mülkiyetindeki 3,3 milyon metrekare yüzölçümlü taşınmazın, 136 bin metrekare yüzölçümlü tescil harici alanın ve 777 bin metrekare yüzölçümlü mera vasıflı taşınmazın TOKİ'ye devri gerçekleştirildi.

Rüzgar ve güneş enerjisi santralleri için Hazine arazileri kullanılacak

İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretiminin iç kaynaklar kullanılarak artırılması için de adım atılıyor.

Tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarını kendi üretim tesislerinden karşılayabilmesi, küçük ölçekli üretim tesislerinin ekonomiye kazandırılması ve bu kaynakların etkin kullanımının sağlanması amacıyla, Hazine taşınmazları üzerinde yatırımcılar lehine 29 yıla kadar irtifak hakkı tesis ediliyor.

Hazine taşınmazları, lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğü bulunmaksızın güneş ve rüzgar enerjisi santralleri başta olmak üzere yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı lisanssız elektrik üretim tesislerinin kurulabilmesi için de kullanılabilecek.

Bu doğrultuda şimdiye kadar 348 milyon 829 bin metrekare Hazine taşınmazı ilana çıkarıldı ve 156 milyon 296 bin metrekarelik 688 taşınmaz için ön izin ve irtifak hakkı tesis edildi.

Kalebaşı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, İstanbul'un Türkiye nüfusunun ve ekonomik hareketliliğinin merkez üssü olması sebebiyle ambalajlı su tüketiminde önemli bir paya sahip olduğunu söyledi.

Sektörün 9 aylık konsolide verileri belirlenme aşamasında olduğunu, tarihsel ve dönemsel projeksiyonlara göre İstanbul'un tek başına Türkiye genelindeki toplam ambalajlı su tüketiminin yaklaşık yüzde 30 ila yüzde 35'ini oluşturduğunu ifade eden Kalebaşı, Türkiye genelindeki pazar daralmasının etkisinin İstanbul'daki tüketim hacimlerine de doğrudan yansıdığını dile getirdi.

Kalebaşı, Türkiye'de kişi başına yıllık ambalajlı su tüketimine değinerek, şunları kaydetti:

"Türkiye genelinde 2025 yılında kişi başına yıllık ambalajlı su ortalama tüketimi 70 litre pet-cam, 62 litre damacana olmak üzere 132 litre olarak gerçekleşmiştir. 2026 yılında yıllık kişi başına ortalama tüketiminin, yaz dönemindeki düşüşle birlikte 2025 yılına oranla bir miktar azalması beklenmektedir. İstanbul'da ise kişi başına yıllık tüketim, kentteki hızlı yaşam temposu, ev dışı tüketim ağının genişliği, evde, iş yerinde, okulda, spor yaparken, seyahat ederken veya açık havada geçirilen zamanlarda pratikliği nedeniyle ambalajlı su tercihinin yüksekliği Türkiye ortalamasının üzerinde seyretmektedir."

İstanbul'da tüketimi yönlendiren çeşitli dinamiklerin mevcut olduğuna dikkati çeken Kalebaşı, mevsimsel koşulların da tüketim düşüşünde belirli rol oynadığını, serin geçen yaz aylarının su tüketiminde düşüşe yol açtığını, ekonomik dengelerin ise bütçe önceliklerini etkilediğini ifade etti.

Kalebaşı, "İstanbul'un yoğun turist hacmi ve dönemsel nüfus hareketleri (özellikle yaz aylarında yazlıklara ve memleketlerine gidiş ve dönüşleri) ambalajlı su tüketim dalgalanmalarını doğrudan belirlemektedir." diye konuştu.

- "Ambalajlı su sektörü 100 bine yakın kişiyi istihdam ediyor"

Kalebaşı, İstanbul'da ev dışı mobilite ve küçük hane halkı yapısı nedeniyle pet ve tek kullanımlık ambalajlı ürün gruplarının payının yüzde 55 seviyesini aşmasının ve damacanayı geride bırakmasının beklendiğini söyledi.

Yaşabey Kalebaşı, şöyle devam etti:

"2025 yılında Türkiye genelinde ambalajlı su sektörü cirosu perakende fiyatları üzerinden 78,1 milyar liraya ulaşmıştır. 2026 yılı için toplam cironun, enflasyonun da etkisiyle perakende fiyatları üzerinden 97,6 milyar liraya ulaşması beklenmektedir. İstanbul hem yüksek tüketim tonajı hem de birim fiyatların yüksekliği ve lojistik maliyetleri nedeniyle ambalajlı su sektöründe Türkiye genel cirosunu tek başına domine etmektedir. İstanbul'un perakende cirosu bazında 2026 yılında yaklaşık 35 milyar liralık ekonomik büyüklüğe ulaşacağı tahmin edilmektedir."

Ambalajlı su sektörünün ekonomiye katkısının da büyük önem taşıdığına vurgu yapan Kalebaşı, ambalajlı su sektörünün ülke için önemli bir istihdam kaynağı sağladığını, 15 bini aşkın kişinin doğrudan olmak üzere toplam 100 bine yakın kişinin istihdam edildiğini söyledi.

Kalebaşı, tüketici alışkanlıklarının hızla dijitalleştiğini ifade ederek, İstanbul'da geleneksel telefonla sipariş yönteminin yerini hızla mobil uygulamalara, çevrim içi sipariş platformlarına ve akıllı abonelik modellerine bıraktığını ve çevrim içi siparişlerin toplam ev teslimatlarındaki payının İstanbul özelinde arttığını anlattı.

Yaşabey Kalebaşı, şunları kaydetti:

"2026 yılında Türkiye'de su pazarı hacminin yaklaşık 11,7 milyar litreye ulaşması, bu hacmin 5,3 milyar litresinin damacana satışından, 6,4 milyar litresinin de pet satışından gelmesi ve sektördeki toplam cironun perakende fiyatları üzerinden yaklaşık 97,6 milyar liraya ulaşması beklenmektedir. Ancak dönemsel daralmalar göz önüne alındığında, 2026 yıl sonu gerçekleşmelerinin hacimsel olarak bu tahminlerin altında kalacağı, ciro bazında ise enflasyonist fiyat ayarlamalarıyla bütçe tahminlerine yakın tamamlanacağı öngörülmektedir."

2027 yılında pazarın ve ekonomik dengelerin daha stabil olmasını beklediklerini ifade eden Kalebaşı, ertelenen talebin ve serin geçen yaz sezonunun ardından normalleşen iklim şartlarının hacimsel büyümeyi destekleyeceğini öngördüklerini söyledi.

Kalebaşı, SUDER olarak, sektörün sağlıklı gelişimini desteklerken su kaynaklarının korunmasına yönelik bilimsel, akılcı ve uzun vadeli politikaların hayata geçirilmesini savunduklarına işaret ederek, bu çerçevede, ambalaj atıklarının kaynağında toplanmasını ve yüksek oranlarda geri kazanımını hedefleyen Depozito Yönetim Sistemi'nin (DYS) ülke genelinde etkin biçimde uygulanmasını önemli bir adım olarak gördüklerini ve "Şişeden şişeye" geri dönüşümü mümkün kılacak bu sistemin hem doğal kaynakların korunmasına hem de döngüsel ekonominin güçlenmesine somut katkılar sağlayacağını dile getirdi.

Küresel iklim krizi sebebiyle Türkiye'nin artık "su stresi yaşayan" bir ülke olduğuna değinen Kalebaşı, "SUDER üyesi firmalar, sıfır su kaybı prensibiyle su kaynaklarını titizlikle korumaktadır. Sektörümüz, ambalajlarda geri dönüştürülebilir malzemelerin daha fazla kullanılması için AR-GE çalışmalarını ve yatırımlarını sürdürmektedir." ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın başkanlığında EKK toplantısı düzenlendi.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki toplantıya, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, AK Parti Genel Başkanvekili Mustafa Elitaş, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Nihat Zeybekci, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan ve bazı bakan yardımcıları katıldı.

Toplantının ardından yapılan yazılı açıklamada, küresel ekonominin, belirsizliklerin ve risklerin tarihi yüksek seviyelere ulaştığı ve çoklu şokların yaşandığı bir dönemden geçtiğine işaret edilerek, savaşın neden olduğu arz şokları ve tedarik zincirlerindeki aksamaların küresel ekonomik görünümü baskıladığı belirtildi.

Bu ortamda ekonomik dayanıklılık ve istikrarın öneminin daha da arttığı vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Uyguladığımız ekonomi programı sayesinde büyüme daha dengeli bir yapıya kavuşmuş, işsizlik ve enflasyon gerilemiş, finansal istikrar güçlenmiş ve mali disiplin tesis edilmiştir. Önümüzdeki dönemde elde ettiğimiz kazanımları korurken ekonomimizin üretim kapasitesini, verimliliğini ve rekabet gücünü artırarak sürdürülebilir ve kapsayıcı büyümenin temellerini sağlamlaştıracağız. Ülkemizde eğitimin niceliğinin ve niteliğinin artırılması, eğitim-istihdam bağlantısının güçlendirilmesi öncelikli politika alanlarımızdan birisidir. Bu doğrultuda bütçemizden en büyük payı yıllardır eğitime ayırıyoruz. Uyguladığımız politikaların sonuçlarını uluslararası göstergelerde de görüyoruz. OECD tarafından açıklanan PISA 2025 sonuçlarına göre Türkiye tüm alanlarda sıralamasını yükseltmiş, son 10 yılda performansını artıran tek OECD ülkesi olmuştur. Diğer taraftan yükseköğretimde de bilimsel araştırma performansı başta olmak üzere birçok uluslararası göstergede iyileşme sağlanmıştır. Eğitimde sağlanan kazanımların önümüzdeki dönemde ekonomimizde verimlilik artışına önemli katkı sağlamasını bekliyoruz."

- "Ara ödemelerin en kısa sürede başlatılmasını öngörüyoruz"

Açıklamada, dünyada yeşil, dijital ve demografik dönüşümün yaşandığı bu dönemde işgücü piyasasının değişen ihtiyaçlarını karşılayacak beceri ve yetkinliklerin geliştirilmesinin önemine değinilerek, "Eğitim ve istihdam politikalarımızı teknolojik gelişmeler, sektörel ihtiyaçlar ve stratejik önceliklerimizle uyumlu şekilde sürdüreceğiz. Böylece ihtiyaç duyulan alanlarda nitelikli işgücü arzını artırırken verimliliği de destekleyeceğiz. Başta gençler ve kadınlar olmak üzere işgücüne katılımda güçlük yaşayan kesimlerin istihdama katılımını teşvik edeceğiz." ifadeleri kullanıldı.

EKK toplantısında, beşeri sermayenin güçlendirilmesine yönelik yürütülen çalışmaların ele alındığı, işgücü piyasasının ihtiyaçlarına yönelik hayata geçirilmesi planlanan politikaların değerlendirildiği ve ödemeler dengesi istatistikleri kapsamında gerçekleştirilen revizyonların net hata ve noksan kalemine etkisinin ele alındığı bildirildi.

Açıklamada, sorunlu fonlara ilişkin olarak ilgili kurumların gerekli adımları eşgüdüm içerisinde attığı belirtilerek, şu değerlendirmelere yer verildi:

"Tasfiye süreçlerinin adil, şeffaf ve hukuki güvence altında yürütülmesini amaçlayan kanun teklifi TBMM`ye sunulmuş, Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edilmiştir. Teklifin TBMM Genel Kurulunda görüşülüp yasalaşmasının ardından ara ödemelerin en kısa sürede başlatılmasını öngörüyoruz. Güçlü makroekonomik temellerimiz ve kararlılıkla uyguladığımız politikalar sayesinde, yaşanan gelişmelerin finansal sistem ve reel ekonomi üzerindeki etkilerinin sınırlı kalmasını bekliyoruz. Alınan tedbirlerle sermaye piyasalarımızın güvenilirliğini ve etkinliğini artırmayı, piyasamızı daha sağlıklı, güçlü ve dayanıklı bir yapıya kavuşturmayı amaçlıyoruz. Türkiye Yüzyılı`nda sürdürülebilir ve kapsayıcı büyüme hedefimiz doğrultusunda, verimliliği artıran, yeşil ve dijital dönüşümü hızlandıran, işgücü piyasasının etkinliğini güçlendiren ve ekonomik kazanımların toplumun geniş kesimlerine yayılmasını sağlayan politikaları hayata geçirmeye devam edeceğiz."

Rapora göre 2025 yılı, katılım finansın bankacılık merkezli bir yapıdan çok boyutlu bir ekosisteme dönüştüğü bir yıl olarak kayıtlara geçti. Konut ve araç sahibi olmak isteyenlere peşinatsız, katılım esaslı finansman sağlayan tasarruf finansman şirketleri yılın en hızlı büyüyen alanı oldu.

Sektörün toplam işlem hacmi yüzde 261,8 artışla 1 trilyon 211 milyar liraya, aktif büyüklüğü yüzde 251,1 artışla 323 milyar liraya, net karı 17,5 milyar liradan 59 milyar liraya yükseldi. Müşteri sayısı yüzde 117 artışla 1,15 milyonu geçerken şirket sayısı 9'a, şube sayısı 654'e yükseldi.

Katılım bankalarının toplam aktifleri ise yüzde 62,7 artışla 4,3 trilyon liraya, topladıkları fonlar 2,8 trilyon liraya çıktı. Söz konusu bankaların toplam net karı 85,6 milyar liraya ulaştı. Aynı dönemde takipteki alacaklar yüzde 155 artarak 42,4 milyar liraya yükselirken, yüzde 41,2'lik öz kaynak büyümesi aktif büyümesinin gerisinde kaldı.

- İşlemler cebe taşınıyor

Katılım bankaları şube ve ATM sayısını azaltırken dijital işlem hacmi yüzde 41 artışla 7,9 trilyon liraya, işlem adedi yüzde 61 artışla 205 milyona ulaştı. Bireysel müşterilerin dijital işlem hacmindeki payı yüzde 27'den yüzde 43'e yükseldi. Sektör genelinde son 10 yılda yaklaşık 1600 şube kapanırken katılım bankalarındaki çalışan sayısı 22 bin 545'e çıktı.

Borsa İstanbul'da işlem gören 591 şirketin 237'si BIST Katılım Tüm Endeksi'nde yer alıyor. BIST Katılım 100 ve BIST Katılım 50 endeksleri yılı karşılık geldikleri genel endekslerin üzerinde tamamladı. Katılım endeksinin yatırımcı sayısı 4,26 milyona ulaştı. Piyasa değerindeki payı ise yatırımcı sayısındaki payın gerisinde kaldı.

- Katılım sigortacılığı sektörden hızlı büyüdü

Katılım sigortacılığı prim üretimi yüzde 62,9 artışla 70,15 milyar liraya yükseldi ve sektör genelinin (yüzde 45,9) üzerinde büyüdü. Toplam sigorta pazarındaki pay yüzde 5,73'e çıktı. Üretimin yaklaşık yüzde 96'sı hayat dışı branşlarda yoğunlaştı.

Türkiye'deki fintek sayısı ise 2021'den bu yana yüzde 40 artarak 1009'a ulaştı. Buna karşılık yeni kurulan fintek sayısı 2021'de 101 iken 2025'te 16'ya geriledi. Türkiye 8,4 milyar dolarlık pazar büyüklüğüyle dünyanın en büyük 7 İslami fintek pazarı arasında yer aldı.

Katılım bankalarının sukuk ihraç hacmi de yüzde 58 artışla 215,4 milyar liraya yükseldi. 2015'ten bu yana hacim yaklaşık 84 kat büyürken, Hazine ve Maliye Bakanlığı 2025 yılında 34,8 ton altına dayalı sukuk ihraç etti.

Bireysel emeklilik sisteminde katılımcıların fon tutarı 1,81 trilyon liraya ulaştı. Bunun 745,7 milyar lirası katılım esaslı fonlardan oluşuyor. Otomatik katılım sisteminde sertifikaların yüzde 76,8'i ise sonlandı.

- "Niceliksel büyüme nitelikli gelişmeye dönüştürülmeli"

Raporda görüşlerine yer verilen İLKE Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Sait Öner, Türkiye'de katılım finans ekosisteminin, bankacılık merkezli bir yapıdan çok boyutlu bir yapıya doğru belirgin bir dönüşüm geçirdiğini belirterek, "Bununla birlikte, yüksek enflasyon ortamında nominal büyümenin reel karşılığının ihtiyatla değerlendirilmesi gerekmektedir. Önümüzdeki dönemde asıl önemli olan, niceliksel büyümenin nitelikli ve sürdürülebilir bir gelişmeye dönüştürülmesidir." ifadelerini kullandı.

Alan İzleme Raporları serisinin 30. sayısı olan rapor, katılım bankacılığı, katılım sigortacılığı, sermaye piyasaları, kamu finansmanı, dijital bankacılık, fintek, tasarruf finansman şirketleri, kira sertifikaları ve bireysel emeklilik sistemini kamuya açık verilerle inceliyor.

Fuarın açılışına Messe Stuttgart Genel Müdürü Stefan Lohnert, Messe Stuttgart Başkan Yardımcısı Bernhard Müller, Messe Stuttgart Turkey Fuarcılık Genel Müdürü Ufuk Altıntop, Gıda Bileşenleri ve Geliştiricileri Sanayicileri Derneği (GIDABİL) Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Mehmet Çetin Duruk ve Türkiye Fırıncılar Federasyonu Başkanı Halil İbrahim Balcı da katıldı.

“TAM TAHILLI VE EKŞİ MAYALI ÜRÜNLERE İLGİ ARTIYOR”

Fırıncılık ve pastacılık bileşenleri sektörünü temsil eden Avrupa kuruluşu FEDIMA`nın Genel Sekreteri Wouter Lox, fuarın sektör açısından önemini ve değişen tüketici tercihlerini değerlendirerek şunları söyledi: “IBAKTECH, fırıncılık ve pastacılık bileşenleri ile üretim teknolojileri alanında dünya çapında öne çıkan en büyük fuarlardan biri. Bileşenleri, teknolojileri ve üretim süreçlerini bir araya getirmesiyle sektörümüz açısından büyük önem taşıyor. Bugün sektörün öne çıkan trendlerine baktığımızda, tam tahıllı ürünlerin giderek daha fazla önem kazandığını görüyoruz. Beslenme ve sağlık konusunda daha bilinçli hale gelen tüketiciler, daha az işlenmiş ürünlere yönelirken geleneksel üretim yöntemlerine ve ekşi mayalı ekmeklere ilgi de artıyor. Tüm bu gelişmeler, fırıncılık sektöründeki ürün tercihlerini çeşitlendiriyor.”

“TÜRKİYE`NİN ÜRETİM BİRİKİMİNİ DAHA YÜKSEK KATMA DEĞERE DÖNÜŞTÜRMELİYİZ”

Türkiye`nin gıda sanayisindeki gelişimini değerlendirerek sektörün uluslararası rekabetinde ürün geliştirme yetkinliğinin önemine dikkat çeken Gıda Bileşenleri ve Geliştiricileri Sanayicileri Derneği (GIDABİL) Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Mehmet Çetin Duruk: “Türkiye, ekmek ve unlu mamuller alanında çok zengin bir kültüre ve güçlü bir üretim birikimine sahip. Önümüzdeki fırsat, bu birikimi farklı pazarlarda karşılık bulan, katma değeri yüksek ürünlere dönüştürmek. Bunun için üretim kapasitesiyle birlikte araştırmaya, yenilikçiliğe ve insan kaynağına yatırım yapmamız gerekiyor. Ürünün lezzeti, dokusu, dayanıklılığı ve her üretimde aynı kalitenin sağlanması, bileşenlerle üretim teknolojisinin birlikte geliştirilmesini gerektiriyor. Dünya pazarlarına ulaşmak isteyen bir üreticinin, o pazarın tüketim alışkanlıklarını ve ürün beklentilerini anlaması gerekiyor. Ülkemizin geleneksel ürünlerini uluslararası pazarlara taşırken onların kendine özgü niteliğini koruyabilmeli, aynı zamanda kalite ve süreklilik beklentisini karşılayabilmeliyiz. IBAKTECH`in değeri, bileşen üreticisiyle makine üreticisini ve ürünü tüketiciye sunan işletmeyi bir araya getirmesinde. Bu temasın yeni ürünlere ve ortak geliştirme çalışmalarına dönüşmesini önemsiyoruz.”

“FIRINCILIĞIN GELECEĞİNDE USTALIK KADAR İŞLETMELERİN GÜÇLENMESİ DE BELİRLEYİCİ”

Fuarda sergilenen teknolojilerin farklı ölçeklerdeki işletmeler açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Türkiye Fırıncılar Federasyonu Başkanı Halil İbrahim Balcı, “Fırıncılık, her gün yeniden başlayan ve kesintisiz emek isteyen bir meslek. Vatandaşımıza kaliteli, güvenilir ekmek sunabilmek için ham maddeden üretime, hijyenden satışa kadar bütün aşamaları titizlikle yönetmek zorundayız. Mesleğimizin geleceğini konuşurken ustalarımızın bilgi ve tecrübesi kadar işletmelerimizin sürdürülebilirliğini de ele almalıyız. Enerjiyi verimli kullanabilen, üretimini doğru planlayan ve kayıplarını azaltabilen işletmeler, geleceğe daha sağlam hazırlanacaktır. Bu nedenle yatırım yaparken işletmeye uygun çözümü seçmek büyük önem taşıyor. Yeni bir makinenin değeri; ustamızın işini kolaylaştırması, ürün kalitesini koruması ve kaynakları daha verimli kullanmamızı sağlamasıyla ortaya çıkar. IBAKTECH, meslektaşlarımıza bu çözümleri çalışırken görme ve üreticilerine doğrudan soru sorma imkânı sunuyor. Gençlerin mesleğe kazandırılmasında da çağdaş üretim koşullarının ve teknolojiyle desteklenen bir çalışma ortamının önemli olduğunu düşünüyoruz” açıklamalarında bulundu.

“TÜRKİYE`NİN ÜRETİM GÜCÜNÜ YENİ PAZARLARLA BULUŞTURUYORUZ”

Messe Stuttgart Başkan Yardımcısı Bernhard Müller, IBAKTECH`in uluslararası katılımının Türkiye`deki üreticiler için oluşturduğu ticari fırsatlara dikkat çekerek şunları söyledi: “Türkiye`nin makine ve gıda sanayisindeki üretim gücü, İstanbul`un farklı pazarlara erişim sağlayan konumuyla birleştiğinde önemli bir buluşma zemini oluşuyor. Bizim hedefimiz, bu zemini firmalarımız için yeni müşterilere, distribütörlük anlaşmalarına ve uzun vadeli ticari ilişkilere dönüştürmek.”

“DÖRT GÜNDE 5 MİLYAR EUROYU AŞAN İŞ HACMİ HEDEFLİYORUZ”

Messe Stuttgart Turkey Fuarcılık Genel Müdürü Ufuk Altıntop, fuarın büyüyen ölçeğine ve ticari hedeflerine ilişkin şu bilgileri verdi: “2024`te 6 salonda gerçekleştirdiğimiz organizasyonu bu yıl 7 salona ve 80 bin metrekarelik alana taşıdık. Katılımcı ve marka sayımız 500`den 700`ün üzerine çıktı. Bu yıl 27 ülkeden firmaları ağırlıyor, 120`den fazla ülkeden 90 binin üzerinde ziyaretçi bekliyoruz. Dört gün boyunca 5 milyar euroyu aşan iş hacmi hedefliyoruz.”

ÜRETİMİN FARKLI AŞAMALARI AYNI FUARDA BULUŞUYOR

Alanında dünyanın ikinci, Avrasya`nın en büyük fuarı olan IBAKTECH 2026; ekmek, pasta, çikolata, şekerleme ve dondurma üretimine yönelik ürün, ekipman ve teknolojileri aynı çatı altında topluyor. Gıda bileşenleri, hamur hazırlama ve işleme sistemleri, pişirme, soğutma, muhafaza ve paketleme çözümleri; üreticilere süreçlerini bütün olarak değerlendirme imkânı sunuyor. Türkiye, İtalya ve Almanya`nın katılımcı sayısında ilk üç sırada yer aldığı fuar; endüstriyel üreticilerden fırın ve pastane işletmelerine, otel, restoran ve kafe profesyonellerinden uluslararası satın alma temsilcilerine kadar geniş bir ziyaretçi kitlesine hitap ediyor.

T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından “Prestijli Fuar” statüsünde desteklenen 15. IBAKTECH, 17 Ekim 2026 tarihine kadar İstanbul Fuar Merkezi`nde sektör profesyonellerini ağırlamaya devam edecek.

Konut Fiyatları Yıllık Bazda Enflasyonun Gerisinde Kaldı

Türkiye genelinde konut metrekare fiyatları son bir yılda nominal olarak yüzde 22,5 yükselirken, enflasyondan arındırılmış yıllık değişim yüzde -6,2 seviyesinde gerçekleşti. Son altı aylık dönemde ise konut metrekare fiyatları nominal olarak yüzde 7,2 artarken, reel değişim yüzde -5,1 oldu. Veriler, konut fiyatlarının nominal artışını sürdürmesine rağmen enflasyondan arındırıldığında değer kaybının devam ettiğini ortaya koydu.

Konut Fiyatlarının En Fazla Arttığı İl İstanbul Oldu

Eylül 2026 itibarıyla en fazla konut satışı olan 30 il arasında yıllık konut fiyat artışının en yüksek olduğu il yüzde 28,1 ile İstanbul oldu. İstanbul`u yüzde 27,9 ile Ankara, yüzde 26,5 ile Kocaeli, yüzde 24,6 ile Adana ve yüzde 23,7 ile Kayseri takip etti. Enflasyondan arındırılmış yıllık değişimde ise söz konusu 30 ilin tamamında konut fiyatları reel olarak geriledi. Reel değer kaybının en sınırlı olduğu iller yüzde -1,9 ile İstanbul ve yüzde -2,1 ile Ankara oldu. Kocaeli`de yıllık reel değişim yüzde -3,1, Adana`da yüzde -4,6, Kayseri`de ise yüzde -5,3 olarak gerçekleşti.

Beş Büyük İl İçinde Yıllık Fiyat Artışında İstanbul İlk Sırada

Türkiye`nin beş büyük ili arasında yıllık konut metrekare fiyat artışının en yüksek olduğu il yüzde 28,1 ile İstanbul oldu. İstanbul`u yüzde 27,9 ile Ankara, yüzde 23,6 ile Antalya, yüzde 21,8 ile Bursa ve yüzde 20,8 ile İzmir izledi. Beş büyük ilin tamamında yıllık reel değişim negatif gerçekleşirken, reel değer kaybının en sınırlı olduğu iller İstanbul ve Ankara oldu.

Ortalama konut satış fiyatlarında ise 5 büyük il içerisinde İstanbul 7 milyon 569 bin 430 TL ile ilk sırada yer aldı. İstanbul`u 6 milyon 668 bin 40 TL ile İzmir, 6 milyon 174 bin 630 TL ile Antalya, 5 milyon 248 bin 360 TL ile Ankara ve 4 milyon 792 bin 60 TL ile Bursa takip etti.

Eylül Ayında Türkiye Genelinde 142 Bin 390 Konut Satıldı

Türkiye genelinde eylülde satılan toplam konut sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9,3 azalışla 142 bin 390 olarak gerçekleşti. İpotekli konut satışları, eylülde geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,1 artarak 23 bin 397 oldu. İlk el konut satışı  geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 3,9 artarak 51 bin 519'a yükseldi. İkinci el konut satışı ise aynı dönemde yüzde 15,3 azalışla 90 bin 871 oldu.

2026 yılının ilk dokuz ayında toplam konut satışları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,2 azalarak 1 milyon 92 bin 919 oldu. Bu dönemde ilk el konut satışları yüzde 0,6 azalışla 359 bin 913, ikinci el konut satışları ise yüzde 10 düşüşle 733 bin 6 olarak gerçekleşti. İpotekli konut satışları ise toplam satışların aksine yüzde 24,7 artarak 212 bin 210'a ulaştı.

“Konut Piyasasında İkinci El Satışlar Gerilerken Kredili Alımlar Artıyor”

Emlakjet CEO`su Görkem Öğüt, konut piyasasındaki gelişmeleri değerlendirerek şunları söyledi: “Yılın ilk dokuz ayına baktığımızda, toplam konut satışlarının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,2 gerilediğini, özellikle ikinci el konut satışlarındaki düşüşün dikkat çektiğini görüyoruz. Buna karşılık ipotekli konut satışlarında önemli bir artış yaşanıyor. Yeni konut projelerinde sunulan kampanya ve ödeme kolaylıkları ilk el satışlarını desteklerken, ikinci el piyasasında finansman koşullarının yanı sıra alıcı ve satıcıların fiyat beklentileri arasındaki farklılıklar da satışları zorlaştırabiliyor. Bu tablo, finansman koşullarının ve sunulan ödeme avantajlarının konut piyasasındaki talebi ve satışların dağılımını önemli ölçüde etkilediğini gösteriyor.

Diğer taraftan konut fiyatları nominal olarak yükselmeye devam etse de artışlar enflasyonun gerisinde kalmayı sürdürüyor. Bölgesel fiyat farklılıklarının da belirginleştiği bu dönemde, gayrimenkullerin güncel piyasa koşullarına uygun şekilde fiyatlanmasının hem alıcılar hem de satıcılar açısından giderek daha önemli hale geldiğini düşünüyoruz.”

Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 114,78 puan ve yüzde 0,98 azalışla 11.606,94 puana indi. Endeks, günün ilk yarısında en düşük 11.597,39 puanı, en yüksek 11.768,33 puanı gördü.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 1,16, sanayi endeksi yüzde 1,07, teknoloji endeksi yüzde 1,60 ve mali endeks yüzde 0,79 değer kaybetti.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 20'si yükselirken 78'i düştü, 2'si yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri, Astor Enerji, ASELSAN, Türk Hava Yolları, Akbank ile Yapı ve Kredi Bankası oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 168 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 35,96, bileşik getirisi yüzde 39,20 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1207, sterlin/dolar paritesi 1,3325 ve dolar/yen paritesi 158,2 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 49,5530 liradan, avro 55,5770 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,1 artışla 4 bin 168 dolardan, aralık vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 1,2 azalışla 108,5 dolardan işlem görüyor.

Avrupa, Uzak Doğu ve Orta Doğu'dan 22 bankanın katıldığı sendikasyonla sağlanan ve SOCAR için ek yükümlülükler oluşturmayan refinansman işlemi, SOCAR'ın garantörlüğünde beş yıl vadeyle, yıllık SOFR +230 baz puan faiz oranı üzerinden gerçekleştirildi. Hedeflenen finansman tutarının 1.8 katı talep alan bu işlem, SOCAR ve SOCAR Türkiye'nin sağlam finansal yapısına ve dünya finans çevreleri nezdindeki güçlü konumuna duyulan güvenin somut bir göstergesi olarak değerlendirildi.

SOCAR Türkiye'nin bu işlemdeki hukuk danışmanlıklarını Vinson & Elkins RLLP ve Omni Law Firm üstlendi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen SOCAR Başkanı ve SOCAR Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Rovshan Najaf, refinansman işlemine ilişkin yaptığı değerlendirmede, şunları kaydetti:

"Dünyanın güçlü finans kuruluşları FAB ve Mizuho Bank liderliğinde, uygun koşullarla sağlanan bu büyüklükte bir refinansman, küresel piyasalarda belirsizliklerin hala sürdüğü bir dönemde SOCAR Türkiye'ye duyulan büyük güvenin göstergesidir. Uluslararası kaynaklardan sağlanan bu finansman, SOCAR Grubu'nun likiditesini artırırken aynı zamanda projelerimizin finans kuruluşları tarafından desteklendiğini de gösteriyor."

Yılın 9 ayındaki büyüme yüzde 4,6'ya ulaşarak hükümetin bu yıl için "yüzde 4,5 ila 5" olarak belirlediği hedef doğrultusunda gelişim gösterdi.

UİB Direktör Yardımcısı Mao Şıngyong, ilk üç çeyrekteki ekonomik performansın yıllık büyüme hedefine ulaşılması için iyi bir temel oluşturduğunu belirterek, ikinci çeyrekte uluslararası fiyat artışlarının baskısını hisseden petrol ve kömür gibi endüstriler üzerindeki yükün üçüncü çeyrekte hafiflediğine dikkati çekti.

Dış koşulların hala karmaşık ve kırılgan, iç talebin ise zayıf olduğuna işaret eden Mao, ekonomik büyümenin temelinin daha fazla güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Çin ekonomisi, ilk çeyrekte yüzde 5, ikinci çeyrekte ise yüzde 4,3 büyüme kaydetmişti.

GSYH, 2025'in 4. çeyreğinde yüzde 4,5, yıl genelinde ise yüzde 5 artmıştı. Hükümet, büyümedeki ivme kaybı karşısında önceki 3 yılda "yüzde 5 civarında" belirlediği yıllık büyüme hedefini "yüzde 4,5 ila 5" olarak değiştirmişti.

- Üretim ve tüketim artarken yatırımlar geriledi

UİB'nin yayımladığı eylül ayı ekonomik verilerine göre, üretim ve tüketim göstergeleri önceki aya göre nispi artış gösterirken yatırımlardaki düşüş sürdü. Yıllık cirosu 20 milyon yuanın (yaklaşık 2,99 milyon dolar) üzerindeki sanayi işletmelerinin üretim çıktılarının hesaplandığı sanayi üretimi, eylülde yıllık bazda yüzde 5,5 artarken ağustostaki yüzde 5,2 artışın üzerine çıktı.

Tüketimin ölçüsü olarak kabul edilen perakende satışlar ise eylülde yıllık bazda yüzde 1,1 artarken ağustostaki yüzde 0,7'lik yükselişi aştı.

Altyapı, taşınmazlar, makine ve donanım harcamalarını içeren sabit sermaye yatırımları 9 ayda yüzde 7,2 azaldı.

Son 3 yıldaki gerilemesiyle sabit sermaye yatırımlarını olumsuz etkileyen gayrimenkul sektöründe düşüş, bu yılın üç çeyreğinde de devam etti. Gayrimenkul yatırımları, 9 ayda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20,6 azaldı.

Ağustos sonunda yüzde 5,3 olan kentlerdeki genel işsizlik oranı, eylül ayında 0,1 puan azalarak yüzde 5,2 oldu.

- Orta Doğu'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleri ile Basra Körfezi'nde tırmanan çatışma nedeniyle, küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik bir geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği büyük ölçüde kesilmişti.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ın hidrokarbon kaynaklarını dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unun ana güzergahı konumunda bulunuyor.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler küresel petrol tedarikinde aksamalara, petrol fiyatlarında dalgalanmalara yol açıyor.

Buna göre, KVDB stoku bu dönemde bir önceki aya göre 25 milyon dolar artarak 176,6 milyar dolara yükseldi.

Orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine 1 yıl veya daha az kalmış borçları gösteren kalan vadeye göre KVDB stoku, 243,3 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bankalar kaynaklı KVDB stoku, bir önceki aya göre yüzde 1,6 azalarak 76,3 milyar dolar oldu.

Yurt içi bankaların yurt dışından kullandıkları kısa vadeli kredi ve menkul kıymet yükümlülükleri, bir önceki aya göre yüzde 3 azalarak 9,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatı yüzde 0,1 azalışla 19,7 milyar dolar olurken, banka hariç mevduatlar yüzde 1,7 artışla 22 milyar dolara yükseldi. TL cinsinden toplam mevduat yükümlülükleri ise yüzde 4,8 azalarak 25,3 milyar dolar oldu.

Diğer sektörler kaynaklı KVDB stoku, bir önceki aya göre yüzde 0,1 artarak 74,6 milyar dolar oldu. Dış ticaret işlemlerinden kaynaklanan ticari kredi yükümlülükleri, yüzde 0,8 azalarak 64,5 milyar dolar olurken, nakit kredi kaynaklı yükümlülükler yüzde 6,6 artarak 10 milyar dolara çıktı.

Döviz kompozisyonu incelendiğinde, KVDB stokunun yüzde 34'ünü dolar, yüzde 27,1'ini avro, yüzde 25,6'sını Türk lirası ve yüzde 13,3'ünü diğer döviz cinsleri oluşturdu.

Kalan vadeye göre KVDB stokunda, mevduat yükümlülükleri 67 milyar dolara, kredi ve menkul kıymet yükümlülükleri 75,1 milyar dolara düştü.

Buna göre endeks, ağustosta bir önceki aya kıyasla yüzde 3,41 arttı. Endeks, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 21,15, Ağustos 2025'e göre yüzde 30,28 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 33,05 yükseldi.

Ana gruplarda bir önceki aya göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 3,77, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 1,17 artış kaydedildi.

Geçen yılın aynı ayına göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 31,63, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 22,16 yükseliş görüldü.

Alt gruplar

Yıllık Tarım-GFE'ye göre, 2 alt grup yüksek değişim gösterdi.

Ağustosta, yıllık bazda artışın en az olduğu alt gruplar yüzde 21,16 ile malzemeler, yüzde 22,59 ile tarımsal ilaçlar oldu. Yıllık artışın en yüksek olduğu alt gruplar ise yüzde 43,14 ile enerji ve yağlayıcılar, yüzde 31,19 ile tohum ve dikim materyali olarak kayıtlara geçti.

Aylık Tarım-GFE'ye göre, 8 alt grup daha düşük ve 3 alt grup daha yüksek değişim sergiledi.

Ağustosta bir önceki aya göre, gübre ve toprak geliştiriciler yüzde 0,59'la en az artış gösteren alt grup olurken, buna karşılık aylık artışın en yüksek olduğu alt grup yüzde 9,58 ile enerji ve yağlayıcılar olarak hesaplandı.

Almanya'da DAX 40 endeksi önceki kapanışa göre yüzde 0,91 düşüşle 25.399 puanda, İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 1,27 azalışla 49.228 puanda, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,22 kayıpla 7.859 puanda ve İspanya'da IBEX 35 endeksi yüzde 1,34 azalışla 19.061 puanda bulunuyor.

Hafta sonu Fransa'daki olaylar piyasaları tehdit eder boyuta ulaştı. Ülkede, göstericilerin lüks mağazaları yağmalama girişimleri ve olaylara çiftçilerin de katılması ekonomik aktiviteye ilişkin endişeleri beraberinde getirdi. Bu protestoların bazı Avrupa ülkelerine de yayıldığı görüldü.

Analistler, Fransa'da sokakların olaylar nedeniyle karışmasıyla perakende ticaretin tehlikeye girdiğini ve lüks tüketim markalarının hedef alınmasının ise söz konusu şirketlerin işlem gören hisselerini olumsuz etkileyebileceğini kaydetti.

Bununla birlikte olaylara çiftçi kesiminin katılmasıyla tarımsal üretimin azalabileceği öngörülerine dikkati çeken analistler, ülkede enflasyonun gıda tarafındaki risklerle hızlanabileceği uyarısında bulundu. Öte yandan olayların oluşturduğu tahribatın da kamu maliyesine ilave yük oluşturabileceği tahmin ediliyor.

Diğer taraftan bölge genelinde bu hafta ekim ayı öncü sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin ekonomik aktivitenin durumuna ilişkin bilgi sağlaması beklenirken, çarşamba günü Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın Almanya'da katılacağı bir söyleşide yapacağı açıklamalar takip edilecek.

Asya piyasalarında ise Çin'de beklentileri aşan büyümenin risk iştahını artırmasına karşın, bölgedeki teknoloji şirketlerinin hisselerinde görülen karışık seyir endekslere de yansıdı.

Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,46 değer kaybıyla 65.026 puandan, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,76 yükselişle 5.768,01 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,51 kazançla 3.735 puan, Hindistan'da Sensex endeksi ise yüzde 0,8 azalışla 74.135 puan seviyesinde seyrederken, Hong Kong'da piyasalar tatil nedeniyle bugün işlem görmüyor.

Bugün Çin'de açıklanan veriler ülke ekonomisine ilişkin endişeleri bir miktar azalttı. Buna göre, ülke ekonomisi üçüncü çeyrekte yıllık bazda yüzde 4,5 büyüyerek beklentileri aştı. Bu gelişmeyle ülkenin ekonomi yönetimi üzerindeki yıllık büyüme hedefini karşılamak için daha agresif teşvik önlemleri uygulama baskısı hafifledi.

Ülkede perakende satışlar ise eylül ayında yüzde 1,1 ile tahminlerin üzerinde artış kaydederken, aynı dönemde sanayi üretimi de yüzde 5,5 yükseldi ve önceki aya göre sanayide çarkların hızlandığına işaret etti.

Öte yandan, Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae'nin ülke para birimi yenin zayıflamasıyla yükselen faizlerden hükümetin sorumlu olmadığını söylemesinin ardından Japonya'da Nikkei 225 endeksi geriledi.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 23,96 puan ve yüzde 0,20 artarak 11.745,68 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,38, holding endeksi yüzde 0,21 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,91 ile sigorta, en çok gerileyen yüzde 5,69 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da yeni bir uzlaşı planı üzerinde çalışılması ve Çin'de açıklanan makroekonomik verilerden alınan olumlu sinyallerin risk iştahını desteklemesiyle haftaya toparlanma eğilimiyle başladı.

Analistler, bugün yurt içinde kısa vadeli dış borç istatistiklerinin takip edileceğini, yurt dışında ise veri gündeminin sakin olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.900 ve 12.000 puanın direnç, 11.600 ve 11.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla yüzde 0,1 yükselişle 49,5520 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla avro/TL yüzde 0,1 azalışla 55,6340'tan, sterlin/TL yatay seyirle 66,0850'den işlem görüyor.

Dolar endeksi yatay seyirle 101,8 seviyelerinde bulunuyor.

Altında son durum

Gram altın, haftanın ilk gününe yükselişle başlamasının ardından 6 bin 655 liradan işlem görüyor.

Cuma günü, 6 bin 685 lira ile 6 bin 602 lira bandında hareket eden gram altın, günü önceki kapanışın hemen altında 6 bin 631 liradan tamamladı.

Haftanın ilk işlem gününe alıcılı başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,4 artışla 6 bin 655 liradan işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 900 liradan, cumhuriyet altını 43 bin 399 liradan satılıyor.

Tahvil faizlerindeki geri çekilme, petrol fiyatlarındaki düşüş ve dolardaki zayıflamadan destek bulan altının ons fiyatı da yüzde 0,3 artışla 4 bin 180 dolardan işlem görüyor.

Bu hafta ABD'de açıklanacak önemli şirket bilançolarına dair olumlu beklentiler ve ülkede tahvil faizlerinin gerilemesi piyasalara nefes aldırırken, ABD'de endeks vadeli kontratlar haftaya pozitif başlangıç yaptı.

Analistler, ABD'de bu hafta piyasaları yönlendirecek düzeyde kritik bir veri bulunmadığını ancak gelecek hafta ABD Merkez Bankası (Fed) dahil küresel merkez bankalarının para politikası kararlarının yakından takip edileceğini bildirdi.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in gelecek haftaki toplantısında politika faizini sabit bırakacağı yönündeki beklentilerin gücünü koruduğunu belirten analistler, halihazırdaki fiyatlamalar çerçevesinde bankanın aralık ayında ise 25 baz puanlık faiz artışı yapmasına neredeyse kesin gözüyle bakıldığını kaydetti.

- Meta ve Tesla çarşamba günü finansal sonuçlarını paylaşacak

Bunlara ek olarak ABD'de bu hafta açıklanacak önemli şirket bilançoları yatırımcıların odağına yerleşti. Dünya genelinde açıklanacak ekim ayı öncü sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri ile çarşamba günü yayımlanacak ABD'li teknoloji şirketi Meta ve ABD'li elektrikli otomobil üreticisi Tesla'nın finansal sonuçları bekleniyor.

Jeopolitik tarafta ise Orta Doğu'da yeni bir anlaşma zemini aranması mevcut iyimserlikleri artırdı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, yeni bir saldırıya hazırlıklı olduklarını belirtirken aynı zamanda diplomasi için de hazır oldukları mesajını yineledi.

Erakçi, ülkesinin 7 aşamalı 7 günlük planını New York'ta sunduğunu anımsatarak, "ABD tarafı 7 günlük plana ilişkin görüşlerini iletti ve bunu inceliyoruz. İran'ın planı hala masanın üzerindedir." dedi.

Bu doğrultuda petrol fiyatlarında geri çekilme gözlenirken, aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yeni haftaya yüzde 1,9 düşüşle 107,8 dolarda başladı.

Bu gelişmelerin yanı sıra ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ile Ukrayna arasındaki barış görüşmelerinde "büyük ilerleme" kaydedildiğini ileri sürdü. Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy`i dünya dizel pazarlarına ciddi zarar veren Rusya'daki dizel rafinerilerini hedef almakla ve savaşı bitirmeyi istememekle eleştirdi.

Bu gelişmelerin ışığında geçen hafta teknoloji şirketlerindeki düşüşle güvenli liman özelliğinin devreye girmesiyle yüzde 5,09'a gerileyen ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, yeni haftaya da düşüş eğiliminde başladı. ABD 10 yıllık tahvil getirisi şu sıralarda yüzde 5,07 seviyesinde bulunuyor.

Jeopolitik gerilimlerde kısmi yumuşama ve Fed'in gelecek hafta faizi sabit tutacağına ilişkin beklentilerin güçlenmesiyle dolar endeksi yeni haftaya düşüşle başladı. Endeks yüzde 0,1 azalışla 101,7 seviyesinde bulunuyor.

Tahvil faizlerindeki geri çekilme ve dolardaki zayıflamayla altının ons fiyatı yüzde 0,4 artışla 4 bin 183 dolardan alıcı buluyor.

Cuma günü New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 1,09, Nasdaq endeksi yüzde 2,15 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,34 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise haftaya alıcılı başladı.

- Fransa'daki iç karışıklık bölge piyasalarını tehdit ediyor

Avrupa borsaları cuma günü pozitif seyrederken, hafta sonu Fransa'daki olaylar piyasaları tehdit eder boyuta ulaştı. Ülkede, göstericilerin lüks mağazaları yağmalama girişimleri ve olaylara çiftçilerin de katılması ekonomik aktiviteye ilişkin endişeleri beraberinde getirdi.

Analistler, Fransa'da sokakların olaylar nedeniyle karışmasıyla perakende ticaretin tehlikeye girdiğini ve lüks tüketim markalarının hedef alınmasının ise söz konusu şirketlerin işlem gören hisselerini olumsuz etkileyebileceğini kaydetti.

Bununla birlikte olaylara çiftçi kesiminin katılmasıyla tarımsal üretimin azalabileceği öngörülerine dikkati çeken analistler, ülkede enflasyonun gıda tarafındaki risklerle hızlanabileceği uyarısında bulundu. Öte yandan olayların oluşturduğu tahribatın da kamu maliyesine ilave yük oluşturabileceği tahmin ediliyor.

Bunun dışında bölge genelinde bu hafta sektörel PMI verilerinin ekonomik aktivitenin durumuna ilişkin bilgi sağlaması beklenirken, çarşamba günü Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın Almanya'da katılacağı bir söyleşide yapacağı açıklamalar takip edilecek.

Cuma günü İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,38, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,93, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,28 ve Almanya'da DAX 40 endeksi ise yüzde 0,95 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar ise haftaya negatif başladı.

- Çin'de açıklanan veriler ülke ekonomisine ilişkin endişeleri bir miktar azalttı

Asya borsalarında Japonya hariç pozitif bir görünüm hakimken, Hong Kong'da piyasalar tatil nedeniyle bugün kapalı olacak.

Bugün Çin'de açıklanan veriler ülke ekonomisine ilişkin endişeleri bir miktar azalttı. Buna göre ülke ekonomisi üçüncü çeyrekte yıllık bazda yüzde 4,5 büyüyerek beklentileri aştı. Bu gelişmeyle ülkenin ekonomi yönetimi üzerindeki yıllık büyüme hedefini karşılamak için daha agresif teşvik önlemleri uygulama baskısı hafifledi.

Buna ek olarak, ülkede perakende satışlar eylül ayında yüzde 1,1 ile tahminlerin üzerinde artış kaydederken, aynı dönemde sanayi üretimi de yüzde 5,5 yükseldi ve önceki aya göre sanayide çarkların hızlandığına işaret etti.

Öte yandan Japonya Başbakanı Takaichi Sanae'nin ülke para birimi yenin zayıflamasıyla yükselen faizlerden hükümetin sorumlu olmadığını söylemesiyle Japonya'da Nikkei 225 endeksi geriledi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7 düşerken, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,8, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7 yükseldi.

- TCMB, perşembe günü faiz kararını açıklayacak

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,89 değer kaybederek 11.721,72 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,74 geriledi.

Dolar/TL cuma gününü 49,1280'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,1600'dan işlem görüyor.

Yurt içinde gözler bu hafta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararına çevrilirken, perşembe günü açıklanacak karar öncesi AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, ekim ayında TCMB'nin politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36'ya çekmesini bekliyor.

Analistler, bugün yurt içinde kısa vadeli dış borç istatistiklerinin takip edileceğini, yurt dışında ise veri gündeminin sakin olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.600 ve 11.500 puanın destek, 11.900 ve 12.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

İletişim Başkanlığının NSosyal hesabından yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki Altıncı Fon Kurulu Toplantısı'nın, Adalet Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile bu bakanlıkların ilgili kurum ve kuruluşlarının katılımıyla gerçekleştirildiği belirtildi.

Önceki Fon Koordinasyon Kurulu kararlarına istinaden, Sermaye Piyasası Kurulunca tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarında tasfiye sürecinin adil, şeffaf ve etkin şekilde yürütülmesi ve ödemelerin hukuki güvenceye kavuşturulmasını sağlayacak kanun teklifinin 14 Ekim'de TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edildiği hatırlatılan açıklamada, teklifin, gelecek hafta Genel Kurulda görüşülmesinin öngörüldüğü ifade edildi.

Toplantıda, Fon Koordinasyon Kurulu tarafından, Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilen mevcut kanun teklifinin yanı sıra, sermaye piyasalarında yapısal sorunların giderilmesi, düzenleyici ve denetleyici mekanizmaların güçlendirilmesi, yaptırım ve cezaların caydırıcılığının artırılması amacıyla Sermaye Piyasası Kanunu'nda kalıcı ve kapsamlı değişiklikler öngören yeni bir taslak düzenlemeye ilişkin ilk değerlendirmelerin de gündeme getirildiği aktarılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

Diğer yandan tasfiye sürecinin başından bugüne A1 Portföy Yönetim Şirketi AŞ, Bulls Portföy Yönetim Şirketi AŞ ve Pardus Portföy Yönetim Şirketi AŞ'nin yönetimindeki 66 ayrı yatırım fonunda bulunan 45 binin üzerindeki kişiye toplam yaklaşık 40,8 milyar lira tutarındaki ayni ve nakdi tasfiye işlemleri Ziraat Bankası tarafından tamamlanmıştır. Böylece tasfiye sürecinde olan fonların sayısı 131'den 65'e düşmüştür. Ayrıca, SPK'nın 15 Ekim tarihli kararı ile Hedef Portföy Yönetim Şirketi AŞ'nin kurucusu olduğu fonlara ilişkin tasfiye işlemlerinin de bu 3 portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu fonlar için belirlenen esaslara tabi olmasına karar verilmiştir. Önümüzdeki hafta bu kapsamda, başta para piyasası fonlarında yer alanlar olmak üzere azami sayıda kişiye ödeme yapılması planlanmaktadır."

AA muhabirinin Allianz Trade tarafından yayımlanan "Ekonomik Görünüm 2026-2028" başlıklı rapordan derlediği bilgilere göre, küresel ticaret, jeopolitik gerilimler, enerji arzındaki aksaklıklar ve korumacı ticaret politikalarının etkisiyle yeniden şekilleniyor.

Raporda, ABD'nin uyguladığı gümrük tarifeleri ve Çin'deki zayıf iç talep nedeniyle Çinli şirketlerin ihracatlarını Avrupa ve Küresel Güney ülkelerine yönlendirmesinin, küresel tedarik zincirlerinde Çin'in ağırlığını artırdığı ve "Çin şoku 2.0" olarak nitelendirilen bu sürecin Avrupa ekonomileri üzerinde baskı oluşturduğu belirtildi.

Avrupa'nın artan Çin ithalatının yarattığı rekabet baskısı ve ABD'nin gümrük tarifeleri nedeniyle azalan ihracat fırsatlarıyla karşı karşıya kaldığı belirtilen raporda, ABD'nin uyguladığı tarifelerle bağlantılı ihracat kayıplarının 2025'te 74 milyar dolar olduğu, 2026'da ise 42 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiği aktarıldı.

Ticaret savaşlarının ABD'deki ara seçimlerin ardından yoğunlaşabileceğine işaret edilen raporda, olumsuz senaryolarda ortalama gümrük tarifesi oranının yüzde 21,3'e kadar yükselebileceği tahminine yer verildi.

Raporda, bu kapsamda, Çin'in üretim fazlasına yönelik yeni tarifeler uygulanması, Çin menşeli ürünlerin üçüncü ülkeler üzerinden sevk edilmesine ilişkin yeni soruşturmalar açılması ve Kanada ile ticari gerilimlerin devam etmesi başlıca riskler arasında gösterildi.

- Yapay zeka talebinin küresel ticaret büyümesine 4,8 puan katkı sağlaması bekleniyor

Raporda, küresel mal ticaretinin 2025'te hacim bazında yüzde 4,7 büyüdüğü, bu oranın 2026'da yüzde 4'e, 2027 ve 2028'de ise yüzde 2,9'a gerilemesinin beklendiği belirtildi.

Yapay zeka teknolojilerine yönelik artan talebin bu yıl küresel mal ticaretindeki büyümeye 4,8 puan katkı sağlamasının beklendiğine işaret edilen raporda, Avrupa'nın savunma harcamalarının 0,2 puan, geçmiş dönemden devreden ticaret hacmi artışının ise 1,4 puan katkı sunacağı tahmin edildi.

Buna karşılık raporda, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının küresel ticaret büyümesinden 2,1 puan, devam eden ticaret savaşlarının ise 0,4 puan götüreceğinin altı çizildi.

Yapay zeka kaynaklı talebin sağladığı güçlü desteğin küresel ekonomideki ayrışmayı perdelediğine dikkat çekilen raporda, dünya ticaretinde farklı hızlarda ilerleyen iki ayrı görünümün ortaya çıktığı vurgulandı.

- Tarifelerin, gelecek yıl küresel ticaret büyümesinden 0,3 puan götürmesi bekleniyor

Raporda, yapay zeka bağlantılı talebin 2027 ve 2028'de de küresel ticaret büyümesinin en büyük destekleyicisi olmaya devam edeceği ancak katkısının 1 puana gerileyeceğinin tahmin edildiği aktarıldı.

ABD'nin uyguladığı tarifelerin mevcut tedarik zincirlerini olumsuz etkilemeye devam etmesi nedeniyle 2027'de küresel ticaret büyümesinden 0,3 puan götürmesi beklendiği ifade edilen raporda, son 12 ayda imzalanan serbest ticaret anlaşmalarının 2027'den itibaren ihracata ölçülebilir katkı sağlamaya başlayacağı, bu anlaşmaların küresel ticaret büyümesine yıllık yaklaşık 0,1 puan destek sunmasının öngörüldüğü belirtildi.

Raporda, söz konusu anlaşmalardan özellikle Avrupa Birliği, Hindistan, Mercosur ülkeleri, Birleşik Arap Emirlikleri ve Avustralya'nın yararlanmasının beklendiği bildirildi.

- Asya ülkeleri küresel tedarik zincirlerindeki değişimden yararlanıyor

Raporda, küresel tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi ve yapay zeka teknolojilerine yönelik talebin özellikle Asya-Pasifik ekonomilerinin ihracat performansını desteklediğine dikkat çekildi.

Yapay zeka tedarik zincirlerinde yer alan ülkelerin küresel ticarette öne çıktığı belirtilen raporda, yarı iletkenler ve yapay zeka teknolojilerinde kullanılan diğer girdilere yönelik talebin etkisiyle Güney Kore'nin ihracatının yıllık yüzde 10,5, Tayvan'ın ihracatının ise yüzde 30 arttığı aktarıldı.

Raporda, Meksika, Vietnam ve Malezya'nın küresel tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesinden yararlandığına işaret edilerek, gelişmiş ekonomiler arasında ise ABD ve Hollanda'nın öne çıktığı belirtildi.

- Çin ekonomisinin gelecek yıl yüzde 4,5 büyümesi bekleniyor

Raporda, Asya-Pasifik ekonomisinin 2026'da yüzde 4,4 büyümesinin beklendiği, bu büyümenin yaklaşık yüzde 25'inin yapay zeka yatırımlarından kaynaklanacağı tahmin edildi.

Tayvan, Güney Kore, Malezya, Tayland ve Singapur'da ekonomik büyümenin yaklaşık yüzde 60'ının, büyük ölçüde ihracat kanalıyla, yapay zeka bağlantılı faaliyetlerle ilişkili olduğu vurgulanan raporda, Çin ekonomisinin ise güçlü ihracat performansının desteğiyle 2026'da yüzde 4,7, 2027'de yüzde 4,5 ve 2028'de yüzde 4,3 büyümesinin beklendiği belirtildi.

- "İç talepteki zayıflama ve üretim fazlası Çinli şirketleri dış pazarlarda daha agresif hale getiriyor"

Marmara Üniversitesi Uluslararası Politik Ekonomi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arzu Al, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, ABD`de ara seçimlerden sonra ticaret savaşlarının sertleşmesinin şaşırtıcı olmayacağını belirterek, "Çünkü Çin`in küresel ekonomideki ağırlığı artık yalnızca Washington`un meselesi değil. Pek çok ülke için üretim kapasitesi, teknoloji altyapısı, enerji dönüşümü ve kritik ham madde güvenliği Çin`le kurulan ilişkiye bağlı hale geldi. ABD`nin tarifeleri, teknoloji sınırlamalarını, yaptırımları ve vergi araçlarını birlikte kullanması bu nedenle tesadüf değil." diye konuştu.

Al, Çin'in hala küresel üretim sisteminin ana merkezlerinden biri olduğunu kaydederek, "Elektronikten bataryaya, güneş panelinden nadir elementlere kadar birçok alanda Çin kapasitesi olmadan dünya ekonomisinin aynı hızda işlemesi zor. İç talepteki zayıflama ve üretim fazlası ise Çinli şirketleri dış pazarlarda daha agresif hale getiriyor. Bu durum, fiyat rekabetini artırırken sanayi politikalarını da daha sert bir zemine taşıyor." ifadelerini kullandı.

- "Ticaret artık mal satışı olmaktan çıkıp kaynak, para, teknoloji ve güzergah kontrolüne dönüşüyor"

Prof. Dr. Arzu Al, Avrupa açısından sorunun yalnızca ucuz ürün girişi olmadığını vurgulayarak, Çin`in ölçek avantajı, devlet destekleri, teknoloji yatırımları ve tedarik zincirlerindeki derinliğinin Avrupa sanayisinin hareket alanını daralttığını belirtti.

Mal ticaretindeki yüksek açığın da bu baskının sayısal göstergelerinden biri olduğunu aktaran Al, "Avrupa artık sadece pazarını korumaya değil, üretim kapasitesini elde tutmaya da çalışıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Al, bazı nadir toprak elementlerinin işlenmesinde, güneş paneli tedarik zincirinin belirli aşamalarında ve batarya bileşenlerinde Çin`in payının yüzde 80-90 bandına, kimi başlıklarda yüzde 90`ın üzerine çıktığına işaret ederek, şunları kaydetti:

"Mücadele de bu alanlara kayıyor. Ek gümrük vergileri, menşe soruşturmaları, ihracat kontrolleri, teknoloji ambargoları, kamu alımlarında yerli üretim şartı, kur hamleleri, dolara erişimi sınırlayan yaptırımlar ve enerji arzını etkileyen İran-Venezuela adımları aynı dosyanın parçalarıdır. Grönland ilgisi de Arktik güvenliği, kritik madenler ve yeni geçiş hatları nedeniyle bu çerçeveye oturuyor. Sonuçta ticaret artık mal satışı olmaktan çıkıp kaynak, para, teknoloji ve güzergah kontrolüne dönüşüyor, bedeli herkes için büyüyor."

Fed'in bu ay faiz artışına gitmeyeceği beklentileri gücünü korumasına karşın gelecek toplantılara ilişkin "şahin" beklentilerin yüksek seyretmesi emtia piyasasında talebe ilişkin endişeleri tetikledi.

Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar, gümüşte yüzde 6,3, platinde yüzde 3,4, paladyumda yüzde 3,2 ve altında yüzde 0,7 azaldı.

Gümüşün onsu 55,4 dolarla, platinin onsu 1598,20 dolarla 3 ayın en düşük seviyesini gördü. Paladyumun onsu ise 1092 dolarla Ağustos 2025'ten bu yana en düşük seviyeye geriledi.

Baz metallerde ise bu hafta tezgah üstü piyasada fiyatlar alüminyumda ve çinkoda yüzde 2,3, nikelde yüzde 2,2, bakırda yüzde 2,1 ve kurşunda yüzde 0,2 düştü.

Tahvil faizlerindeki gerileme ve dolar endeksindeki düşüşe karşın Fed'in sıkı para politikasına devam edeceğine yönelik öngörüler altın fiyatlarının haftayı düşüşle kapatmasına neden oldu.

Geleneksel otomobillere talebin düşeceğine dair tahminler de platin ve paladyum fiyatlarındaki gerilemede etkili oldu.

Çin'de mücevher talebinin düşeceğine yönelik öngörüler de platin fiyatlarındaki düşüşü tetikleyen nedenler arasında yer aldı.

Küresel büyümeye yönelik endişeler bakır ve gümüş fiyatlarında düşüşe neden oldu.

Arz yönlü endişelerin azalması da bakır piyasası üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu. Şili`deki dev Escondida bakır madeninde çalışanlarla varılan ön anlaşmanın olası bir grevi önlemesi bekleniyor.

Endonezya'da alüminyum üretiminin artması arz endişelerinin hafiflemesine neden olurken bu gelişmeyle alüminyum fiyatları geriledi.

Küresel paslanmaz çelik sektöründeki talep düşüşü de nikel fiyatlarını aşağıya çekti.

Enerji grubunda ise bu hafta karışık bir seyir izlendi.

Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise haftayı yüzde 4,75 yükselişle tamamladı. Orta Doğu'da çatışmaların devam etmesi, petrol arzına yönelik endişelerin sürmesine ve petrol fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

New York borsasında işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı ise bu hafta yüzde 3,2 azaldı. ABD'de hava sıcaklıklarının ılıman olacağı beklentisi ve ülkede doğal gaz stoklarının yüksek seviyelerde bulunması fiyatları düşürdü.

- Tarım grubunda yön arayışı görüldü

Bu hafta Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar soya fasulyesinde yüzde 2,4, buğdayda yüzde 1,7 ve mısırda yüzde 1,2 azalırken, pirinçte yüzde 2,2 arttı.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 6,5, şekerde yüzde 3 yükselirken, pamukta yüzde 0,7 düştü.

Kakaonun ton başına fiyatı ise yüzde 0,4 arttı.

Rusya'nın buğday arzının artması fiyatların düşmesine neden oldu. ABD'de mısır hasadının artması ise mısır fiyatlarını olumsuz etkiledi.

ABD'de soya fasulyesi hasadının hızlanması ve ülkede stokların yüksek seyretmesi ise soya fasulyesi fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.

Hindistan'ın para birimi rupinin dolar karşısında güçlenmesi ve iklimsel faktörlerden dolayı pirinç arzının azalması ise pirinç fiyatlarında yükselişe neden oldu.

El Nino hava olayının Brezilya'nın kahve ve şeker üretimini baskılayabileceğine dair öngörülerle kahve ve şeker fiyatlarında bu hafta sert yükselişler görüldü.

Avrupa ve Asya'da kakao öğütme miktarlarının artması da kakao talebinin arttığını ortaya koyuyor.

Rezervinde en fazla ABD borcu bulunan 3. ülke olan Çin'in varlık mevcudu, 573,7 milyar dolar kaydedildiği Ağustos 2008'den bu yana en düşük seviyeye geriledi.

Yabancı ülkelerin rezervlerindeki ABD devlet tahvilleri temmuzda 9,25 trilyon dolar iken ağustosta 9,33 trilyon dolara yükseldi.

Rezervinde en fazla ABD borcu bulunan Japonya, 35,6 milyar dolar satarak varlık mevcudunu 1,07 trilyon dolara düşürdü.

- Japonya ve Çin satarken İngiltere aldı

ABD tahvilleri, Japonya ve Çin'den gelen satışlara rağmen İngiltere'nin alımlarıyla hacmini büyük ölçüde korudu.

Rezervinde en fazla ABD borcu bulunan 2. ülke olan İngiltere, ağustosta 180 milyar dolar değerinde ABD tahvili satın alarak varlık mevcudunu 1,01 trilyon dolara yükseltti.

4. sıradaki Belçika 19,8 milyar dolarlık alımla varlık mevcudunu 490,5 milyar dolara, 5. sıradaki Kanada ise 38,3 milyar dolarlık alımla 464,6 milyar dolara çıkardı.

ABD tahvillerinin maliyetleri, Washington'ın artan borcunun sürdürülebilirliğine dair endişeler nedeniyle son dönemde artmıştı. Ülkenin toplam borcu ağustosta 40 trilyon dolara ulaşırken 30 yıllık devlet tahvilinin getirisi yüzde 5'i aşmıştı.

Piyasadaki işlemlerin üyeler arasında, tarafların birbirini görmediği bir sistem üzerinden gerçekleştirildiği aktarılan açıklamada, hiçbir kurumun kaynağının belirli bir borçluya yönlendirilemeyeceği anlatıldı.

Açıklamada, TPP'deki tüm borçlanmaların teminatlı olduğu, teminatların yaklaşık yüzde 84'ünün banka teminat mektuplarından oluştuğu kaydedildi.

Pay senetlerinin toplam teminatlar içindeki oranının yüzde 1,5'in altında olduğu belirtilen açıklamada, fiyatı olağan dışı artan pay senetlerinin teminata kabul edilmediği bildirildi.

Açıklamada, TPP'de yaklaşık 240 milyar liralık işleme karşılık 450 milyar lira tutarında teminat bulunduğu aktarılarak, piyasada bugüne kadar herhangi bir temerrüt yaşanmadığı ve kaynak sağlayan hiçbir kurumun zarara uğramadığı vurgulandı.

Ayrıca İşsizlik Sigortası Fonu'nun TPP üzerinden belirli bir yatırım fonunu özel olarak finanse etmesinin teknik ve operasyonel açıdan mümkün olmadığı belirtildi. Açıklamada, Takasbank, Tera Portföy Birinci Serbest Fon'un (TLY) TEFAS'taki işlemlerine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Fonun 7 Temmuz 2025'te TEFAS'ta işleme açıldığı, ancak izahname değişikliğinin Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) onayı alınmadan yapıldığının bildirilmesi üzerine 1 Ağustos 2025'te alım işlemlerine kapatıldığı kaydedildi.

SPK onayının alınmasının ardından fonun 12 Ağustos 2025'te yeniden alım işlemlerine açıldığı belirtilerek, fonun 11 ay boyunca SPK onayı olmadan TEFAS'ta işlem gördüğü yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı aktarıldı.

Açıklamada, SPK tarafından fonun kurucusuna uygulanan idari para cezasının 2025 yılında izahnamede onaysız yapılan değişiklikle ilgili olduğu belirtildi. Takasbank, piyasaların olağan işleyişini sürdürdüğünü ve yetkili kurumlarca yürütülen incelemelere her türlü desteğin verildiğini bildirerek, gerçeğe aykırı bilgileri bilerek yaymaya devam edenlere karşı yasal haklarının saklı olduğunu kaydetti.

Ağustosta 3 milyon 527 bin 70 olan şarj işlemi sayısı, eylülde 3 milyon 152 bin 733 olarak kaydedildi. Şarj başına ortalama elektrik tüketimi 26,41 kilovatsaat olurken, toplam şarj süresi 3 milyon 548 bin 897 saate ulaştı.

Eylülde toplam elektrik tüketiminin 68 bin 637 megavatsaatlik bölümü hızlı şarj (DC), 14 bin 617 megavatsaatlik bölümü ise alternatif akımlı (AC) şarj noktalarında gerçekleşti.

Böylece toplam elektrik tüketiminde DC şarj noktalarının payı yüzde 82,44, AC şarj noktalarının payı yüzde 17,56 oldu.

Aynı dönemde şarj işlemlerinin yüzde 74,64'ü DC, yüzde 25,36'sı AC şarj noktalarında yapıldı.

En yüksek tüketim 17.00-18.00 saatlerinde

Eylül ayına ilişkin saatlik veriler incelendiğinde, elektrikli araçların şarj edilmesinde en yüksek tüketim 17.00-18.00 saatlerinde gerçekleşti. Bu saatlerde toplam 5 bin 730 megavatsaat elektrik tüketildi.

Saatlik bazda en yüksek tüketimde 18.00-19.00 saatleri 5 bin 607 megavatsaatle ikinci sırada yer alırken günün en düşük tüketimi 725 megavatsaatle 04.00-05.00 saatlerinde kaydedildi.

Günlük tüketim verilerine göre, en yüksek elektrik tüketimi 6 Eylül'de 3 bin 344 megavatsaat olarak gerçekleşti. En düşük günlük tüketim ise 15 Eylül'de 2 bin 339 megavatsaat olarak kayıtlara geçti.

Haftanın günlerine göre ortalama tüketimde hafta sonu öne çıktı. Pazar günleri ortalama 3 bin 175 megavatsaat, cumartesi günleri ise 3 bin 151 megavatsaat elektrik tüketildi.

Hafta içindeki en yüksek günlük ortalama tüketim 2 bin 985 megavatsaatle cuma günleri, en düşük ortalama tüketim ise 2 bin 455 megavatsaatle salı günleri gerçekleşti.

Şarj noktalarının sayısı 48 bin 971'e ulaştı

Elektrikli araç şarj altyapısındaki büyüme eylülde de devam etti. Türkiye genelinde ağustosta 47 bin 908 olan toplam şarj noktası (soket) sayısı, eylülde yüzde 2,2 artarak 48 bin 971'e yükseldi.

Bu noktaların 21 bin 307'sini DC, 27 bin 664'ünü ise AC şarj noktaları oluşturdu.

Şarj istasyonlarının toplam kurulu gücü ise ağustostaki 3 bin 773 megavattan eylülde 3 bin 875 megavata çıktı.

Öte yandan, Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, ağustosta 476 bin 934 olan elektrikli araç sayısı, eylülde 491 bin 492'ye ulaştı.

Elektrik tüketiminin yüzde 61,89'u yeşil şarj istasyonlarından

Eylülde elektrikli araçların şarj edilmesi için tüketilen elektriğin 51 bin 522 megavatsaatlik bölümü, Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti (YEK-G) belgeli yeşil şarj istasyonlarında gerçekleşti. Bu miktar, toplam şarj hizmeti tüketiminin yüzde 61,89'una karşılık geldi.

Yeşil şarj istasyonları dışındaki elektrik tüketimi ise 31 bin 731 megavatsaatle toplam tüketimin yüzde 38,11'ini oluşturdu.

EPDK'nin verilerine göre, şarj istasyonlarındaki elektrik tüketiminde ilk sırayı 22 bin 383 megavatsaat ve yüzde 26,89 payla İstanbul aldı. İstanbul'u, 11 bin 57 megavatsaatle Ankara, 5 bin 94 megavatsaatle İzmir, 4 bin 299 megavatsaatle Bursa ve 3 bin 699 megavatsaatle Antalya izledi.

Şarj ağı işletmecileri arasında ise elektrik tüketimi bakımından Trugo 18 bin 543 megavatsaatle ilk sırada yer alırken, Zes 13 bin 885 megavatsaatle ikinci, Eşarj 5 bin 107 megavatsaatle üçüncü sırada bulundu.