haberler

AB finans piyasaları otoritesinden ani düzeltme uyarısı

Capital Online

ESMA, Avrupa Birliği (AB) finans piyasalarındaki temel risk ve kırılganlıkları değerlendirdiği 2026 yılının ikinci risk izleme raporunu yayımladı. Raporda, piyasaların şimdiye kadar dirençli kaldığı ancak teknoloji şirketlerinin yüksek değerlemeleri, artan jeopolitik gerilimler, kalıcı enflasyon ve zayıflayan ekonomik büyümenin bu dayanıklılığı sınadığı belirtildi.

Teknoloji ve yapay zeka bağlantılı sektörlerin güçlü performansının yatırımcı iyimserliği ile piyasa değerlemelerindeki hızlı toparlanmayı desteklediğine işaret edilen raporda, bunun finansal kırılganlıkların ortadan kalktığı anlamına gelmediği kaydedildi.

Kötüleşen makrofinansal koşullar ile yüksek piyasa değerlemeleri arasındaki ayrışmanın giderek büyüdüğü ifade edilen raporda, ekonomik risklerin gerçekleşmesi veya yatırımcı güveninin aniden değişmesi halinde sert piyasa düzeltmeleri yaşanabileceği bildirildi.

Raporda, Orta Doğu'daki çatışmaların başlamasının ardından sert biçimde gerileyen hisse senedi piyasalarının daha sonra çatışma öncesindeki seviyelere veya bu seviyelerin üzerine çıktığı anımsatıldı.

Tahvil piyasalarında finansman koşulları ve tahvillerin güvenli liman niteliğine ilişkin kaygıların arttığına dikkat çekilen raporda, devlet tahvili getirileri ile risk primlerinin yükseldiği kaydedildi.

Raporda, kripto varlık piyasalarındaki kırılganlıkların finansal sistemin geneline yayılma riskinin yakından izlenmesi gerektiği ifade edildi.

Piyasa altyapılarının son dönemdeki dalgalanmalara rağmen iyi işlediği belirtilen raporda, ileri yapay zeka teknolojilerinin operasyonel risk ortamını değiştirmesiyle siber tehditlerin önem kazandığı bildirildi.

Raporda, AB'de halka arz faaliyetlerinin sınırlı kaldığı, şirket tahvili ihraçlarının ise güçlü seyrini sürdürdüğü kaydedildi.

Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan ESMA Başkanı Verena Ross, "Artan jeopolitik gerilimlere ve zayıflayan ekonomik görünüme rağmen yatırımcı iyimserliği yüksek değerlemeleri desteklemeye devam ediyor. Bu makas ne kadar açılırsa ani bir piyasa düzeltmesi riski de o ölçüde artar." ifadesini kullandı.

Bireysel ve kurumsal yatırımcıların ihtiyatlı davranması gerektiğini belirten Ross, yatırımcılara sert piyasa düzeltmelerine dayanabilecek biçimde hazırlıklı olmaları çağrısında bulundu.

ECB, Orta Doğu kaynaklı enflasyon şokuna karşı faiz artışına devam etti

Capital Online

ECB Yönetim Konseyi, Berlin'de gerçekleştirdiği eylül ayı toplantısının ardından yaptığı açıklamada faiz artırım döngüsünü sürdüreceği sinyalini verdi.

Bankadan yapılan açıklamada, en önemli para politikası göstergesi kabul edilen mevduat faizinin yüzde 2,25'ten yüzde 2,50'ye yükseltildiği bildirildi. Refinansman faizinin yüzde 2,65'e, marjinal fonlama faizinin de yüzde 2,90 seviyesine çıkarıldığı belirtilen açıklamada, yeni faiz oranlarının 16 Eylül 2026 tarihinden itibaren geçerli olacağı ifade edildi.

Faiz patikasında "veri odaklı" duruş sinyali

ECB açıklamasında, enflasyonun yüzde 2'lik orta vadeli hedefe dönmesini sağlamak amacıyla veri odaklı ve toplantı bazlı yaklaşımın süreceği vurgulandı.

Risklerin ve belirsizliklerin altının çizildiği açıklamada, "Enflasyon için yukarı yönlü, ekonomik büyüme içinse aşağı yönlü risklerin bulunması nedeniyle görünüm belirsizliğini korumaktadır." ifadesine yer verildi.

Açıklamada, ECB Yönetim Konseyi'nin para politikasının gelecekteki seyrine ilişkin önceden taahhütte bulunmayacağı yinelenerek, sonraki adımların tamamen ekonomik verilere bağlı olacağını kaydedildi. Varlık Alım Programı (APP) ve Pandemi Acil Varlık Alım Programı (PEPP) portföylerinin de ölçülü ve öngörülebilir bir hızda azaltılmaya devam edileceği bildirilen açıklamada, piyasalardaki düzensiz hareketlere karşı Aktarım Güvence Mekanizması'nın (TPI) hazırda bekletildiği belirtildi.

DenizBank Tersane Istanbul Rowing Cup 2026 için geri sayım başladı

Capital Online

İstanbul`un tarihi kıyılarında yeni bir regatta geleneği oluşturma hedefiyle geçtiğimiz yıl ilk kez düzenlenen DenizBank Tersane Istanbul Rowing Cup, ikinci yılında yeniden Haliç`te gerçekleşiyor. Tersane Istanbul ev sahipliğinde 11-13 Eylül 2026 tarihleri arasında gerçekleşecek organizasyon; kürek sporunun rekabet ve takım ruhunu, Tersane Istanbul`un tarihi denizcilik mirası, açık alanları, gastronomi noktaları ve sosyal yaşamıyla bir araya getirerek üç günlük kapsamlı bir hafta sonu deneyimi sunacak.

Geçtiğimiz yıl 50`den fazla takımın katılımıyla ilk adımı atılan organizasyon, bu yıl kapsamını genişleterek 300`ün üzerinde sporcu ve 20`den fazla kulübü Haliç`te buluşturacak. Türkiye`nin yanı sıra dünyanın farklı ülkelerinden ekiplerin katılacağı DenizBank Tersane Istanbul Rowing Cup, kürek dünyasının uluslararası temsilcilerini de İstanbul`da ağırlayacak. Avrupa Kürek Federasyonu Başkanı Asuncion Rosario Loriente Perez ve Dünya Kürek Federasyonu Genel Sekreteri Vincent Gaillard da organizasyonu takip etmek üzere Haliç`te bulunacak. Organizasyon, İstanbul`un yeni kıyı deneyimlerinden biri olmanın yanı sıra uluslararası kürek dünyasının takip ettiği önemli buluşmalardan biri olma yolunda ilerliyor.

Haliç`te Dört Kategoride Kürek Heyecanı

Bu yıl DenizBank Tersane Istanbul Rowing Cup 2026`da 22 Coastal, 40 Club, 39 Corporate ve 6 üniversite takımı olmak üzere toplam 107 takım yarışıyor:

DenizBank Tersane Istanbul Rowing Cup 2026; Open Race, Club Race, Corporate Race ve Legendary Row – University Challenge by the Land of Legends olmak üzere dört farklı kategoride gerçekleştirilecek. Haliç`in tarihi rotasında gerçekleşecek yarışlarda sporcular; dayanıklılık, teknik beceri, hızlı karar verme, navigasyon ve takım koordinasyonu gibi farklı yetkinliklerini aynı parkurda ortaya koyacak. Uluslararası sporcuların farklı kategorilerde mücadele edeceği organizasyonda bu yıl eklenen üniversite yarışı da gerçekleştirilecek.

Organizasyonun uluslararası vitrini olan Open Race, açık su küreğinin dinamik yapısını Haliç`in kendine özgü atmosferiyle buluştururken; Club Race, Türkiye`den ve dünyanın farklı ülkelerinden kürek kulüplerini bir araya getirecek. Şirket ekiplerine özel Corporate Race ise kürek sporunun rekabetini takım ruhu ve birlikte başarma duygusuyla buluşturacak.

Bu yıl organizasyonda sportif rekabeti daha da büyüten önemli unsurlardan biri ise 250 bin dolarlık toplam ödül havuzu olacak. Open Race`te birinci takım 100 bin dolar, ikinci takım 50 bin dolar, üçüncü takım ise 25 bin dolar ödül kazanacak. Club Race`te ise birincilik ödülü 40 bin dolar, ikincilik ödülü 25 bin dolar, üçüncülük ödülü ise 10 bin dolar olacak. Corporate Race ekipleri için de sportif rekabetin yanı sıra global Rixos otellerinde konaklama ödülleri sunulacak.

Amsterdam`dan Haliç`e: Dünya şampiyonlarının yeni durağı İstanbul

2026 Dünya Şampiyonası 30 Ağustos`ta Amsterdam`da tamamlandı. Lauren Henry ve Finn Florijn gibi Amsterdam`dan dünya şampiyonluğu ile çıkan isimler yalnızca günler sonra İstanbul`da yarışacak. Open kategorisinde yarışacak Turkish Delight kadrosunda Karolien Florijn, Finn Florijn ve Lauren Henry yer alıyor.

Dünya küreğinin tarihsel güçlerinden Almanya İstanbul`da

Almanya, Amsterdam 2026 Dünya Şampiyonası`nı üç altın madalyayla tamamladı. Dünya küreğinin tarihsel olarak en başarılı ülkelerinden biri de milli takım düzeyinde DenizBank Tersane Istanbul Rowing Cup`a katılıyor.

Kürek dünyasının yönetimi İstanbul`da

World Rowing ve European Rowing`in üst düzey isimleri Vincent Gaillard, Eva Szanto ve Asunción Loriente Pérez ile Türkiye Kürek Federasyonu Başkanı Erhan Ertürk DenizBank Tersane Istanbul Rowing Cup 2026 için İstanbul`da olacak.

Haliç, Coastal Rowing İçin Benzersiz Bir Parkur

DenizBank Tersane Istanbul Rowing Cup 2026, son yıllarda dünya genelinde hızla büyüyen Coastal Rowing disiplininde gerçekleştirilecek. World Rowing tarafından küreğin en dinamik formatlarından biri olarak tanımlanan kıyı küreğinde sporcular yalnızca rakipleriyle değil; rüzgâr, akıntı ve değişen su koşullarıyla da mücadele edecek. World Rowing`in kendi iletişiminde dünyanın en ayırt edici su yollarından biri olarak tanımladığı Haliç`te, organizasyon için 3.500 metrelik coastal parkuru kuruluyor. Yarışların şehrin dışında yer alan klasik bir göl veya regatta alanı yerine İstanbul`un merkezindeki tarihi bir su yolunda gerçekleştirilmesi, organizasyona özgün bir kimlik kazandırıyor.

Üç Gün Boyunca Haliç`te Regatta Atmosferi

11 Eylül Cuma günü başlayacak organizasyonun ilk günü, sporcuların serbest antrenmanları, parkur tanıma ilbaşlayacak. Gün boyunca müzik ve buluşma programlarıyla regatta atmosferi Tersane Istanbul`a yayılırken, etkinliğin warm-up programı ziyaretçilere ücretsiz olarak açık olacak.

12 Eylül Cumartesi günü Club, Open, Corporate ve Legendary Row – University Challenge by the Land of Legends kategorilerindeki yarışların heyecanı devam ederken, günün sonunda müzikseverleri özel bir konser deneyimi bekleyecek. Oyunculuk kariyerinden gelen güçlü anlatıcılığını müzikle buluşturan Bergüzar Korel, büyük ilgi gören “Hatırladıkça” projesiyle Tersane Istanbul`da sahne alacak. Çocukluk, gençlik, ilk aşklar ve hafızalarda yer eden anlara eşlik eden şarkılardan oluşan repertuvarıyla Korel, Haliç`in tarihi atmosferinde izleyicilere nostalji ve müziği bir arada yaşatacak.

13 Eylül Pazar günü ise yarışların finalleri ve ödül töreni gerçekleştirilecek. Sportif heyecanın ardından organizasyonun kapanışı, Pink Martini All Stars ile yapılacak. Dünyaca ünlü topluluğun All Stars konseptiyle Türkiye`deki ilk performansı olacak konser kapsamında Ari Shapiro, Edna Vazquez ve Jimmie Herrod sahne alacak; özel performansa sürpriz Türk sanatçılar da eşlik edecek.

Sporun Ötesinde Bir Hafta Sonu Deneyimi

DenizBank Tersane Istanbul Rowing Cup, yarışların yanı sıra Tersane Istanbul`un farklı noktalarına yayılan deneyimleriyle ziyaretçilere gün boyu devam eden bir regatta atmosferi sunacak. Açık alanlar, restoranlar, mağazalar, sahil yürüyüşleri, canlı yayın noktaları ve farklı deneyim alanlarıyla Tersane Istanbul, üç gün boyunca şehrin kıyı yaşamının yeni buluşma noktalarından birine dönüşecek.

Etkinliğin biletli alanında ise yarış heyecanına DJ performansları, canlı müzik, marka deneyimleri, fotoğraf alanları ve gastronomi noktaları eşlik edecek. Aileler için hazırlanan Kids Lounge alanında ise çocuklara yönelik farklı deneyimler ve aktiviteler gerçekleştirilecek. DenizBank Tersane Istanbul Rowing Cup, yalnızca spor tutkunlarına değil, İstanbul`da hafta sonunu farklı bir deneyimle geçirmek isteyen her yaştan ziyaretçiye hitap eden bir buluşma noktası olarak öne çıkıyor.

İlk yılında oluşturduğu Riviera Chic regatta stilini de sürdürecek olan organizasyon, kürek sporunun dünyada taşıdığı zarafet ve sosyal buluşma kültürünü İstanbul`un tarihi kıyı atmosferiyle buluşturacak. Beyaz, ekru, lacivert ve açık mavi tonları; keten gömlekler, polo yakalar, hafif ceketler, elbiseler, espadriller ve denizcilik detaylarıyla şekillenen stil, bu yıl da regatta hafta sonunun atmosferinin bir parçası olacak.

Haliç`in tarihi kıyısında kürek sporunun heyecanını, uluslararası rekabeti, müziği ve şehir yaşamını aynı hafta sonunda buluşturan DenizBank Tersane Istanbul Rowing Cup, 11-13 Eylül tarihleri arasında İstanbul`un yeni regatta geleneğini büyütmeye hazırlanıyor.

Uzmanlar TCMB'nin faiz kararını değerlendirdi

Capital Online

TCMB'den faiz oranlarına ilişkin yapılan duyuruda, TCMB Başkanı Fatih Karahan başkanlığında toplanan Kurulun, politika faizinin yüzde 37'de sabit kalmasına karar verdiği bildirildi.

Merkez Bankasının gecelik vadede borç verme faiz oranının yüzde 40'ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranının ise yüzde 35,5'te sabit tutulduğu bildirilen duyuruda, "Aylık dalgalanmalara karşın, son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergeler enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret etmektedir." denildi.

Duyuruda, iktisadi faaliyete ilişkin verilerin ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalmasının iç talepteki zayıf seyri teyit ettiği belirtilerek, diğer taraftan jeopolitik gelişmeler neticesinde yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğu ifade edildi.

AA Finans analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, "TCMB'nin risklere karşı koridor üst sınırı genişliğini asimetrik olarak yüksek tutmaya devam ettiği görülürken, beklentiler paralelinde bir adımla devam etmesi Türk lirası açısından nötr bir gelişme oldu." dedi.

Kurulun ana eğilimde eylülde devam edecek düşüş beklentisini ifade ederek iç talepteki zayıflık nedeniyle arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalmasının dezenflasyonu desteklediği mesajını verdiğini belirten Bürümcekçi, duyuruda enerji fiyatları kaynaklı risklere dikkat çekilerek temkinli duruşun korunduğunu kaydetti.

Bürümcekçi, para politikası duruşuna ilişkin ana mesaj cümlesinin tekrarlanarak bir süre daha mevcut duruşun korunacağı sinyalinin verildiğini söyledi.

Kurulun makroihtiyati çerçeve ve likiditeye yönelik mesajlarının değişmediğine vurgu yapan Bürümcekçi, bu alanlarda temkinli duruşun korunmaya devam edileceğini düşündürdüğünü dile getirdi.

TCMB'nin küresel belirsizlikler nedeniyle bir sonraki toplantıya ilişkin net bir sinyal vermemeyi tercih ettiğinin altını çizen Bürümcekçi, şu değerlendirmeleri yaptı:

"Yılın kalan döneminde küresel enerji fiyatlarında bir iyileşme gözlenmesi durumunda ise TCMB'nin sınırlı bir politika faizi indirim alanı (maksimum 200 baz puan) oluşabileceği söylenebilir. Bu bağlamda 22 Ekim'de gerçekleşecek PPK toplantısına kadar küresel gelişmeler, enflasyon görünümü ve rezerv gelişmeleri, TCMB tarafından yakından takip edilecektir. Son haber ajansları anketlerinde de yıl sonu politika faizi medyan beklentisi yüzde 35'e yükselmiş görünüyordu."

- TCMB, dezenflasyondaki ilerlemeye rağmen temkinli duruşunu sürdürüyor

Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör de karar metninin önceki toplantıya kıyasla enflasyon görünümü açısından daha olumlu ancak iç talep tarafında daha temkinli bir dile geçtiğini belirtti.

TCMB'nin dezenflasyondaki ilerlemeye rağmen temkinli duruşunu sürdürdüğünü ifade eden Gözgör, iktisadi faaliyet tarafında iç talepteki zayıf seyrin sürdüğü ve talep koşullarının dezenflasyon sürecine destek vermeye devam ettiğinin görüldüğünü dile getirdi.

Gözgör, bu çerçevenin korunmasını, enflasyon üzerindeki talep kaynaklı baskıların sınırlı kalması açısından para politikası için destekleyici bulduklarını söyledi.

İleriye dönük yönlendirmede değişiklik olmamasının ise temkinli duruşun korunduğuna işaret ettiğini belirten Gözgör, şunları kaydetti:

"Politika faizine ilişkin adımların enflasyon gerçekleşmeleri, ana eğilim ve beklentiler dikkate alınarak ara hedeflerle uyumlu biçimde belirleneceği vurgulanmaya devam ediyor. Enflasyon görünümünde kalıcı bir bozulma olması halinde para politikası duruşunun sıkılaştırılacağı ifadesinin korunması ve yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı yaklaşımın sürdürülmesi, TCMB'nin faiz indirimi konusunda toplantı bazlı ve veri odaklı hareket edeceğine işaret ediyor. Mevcut enflasyon görünümünün korunması halinde TCMB'nin ekim ve aralık toplantılarında 100'er baz puanlık indirimlerle politika faizini yıl sonunda yüzde 35 seviyesine çekebileceğini değerlendiriyoruz."

ABD'de üretici enflasyonu Ağustos'ta hızlandı

Capital Online

ABD Çalışma Bakanlığı, ağustos ayına ilişkin ÜFE verilerini açıkladı. Buna göre ÜFE, ağustosta bir önceki aya kıyasla yüzde 0,4 yükseldi.

Ağustosta aylık bazda piyasa beklentilerine paralel artan üretici fiyatları, temmuzda yüzde 0,1 artış göstermişti.

Üretici fiyatlarında yıllık bazdaki artış ise ağustosta yüzde 5,4 oldu. Piyasa beklentisi, üretici enflasyonunun yıllık bazda yüzde 5,3 olması yönündeydi. ÜFE temmuzda yıllık yüzde 4,8 artmıştı.

- Çekirdek ÜFE yıllık bazda beklentilere paralel

Değişken gıda ve enerji fiyatlarını içermeyen çekirdek ÜFE, ağustosta aylık bazda yüzde 0,2 ve yıllık bazda yüzde 4,6 arttı.

Yıllık bazda piyasa beklentileri dahilinde gerçekleşen çekirdek enflasyonun aylık bazda yüzde 0,3 olması bekleniyordu.

Çekirdek ÜFE, temmuzda aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 4,3 yükselmişti.

ÜFE, üretimde kullanılan girdilerin fiyatlarını ölçerek nihai ürün fiyatlarına ve manşet enflasyona ilişkin ipuçları veriyor. ABD Merkez Bankası, ÜFE dahil tüm enflasyon göstergelerini takip ediyor.

Merkez Bankası rezervleri 184,2 milyar dolar oldu

Capital Online

TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, 4 Eylül itibarıyla Merkez Bankasının brüt döviz rezervleri 703 milyon dolar azalarak 70 milyar 406 milyon dolara indi. Brüt döviz rezervleri, 28 Ağustos'ta 71 milyar 109 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Bu dönemde altın rezervleri de 3 milyar 248 milyon dolar düşüşle 117 milyar 89 milyon dolardan 113 milyar 841 milyon dolara geriledi.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri, 4 Eylül haftasında bir önceki haftaya göre 3 milyar 951 milyon dolar azalarak 188 milyar 198 milyon dolardan 184 milyar 247 milyon dolara indi.

Merkez Bankası'nın Eylül 2026 faiz kararı belli oldu

Capital Online

Para Politikası Kurulu (Kurul), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 37`de sabit tutulmasına karar vermiştir. Kurul ayrıca, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40`ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5`te sabit tutmuştur.

Aylık dalgalanmalara karşın, son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergeler enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret etmektedir. İktisadi faaliyete ilişkin veriler ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalması iç talepteki zayıf seyri teyit etmektedir. Diğer taraftan, jeopolitik gelişmeler neticesinde yüksek seyreden enerji fiyatları enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturmaktadır. Jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir. 

Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul politika faizine ilişkin atılacak adımları; enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır.

Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir.

Kurul, politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacaktır.

Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti beş iş günü içinde yayımlanacaktır.

Türkiye'nin Uzak Doğu ülkelerine ihracatı 8 ayda yaklaşık yüzde 20 arttı

Capital Online

AA muhabirinin Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye'nin ihracatı bu yılın ocak-ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4 artarak 177,9 milyar dolardan 185 milyar dolara çıktı.

Bangladeş, Brunei, Çin, Doğu Timor, Endonezya, Filipinler, Güney Kore, Japonya, Kamboçya, Kuzey Kore, Laos, Malezya, Moğolistan, Myanmar, Pakistan, Singapur, Sri Lanka, Tayland, Tayvan ve Vietnam olmak üzere Uzak Doğu ülkelerine ocak-ağustos döneminde 5 milyar 736 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildi.

Söz konusu dönemde Uzak Doğu ülkelerine ihracat yüzde 18,6 artışla 4 milyar 835 milyon dolardan 5 milyar 736 milyon dolara yükseldi. Böylece Türkiye'nin Uzak Doğu ülkelerine ihracatı söz konusu dönemde yaklaşık 901 milyon 237 bin dolar arttı.

Ocak-ağustos döneminde Uzak Doğu ülkeleri arasında en fazla ihracat 2 milyar 530 milyon 770 bin dolarla Çin'e gerçekleştirildi. Çin'e ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35,1 arttı.

Çin'i 480 milyon 206 bin dolarla Güney Kore, 423 milyon 784 bin dolarla Japonya, 365 milyon 519 bin dolarla Endonezya ve 361 milyon 643 bin dolarla Pakistan izledi.

Söz konusu dönemde Güney Kore'ye ihracat yüzde 15,8, Japonya'ya yüzde 11,8 ve Endonezya'ya yüzde 15,2 artarken, Pakistan'a dış satım yüzde 2,2 yükseldi.

İhracatın oransal olarak en fazla arttığı ülke Singapur oldu

Uzak Doğu ülkeleri arasında ihracatın oransal olarak en fazla arttığı ülke Singapur oldu. Bu ülkeye ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 154,2 artarak 127 milyon 662 bin dolardan 324 milyon 529 bin dolara çıktı.

Singapur'u yüzde 147,6 artışla Brunei, yüzde 82,7 ile Laos, yüzde 49,1 ile Kamboçya ve yüzde 35,1 ile Çin takip etti.

Ocak-ağustos döneminde Brunei'ye ihracat 3 milyon 62 bin dolara, Laos'a 5 milyon 799 bin dolara ve Kamboçya'ya 22 milyon 186 bin dolara ulaştı.

Uzak Doğu ülkelerinin 14'üne ihracat artarken, 6'sında düşüş oldu

Tutar bazında bakıldığında Çin, Güney Kore, Japonya ve Endonezya, Türkiye'nin Uzak Doğu'daki en büyük ihracat pazarları olarak öne çıktı. Bu 4 ülkeye gerçekleştirilen toplam ihracat, ocak-ağustos döneminde yaklaşık 3,8 milyar dolara ulaştı.

Bu dönemde Uzak Doğu ülkelerinin 14'üne ihracat artarken, 6'sında düşüş kaydedildi.

Söz konusu dönemde Uzak Doğu ülkelerine ihracatta sektörler arasında madencilik ürünleri öne çıktı. Sektörün bölge ülkelerine ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 39,1 artarak 1 milyar 242,2 milyon dolardan 1 milyar 727,3 milyon dolara ulaştı.

Madencilik ürünlerini 983,9 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri, 408,3 milyon dolarla tekstil ve hammaddeleri takip etti.

Uzak Doğu ülkelerine en fazla ihracat 2 milyar 27 milyon dolarla İstanbul'dan gerçekleştirildi

Ocak-ağustos döneminde Türkiye'nin Uzak Doğu ülkelerine ihracatında İstanbul, Ankara, İzmir, Elazığ ve Kocaeli öne çıktı. Bu 5 ilin bölge ülkelerine gerçekleştirdiği toplam ihracat 4 milyar 121 milyon doları aştı.

Yılın 8 ayında Uzak Doğu ülkelerine en fazla ihracat 2 milyar 27 milyon 159 bin dolarla İstanbul'dan gerçekleştirildi.

İstanbul'u 1 milyar 333 milyon 264 bin dolarla Ankara, 366 milyon 129 bin dolarla İzmir, 202 milyon 828 bin dolarla Elazığ ve 192 milyon 29 bin dolarla Kocaeli takip etti.

Almanya'da yüksek enerji fiyatları enflasyonu son 2,5 yılın zirvesine taşıdı

Capital Online

Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis), ağustos ayına ilişkin tüketici fiyat endeksi (TÜFE) nihai verilerini açıkladı.

Buna göre, haziranda yüzde 2,3, temmuzda ise yüzde 2,8 olan yıllık enflasyon, ağustos ayında yüzde 2,9'a tırmandı. Tüketici fiyatları, ağustosta bir önceki aya göre ise yüzde 0,2 artış gösterdi.

Böylece Almanya'da enflasyon, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) yüzde 2'lik orta vadeli hedefinin üzerinde kalmayı sürdürürken, Aralık 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

- "Enflasyon Almanya'ya geri döndü"

Destatis Başkanı Ruth Brand, konuya ilişkin değerlendirmesinde, ağustosta yüksek enerji fiyatlarının enflasyonun ana itici gücü olmaya devam ettiğini belirterek, "Özellikle İran'daki savaşın etkisiyle tırmanan enerji maliyetleri, akaryakıt fiyatlarında kendisini çok net bir şekilde hissettirdi." ifadesini kullandı.

ING Küresel Makro Araştırma Başkanı ve Almanya Başekonomisti Carsten Brzeski de "Enflasyon Almanya'ya geri döndü." uyarısında bulunarak, kısa vadede bir rahatlama beklenmediğini vurguladı.

- Enerji ürünleri fiyatlarında yıllık yüzde 10,5 artış

Almanya'da enerji ürünleri fiyatları, ağustosta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 10,5 artış kaydetti. Böylece enerji enflasyonunda Şubat 2023'ten (yüzde 19,1) bu yana en büyük yıllık artış yaşandı.

Bu dönemde motorlu araç yakıtları yüzde 27,7, konut ısıtmasında kullanılan kalorifer yakıtı ise yüzde 49,6 pahalandı. Buna karşın hükümetin yıl başından bu yana devreye aldığı önlemlerin etkisiyle elektrik fiyatları yüzde 5,5, doğal gaz yüzde 2,9 ve bölgesel ısıtma maliyetleri yüzde 1 geriledi.

Öte yandan, Orta Doğu'daki çatışmaların arz kesintisi oluşturacağı endişesiyle Brent petrolünün varil fiyatı, temmuz ortasından bu yana ilk kez 100 dolar sınırını aştı. Savaş öncesinde petrol fiyatları 70 dolar bandında seyrediyordu.

- Gıda fiyatlarında dengeli seyir, çekirdek enflasyon yüzde 2,4

Ülkede gıda fiyatları ağustosta yıllık bazda yüzde 0,1 ile ortalamanın altında bir artış gösterdi. Ancak bazı ürün gruplarındaki sert yükselişler dikkati çekti. Geçen yılın ağustos ayına göre yumurta yüzde 15,2, taze sebze yüzde 5,2, balık ve deniz ürünleri yüzde 4,4 pahalandı. Katı ve sıvı yağlar yüzde 15,3, taze meyve yüzde 5,6 ve süt ürünleri yüzde 5,5 ucuzladı.

Gıda ve enerji kalemi hariç tutularak hesaplanan çekirdek enflasyon ise ağustosta yüzde 2,4 düzeyinde gerçekleşti. Mal fiyatları yıllık bazda yüzde 3 artarken, sigorta ve seyahat gibi hizmet sektörü fiyatlarındaki artış yüzde 2,8 oldu.

- Gözler ECB'nin faiz kararında

Avro Bölgesi genelinde de enflasyonun ECB hedefinin üzerinde seyretmesi, bugün Berlin'de toplanacak banka yönetimini faiz kararı açısından kritik bir konumda bırakıyor. ECB'nin, haziran ayındaki artışın ardından bu yıl ikinci kez faiz hamlesi yaparak mevduat faizini 25 baz puan artışla yüzde 2,25'ten yüzde 2,50'ye yükseltmesi bekleniyor. Bu oran, son 1,5 yılın en yüksek seviyesi olacak.

Insha GSYF’den yapay zekâ girişimi Safahat.ai’ye yatırım

Capital Online

Albaraka Türk iştiraki Insha Ventures`ın desteklediği Insha Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (Insha GSYF), yapay zekâ tabanlı hukuk teknolojileri geliştiren Safahat.ai`ye yatırım yaptı. Girişimin toplam 590 bin dolarlık pre-seed yatırım turunda yer alan Insha GSYF, Safahat.ai`nin ürün ve teknoloji altyapısının geliştirilmesine katkı sağlayacak.

Yatırım kapsamında girişimin kurumsal entegrasyonlarını artırması, ürün geliştirme kapasitesini güçlendirmesi ve uluslararası pazarlara açılımını hızlandırması hedefleniyor.

Hukuk süreçlerini yapay zekâ ile otomatikleştiriyor

Safahat.ai, icra takibi, dava süreçleri ve sözleşme yönetimini tek bir yapay zekâ platformunda bir araya getiriyor. Platform; yüksek hacimli hukuki operasyonlarda dosya analizi, dilekçe hazırlama, süreç takibi, sözleşme üretimi ve risk analizi gibi işlemleri otomatikleştirmeyi hedefliyor.

Girişimin teknolojisi aynı zamanda dosya sınıflandırma, önceliklendirme ve iş dağıtımı gibi operasyonel süreçlerde de yapay zekâdan yararlanıyor. Böylece hukuk ekiplerinin zaman alan tekrarlayan işlerden ziyade hukuki değerlendirme ve karar süreçlerine odaklanması amaçlanıyor.

Safahat.ai`nin önemli özelliklerinden biri ise on-premises çalışma modeli. Bu model, özellikle bankalar ve finans kuruluşları gibi veri güvenliği ve regülasyon gereksinimleri yüksek kurumların hukuki verilerini kendi altyapılarında tutmasına imkân sağlıyor.

Hedefte global pazarlar var

Safahat.ai, Türkiye'deki hukuk teknolojisi ürününü uluslararası pazarlara taşımayı da planlıyor. Girişim, İngiltere pazarı için ürün geliştirme çalışmalarını sürdürürken Körfez ülkelerine yönelik çalışmalar da yürütüyor.

Insha Ventures Genel Müdürü Hasan Sami Bayansar, yatırımın yüksek hacimli hukuki süreçlerde verimlilik ve veri güvenliği ihtiyacına yönelik olduğunu belirterek Safahat.ai`nin büyüme potansiyeline dikkat çekti.

Safahat.ai Kurucusu Ahmet Necip Arslan ise girişimin Türkiye`de geliştirdiği yapay zekâ altyapısını global pazarlara taşımayı hedeflediklerini ifade etti. Insha GSYF`nin yatırımının yanı sıra CoFunds Girişim Sermayesi Yatırım Fonu da Safahat.ai`nin yatırımcıları arasında yer alıyor.

Türkiye startup ekosisteminde yatırımların yüzde 81’i satın almalara gitti

Capital Online

Türkiye girişim sermayesi ekosisteminde 2026`nın ikinci çeyreğinde 559 milyon dolarlık işlem hacmi oluştu. KPMG Türkiye M&A ve 212 tarafından hazırlanan Türkiye Startup Yatırımları raporuna göre, yılın ikinci çeyreğinde toplam 40 işlem gerçekleşti.

İşlem hacmi, geçen yılın aynı dönemindeki 858 milyon doların altında kaldı. Ancak 2025`in ikinci çeyreğindeki yüksek rakamda Uber`in Trendyol Go`nun yüzde 85 hissesini yaklaşık 700 milyon dolara satın alması belirleyici olmuştu.

Bu yılın ikinci çeyreğinde de Uber, Türkiye startup ekosistemindeki en büyük işlemlerin başrolünde yer aldı.

435 milyon dolarlık Uber işlemi

Çeyreğin en büyük işlemi, Uber`in Getir Yemek`in tamamını 335 milyon dolar karşılığında satın alması oldu. Uber aynı dönemde Getir Perakende Lojistik`in yüzde 15 hissesini de 100 milyon dolar karşılığında satın aldı.

Böylece Uber`in yalnızca bu iki işlemdeki toplam harcaması 435 milyon dolara ulaştı.

Satın almalar ikinci çeyrekteki toplam işlem hacminin 455 milyon dolarını, yani yüzde 81,4`ünü oluşturdu. Bu tablo, Türkiye`de belirli bir ölçeğe ulaşan teknoloji şirketleri açısından stratejik satın almaların giderek daha önemli bir çıkış yolu haline geldiğine işaret etti.

KPMG Türkiye M&A Danışmanlık Hizmetleri Şirket Ortağı Özge İlhan Acar, büyük ölçekli stratejik satın almaların girişimlerin ölçeklenme sürecinde daha fazla öne çıktığını belirterek, Uber`in iki yıl üst üste Türkiye`de teslimat ve lojistik alanında büyük satın almalara imza atmasının küresel şirketlerin yerli teknoloji şirketlerine ilgisinin sürdüğünü gösterdiğini ifade etti.

Yapay zekâ en fazla işlem yapılan alan oldu

İkinci çeyrekte işlem adedi açısından yapay zekâ öne çıktı. Bu alanda 7 işlem gerçekleşirken, oyun ile teslimat ve lojistik sektörlerinde 5`er işlem yapıldı. E-ticaret ve sağlık teknolojilerinde ise 4`er işlem kaydedildi.

İşlem hacminde ise Uber`in satın almalarının etkisiyle teslimat ve lojistik 436 milyon dolarla ilk sırada yer aldı. Bu sektörü 82 milyon dolarla oyun ve 20 milyon dolarla pazarlama teknolojileri takip etti.

Yapay zekâ girişimleri ise 7 tohum aşama yatırımıyla toplam 6,9 milyon dolar yatırım aldı.

212 Kurucu Ortağı Ali Karabey, küresel trendle paralel şekilde Türkiye`de de yapay zekânın en fazla işlem yapılan dikey olarak öne çıktığını belirterek, sermaye ilgisinin giderek yapay zekâ odaklı şirketlere yöneldiğine dikkat çekti.

Grand Games`ten 70 milyon dolarlık yatırım

Çeyreğin en büyük yatırım turlarından biri oyun sektöründe gerçekleşti.

Grand Games, Balderton Capital liderliğinde gerçekleştirdiği yatırım turunda 70 milyon dolar yatırım aldı. Tura Bek Ventures, Laton Ventures ve bireysel yatırımcı Mert Gür de katıldı.

Grand Games`in yatırımı, oyun sektörünün Türkiye`de uluslararası yatırımcıların ilgisini çekmeye devam ettiğini gösteren önemli işlemlerden biri oldu.

Oyun dikeyinde ayrıca Bold Games 6 milyon dolar, Mission Control Games 4 milyon dolar ve Mindtail Games 2 milyon dolar tohum yatırımı aldı.

Yerli yatırımcı işlem sayısında, yabancılar hacimde lider

Yatırımcı dağılımında ise dikkat çekici bir ayrım ortaya çıktı.

İkinci çeyrekte gerçekleşen 40 işlemin 29`unda yerli yatırımcılar lider yatırımcı olurken, bu işlemlerin toplam büyüklüğü 17 milyon dolar seviyesinde kaldı.

Yabancı yatırımcıların lider olduğu 11 işlem ise 543 milyon dolarlık hacim yarattı. Böylece yabancı yatırımcılar toplam işlem hacminin yaklaşık yüzde 97`sini oluşturdu.

ABD, Birleşik Krallık, Suudi Arabistan, Bulgaristan, Birleşik Arap Emirlikleri, Singapur ve Ürdün merkezli yatırımcılar yüksek hacimli işlemlerde öne çıktı.

Tohum yatırımları devam etti

Aşama bazında bakıldığında ikinci çeyrekte 31 tohum aşama, 1 erken aşama ve 8 satın alma işlemi gerçekleşti. Geç aşama yatırımında ise işlem kaydedilmedi.

Tohum aşama yatırımlarının toplam hacmi yaklaşık 34 milyon dolar oldu.

Grand Games`in 70 milyon dolarlık yatırımı ise tek erken aşama işlemi olarak çeyreğin toplam işlem hacminin yaklaşık yüzde 12`sini oluşturdu.

Çeyreğin diğer dikkat çeken işlemleri arasında yapay zekâ destekli pazarlama teknolojisi platformu Segmentify`ın Suudi Arabistan merkezli Unifonic tarafından yaklaşık 20,1 milyon dolara satın alınması ve eğitim teknolojileri girişimi Lucida AI`ın 7 milyon dolar yatırım alması yer aldı.

Küresel tarafta yapay zekâ yatırımları ağırlığını korudu

Türkiye`deki tablo küresel girişim sermayesi piyasasındaki eğilimlerden bağımsız değil. KPMG ve 212`nin raporuna göre 2026`nın ikinci çeyreğinde dünya genelinde girişim sermayesi yatırımları 8.440 işlemde 227 milyar dolara ulaştı.

Küresel yatırım ortamında özellikle büyük ölçekli yapay zekâ yatırımları belirleyici oldu. Anthropic`in 65 milyar dolarlık, Project Prometheus`un 12 milyar dolarlık ve DeepSeek`in 7,4 milyar dolarlık yatırım turları, yapay zekânın küresel sermaye akışındaki ağırlığını koruduğunu ortaya koydu.

Türkiye tarafında ise ikinci çeyrek verileri, ekosistemin yalnızca yeni yatırım turlarıyla değil, stratejik satın almalarla da büyüdüğünü gösterdi.

Özge İlhan Acar`a göre ölçeklenen girişimlerin stratejik yatırımcıların radarına daha fazla girmesi ve satın almaların toplam işlem hacmindeki payının yükselmesi, Türkiye startup ekosisteminin olgunlaşma sürecinde yeni bir aşamaya işaret ediyor.

Stratejik hatlarla her yol Türkiye'ye çıkacak

Capital Online

AA muhabirinin, 2027-2029 dönemini kapsayan OVP'den yaptığı derlemeye göre, ihracatçıların küresel pazarlarda rekabet gücünü artırmak amacıyla finansmana erişim imkanlarının geliştirilmesinden finansman maliyetlerinin azaltılmasına kadar birçok uygulama devreye alınacak.

Özellikle Türkiye'nin uluslararası ticarette rekabet gücünün ve lojistik merkez olma potansiyelinin güçlendirilmesi hedefiyle ticaret ve lojistik altyapısının etkinliği artırılacak. Böylece taşıma, depolama ve dağıtım süreçlerinin hızlandırılması ve maliyetlerin azaltılması sağlanacak, ülkenin bölgesel ticaret ve lojistik bağlantılarındaki konumu güçlendirilecek.

- Uluslararası ulaştırma koridorlarının kapasitesi artırılacak

Türkiye'nin stratejik konumu ve gelişmiş ulaştırma altyapısından azami ölçüde yararlanılarak Asya, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika arasındaki ticaret akışlarında küresel bir lojistik merkez haline gelmesi sağlanacak. Ayrıca ülkenin transit taşımacılıktaki payı ve lojistik hizmetlerden elde edilen katma değer artırılacak. Özellikle son dönemde bölgede yaşanan savaş ve gerilimler ile ulaşım hatlarında yaşanan krizler, Türkiye'nin stratejik konumunun önemini ortaya koymuştu.

Yapılacak çalışmalar ve devreye alınacak stratejik hatlarla bölgedeki bütün yollar Türkiye'ye çıkacak.

Bu kapsamda, Orta Koridor ve Kalkınma Yolu başta olmak üzere uluslararası ulaştırma koridorlarının kapasitesi, sürekliliği ve rekabet gücü artırılacak, doğu-batı ve kuzey-güney eksenlerinin Türkiye'de bütünleşmesi sağlanarak alternatif ve dirençli ticaret güzergahları geliştirilecek.

Türkiye'yi Azerbaycan, Orta Asya ve Çin'e bağlayan stratejik ulaşım ve ticaret bağlantısını sağlayan Orta Koridor kapsamında Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu Hattı, Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Demir Yolu Projesi ve Zengezur Koridoru bağlantıları güçlendirilecek. Böylelikle Hazar havzasından Türkiye'ye ve buradan Avrupa'ya uzanan demir yolu güzergahlarının çeşitlendirilmesi ve taşıma kapasitesinin artırılması hedefleniyor.

Hicaz Demir Yolu'nun iyileştirilmesiyle uluslararası ulaştırma koridorlarının Orta Doğu yönündeki devamlılığı ve bölgesel ticaret bağlantıları güçlendirilecek.

İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi ile de Orta Koridor, Kalkınma Yolu ve Körfez bölgesinin Avrupa bağlantısı güçlendirilecek.

- Türkiye'nin uluslararası ticaretteki merkezi rolü artırılacak

Asya'dan ve Basra Körfezi'nden gelen yüklerin, Türkiye üzerinden Avrupa'ya kesintisiz ve yüksek kapasiteli demir yolu bağlantısıyla ulaştırılması sağlanacak.

Kalkınma Yolu kapsamında Basra Körfezi'nden gelerek Türkiye üzerinden Avrupa'ya uzanan demir ve kara yolu bağlantıları geliştirilerek, "liman-demir yolu-kara yolu" entegrasyonu güçlendirilecek, Türkiye'nin kuzey-güney yönlü uluslararası ticaretteki merkezi rolü artırılacak.

Uluslararası koridorların liman, lojistik merkez, organize sanayi bölgesi, üretim merkezi, havalimanı ve sınır kapılarıyla bağlantısı güçlendirilecek. Böylelikle demir yolunun yük taşımacılığındaki payının ve intermodal taşımacılık kapasitesinin artırılması, yeni yatırım, üretim ve istihdam alanlarının oluşturulması sağlanacak.

Ayrıca "Yurt Dışı Lojistik Dağıtım Ağları"nın (YLDA) tedarik zincirindeki konumu güçlendirilecek. YLDA desteği kapsamında daha fazla firmanın dağıtım ağlarına dahil olması sağlanacak, uçtan uca teslimatların daha kısa sürede ve daha düşük maliyetle gerçekleştirilmesiyle önemli pazarlarda ihracatın sürdürülebilirliğini destekleyecek altyapı oluşturulacak.

- Kritik alanlarda stratejik tedarik mekanizmaları geliştirilecek

Ayrıca ekonominin 3 yıllık yol haritasında kritik girdi, ürün ve teknolojilerde dışa bağımlılığın bütüncül bir yaklaşımla ele alınması önceliklendiriliyor.

Bu doğrultuda jeopolitik gelişmeler ve ticareti kısıtlayıcı uygulamalardan kaynaklanabilecek risklerin erken tespit edilmesi ve yönetilmesi amacıyla izleme ve erken müdahale kapasitesi geliştirilecek.

Yüksek risk taşıyan ülke, sektör ve ürünler için erken müdahale ve alternatif tedarik mekanizmaları geliştirilecek. Öte yandan kritik alanlarda stratejik tedarik mekanizmaları oluşturulacak.

Sanayi üretim endeksi Temmuz'da yıllık yüzde 0,3 geriledi

Capital Online

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz ayına ilişkin sanayi üretim endeksi verilerini açıkladı.

Buna göre söz konusu ayda takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 0,3 geriledi.

Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, temmuzda madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,8, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 5,6 azalırken imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 0,3 artış gösterdi.

Arındırılmamış sanayi üretim endeksinde de yıllık bazda yüzde 0,26 azalış hesaplandı.

- Sanayi üretiminde aylık veriler

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi, söz konusu ayda bir önceki aya kıyasla yüzde 1 azaldı.

Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, temmuzda madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre yüzde 2,2, imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 0,8, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 2,2 düştü.

ABD, Orta Doğu'daki arz kesintileri nedeniyle petrol fiyatı tahminlerini yükseltti

Capital Online

EIA'nın eylül ayına ilişkin "Kısa Dönem Enerji Görünümü" raporuna göre, uluslararası referans olarak kabul edilen Brent türü ham petrolün ortalama varil fiyatı ağustosta 91 dolara yükseldi. Bu seviye önceki aya göre 7 dolarlık yükselişe işaret ederken yükselişte Orta Doğu'dan petrol ihracatının kısıtlı kalması ve bölgedeki üretim kesintilerinin artması etkili oldu.

Küresel petrol stoklarının bu yıl yaklaşık 400 milyon varil azaldığı, yıl sonuna kadar gerilemeye devam edeceği ve bunun petrol fiyatlarını yüksek seviyelerde tutacağı tahmin ediliyor.

Buna göre, bu yıl Brent petrolün ortalama varil fiyatının 91,01 dolar seviyesinde olması bekleniyor. Bu fiyat önceki raporda 86,81 dolar olarak tahmin edilmişti.

Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ortalama varil fiyatının ise 84,65 dolar olacağı hesaplanıyor. Geçen ayki raporda, bu fiyat 80,88 dolar olarak belirtilmişti.

EIA, 2027 yılına ilişkin petrol fiyatı tahminlerini de önceki rapora göre yukarı yönlü revize etti.

Brent petrolün ortalama varil fiyatının 2027'de 73,74 dolar, WTI petrolün ortalama varil fiyatının ise 69,74 dolar seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Geçen ay Brent petrol için 69,39 dolar, WTI için 65,39 dolar öngörülmüştü.

EIA, söz konusu yukarı yönlü revizyonuna rağmen gelecek yıl için petrol fiyatlarındaki düşüş eğilimi beklentisini koruyor.

Buna göre, Orta Doğu'dan petrol ihracatının kademeli olarak artması, üretim kesintilerinin büyük bölümünün 2027'nin ikinci yarısında sona ermesi ve küresel petrol stoklarının yeniden artmaya başlamasıyla Brent petrolün ortalama varil fiyatının yılın ikinci yarısında 67 dolara kadar gerilemesi bekleniyor.

Ancak Hürmüz Boğazı ve alternatif güzergahlardaki petrol akışlarından kaynaklı kısa vadeli fiyat dalgalanmalarının da artabileceği değerlendiriliyor.

- ABD'nin ham petrol üretiminde artış beklentisi

Küresel petrol üretiminin bu yıl günlük ortalama 100 milyon 620 bin varil, 2027'de ise 109 milyon 880 bin varil olacağı tahmin ediliyor. Küresel üretimde gelecek yıl beklenen artışta, Orta Doğu'da üretim kesintilerinin sona ermesinin yanı sıra diğer üretici ülkelerdeki arz artışlarının etkili olması bekleniyor. ABD'nin günlük ortalama ham petrol üretiminin ise bu yıl 13 milyon 830 bin varil, gelecek yıl ise 14 milyon 260 bin varil seviyesinde gerçekleşeceği öngörülüyor.

Döviz ve altın güne nasıl başladı? (10 Eylül 2026)

Capital Online

Dün dar bir bantta hareket eden dolar/TL, günü yatay seyirle 48,4820'den tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışın hemen üzerinde 48,4950 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,3 artışla 56,5740'tan, sterlin/TL yüzde 0,3 yükselişle 65,8960'tan işlem görüyor.

ABD'de artan borçluluğa paralel olarak tahvil faizlerinin yüksek seyrini sürdürmesi, ülkede mali endişeleri artırdı.

Altında son durum

Altının ons fiyatındaki yükseliş ve dolar endeksindeki zayıflamanın etkisiyle gram altın yeni güne değer kazancıyla başladı.

Dün gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,09 artışla 6 bin 859 liradan tamamlamıştı.

Bugün güne alıcılı başlayan gram altın, saat 09.25 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,3 artışla 6 bin 881 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 255 liradan, Cumhuriyet altını 44 bin 816 liradan satılıyor.

Dolar endeksindeki zayıflıktan destek bulan altının ons fiyatı, yüzde 0,3 yükselişle 4 bin 414 dolardan işlem görüyor.

ABD'nin mali endişeleri doları baskılarken, bu durum altın fiyatlarını destekliyor.

SPK repo ve ters repo işlemlerinde yeni düzenlemeler yaptı

Capital Online

SPK'nin "Borsa İstanbul AŞ Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"i Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Buna göre, Borsa Repo ve Ters Repo Pazarı'nda merkezi takas hizmeti verilmeyen işlemler, söz konusu işlemlerdeki menkul kıymetlerin Takasbank'ın belirlediği saate kadar bildirilmemesi ve fon adına ilgili hesapta bloke edilmemesi durumunda geçersiz sayılacak.

Söz konusu işlemler, Takasbank`ın bildirimi çerçevesinde Borsa tarafından iptal edilecek.

Piyasalarda gözler TCMB ve ECB'nin faiz kararlarına çevrildi

Capital Online

Orta Doğu'da petrol tankerlerinin doğrudan hedef alınmasıyla tırmanan gerilimin ardından çatışmaların daha da şiddetlenebileceğine ilişkin endişelerle piyasalarda risk algısı yükseldi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran'ın ABD savaş gemilerine ateş açmayı sürdürmesi halinde ekonomik bedel ödeyeceği mesajını verdi. Rubio, İran'ın dün gece 4 tankerinin hasar gördüğünü, bir tankerinin ise batırıldığını söyleyerek, "Bunun için bedel ödemeye devam edecekler. Bu sırada biz de onları ekonomik olarak boğmaya devam edeceğiz." dedi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin İran'a ait petrol tankerlerine yönelik saldırılarına karşılık olarak ABD donanmasına ait iki savaş gemisini balistik füzelerle hedef aldıklarını duyurmuştu.

Söz konusu gelişmelerle petrol fiyatlarında sert yükselişler görüldü. Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 2 ayın ardından yeniden 100 doları aştı. Yükselen petrol fiyatları enflasyon endişelerini de beraberinde getirirken, tahvil faizleri de belirgin şekilde yükseldi.

Artan petrol fiyatları ile yükselen tahvil faizlerinin birleşimi yatırımcıların karar verme süreçlerini zorlaştırırken, ABD'de bugün açıklanacak üretici enflasyonu ve yarın açıklanacak tüketici enflasyonu öncesinde piyasalardaki belirsizliği artırıyor.

Analistler, söz konusu verilerin ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde atacağı politika adımlarına ilişkin net bilgi sağlayacağını kaydederek, enflasyonda olası hızlanma veya yavaşlama emarelerinin Fed'e ilişkin beklentileri değiştirebileceğini söyledi.

Öte yandan geçen ay piyasa likiditesini desteklemek amacıyla uzun vadeli tahviller için yürüttüğü geri alım operasyonlarının büyüklüğünü en az iki katına çıkaracağını duyuran ABD Hazine Bakanlığı, bugün 6 milyar dolara kadar 10 ila 20 yıl vadeli tahvili geri alacağını açıkladı.

Hazinenin bu açıklamasının ardından ABD'nin 10 ve 30 yıllık tahvil faizleri yükseldi. ABD'nin 10 yıl vadeli tahvil faizi yüzde 4,86'ya yaklaşarak Kasım 2023'ten bu yana görülen en yüksek seviyesine çıktı. Ülkenin 30 yıl vadeli Hazine tahvili faizi de yüzde 5,31'e kadar yükseldi.

Analistler, tahvil faizlerindeki yükselişte, Hazine'nin uzun vadeli tahvil piyasasındaki satış baskısını daha güçlü şekilde karşılayacak bir geri alım bekleyen piyasalarda, 6 milyar dolarlık operasyonun beklentileri karşılamamasının etkili olduğunu dile getirdi.

Diğer taraftan, artan jeopolitik riskler ve yükselen enerji maliyetleri, hafta başından bu yana piyasaları destekleyen yapay zeka iyimserliğini törpüledi. Teknoloji hisselerinde genele yayılan olumlu hava yerini, hisse ve şirket bazlı gelişmelerin öne çıktığı fiyatlamalara bıraktı.

Bu gelişmelere ek olarak ABD Başkanı Donald Trump, 3 Kasım'da yapılacak Kongre ara seçimleri öncesinde katıldığı Cumhuriyetçi Parti Ulusal Kongresinde kendi seçmen tabanına "birlik olma" çağrısı yaparken, başkanlık döneminde "çok başarılı" olduğunu savundu.

Konuşmasının İran'la ilgili bölümünde, İran'ın nükleer silaha sahip olmaması için bu ülkeyle savaşa girdiklerini savunan Trump, "Bu savaşı kazanıyoruz." dedi. "Şu anda devam eden İran'la savaşı kazandığımız anda petrol fiyatları düşecek. Bu savaşı kazanacağız." diyen Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki ticareti kontrol ettiklerini ve boğazın "Trump Boğazı" olarak adlandırılabileceğini söyledi.

Bu gelişmelerin ışığında, enerji arzına yönelik endişelerin güçlenmesiyle dün yüzde 3,4 artışla 101,2 dolara çıkan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde ise 101,1 dolarda dengelendi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,85 seviyesinde, yaklaşık son 3 yılın zirvesindeki seyrini sürdürüyor.

ABD'de artan borçluluk ve tahvil faizlerinin yüksek seyri, dolara yönelik güveni baskılarken, avro ve Japon yenindeki değerlenmenin de etkisiyle dolar endeksi, faizlerin uzun süre yüksek kalacağına ilişkin beklentilere karşın düşüş eğilimi gösteriyor. Dolar endeksi, yüzde 0,1 azalışla 98,7 seviyesinde bulunuyor.

Dolar endeksindeki zayıflıktan destek bulan altının ons fiyatı, dün yüzde 1,1 artışla 4 bin 401 dolara çıkmasının ardından yeni işlem gününde de yüzde 0,1 yükselişle 4 bin 407 dolardan alıcı buluyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,48, Nasdaq endeksi yüzde 0,64 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,77 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

- Avrupa borsaları negatif seyretti

Avrupa borsalarında dün satıcılı bir seyir izlenirken, Orta Doğu'daki son gelişmeler ve ECB'nin bugünkü para politikası kararları yatırımcıların odağında bulunuyor.

Para piyasalarında, ECB'nin bugün 3 temel faiz oranında 25'er baz puan artış yapmasına kesin gözüyle bakılırken, bankanın yıl sonuna kadar ilave bir artış yapabileceği de fiyatlanıyor.

Bu arada Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) tarafından Almanya'nın başkenti Berlin'deki Bode Müzesi'nde düzenlenen resmi akşam yemeğinde bir konuşma yapan ECB Başkanı Lagarde, Avrupa ülkelerinin kendi içlerindeki bölünmüşlüğünü ve dışa bağımlılığını eleştirerek, "Her bir Avrupa ülkesinin siyasi ve ekonomik güçleri darmadağınık kalırsa, dünya siyasetinde esamesi okunmaz. 27 farklı ulusal gündeme bölünerek elimizdeki en büyük kozu çöpe atamayız." dedi.

Orta Doğu'da gerilimin artması, petrol tedarikine ilişkin süregelen risklerin artmasına neden olurken, Avrupa ekonomilerinin yaklaşan kış aylarında zorlu bir enerji durumuyla karşılaşabileceğine ilişkin soru işaretleri artıyor.

Avro/dolar paritesi yüzde 0,1 artışla 1,1640 seviyesinde bulunuyor.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, yıllık yaklaşık 2,6 trilyon avro büyüklüğündeki kamu ihale pazarında Avrupa şirketleri ve ürünlerine öncelik verilmesini kolaylaştıracak düzenleme teklifini açıkladı.

Söz konusu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,31, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,58, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,94 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,66 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

- Asya tarafı satıcılı seyrediyor

ABD ve Avrupa piyasalarındaki satıcılı seyir yeni günde Asya borsalarına da taşındı. Bölge piyasaları, artan enerji maliyetlerinin enflasyonun kalıcılığına ilişkin endişeleri artırması ve yükselen tahvil faizleri nedeniyle negatif seyrediyor.

Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,93 seviyesindeki yüksek seyrini korurken, dolar/yen paritesi yüzde 0,1 düşüşle 153,4'te bulunuyor.

Japonya Merkez Bankası (BoJ) üyesi Kazuyuki Masu, faiz artışı mesajı verdi. Masu, petrol ve zayıf yenin enflasyon risklerini artırdığına dikkati çekerek, ülkedeki finansal koşulların hala destekleyici olduğunu belirtti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,4, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,5 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 düştü.

- Borsadan rekor işlem hacmi

Dün Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,70 değer kazanarak 14.505,48 puandan tamamlarken, 328,6 milyar lirayla tüm zamanların en yüksek işlem hacmini gerçekleştirdi.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.

Yurt içinde gözler TCMB'nin faiz kararına çevrildi

AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, TCMB'nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor. Ankete katılan ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı da yüzde 35 olarak hesaplandı.

Dolar/TL dünü 48,4820'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,4940'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde TCMB faiz kararı, yurt dışında ise ECB faiz kararı ve ABD'de Üretici Fiyat Endeksinin (ÜFE) takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Google'dan Finlandiya'ya 13 milyar avroluk yapay zeka yatırımı

Capital Online

Şirketten yapılan açıklamada, ABD merkezli teknoloji devinin 2027 ve 2028 yıllarında hayata geçireceği bu projenin, Google'ın Avrupa'da tek seferde gerçekleştireceği en büyük yatırım olacağı belirtildi. Yatırım kapsamında veri merkezleri inşa edilecek, elektrik şebekeleri iyileştirilecek, temiz enerji ve batarya projeleri devreye alınacak. Bu altyapı adımları, Gemini, Google Arama, Haritalar ve YouTube gibi temel servislerin hızla büyüyen küresel talebini karşılayacak.

İstihdama ve ülke ekonomisine milyarlarca avroluk katkı

Google Küresel Altyapıdan Sorumlu Başkan Yardımcısı Bikash Koley, projenin inşaat aşamasında ülke genelinde 37 binden fazla istihdamın destekleneceğini belirtti. Yatırımın, Finlandiya'nın Gayri Safi Yurt İçi Hasılası'na (GSYH) yıllık yaklaşık 3,6 milyar avro katkı sağlaması öngörülüyor. Tesisler tam kapasiteyle faaliyete geçtiğinde ise mühendislerden güvenlik ve operasyon personeline kadar binlerce kişiye kalıcı iş imkanı sunulacak.

Google, Hamina, Kajaani, Muhos ve Vaala bölgelerindeki yerel toplulukları, eğitimi ve ekonomik büyümeyi desteklemek amacıyla 4 yıl için 31 milyon avroluk bütçe ayırdı. Bu kaynakla yerel kolejlerle ortaklıklar kurularak 4 bin 400'den fazla çalışana yapay zeka alanında yetkinlik kazandırılacak. Ayrıca, 100 Finlandiyalı öğrenciye veri merkezlerinde kariyer yapmaya yönelik özel eğitim fırsatları sunulacak.

Nükleer güç ve temiz enerji ortaklığı

Sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda Finlandiya'nın enerji şebekesini desteklemek isteyen Google, Loviisa Nükleer Güç Santrali'nin işletme ömrünün uzatılması amacıyla 22 yıllık bir anlaşmaya imza attı. Şirket, şebekeye yeni karasal rüzgar enerjisi kapasitesi eklemenin yanı sıra soğuk ve rüzgarsız dönemlerde enerji fiyatlarını dengelemek için 94 megavatlık yeni bir batarya sistemi kurmayı da taahhüt etti.

Serin iklimi yatırım çekiyor

Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, Google'ın dev yatırım kararını, "Ülkemizin güçlü yönlerinin açık bir kanıtı." şeklinde değerlendirdi. Bu arada, Finlandiya, veri merkezlerinin soğutma ihtiyacını azaltan serin iklimi ve zengin düşük karbonlu elektrik kaynakları nedeniyle küresel teknoloji şirketleri için stratejik bir merkez konumunda bulunuyor. Microsoft ve TikTok'un sahibi ByteDance gibi diğer küresel şirketler de enerji maliyetlerini düşürmek ve iklim hedeflerine ulaşmak için yatırımlarında Finlandiya'yı tercih ediyor.

Savunma harcamalarında "aslan payı" milli çözümlere gidecek

Capital Online

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'ı (OVP) açıklarken savunma harcamalarının yüzde 229 artırılacağını duyurdu.

Bu artış, Türkiye`nin savunma sanayisinde yerli ve milli ürünlerin seri üretim ve yüksek adetli tedarikinin arttığı bir döneme karşılık geliyor. İlave kaynaktan araç ve ekipmanların tedarikine ayrılacak payın önemli bölümü Türk savunma sanayisi ürünü platform, silah, sensör ve mühimmat tedarikinde kullanılacak.

Program döneminde savunma harcamaları üç başlık altında Türk savunma sanayisinde karşılık bulacak. Bu kapsamda tasarımı tamamlanan ve geliştirme aşamasına geçen ürünlere, seri üretime geçecek ürünlere ve halihazırda seri üretime geçen ürünlerin yüksek adetlerde teminine yönelik olarak savunma harcamaları yönlendirilecek.

Yakın zamanda envantere girmesi beklenen insansız savaş uçakları KIZILELMA ve ANKA III, jet eğitim uçağı HÜRJET, entegre hava savunma sistemi ÇELİKKUBBE bileşenleri ve deniz platformları başta olmak üzere bir dizi ürün güvenlik güçlerine güç katacak, mevcut ürünlerin üretim ve teslimatı hızlanacak.

Mevcut hatların kapasite artışı özellikle hava savunma açısından önem taşıyor. ASELSAN, ROKETSAN ve TÜBİTAK SAGE ortaklığıyla geliştirilen hava savunma sistemlerinin yüksek adetli üretilmesi, ÇELİKKUBBE gibi çok katmanlı bir mimarinin operasyonel hale getirilmesi yüksek hacimli siparişleri gündeme getirecek.

Türk savunma sanayisinde artan seri üretim kapasitesiyle birlikte bu hatlardan çıkacak ürünlere yönelik de yeni siparişler verileceği öğrenildi.

Türkiye, Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi kapsamında da üye ülkelerin birlikte geliştireceği "Vurucu Güç Kabiliyetleri, Bütünleşik Hava ve Füze Savunma Sistemleri, Uzay ve Gözetleme Kabiliyetleri, Savunma Sanayii İçin Kritik Ham Maddeler, NATO`nun İnsansız Hava Aracı Üstünlüğü" gibi alanlarda anlaşmalar imzaladı ve taahhütlerde bulundu. ASELSAN, ROKETSAN, STM ve TÜBİTAK`ın yüklenicileri arasında yer aldığı projeler gelecek yıllarda İttifak`ın caydırıcılık mimarisinin omurgasını oluşturacak.

- ⁠Yerli ve milli teknolojilerle gelen kazanımlar

Türk savunma sanayisinin bugüne kadar ortaya koyduğu yerli ve milli çözümler, ithalat maliyetlerini önemli ölçüde düşürdü, aynı zamanda dışa bağımlılığı azaltarak stratejik özerklik sağladı. Türkiye'nin 1970-1979 yıllarında askeri ve savunma harcamalarında ithalatın payı yaklaşık yüzde 50 seviyesindeyken bu oran yüzde 10'lar civarına geriledi. Savunma sanayisinde yerlilik oranı 2002 yılında yüzde 20 iken bugün yüzde 80'lerin üzerine çıktı. Bu başarı, dış alımların maliyetini büyük ölçüde azalttığı gibi, yerli firmaların teknoloji üretme kapasitesini de artırdı.

Yerli ve milli teknolojiler savunma sanayisinde tam bağımsızlık hedefini güçlü şekilde destekledi. Milli teknolojilerin geliştirilmesi, envanterdeki kritik sistemlerin dışa bağımlılığını azaltarak, ulusal güvenliğin güçlenmesine katkıda bulundu. Ayrıca yerli üretimle elde edilen teknolojiler, Türkiye'nin savunma ihracatını artırarak ülkeye döviz kazandırdı ve ekonomik büyümeye katkı sağladı.

-⁠ ⁠Savunma sanayisi için çok yönlü destek

Yeni OVP döneminde, savunma sanayisinin güçlendirilmesi ve bu alanda elde edilen kazanımların diğer sektörlere yaygınlaştırılması açısından önemli çalışmalara imza atılacak.

Savunmanın da aralarında olduğu bir dizi alanda kritik ürün, teknoloji ve hizmetlerde dışa bağımlılık azaltılacak, yerli üretim ve yenilik kapasitesi geliştirilecek, tedarik zincirleri çeşitlendirilecek ve stratejik alanlarda güvenilir işbirlikleri derinleştirilecek. Bu kapsamda atılacak adımlarla son dönemde yerli ve milli ürünlerle önemli bir ivme yakalayan Türk savunma sanayisinin gelişimi desteklenmeye devam edilecek.

Plan döneminde savunmaya yönelik AR-GE, üretim ve yenilik kapasitesi güçlendirilecek. Çevik üretim yöntemleri yaygınlaştırılarak savunma sanayisi ürünlerinin kullanım alanı genişletilecek ve yerli katkı oranı artırılacak.

Savunma sanayisi teknolojilerinin sivil uygulamalarla etkileşiminin artırılması ve teknoloji yoğun sivil alımlarda yerli ve milli savunma sanayisinin yeteneklerinden yararlanılması teşvik edilecek, yerlilik oranının yükseltilmesi ve katma değerli ihracatın desteklenmesi sağlanacak.

Savunma sanayisinde başarıyla uygulanan talep oluşturma ve uzun vadeli sipariş yaklaşımı sağlık, raylı sistemler, enerji ekipmanları, elektronik ve kritik sanayi girdileri gibi alanlarda yaygınlaştırılacak.

Sektördeki nitelikli insan kaynağı ihtiyacına yönelik de bir dizi çalışma yürütülecek. Savunma sanayisine yönelik lisansüstü eğitim desteklenecek, kamu-üniversite-özel sektör işbirliğiyle sürekli eğitim ve gelişim programları ve mesleki eğitim imkanları artırılacak.

Savunma sanayisinin ihtiyaç duyduğu yetkinliklerin geliştirilmesi amacıyla değişen teknolojik trendlere uyum sağlayacak sürekli eğitim ve mesleki gelişim programları yaygınlaştırılacak.

Akbank Ödemen Güvende ile Güvenli Ticaretin Yeni Yolu

Capital Online

Akbank Ödemen Güvende, şirketlerin vadeli ticari işlemlerinde tahsilat riskini azaltmaya ve ödeme süreçlerini daha öngörülebilir hale getirmeye yardımcı oluyor. Böylece alacaklı tahsilatını güvence altına alırken, borçlu da ödeme sürecini daha kontrollü şekilde yönetebiliyor.

Ödemen Güvende hizmetinin çalışma mantığı

Ödemen Güvende kapsamında alacaklı ve borçlu, aralarındaki ticari işleme ilişkin ödeme tutarı ve vade bilgilerini belirliyor. İşlem Ödemen Güvende üzerinden gerçekleştirildiğinde ödeme süreci Akbank güvencesi altında ilerliyor.

Bu yapı sayesinde alacaklı, vadeli satışlarından doğan tahsilat riskini azaltırken borçlu da ticari ödemelerini planlı ve güvenli bir şekilde gerçekleştirebiliyor.

Bu yaklaşım, özellikle vadeli çalışan sektörlerde "malı gönderdim ama ödeme sarktı" gibi klasik sorunların önüne geçiyor.

Uygulamada en çok işe yaradığı yer, tarafların birbirini yeni tanıdığı işlemler. Uzun süredir çalışılan bir iş ortağıyla güven zaten kuruludur; asıl risk, ilk defa iş yapılan firmalarda ortaya çıkar. Bu ilk temas riskini azalttığı için işletmelerin yeni pazarlara ve yeni tedarikçilere açılmasını kolaylaştırıyor.

Alacaklı ve borçlu açısından sağladığı faydalar

Alacaklı açısından en önemli faydalardan biri, vadeli satışlardan doğan tahsilatın güvence altına alınmasıdır. Tahsilatın daha öngörülebilir hale gelmesi, şirketlerin nakit akışlarını ve finansal planlamalarını daha sağlıklı yönetmelerine yardımcı olur.

Borçlu açısından ise ödeme sürecinin belirlenen vade doğrultusunda ilerlemesi, nakit akışının daha kontrollü yönetilmesini sağlar. Böylece şirketler ticari ödemelerini planlarken finansal kaynaklarını daha etkin kullanabilir.

İşin ticari tarafında en somut fayda nakit akışında görülüyor. Ne zaman, ne kadar tahsilat yapılacağının önceden belli olması, işletmelerin ödeme planlamasını çok daha sağlıklı kurmasına imkân tanıyor. Tahsilatın belirsiz olduğu bir düzende bütçe yapmak zordur; belirli olduğu bir düzende ise finansman ihtiyacı çok daha net hesaplanabilir. Yeni bir iş ilişkisine başlarken tahsilat riskini masadan kaldırmak isteyen işletmeler için bu tür çözümler değerlendirilmeye değer bir seçenek olarak öne çıkıyor.

Uygulamada dikkat çeken bir ayrıntı da şu: güvenli ödeme yapısı yalnızca büyük işlemler için değil, düzenli tekrar eden küçük tahsilatlar için de fark yaratıyor. Sürekli aynı müşterilerle çalışan bir işletmede bile tek bir gecikme, ay sonunda tüm ödeme planını sarsabiliyor. Sürecin baştan tanımlı olması bu tür sürprizleri azaltıyor.

Böylece hem borçlu hem de alacaklı açısından daha kontrollü bir ticari süreç oluşturulurken, her aşamada "Ödemen Güvende" yaklaşımı desteklenmiş oluyor.

*Bu bir reklamdır.

AB'den kısa süreli kiralamaların kısıtlanmasını kolaylaştıracak teklif

Capital Online

AB Komisyonu, üye ülkeler ile yerel yönetimlerin konut fiyatları ve arzındaki sorunlara müdahale ederken uymaları gereken ortak kuralları belirleyen "Uygun Fiyatlı Konut Yasası" teklifini açıkladı.

Teklife göre, ulusal, bölgesel ve yerel yönetimler, belirli bir bölgeyi "konut baskısı altında" ilan ederek kısa süreli konaklama kiralamalarına veya birincil ikamet amacı dışında kullanılan konutlara yönelik tedbirler uygulayabilecek.

Bir bölgenin konut baskısı altında sayılabilmesi için ortalama büyüklükteki bir konutun fiyatının çok yüksek olması gerekecek. Yerel yönetimler değerlendirmelerinde nüfus hareketleri, konut arzı ve talebi ile bölgesel piyasa koşullarını dikkate alacak.

Düzenleme, yerel yönetimlerin kısa süreli kiralamaların bölgedeki konut fiyatları veya arzı üzerinde en az 3 yıldır olumsuz etki yarattığını kanıtlamaları halinde bu faaliyetlere sınırlama getirmelerine imkan sağlayacak.

Tedbirler, özellikle uzun süreli kiralama piyasasındaki konut stokunu azaltan faaliyetlere yönelik olacak. Ev sahibinin sürekli ikamet ettiği konutta sunduğu kısa süreli kiralamalar ise bu kapsamda değerlendirilmeyecek.

Yetkili makamların, alınan önlemlerin gerekli, orantılı ve belirli bir bölgeyle sınırlı olmasını sağlaması gerekecek. Teklif, yerel yönetimlerin ikinci konutlar ile uzun süre boş bırakılan evlere ilişkin tedbirler almasına da ortak bir hukuki çerçeve sağlayacak.

AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Teresa Ribera, teklife ilişkin Brüksel'de düzenlenen basın toplantısında, "Bugün Uygun Fiyatlı Konut Yasası teklifini kabul ettik." dedi.

Düzenlemenin, konut sorunuyla mücadele eden AB genelindeki yerel yöneticilere hukuki güvence sağlayacak bir Avrupa çerçevesi oluşturduğunu belirten Ribera, ortak kriterler sayesinde tek pazar genelinde benzer uygulamaların hayata geçirilmesinin amaçlandığını söyledi.

Ribera, konut sorununun, mevcut AB Komisyonunun öncelikli konuları arasında yer aldığına işaret ederek, krizin ulaştığı boyutun acil müdahaleyi gerektirdiğini ifade etti.

AB Komisyonunun Enerji ve Konuttan Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, "Bir konut kriziyle karşı karşıyayız. Konut konusunda harekete geçmemiz gerekiyor." diye konuştu. Teklifle üye ülkelere ve yerel yönetimlere konut sorunlarının bir bölümünün çözümünde kullanabilecekleri yeni araçlar sağlandığını kaydeden Jorgensen, kısa süreli kiralamaların birçok kentte sorunun bir parçası haline geldiğini ifade etti.

Jorgensen, kısa süreli kiralamalara bütünüyle karşı olmadıklarını vurgulayarak, bu uygulamanın bazı kişilere daha fazla ülkeyi ziyaret etme imkanı sunduğunu, ev sahipleri için de ek gelir kaynağı oluşturduğunu anlattı.

Bazı kentlerde kısa süreli kiralamalardaki artışın yerel halkın yaşadığı bölgelerden uzaklaşmasına ve konut fiyatlarının çok yüksek düzeylere çıkmasına yol açtığına dikkati çeken Jorgensen, fiyatlardaki gelişmelerin endişe verici olduğunu dile getirdi. Jorgensen, son 10 yılda kiraların Berlin`de yüzde 59, Madrid`de yüzde 75 ve Lizbon`da yüzde 103 arttığını belirterek, "Bu durum, hemşirelerin, öğretmenlerin ve polislerin çoğu zaman çalıştıkları kentlerde yaşamalarını imkansız hale getiriyor." dedi.

Konutun öncelikle piyasada alınıp satılan bir mal olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Jorgensen, "Bir eve sahip olmak insan hakkıdır. Ev, insanların hayatına güvenlik, huzur ve onur kazandırır." değerlendirmesinde bulundu.

AB Komisyonunun verilerine göre, Avrupalıların yüzde 40`ı uygun fiyatlı konuta erişimi yaşadıkları bölgede acil bir sorun olarak görüyor. Bu oran şehirlerde yaşayanlar arasında yüzde 51'e yükseliyor.

AB`de büyük çevrim içi platformlar üzerinden gerçekleştirilen kısa süreli kiralama faaliyetleri 2018-2024 döneminde yüzde 93 arttı. Madrid`in merkezinde uzun süreli kiraya sunulan her 100 konuta karşılık yaklaşık 40 kısa süreli kiralık konut bulunuyor.

Teklifin yasalaşması için Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi onayı gerekiyor.

Piyasalarda gün ortası: Borsa, döviz ve altında son durum ne? (9 Eylül 2026)

Capital Online

Dün günü 14.405,25 puandan kapatan BIST 100 endeksi, güne 24,01 puan ve yüzde 0,17 azalışla 14.381,24 puandan başladı. Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 117,34 puan ve yüzde 0,81 artışla 14.522,59 puana yükseldi.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.357,04, en yüksek 14.590,33 puanı gördü.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 0,16, teknoloji endeksi yüzde 0,72, mali endeks yüzde 0,17 ve sanayi endeksi yüzde 1,16 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 63'ü yükselirken 34'ü düştü, 3'ü yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Sasa Polyester, Akbank, Türkiye İş Bankası (C), Tüpraş ile ASELSAN oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 402 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,29, bileşik getirisi yüzde 39,58 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1625, sterlin/dolar paritesi 1,3533 ve dolar/yen paritesi 153,6 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 48,7770 liradan, avro 56,3890 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,8 artışla 4 bin 390 dolardan, Londra'da kasım vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 2,60 artışla 100,5 dolardan işlem görüyor.

Küresel jeopolitik gerilimler akaryakıt piyasasında rafineri marjlarını yükseltti

Capital Online

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, ABD ile İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı saldırılar, küresel petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndan petrol ve petrol ürünleri sevkiyatına ilişkin endişeleri artırdı. Arz güvenliğine yönelik kaygıların güçlenmesiyle ham petrol ve petrol ürünleri fiyatları yükseldi.

Petrol ürünleri fiyatlarındaki yükseliş, rafinerilerin ham petrolü işleyerek elde ettiği benzin, motorin ve jet yakıtı gibi ürünlerin değeri ile ham petrol maliyeti arasındaki farkı gösteren rafineri marjlarını etkiledi.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarından bir gün önce 27 Şubat'ta Akdeniz havzasında varil başına yaklaşık 27 dolar seviyesinde bulunan rafineri marjı, çatışmaların ardından mart ayında 47,5 dolara yükseldi.

Sonraki dönemde küresel petrol ürünleri piyasasında yeni arz kayıplarının ortaya çıkması, ürün fiyatlarını destekleyerek rafineri marjlarının yüksek seviyelerde kalmasına neden oldu. Ukrayna'nın Rusya'daki rafinerilere yönelik saldırıları nedeniyle ülkenin rafinaj kapasitesinde yaşanan kayıplara, Moskova'nın akaryakıt ihracatına yönelik kısıtlamaları da eklenince petrol ürünleri arzına ilişkin endişeler daha da arttı.

Bu gelişmelerin etkisiyle Akdeniz havzasındaki rafineri marjı 8 Eylül'de varil başına 78,5 dolara yükseldi. Rafineri marjı, eylül ayında gün içi işlemlerde 81 dolar seviyesini test etmişti.

- Dünya genelinde marjlar rekor seviyeye çıktı

Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) temmuz ayına ilişkin son petrol piyasası raporuna göre, mevsimsel olarak artan talep, arz açıkları ve düşük stokların etkisiyle dizel, jet yakıtı ve benzin ürün fiyat farklarının yükselmesi, Atlantik Havzası'ndaki rafineri marjlarını temmuzda tüm zamanların en yüksek seviyelerine taşıdı.

Rapora göre, küresel rafinerilerin günlük ham petrol işleme miktarı temmuzda önceki aya göre 1,8 milyon varil artmasına rağmen, geçen yılın aynı ayına göre yaklaşık 5 milyon varil daha düşük kaldı.

Sistem genelindeki diğer rafineri kapasitelerinin petrol ürünlerindeki arz darboğazlarını telafi edemezken, deniz yoluyla yapılan petrol ürünü ticareti ise geçen yıla göre günlük 3,8 milyon varil azaldı.

Özellikle Rusya, Orta Doğu ve Asya'dan günlük motorin ihracatı yıllık bazda 1,3 milyon varil gerilerken, bu düşüş küresel deniz yoluyla yapılan motorin ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sine karşılık geldi.

Küresel ölçekte petrol ürünleri piyasasında yaşanan sıkışıklık, Avrupa ve ABD'deki rafineri marjlarına da yansıdı.

Eylül başında uluslararası basında yer alan haberlere göre, Avrupa'da motorin rafineri marjı varil başına 78,91 dolara çıkarak rekor kırdı. Dünyanın en büyük petrol üreticisi ABD'de ise motorin rafineri marjı ilk kez varil başına 100 dolar seviyesini aşarken, gün içi işlemlerde 108,02 dolarla rekor seviyeye ulaştı.

- Küresel baskı Türkiye'ye de yansıyor

Küresel piyasalardaki hareketliliğin yol açtığı rafineri marjlarındaki bu artış, Türkiye'deki akaryakıt fiyatları üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturuyor.

Türkiye'de akaryakıt fiyatları serbest piyasa koşullarında belirlenirken, fiyatlamada uluslararası piyasalardaki petrol ürünleri fiyatları önemli rol oynuyor. Türkiye'deki benzin ve motorin fiyatlarının hesaplanmasında Akdeniz piyasasındaki ürün fiyatları referans alınıyor.

Benzin ihtiyacının tamamına yakınını yerli rafinerilerden karşılayan Türkiye, motorin ihtiyacının yaklaşık yüzde 53'ünü yurt içi üretimden, yüzde 47'sini ise ithalat yoluyla sağlıyor.

Türkiye, küresel piyasalardaki olağanüstü fiyat hareketlerinin tüketiciye yansımasını sınırlamak amacıyla 5 Mart'ta Eşel Mobil sistemini devreye almıştı. Sistem, uluslararası petrol fiyatlarındaki değişimin pompa fiyatlarına etkisini vergiler üzerinden dengeleyerek akaryakıt fiyatlarındaki artışı sınırlamayı amaçlayan bir mekanizma olarak uygulanıyor.

Avrupa Merkez Bankası, enflasyonist baskıların gölgesinde bu yılın ikinci faiz artırımına hazırlanıyor

Capital Online

ECB açısından temel risk enerji fiyatları olarak öne çıkıyor. Orta Doğu'daki çatışmaların etkisiyle petrol fiyatları yeniden 100 doları görürken, Avrupa'da doğal gaz fiyatları 2023'ten bu yana görülmeyen seviyelere yükseldi.

Avro Bölgesi'nde yıllık enflasyon, enerji fiyatlarındaki hızlı artışın etkisiyle ağustos ayında yüzde 3,3'e çıkarak yaklaşık üç yılın en yüksek seviyesini gördü.

ING Group Başekonomisti Peter Vanden Houte, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Avro Bölgesi ekonomisinin oldukça dirençli bir seyir izlemesi ve yüksek enerji fiyatlarının enflasyonu yeniden yüzde 3'ün üzerine çıkarması nedeniyle ECB'nin mevduat faiz oranını 25 baz puan artırarak yüzde 2,5'e yükselteceği öngörüsünde bulundu.

Bununla birlikte mevcut enflasyonist baskıların büyük ölçüde enerji kaynaklı olduğunu belirten Houte, çekirdek enflasyon ve hizmetler enflasyonunun daha geniş kapsamlı enflasyon endişelerine işaret etmediğini, bunun da bankanın basın toplantısında aşırı şahin bir tutum sergilemesini engelleyebileceğini ifade etti.

Houte, "ECB`nin yeni projeksiyonlarında, büyüme ve enflasyon tahminlerine yalnızca ılımlı bir yukarı yönlü revizyon yapılmasını bekliyoruz. Finans piyasaları bu yılın ilerleyen dönemlerinde faiz oranlarında yeni artışların olacağını fiyatlara yansıtıyor olsa da biz biraz daha temkinliyiz." dedi.

Eylül ayındaki faiz artırımının ardından ECB'nin muhtemelen bekle-gör tutumuna geçebileceğini dile getiren Houte, "Ancak Orta Doğu'daki çatışmaların uzaması ve bunun sonucunda enerji fiyatlarının daha da yükselme ihtimali ortaya çıkarsa, ECB aralık ayında faiz oranlarını yeniden artırmayı düşünebilir." diye konuştu.

- Piyasalar, güncellenen makroekonomik tahminleri takip edecek

ABN AMRO Makro Araştırma Başkanı ve Kıdemli Avro Bölgesi Ekonomisti Bill Diviney de ECB'nin politika faizini artırmasının beklendiğini belirtti.

Piyasaların dikkatini en çok çekecek konuların güncellenecek makroekonomik tahminler ve Lagarde'ın basın toplantısındaki açıklamaları olacağını ifade eden Diviney, ECB'nin 2027 yılı enflasyon tahmininde yukarı yönlü bir revizyon görülebileceğini aktardı.

Diviney, "Piyasalar, eylül ayındaki faiz artışının ardından yaklaşık iki faiz artışı daha fiyatlamış durumda olduğundan, Lagarde'a gelecekteki adımlarla ilgili sorular yöneltilmesi muhtemeldir. Enflasyon konusunda şahin bir söylem beklesek de Lagarde'ın ECB'nin 'toplantı bazında' yaklaşımını yinelemesi muhtemeldir." şeklinde konuştu.

Natixis Avrupa Makro Araştırmalar Başkanı Alain Durre ise ECB Başkanı Christine Lagarde'ın yakın gelecekte tüm seçenekleri açık tutmak ve uzun süreli bir faiz artırımı döngüsü beklentilerini tetiklemekten kaçınmak amacıyla tarafsız bir üslup benimseyebileceğini, böylelikle veriye dayalı ve toplantı bazında belirlenen ECB politika yaklaşımını tekrarlayacağını öngördü.

Eylül ayından sonra, karmaşık bir ekonomik dengeye rağmen üç ana faktörün desteğiyle 2027 yılının sonuna kadar faiz artırımlarına ara verilmesini beklediğini dile getiren Durre, şöyle devam etti:

"Öncelikle, Orta Doğu'daki çatışmaların ocak ayı başlarına kadar çözülmesi enerji fiyatlarını düşürebilir. İkincisi, o zamana kadar işgücü piyasasındaki koşulların gevşemesi, ikinci tur etkilerin ortaya çıkma riskini sınırlayabilir. Üçüncüsü, avroda öngörülen değer kazanımı, hem genel enflasyonu hem de çekirdek enflasyonu daha da düşürebilir."

Commerzbank Kıdemli Ekonomisti Marco Wagner de "Eylül ayındaki faiz artırımının ardından ne olacağı kesin değil. Vadeli işlem piyasalarındaki yatırımcılar, önümüzdeki yılın ortasına kadar iki faiz artırımının daha yapılmasını bekliyor. Ancak önümüzdeki aylarda ana faiz oranlarının değişmeyeceği ihtimalini daha olası görüyoruz." ifadelerini kullandı.

Almanya'da doğal gaz depolarındaki dolulukta tarihi düşüş hükümet üzerindeki baskıyı artırıyor

Capital Online

Avrupa'nın en büyük enerji tüketicisi olan ülkede, doğal gaz depolama tesislerindeki doluluk oranlarının tarihi dip seviyelere gerilemesi, yaklaşan kış dönemi öncesinde arz güvenliği tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

Almanya Gaz Depolama Girişimi (INES), 8 Eylül'de tesislerdeki doluluk oranlarının eylül başında yüzde 53'e gerileyerek son 15 yılın en düşük seviyesine indiğini duyurmuş ve çetin bir kış senaryosunda ocak ayında arz kesintileri yaşanabileceği uyarısında bulunmuştu. Doğal gaz depolarındaki doluluk oranı geçen yılın aynı döneminde yüzde 71 seviyesindeydi.

INES'e göre, kış sezonunun resmi başlangıcı kabul edilen 1 Kasım 2026'ya kadar teknik olarak yüzde 77'lik bir doluluk seviyesine ulaşılması hala mümkün ancak bunun için gelecek iki ayda, geçmiş üç ayın toplamından daha fazla gazın depolanması gerekiyor.

INES'in hassasiyet analizlerine göre, 1 Kasım'da ulaşılabilecek yüzde 77'lik doluluk oranı normal kış sıcaklıklarında arz güvenliğini sağlarken dondurucu soğukların yaşandığı bir senaryoda yetersiz kalacak. Aşırı soğuk hava dalgalarının oluşması durumunda, özellikle ocak ayında gaz arzında yüzde 25'i aşan açıklar meydana gelebilecek.

Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı ise arz güvenliğine yönelik endişelerin yersiz olduğunu savunuyor.

Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Katherina Reiche, Federal Meclis'teki bütçe görüşmeleri sırasında yaptığı açıklamada, gaz depolama lobisinin uyarılarını ve muhalefetin sert eleştirilerini reddederek enerji arzının güvende olduğunu bildirdi.

Depolama tesislerinin önemli bir rol oynadığını ancak bunun sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminalleriyle desteklendiğini belirten Reiche, hükümetin her türlü senaryoya hazırlıklı olduğunu ve gerekli mekanizmaları oluşturduğunu vurguladı.

Bakan Reiche, Almanya'nın mevcut gaz ihtiyacının yüzde 38'ini Hollanda ve Belçika'dan, yüzde 36'sını boru hatlarıyla Norveç'ten ve yüzde 18'ini LNG olarak tedarik ettiğini açıkladı.

Hürmüz Boğazı krizi depolamayı ticari açıdan cazip olmaktan çıkardı

Sektör temsilcileri, depolardaki yavaş dolum hızının arkasında Orta Doğu'daki gerilimlerin ardından bozulan ekonomik dengelerin yattığına dikkati çekiyor. Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının ardından artan gaz fiyatları ve yaz-kış dönemleri arasındaki negatif fiyat makası, piyasa oyuncuları için depolamayı ticari açıdan cazip olmaktan çıkardı.

Gelecek kış dönemi için vadeli doğal gaz fiyatlarının şu an satın alınıp depolanacak gazın maliyetinden daha ucuz olması nedeniyle INES, depolama maliyetlerinin düşürülmesini içeren acil önlem paketi talep ediyor.

Gelişmeler üzerine Federal Meclis Ekonomi Komitesi, gaz arzını görüşmek üzere özel bir oturum gerçekleştirdi.

Alman basınına sızan komite raporlarına göre, bakanlık fiyat riskini kabul etse de fiziki bir gaz kıtlığı tehlikesi görmüyor. Mecliste muhalefet ise Alman hükümetini ihmalkarlıkla suçlayarak depoların boş olduğunu ve ciddi bir krizin kapıda olduğunu savunuyor.

Hükümet ve enerji şirketleri arasında "arz güvenliği" trafiği

Öte yandan Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı, Norveç'ten boru hatlarıyla yapılan kesintisiz teslimatları ve yeni devreye giren LNG terminallerini gerekçe göstererek mevcut aşamada devlet müdahalesine ihtiyaç duyulmadığını açıkladı.

Alman ve uluslararası basında yer alan haberlere göre, Alman hükümeti kamulaştırılan enerji şirketleri Uniper ve Sefe Energy ile kış öncesi gaz depolarının doldurulmasına yönelik finansal destek senaryolarını ele alıyor.

Konuya ilişkin Sefe ve Uniper'den yapılan açıklamalarda ise arz güvenliğinin tam olarak sağlanması ve taahhütlerin eksiksiz yerine getirilmesi adına Ekonomi Bakanlığı başta olmak üzere tüm ilgili piyasa aktörleriyle yakın temasın sürdürüldüğü teyit edildi.

Yavuz Sultan Selim ve Kuzey Çevre Otoyolu “Yol Hipnozuna” dikkat çekiyor

Capital Online

Tatilin ardından şehir temposuna dönüş başlarken, yollar da yeniden hareketlenmeye başladı. Okulların açılması, işe dönüşler ve artan trafik yoğunluğu sürücülerin direksiyon başında daha dikkatli olmasını gerektirirken, özellikle uzun sürüşlerde “yol hipnozu” riskine karşı önlem almak önem taşıyor. Uzun süre direksiyon başında kalmak, sürücünün dikkat seviyesinin farkında olmadan azalmasına neden olabiliyor. IC Altyapı Grubu bünyesinde faaliyet gösteren Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu İşletmesi, güvenli sürüş kültürünün yaygınlaşmasına katkı sağlamak amacıyla sürücüleri yol hipnozuna karşı bilinçlendirmeye devam ediyor. Özellikle tatil dönüşleri gibi uzun süreli araç kullanımının arttığı dönemlerde sürücülerin hem fiziksel hem de zihinsel olarak dinç olması büyük önem taşıyor.

Şehre Dönüş Yolunda Güvenli Sürüş için Küçük Molalar

Yol hipnozunun ve dikkat dağınıklığının önüne geçmek için sürücülerin yaklaşık iki saatte bir mola vermesi, araçtan inerek kısa süreli hareket etmesi, yeterli sıvı tüketmesi ve temiz hava alması öneriliyor. Sürüş sırasında çevresel uyaranları takip etmek, aynaları düzenli olarak kontrol etmek ve yol koşullarına odaklanmak da dikkat seviyesinin korunmasına yardımcı oluyor. Sürücüler uykulu veya belirgin yorgunluk hissettiklerinde güvenli bir noktada mola vermeli ve dinlenmeden yeniden direksiyon başına geçmemeli. Uzun yola çıkmadan önce yeterli ve kaliteli uyku almak da güvenli sürüşün temel unsurları arasında yer alıyor.

Yollarda Güvenliği Sağlayan 7/24 Kesintisiz Takip

Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu`nda güvenli sürüşün desteklenmesi amacıyla yol ve trafik koşulları, Ana Kontrol Merkezi tarafından 7 gün 24 saat kesintisiz olarak takip ediliyor. Yaklaşık 1.000 kişiden oluşan deneyimli işletme kadrosunun yanı sıra Trafik Devriye ve Bakım ekipleri, güzergâh boyunca sürüş güvenliğini destekleyen çalışmalarını sürdürüyor. Güzergâh üzerinde bulunan 11 farklı hava durumu istasyonu ve çeşitli sensörler aracılığıyla hava ve yol koşulları sürekli izlenirken, olası risklere karşı gerekli önlemler hızlı bir şekilde alınıyor. Tüm bu çalışmaların yanı sıra Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu, “Yol Hipnozuna Dikkat” farkındalık çalışmalarıyla sürücüleri uzun yolculuklarda dikkat seviyelerini korumaya ve güvenli sürüş alışkanlıklarını güçlendirmeye teşvik ediyor.

Yol hipnozundan korunmaya yönelik online egzersiz ve hareketlere ulaşmak için Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu`nun Instagram hesabını takip edebilir, bio`daki bağlantı üzerinden egzersizlere ulaşabilirsiniz.

Anadolu’da büyümeyi hızlandırdı: 2030 hedefi 70 otel

Capital Online

Van`da başlayan ve bugün Türkiye`nin yanı sıra yurt dışına uzanan bir otel zincirine dönüşen Elite World Hotels & Resorts, 50`nci yılında Anadolu yatırımlarını hızlandırdı. Elite World Hotels & Resorts Satış ve Pazarlamadan Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Emel Elik Bezaroğlu ve Operasyon Direktörü Bünyamin Öztürk, grubun büyüme planlarını Elite World Comfy Midyat`ta düzenlenen basın toplantısında paylaştı.

Tuba İlze Ün / tilze@capital.com.tr

Elite World Hotels & Resorts Satış ve Pazarlamadan Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Emel Elik Bezaroğlu, grubun Anadolu`ya bakışını şöyle anlatıyor: “Van`da başlayan hikâyemiz bugün farklı seyahat ihtiyaçlarına yanıt veren 10 markamızla Türkiye`nin ve dünyanın farklı noktalarına ulaştı. İkinci 50 yılımıza yeni anlaşmalar ve yeni otellerle hızlı bir giriş yapıyoruz. Anadolu şehirleri büyüme önceliklerimiz arasında. Bulunduğumuz her şehirde o şehrin kendine özgü kültürünü ve dünyasını öne çıkaran bir deneyim sunmak istiyoruz.”

Türkiye`nin 7 bölgesindeki varlığını farklı markalarıyla büyütmeyi hedeflediklerini söyleyen Emel Elik Bezaroğlu, Marmara Bölgesi`nde İstanbul ve Sapanca, Ege Bölgesi`nde Marmaris, Kuşadası, Assos ve Behramkale, Akdeniz Bölgesi`nde Silifke ve Antalya, Karadeniz Bölgesi`nde Samsun ve Düzce`de mevcut ve planlanan yatırımlarla büyümeyi sürdüklerini ifade etti. İç Anadolu Bölgesi`nde Sivas, Ankara ve Kayseri`de 4 otele ulaşacak olan grubun, 2026 yılında Güneydoğu Anadolu Bölgesi`ndeki büyüme çalışmalarını hızlandıran Elite World, Ocak ayında bölgedeki ilk otelini Elite World Comfy markasıyla Diyarbakır`da açtı. Grubun bölgedeki en yeni durağı ise medeniyetlere ev sahipliği yapan Mardin oldu. Elite World Comfy Midyat, grubun Güneydoğu Anadolu Bölgesi`ndeki ikinci oteli olarak hizmet vermeye başladı.

Elite World Hotels & Resorts Satış ve Pazarlamadan Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Emel Elik Bezaroğlu, markanın 50. yılında Anadolu`da büyümeye yönelik hedeflerine ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi: "İkinci 50 yılımıza yeni anlaşmalarımız ve açtığımız otellerle hızlı bir giriş yapıyoruz. Bu kapsamda yurt içinde Anadolu şehirlerinde büyüme önceliklerimiz arasında yer alıyor. Geçmişimizle geleceğimiz arasında güçlü bir bağ kuran 'Bir Dünya Var' yaklaşımımızla bulunduğumuz her şehirde farklı misafir ihtiyaçlarına cevap veren hizmet standardımızla yalnızca konaklama değil, her şehrin kendine özgü dünyasını keşfedecek bir deneyim sunmayı hedefliyoruz” 

YURTDIŞINDA 4 PROJE

Yurt dışında da büyümesini sürdüren Elite World Hotels & Resorts`un Kazakistan, Hollanda ve Fildişi Sahili`nde anlaşması tamamlanan toplam 4 yeni otel projesi bulunuyor. Kazakistan`da Elite World Shymkent ve Elite World GO Shymkent, Hollanda`da Elite World Comfy Amsterdam Airport Schiphol, Fildişi Sahili`nde ise Elite World Grand Yamoussoukro önümüzdeki dönemde markanın uluslararası portföyüne katılacak.

Elite World Hotels & Resorts Operasyon Direktörü Bünyamin Öztürk ise markanın büyüme vizyonuna ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı: "Elite World olarak 50 yıl önce başlayan hikayemiz bugün global standartlarda hizmet veren bir konaklama markasına dönüştü. Bu dönüşümde geçmişimizle kurduğumuz bağ, gelecekteki vizyon hedeflerimiz ve çalışma arkadaşlarımızdan aldığımız destek önemli bir rol oynadı. Bugün 21 şehirde 37 otel ve 6500`ü aşkın yatak kapasitesiyle hizmet veren global bir konaklama markası olarak hedefimiz 2030 yılında 70 otele ulaşmak. Burada önceliğimiz Türkiye`nin 7 bölgesindeki varlığımızı güçlendirmek olacak. Bu kapsamda Anadolu şehirlerinde hız verdiğimiz otel açılışlarımız ve imzalanan anlaşmalarımız bunun en önemli göstergesi. `Bir Dünya Var' yaklaşımımızın misafirlerimizle buluştuğu yeni otellerimizle daha geniş coğrafyalara ulaşacağız.” 

Çin'de üretici fiyatlarında Orta Doğu'daki savaşın etkisiyle görülen artış sürüyor

Capital Online

Çin Ulusal İstatistik Bürosunun (UİB) açıkladığı fiyat verilerine göre, ağustosta Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yıllık bazda yüzde 3,8 arttı.

Orta Doğu'daki savaşın yol açtığı küresel enerji ve ham madde fiyatlarındaki artışın üretici fiyatları üzerindeki etkisi ağustosta da sürdü.

İmalat ürünlerinin fabrika çıkış fiyatları dikkate alınarak hesaplanan ÜFE, bu yıl ocakta yüzde 1,4, şubatta yüzde 0,9 geriledikten sonra Orta Doğu'daki savaşın etkilerinin hissedilmeye başlamasıyla martta yüzde 0,5, nisanda yüzde 2,8, mayısta yüzde 3,9, haziranda yüzde 4,1 ve temmuzda yüzde 3,5 artış kaydetmişti.

Çin'de ÜFE'de 2022'nin son çeyreğinde başlayan düşüş sonraki 3 yıl boyunca devam etmişti. Endeks, 2023'te yüzde 3, 2024'te yüzde 2,2 ve 2025'te yüzde 2,6 gerilemişti.

Tüketici fiyatlarında artış sürüyor

Öte yandan enflasyonun temel göstergesi kabul edilen TÜFE, ağustosta geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 0,8 arttı.

Enerji fiyatlarındaki artışın, 3 yıldır durgun seyreden tüketici fiyatlarında da yükselişe yol açtığı gözlendi. TÜFE, ocakta yüzde 0,2 arttıktan sonra şubatta yüzde 1,3 artışla son 3 yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Endeks, martta yüzde 1, nisanda yüzde 1,2, mayısta yüzde 1,2, haziranda yüzde 1 ve temmuzda yüzde 0,5 artmıştı.

Çin'de tüketici fiyatları 2023'ten itibaren durgun seyretmeye başlamıştı. Ülkede enflasyon 2023 ve 2024'te yalnızca yüzde 0,2 artarken, 2025'te ise sabit kalmıştı.

Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleriyle Basra Körfezi'nde tırmanan gerilim nedeniyle, küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik bir geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği büyük ölçüde kesilmişti.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran'ı dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'inin, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin ve gübre ticaretinin yüzde 30'a yakınının ana güzergahı konumunda bulunuyor.

Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i, LNG'nin yüzde 30'u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerek ülkeye ulaşıyor. Boğazdaki tanker trafiğinde yaşanan kesintiler, küresel petrol tedarikinde aksamalara ve buna bağlı fiyat artışlarına yol açıyor.

İnşaat maliyetleri Temmuz'da aylık yüzde 1,15 arttı

Capital Online

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz dönemine ilişkin inşaat maliyet endeksi verilerini açıkladı.

Buna göre endeks, temmuzda bir önceki aya kıyasla yüzde 1,15, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,33 yükseldi.

Aylık bazda malzeme endeksi yüzde 1,28, işçilik endeksi yüzde 0,92 arttı.

Yıllık bazda malzeme endeksi yüzde 27,13, işçilik endeksi yüzde 30,51 artış gösterdi.

Bina inşaatı maliyet endeksi, temmuzda bir önceki aya göre yüzde 1,08, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,37 artış kaydetti.

Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 1,21, işçilik endeksi yüzde 0,86 yükseldi. Geçen yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 27,34, işçilik endeksi yüzde 30,19 arttı.

Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi, temmuzda bir önceki aya göre yüzde 1,38, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,19 arttı.

Söz konusu yapılarda bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 1,49, işçilik endeksi yüzde 1,15 arttı. Malzeme endeksi, temmuzda yıllık bazda yüzde 26,5, işçilik endeksi yüzde 31,65 yükseldi.

Döviz ve altın güne nasıl başladı? (9 Eylül 2026)

Capital Online

Dün ons altındaki düşüşe paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,11 azalışla 6 bin 784 liradan tamamlamıştı.

Güne yükselişle başlayan gram altın, saat 09.20 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 1,12 üzerinde 6 bin 860 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 244 liradan, Cumhuriyet altını 44 bin 762 liradan satılıyor.

Merkez bankalarına yönelik kuvvetlenen "şahin" tahminler ve yükselen tahvil faizleri dün altını baskıladı. Dün yüzde 1,2 düşüşle 4 bin 355 dolara inen altının ons fiyatı, yeni işlem gününde ise yüzde 1 artışla 4 bin 400 dolardan alıcı buluyor.

Dövizde son durum

Dolar/TL, güne yatay başlamasının ardından 48,4760 seviyesinde bulunuyor.

Dün dar bir bantta hareket eden dolar/TL, günü yatay seyirle 48,4600'dan tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışın hemen üzerinde 48,4760 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,3 artışla 56,4680'den, sterlin/TL yüzde 0,2 yükselişle 65,7810'dan işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 98,6 seviyesinde bulunuyor.

Küresel piyasalar yapay zeka iyimserliği ile Orta Doğu riskleri arasında yön arıyor

Capital Online

ABD ile İran arasında tırmanan gerilim, enerji arzına ilişkin endişeler ve değişen faiz beklentileri üzerinden varlık fiyatlamalarında yeniden belirleyici olmaya başladı. Amerikan Fox News kanalına konuşan ve adı açıklanmayan üst düzey ABD'li bir yetkili de ABD ordusunun Hark Adası ile Cask kentinde bazı yerleri hedef aldığını bildirdi.

İran'ın petrol ihracatının merkezi konumundaki Hark Adası ve önemli diğer stratejik noktalardan Cask kentinde bazı yerlerin hedef alındığı haberleri, enerji arzına yönelik endişeleri artırdı.

Bölgede gerginleşen jeopolitik hava, petrol tedarikine ilişkin süregelen risklerin yeniden fiyatlamalara yansımasına neden olurken, Brent petrolün varil fiyatı 100 dolar seviyesine yaklaştı. Petrol fiyatlarının artması, küresel çapta enflasyonun kalıcılığına ilişkin korkuları körükledi.

Bu gelişmelerin etkisiyle merkez bankalarının enflasyonist baskılar karşısında daha "şahin" bir duruş sergileyebileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesi, tahvil piyasalarında satış baskısını artırdı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 4,82'ye yükselerek Kasım 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine yaklaştı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek haftaki toplantısında politika faizini 25 baz puan artıracağına ilişkin beklenti yüzde 60 seviyesinde bulunurken, yıl sonuna kadar bir faiz artırımının daha yapılabileceğine yönelik tahminler de masada kalmaya devam ediyor.

Analistler, ABD'de cuma günü açıklanacak kritik enflasyon verilerinin Fed'in muhtemel para politikası adımına dair daha fazla ipucu sağlayabileceğini kaydetti.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'nın Amerikan şirketlerine ve çiftçilerine adil ticaret imkanı sunmadığını savunarak Kanada menşeli ürünlerin kamu ihalelerinden çıkarılması yönünde talimat verdiğini duyurdu.

- Yapay zeka iyimserliği risk iştahını destekliyor

Söz konusu gelişmelere karşın yapay zeka tarafındaki iyimserlik korunuyor. Yapay zeka alanında atılan yeni adımlar ve yeni nesil dil modellerinin yeteneklerine ilişkin olumlu değerlendirmeler, önümüzdeki dönemde hesaplama gücüne olan ihtiyacın ve buna bağlı olarak çip talebinin artabileceğine yönelik beklentileri destekliyor.

Bu doğrultuda, giderek daha geniş bir ekosisteme dönüşen yapay zeka alanında başta çip ve bellek üreticileri olmak üzere veri merkezi işletmeleri, ağ ekipmanı üreticileri ve diğer altyapı şirketlerine yönelik talep canlılığını koruyor.

Analistler, geçen aylarda başta sanayi olmak üzere geleneksel sektörlere doğru gerçekleşen sektör rotasyonunun, yapay zeka iyimserliğinin yeniden güç kazanmasıyla teknoloji ve yarı iletken hisseleri lehine tersine dönmeye başladığını belirtti.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi ağustosta değişim göstermeyerek yüzde 3,6 oldu. Ülkede tüketici kredileri de temmuzda 18,1 milyar dolarla beklentilerin üzerinde arttı.

Bu gelişmelerin ışığında, enerji arzına yönelik endişelerin artmasıyla dün yüzde 1 artışla 97,9 dolara çıkan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde de yüzde 1,2 yükselişle 99,1 dolarda seyrediyor.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,82 seviyesinde yaklaşık son 3 yılın zirvesine yakın seyrederken, dolar endeksi yatay seyirle 98,7 seviyesinde bulunuyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,58, Nasdaq endeksi yüzde 0,32 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,18 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

- Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir izlenirken, Orta Doğu'daki gerilimin enerji arzı üzerindeki olumsuz etkileri piyasaların odağındaydı.

Devam eden enflasyon riskleri bölge piyasalarının seyrinde önemli bir rol oynarken, Avrupa Merkez Bankası (ECB) enflasyonist baskıların gölgesinde bu yılın ikinci faiz artırımına hazırlanıyor.

Bankanın yarın gerçekleştirilecek toplantıda 3 temel faiz oranını 25'er baz puan artırması beklenirken, ECB Başkanı Christine Lagarde'ın açıklamalarının tonu piyasaların odağında yer alacak.

ECB'den beklenen faiz artırımı adımı öncesinde avro, dolar karşısında güçlendi. Avro/dolar paritesi yüzde 0,1 artışla 1,1630 seviyesinde bulunuyor.

Bölgede dün açıklanan verilere göre Almanya'nın ihracatı temmuzda bir önceki aya göre yüzde 0,8 azaldı. İngiltere'nin hava trafik kontrol hizmeti sağlayıcısı NATS'taki teknik sorun nedeniyle ülkenin önemli havalimanlarında uçuşlarda aksaklık yaşandı.

Fransa'nın, Avrupa Birliği'nin (AB) gelecek 7 yıllık bütçesini finanse etmek için Birlik genelinde uygulanacak yeni vergilerden 60 milyar avronun üzerinde gelir sağlanmasını istediği bildirildi.

Söz konusu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi ile İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,1 düşerken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,14 yükseldi. Almanya'da DAX 40 endeksi ise yatay seyretti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

- Asya tarafında karışık seyir izleniyor

Asya borsalarında karışık bir seyir hakimken, Çin'de enflasyon verileri açıklandı.

Ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ağustosta yıllık yüzde 0,8 artarken, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yıllık yüzde 3,8 yükseldi.

Orta Doğu'da yoğunlaşan saldırıların petrol tedariki risklerini artırması bölge piyasalarında risk algısını artırsa da yarı iletken sektörüne yönelik yatırımcı talebinin sürmesi piyasaları destekledi.

Japonya Merkez Bankasına (BoJ) dair şahin tahminlerin gücünü koruması ve Japon hükümetinin müdahalesiyle Japon yenindeki değerlenme sürüyor. Dolar/yen paritesi yüzde 0,4 düşüşle 153,3 seviyesinde bulunuyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,1 yükselirken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 düştü. Çin'de Şanghay bileşik endeksi yatay seyretti.

- SPK, fiili dolaşım oranı ve pay sahipliğine ilişkin kararlarını açıkladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 1,79 değer kazanarak 14.405,25 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,57 düştü.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), fiili dolaşım oranı ve pay sahipliğine ilişkin kararlarını açıkladı. Buna göre Kurul, 11 Eylül 2026 gün sonundan itibaren borsada işlem gören ihraççıların sermayesindeki pay sahipliği bildirim yükümlülüğü sınırının yüzde 3 olmasına karar verdi.

Diğer taraftan doğrudan yüzde 3 ve üzeri paya sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tablo ile serbest fonlar dahil dolaylı yoldan yüzde 10 ve üzeri paya sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tablo, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından anlık güncellenecek.

Dolar/TL dünü 48,4600'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,4740'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD'de haftalık mortgage başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Erdal Bahçıvan, İSO Başkanlığına yeniden aday olmayacağını açıkladı

Capital Online

İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, düzenlediği basın toplantısında Odanın yaklaşan seçim süreci ve Türkiye ekonomisinin güncel görünümüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

26 Ekim'de gerçekleştirilecek İSO seçimlerinde yeniden aday olmayacağını açıklayan Bahçıvan, "İstanbul Sanayi Odası`nda uzun yıllar muhtelif görevlerimden sonra, 2013 yılında da Meclis üyelerimizin teveccühüyle yönetim kurulu başkanlığı sorumluluğunu üstlendim. Bu görev benim için büyük bir onur olduğu kadar aynı zamanda ağır da bir emanetti. Şimdi bu emaneti kendi irademle doğru olduğuna inandığım bir zamanda bırakma kararı aldım." diye konuştu.

İnsan hayatında bazı görevlerin var olduğunu, onlara sahip olunmadığını ve onların bir süreliğine taşındığını ifade eden Bahçıvan, "Makamların gerçek değeri ne kadar uzun süre tutulduklarıyla değil, hangi ilkelerle ve nasıl bırakıldıklarıyla ölçülür. Bugün içimde bir eksiklik değil, görevimi bütün gücümle yapmış, söylemem gereken sözü zamanında söylemiş ve bu değerli kuruma hizmet etmiş olmanın huzuru var. Bu nedenle bu karar bir vedadan çok, aynı zamanda bir teşekkürdür." şeklinde konuştu.

"Görev yıllarımız kolay yıllar değildi." diyen Erdal Bahçıvan, "Küresel finansal dalgalanmaları, kur şoklarını, ticaret savaşlarını, Kovid-19 salgınını, tedarik zinciri kırılmalarını, enerji krizini, savaşları, deprem felaketini, yüksek enflasyonu ve çok ağır finansman koşullarını birlikte yaşadık. Her krizde sanayici üretimi sürdürmeye, istihdamı korumaya ve ihracat pazarlarını kaybetmemeye çalıştı. Biz de İSO olarak sanayiciyi yalnız bırakmamak için hizmet kapasitemizi büyüttük, yeni şubeler, yeni çalışma alanları ve dönüşüm odaklı hizmetlerle Odamızı üyelerimize daha yakın hale getirdik." ifadelerini kullandı.

- "Hiçbir zaman umutsuzluk üretmedik"

Erdal Bahçıvan, yaptıkları en önemli işlerden birinin de İSO`yu sanayicinin değişen ihtiyaçlarına göre sürekli yenileyen ve dönüştüren bir kurum haline getirmek olduğunu vurgulayarak İSO'yu yalnızca Odakule'den hizmet veren bir kurum olmaktan çıkardıklarını söyledi.

2019 yılında hayata geçirdikleri İSO Akademi'yi klasik bir eğitim organizasyonunun ötesine taşıdıklarını belirten Bahçıvan, bugün burada mini MBA programlarından uzmanlık ve sertifika eğitimlerine, teknik yetkinliklerden yöneticilik programlarına son derece nitelikli bir eğitim verildiğini anlattı.

Bahçıvan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Eleştirirken ülkemizin iyiliğini düşündük. Destek verirken kurumsal bağımsızlığımızı koruduk. Hiçbir zaman umutsuzluk üretmedik, her sorunun yanına bir çözüm koyduk. Kamu, özel sektör, finans dünyası ve akademi arasında ortak aklın mümkün olduğuna inandık. İSO'nun sesini yalnızca yüksek değil, güvenilir kılmaya çalıştık. Bunu da başardığımıza inanıyorum.

Görev sürem boyunca Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, sanayicilerimizin sorunlarının çözümü için ihtiyaç duyduğumuz her zaman bana ve yönetimime destek oldular. Sayın Cumhurbaşkanımız başta olmak üzere, çözüm odaklı yaklaşımlarıyla sanayimizin sorunlarıyla yakından ilgilenen, görevde olan ve şu anda görevde olmayan tüm Bakanlarımıza, Bakan Yardımcılarımıza teşekkür ediyorum."

İSO Meclis Başkanı Ender Yılmaz'ın yaklaşan Oda seçimlerinde Başkan adayı olduğunu açıkladığını hatırlatan Bahçıvan, "Sayın Ender Yılmaz 2022 yılı Odamız seçimlerinde benim ve yönetim kurulundaki arkadaşlarımızın meclis başkanı adayı olmuştu. Çok güçlü bir destekle bu göreve seçilen kıymetli dostum Ender Yılmaz ile geçen 4 yıl boyunca saygı, sevgi, kardeşlik hukuku, çözüm odaklı bir yaklaşım eşliğinde birlikte çalışıyoruz. Değerli Ender Yılmaz'ın önümüzdeki dönem için yönetim kurulu başkanlığını İSO'nun ve camiamızın daha nitelikli ve öngörülebilir bir geleceği adına kıymetli buluyorum. Net bir şekilde vurgulamak isterim ki Odamız seçimlerinde kendisine gereken desteği vereceğiz." dedi.

İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, açıklamasının ardından "Orta Vadeli Plan (OVP) açıklandı. Sanayici olarak burada nasıl mesajlar aldınız?" şeklinde gelen soruya, "Bu OVP'de sanayiye dönük tespitler ve yaklaşımlar çok daha güçlü yapılmış vaziyette. Şunu net söylemeliyim ki Ankara'da hükümetimizde artık sanayiyi daha pozitif ayrıştırmak ve sanayiye dönük bakış açısında farklı birtakım modellerin önümüzdeki 3 yılın planları içerisine sokulması konusunda bir kararlılık var. Biz buna şahit olduk ve bununla ilgili ilk hamlelerde zaten finansman yoluyla adım adım hayatımıza girmeye başlıyor." şeklinde yanıt verdi.

Ak Lease, Emirates Islamic Bank ile 30 milyon dolar tutarında kredi sözleşmesi imzaladı

Capital Online

Ak Lease, uluslararası finansman kaynaklarını çeşitlendirme ve güçlendirme stratejisi doğrultusunda yeni bir iş birliğini daha hayata geçirdi. Emirates Islamic Bank P.J.S.C. ile imzalanan 30 milyon ABD doları tutarında kredi anlaşması, iki kurum arasında gerçekleştirilen ilk finansman işlemi olma özelliğini taşırken şirketin müşterilerine sunduğu  leasing yatırımlarının finansmanına kaynak sağlayacak.

Kredi anlaşmasını değerlendiren Ak Lease Genel Müdürü Eser Okyay, şunları söyledi: 

“Emirates Islamic Bank ile gerçekleştirdiğimiz bu ilk işlem, uluslararası finansman ağımızı genişletme hedefimiz açısından önemli bir kilometre taşıdır. Farklı coğrafyalardaki güçlü finans kuruluşlarıyla geliştirdiğimiz iş birlikleri sayesinde kaynak yapımızı çeşitlendirirken, müşterilerimize daha rekabetçi ve sürdürülebilir finansman çözümleri sunma kapasitemizi güçlendiriyoruz. Sağlanan 30 milyon dolar tutarındaki bu kredi, müşterilerimizin yatırımlarının finansmanında kullanılacak. Önümüzdeki dönemde de uluslararası finans kuruluşlarıyla yeni iş birlikleri geliştirerek reel sektörün yatırım ihtiyaçlarını desteklemeyi ve  Türkiye ekonomisine katkı sağlamayı sürdüreceğiz.”

Emirates Islamic Genel Müdür Yardımcısı Mohammad Kamran Wajid, kredi anlaşmasıyla ilgili şunları söyledi:

 

“Ak Lease ile giderek güçlenen iş birliğimizi pekiştirmekten memnuniyet duyuyoruz. Bu kredi, müşteriye özel tasarlanmış sınır ötesi finansman çözümleri oluşturma ve hayata geçirme konusundaki güçlü yetkinliklerimizi ortaya koyarken, büyüyen işletmelere verdiğimiz desteği de ortaya koymaktadır. Ak Lease ile iş birliğimiz, ortaklarımızın kendine özgü operasyonel ve fonlama ihtiyaçlarını derinlemesine anlayarak sürdürülebilir ve amaca yönelik büyümeyi destekleyen çözümler sunma konusundaki müşteri odaklı yaklaşımımızı ortaya koymaktadır.”

Almanya'da doğal gaz depolarında seviyenin azalması arz güvenliğini tehdit ediyor

Capital Online

Almanya Gaz Depolama Girişimi (INES) tarafından başkent Berlin'de yayımlanan son gaz senaryoları raporuna göre, ülkedeki depolama tesisleri eylül ayına yüzde 53 doluluk oranıyla girdi.

Son 15 yılın en düşük eylül ayı verisi olarak kayıtlara geçen bu oran, geçen yılın aynı döneminde yüzde 71 seviyesindeydi.

Raporda, kış sezonunun resmi başlangıcı kabul edilen 1 Kasım 2026'ya kadar teknik olarak yüzde 77'lik bir doluluk seviyesine ulaşılmasının hala mümkün olduğu ancak bunun için gelecek iki ayda, geçmiş üç ayın toplamından daha fazla gazın depolanması gerektiği vurgulandı.

Hürmüz Boğazı krizi depolamayı maliyetli hale getirdi

INES Genel Müdürü Sebastian Heinermann, konuya ilişkin değerlendirmesinde, piyasa oyuncularının gaz depolama iştahının azaldığına dikkati çekerek, "Tesislerde kapasitelerin rezerve edilmiş olması tek başına yeterli değil. Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasıyla tetiklenen yüksek gaz fiyatları ve yaz-kış fiyat makasının negatif seyretmesi piyasa katılımcıları için depolamayı ekonomik olarak cazip olmaktan çıkardı." ifadesini kullandı.

Heinermann, depolama maliyetlerinin düşürülmesini içeren acil bir önlem paketi çağrısında bulundu.

INES'in hassasiyet analizlerine göre, 1 Kasım'da ulaşılabilecek yüzde 77'lik bir doluluk oranı normal kış sıcaklıklarında arz güvenliğini sağlarken, dondurucu soğukların yaşandığı bir senaryoda yetersiz kalacak.

Aşırı soğuk hava dalgalarının oluşması durumunda, özellikle ocak ayında gaz arzında yüzde 25'i aşan açıklar meydana gelebilecek.

Hükümet ve enerji şirketleri arasında "arz güvenliği" trafiği

Öte yandan, Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı ise arz güvenliğine yönelik endişelerin yersiz olduğunu savunuyor.

Bakanlık, Norveç'ten boru hatlarıyla yapılan kesintisiz teslimatları ve yeni devreye giren sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminallerini gerekçe göstererek mevcut aşamada bir devlet müdahalesine ihtiyaç duyulmadığını açıkladı.

Çin'in ihracatı Ağustos'ta yüzde 25 arttı

Capital Online

Çin Gümrükler Genel İdaresi, Ağustos 2026 ayına ilişkin dış ticaret verilerini açıkladı. Buna göre ülkenin ihracatı ağustosta, yıllık bazda yüzde 25 artışla 401,4 milyar dolara, ithalatı ise yüzde 28,2 artışla 282,3 milyar dolara yükseldi.

Ağustosta 119 milyar dolara çıkan dış ticaret fazlası, temmuzdaki 112,5 milyar dolarlık fazlaya kıyasla belirgin artış kaydetti. Çin'in dış ticaret fazlası 4 aydır 100 milyar doların üzerinde seyrediyor.

Geçen ay Çin'in en büyük ticaret ortaklarından ABD'ye ihracatı yüzde 34,4, Güneydoğu Asya Uluslar Birliğine (ASEAN) yüzde 30,2 ve Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yüzde 6,6 arttı.

Çin'in ihracatı ocak ve şubat aylarında yüzde 21,8 artışla yıla iyi bir başlangıç yapmasının ardından, Orta Doğu'da başlayan savaşın ilk etkilerinin hissedildiği mart ayında yüzde 2,5 artışla yavaşlama işareti vermiş, ardından nisan ayında yüzde 14,1 artışla güçlü bir toparlanma göstermişti. Ülkenin ihracatı mayısta yüzde 19,4, haziranda yüzde 27 ve temmuzda yüzde 23,9 artışla güçlü ivmesini sürdürmüştü.

- İthalattaki artış da sürüyor

Ülkenin ithalatı da yıl başından bu yana artıyor. İthalattaki artışta küresel enerji ve ham madde fiyatlarındaki yükselişin etkisi görülüyor.

Çin'in ithalatı yılın ilk iki ayında yıllık yüzde 19,8 arttıktan sonra, savaşın etkilerinin görülmesinden itibaren martta yüzde 27,8, nisanda yüzde 25,3, mayısta yüzde 24,3, haziranda yüzde 36 ve temmuzda yüzde 27,5 artış kaydetmişti.

Japon yeninin değerlenmesi küresel piyasalar için risk olabilir

Capital Online

Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz artıracağına yönelik öngörülerin güçlenmesi ve Japonya'da kura müdahale olabileceği ihtimalinin artmasıyla yen, dolar karşısında değer kazandı.

Japonya'da temmuz ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık yüzde 1,9 ile Aralık 2025'ten bu yana en hızlı yükselişini kaydederken, ülke ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,4 ile öncü tahminlerin üzerinde büyüdü.

Ülkede enflasyonun hızlanmasının yanı sıra büyümenin de beklentilerin üzerinde gelmesiyle BoJ'un sıkı para politikasına gideceğine yönelik beklentiler güçlendi.

Orta Doğu kaynaklı jeopolitik gerginliklerin Hürmüz Boğazı'ndaki enerji tedariki riskini artırması, Japonya'da enflasyonist baskıların artmasına neden oldu.

Bu gelişmelerle dolar/yen paritesi 152,89'a gerileyerek 18 Şubat'tan bu yana en düşük seviyesine indi.

Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Japon para biriminde ani değerlenmenin arkasındaki temel itici gücün faiz artırım beklentilerindeki güçlenme olduğunu belirtti.

BoJ'un faiz artırımına gitmesinin piyasalarda tam fiyatlandığını ifade eden Kaymaz, "Bazı analistler ise seri faiz artırımlarına kapı aralanabileceğini belirtiyor ki bu sene iki toplantı daha var. Yaz ortasıyla kıyaslandığında para politikası beklentilerinin hızla sıkı tarafa doğru hareket ettiğini görüyoruz. Bu da para biriminde değerlenmenin önünü açıyor. Diğer taraftan nominal ücret zamlarının rekor seviyelerde artması, büyümenin nispeten canlı kalması gibi etkenler de faiz artırımlarını destekliyor." değerlendirmesinde bulundu.

Ancak para birimindeki ani değerlenmenin carry trade üzerinden hızlandığını dile getiren Kaymaz, Japonya'da kurumlar ve bireylerin düşük faiz ortamında ucuza borçlandığını, ardından da Avustralya doları, Yeni Zelanda doları ve Meksika pesosu gibi para birimleriyle gelişen ülke tahvil ve hisselerinde konumlandıklarını söyledi.

Kaymaz, bu konumlanmaya ayrıca istikrarlı veya zayıf bir para biriminin eşlik etmesi gerektiğini belirtti.

- 155 seviyesine kadar inmesi dolar/yen paritesindeki düşüşü hızlandırdı

Ancak son dönemdeki tersine hareketin, uzun yabancı varlık pozisyonlarının kapanmasıyla da sonuçlandığını ve bu durumun kurdaki düşüşü daha da hızlandırdığını belirten Kaymaz, dolar/yen paritesinde 155 seviyesinin de önemli eşiklerden biri olduğunu, bu eşik sonrasında kısa pozisyonların tasfiyesinin de hızlandığını ifade etti.

Bu durumun da yendeki değerlenmeyi hızlandıran başka bir faktör olduğunu vurgulayan Kaymaz, şunları kaydetti:

"Yen rallisi yüksek betalı yani piyasa koşullarına daha güçlü tepki veren para birimlerini, gelişen ülke tahvillerini ve hisse senetlerini birlikte aynı yöne doğru harekete geçirebiliyor ve portföy çeşitlendirme stratejilerini bozuyor. Japon yeni küresel varlıklar için ucuz fonlama kaynaklarından bir tanesi. Yenin değerlenmesinin devamı, faiz artışlarının başlaması gibi etkenler bu para biriminin, Japon piyasalarına doğru gelmesine yol açabilir ki bu da öncelikle oynaklık açısından küresel piyasaları tehdit eden başka bir unsur olarak sayılabilir."

10 soruda deri ve deri mamullerinde son tablo

Capital Online

2023, 2024 ve 2025`te ihracatı gerileyen sektörde 2026`nın ilk aylarında da düşüş trendi sürüyor. Buna karşın sektörün kilogram başına ihracat değeri artıyor. 2024`te 11,82 dolar olan bu rakam 2026`nın ilk 5 ayında 15,40 dolara ulaştı. ABD başta olmak üzere alternatif pazarlarda yakalanan büyüme ve yüksek katma değerli ürünlere yönelim sektörün yeniden toparlanmasına dair umutları artırıyor.

Hande Yavuz Çalık / hyavuz@capital.com.tr
Capital Dergisi / Ağustos 2026

İstanbul Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği (İDMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Güven Karaca ile sektörün son 2 yıldaki zorlu sürecini, rekabet gücünü yeniden kazanmak için atılması gereken adımları ve önümüzdeki döneme ilişkin beklentileri konuştuk.

Deri ve deri mamulleri sektörü 2025`te yaklaşık yüzde 5 ilave düşüşle 1,44 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu gerilemenin temel nedeni nedir?

Son 2 yılda yaşadığımız gerilemenin temelinde iki ana etken var: Küresel talep daralması ve üretim maliyetlerindeki artış. Avrupa`da artan enflasyon, faiz politikaları ve tüketici harcamalarındaki yavaşlama siparişleri olumsuz etkiledi. Sorun üretim maliyetlerimizin kur artışının çok üzerinde yükselmesinden kaynaklanan marj ve üretim ortamı baskısı. 2020 üretici fiyatları, imalat ve iş gücü maliyetleri yaklaşık 11-14 kat artarken döviz kurundaki artış bu seviyelerin belirgin şekilde altında kaldı. İşçilik maliyetlerinin üretim maliyetleri içerisindeki payının hızla yükselmesi, rekabet gücümüzü zayıflatan temel unsurlardan biri oldu. Dolar kurundaki artışın enflasyonun gerisinde kalması ve yüksek finansman maliyetleri de bu tabloyu ağırlaştırdı. Talep tarafındaki daralmanın maliyet ve finansman baskısıyla birleşmesi, ihracat rakamlarımıza doğrudan yansıdı.

Sektörün diğer ihracatçı sektörlerden negatif ayrışmasının nedeni nedir?

Avrupa`daki ekonomik durgunluk ve tüketici güvenindeki gerileme, bizi birçok sektörden daha fazla etkiliyor. Diğer taraftan iç pazarda tüketim devam ederken bu talebin önemli bir kısmı ithalatla karşılandı. Dolayısıyla hem ihracatta gerileme hem ithalatta artış yaşadık.

Sektörün dış açığı 2024 sonunda 1 milyar doların üzerine çıktı. Bu tabloyu tersine çevirmek için hangi adımlar atılmalı?

Enflasyonla paralel hareket eden kur politikası, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve ihracatçıya yönelik desteklerin artırılması kritik önem taşıyor. Bunun yanında yerli üretimin korunması, kayıt dışılıkla mücadele edilmesi ve yüksek katma değerli ürünlere yönelik dönüşümün hızlandırılması gerekli. Sektör tasarım, markalaşma ve sürdürülebilir üretim alanlarında desteklendiği takdirde dış ticaret dengesinin yeniden pozitife dönmesi mümkün.

Avrupa`da talep daralması Türk deri ihracatını ne ölçüde etkiledi?

Avrupa Birliği, sektörümüzün ihracatından yaklaşık yüzde 40 pay alarak hala en büyük pazarımız konumunda. Bu nedenle bölgedeki ekonomik yavaşlama bizi doğrudan etkiledi. Özellikle moda ve lüks tüketime yönelik harcamaların ertelenmesi siparişlerde düşüşe neden oldu. Bu tabloda dikkat çekici nokta, dünya genelinde orta gelir grubunun giderek erimesi. Buna karşılık ABD, Körfez ülkeleri ve bazı Asya pazarlarında yeni fırsatlar yakalamaya çalışıyoruz.

Ayakkabı, saraciye, deri konfeksiyon ve tabakhane alt sektörleri arasında hangileri büyüyor, hangileri küçülüyor?

Ayakkabı ihracatımız yüzde 12,7 gerileyerek 328,3 milyon dolara, saraciye ihracatımız yüzde 7 düşüşle 95,6 milyon dolara geriledi. Buna karşılık deri giyim ve kürk giyim grubunda yüzde 2,8`lik, yarı işlenmiş-bitmiş deri ve işlenmiş kürkte ise yüzde 1,3`lük artış kaydettik. Bu da markalaşma, tasarım ve nitelikli üretim odaklı ürünlerin küresel dalgalanmalara karşı daha dirençli olduğunu gösteriyor.

Sektörün kilogram başına ihracat değeri 2024 yılında 11,82 dolara yükseldi. Katma değer tarafında ilerleme yaşanırken toplam ihracatın gerilemesini nasıl yorumluyorsunuz?

Kilogram başına ihracat değerimiz 2026 yılının Ocak-Mayıs döneminde 15,40 dolara ulaştı. Türkiye geneli ihracatın kilogram başına ortalama değeri 1,85 dolar iken sektörümüzün bu ortalamanın yaklaşık 8 katı bir birim değere sahip olması, ürettiğimiz ürünlerin katma değerinin ne kadar yüksek olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Saraciyede kg başına 17,30 dolar, mamul deride (tabakhane) 13,34 dolar, ayakkabı aksamlarında 8,25 dolar ve ayakkabıda 5,58 dolar, deri ve kürk konfeksiyon grubunda ise birim değer 161,91 dolar seviyesine çıktı. Nitekim, en yüksek katma değer yarattığımız pazarlardan biri olan ABD`ye ihracatımızda birim ihracat değeri kg başına 46 doların üzerine çıkıyor. Toplam ihracattaki gerilemenin temel nedeni ise hacim kaybı.

Son 2 yılda üretim, istihdam ve kapasite kullanım oranlarında nasıl bir değişim yaşandı?

Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler kapasite kullanımında düşüş yaşadı. Nitekim deri ve deri mamulleri, imalat sanayi içinde kapasite kullanım oranı en düşük sektör konumunda olmaya hala devam ediyor. İstihdam tarafında da yeni işe alımların yavaşladığını görüyoruz.

Özellikle Çin, Vietnam ve Hindistan ile rekabette hangi alanlarda zorlanıyorsunuz?

En büyük dezavantajımız maliyet artışlarının döviz kurundaki artıştan daha hızlı gerçekleşmesi ve buna eklenen yüksek faizle finansman maliyetleri. Yüksek faiz de işletmelerin finansman yükünü artırarak rekabet gücünü zayıflatıyor. Çin, Vietnam ve Hindistan gibi ülkeler finansmana erişimde son yıllarda ciddi bir artış ve kolaylaşma yaşadı. Bu ülkelerde çok daha düşük işçilik, girdi ve ölçek maliyetleriyle üretim yapabiliyor.

ABD pazarında 2025`in ilk çeyreğinde yüzde 32`lik ihracat artışı yakalandığı açıklandı. ABD, sektör için yeni büyüme motoru olabilir mi?

Dünyanın en büyük ithalatçısı olan ABD pazarının deri konfeksiyon ürünlerinde Türk şirketlerinin önemli bir konumu bulunuyor. ABD`nin yanı sıra Kanada, Körfez ülkeleri, Japonya ve Güney Kore gibi yüksek gelir grubuna sahip pazarlar da öncelikli hedeflerimiz arasında yer alıyor.

2026`nın geri kalanında ihracat, üretim ve istihdam tarafında beklentiniz nedir? Sektörün yeniden 1,5 milyar doların üzerine çıkması için hangi koşulların oluşması gerekiyor?

Küresel talepte toparlanma, faizlerde düşüş ve üretim maliyetleri üzerindeki baskının azalması halinde sektörümüz yeniden büyüme trendine girebilir. Bu süreçte sektörel ticaret ve özel nitelikli alım heyetleri gibi pazarlama ve alıcı buluşturma faaliyetlerini yoğunlaştırmamız, yeni pazarlara ve nitelikli alıcılara erişimimizi hızlandırarak ihracatı yeniden yukarı taşıyacak en önemli kaldıraçlardan biri olacak. 2026 yılının başından bu yana 10 ülkeden 24 yabancı alıcıyı ülkemizde ağırlayarak 200`e yakın ihracatçı şirketimizle 500`ü aşan ikili iş görüşmesi gerçekleştirdik. Rekabetçiliğimizi yeniden güçlendirecek koşullar oluştuğunda sektörümüzün yeniden 1,5 milyar dolar seviyesinin üzerine çıkacağına inanıyoruz.

Anket sonucu: 17 ekonomistin yıl sonu cari açık tahmini belli oldu

Capital Online

AA Finans'ın Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından 11 Eylül Cuma günü açıklanacak "Temmuz 2026 Ödemeler Dengesi İstatistikleri"ne ilişkin beklenti anketi, 17 ekonomistin katılımıyla sonuçlandı.

Ankete göre ekonomistler, cari işlemler hesabının temmuzda 582,3 milyon dolar fazla vereceğini öngördü. Ekonomistlerin temmuz ayı için cari işlemler hesabı beklentileri, 200 milyon dolar açık ile 1,3 milyar dolar fazla arasında yer aldı.

Ekonomistler, cari işlemler hesabının bu yıl ise 51 milyar 54 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Ankete katılan ekonomistlerin bu yıl için cari açık beklentisi 45 milyar dolar ile 55 milyar dolar arasında yer aldı.

Türkiye'nin cari işlemler hesabı, haziranda 4 milyar 194 milyon dolar açık verirken yıllıklandırılmış cari açık 38,9 milyar dolar olmuştu.

Asya Altyapı Yatırım Bankasından Türkiye'deki teknoloji yatırımına 75 milyon dolarlık finansman

Capital Online

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, Dünya Bankası Grubu kuruluşu Uluslararası Finans Kurumu (IFC) ile ortak finanse edilecek proje kapsamında kurulacak tesis, GRT'nin Çin dışındaki ilk üretim üssü olacak.

Enerji tasarruflu cam filmleri, karbondioksit ve uçucu organik bileşiklerin emilimine yönelik malzemeler ile boya koruma filmlerinin üretileceği tesisin, endüstriyel emisyonların azaltılmasına katkı sağlaması ve düşük emisyonlu ileri malzemelerin gelişmekte olan pazarlarda kullanımını desteklemesi hedefleniyor.

Yatırımla yerel üretim kapasitesinin artırılmasının yanı sıra Türkiye'nin Avrupa, Asya ve çevre pazarlarını birbirine bağlayan bölgesel bir üretim merkezi olarak konumunun güçlendirilmesi amaçlanıyor.

- "Banka, son 10 yılda tüm üyeleri arasında en büyük ikinci yatırımını Türkiye'de gerçekleştirdi"

Asya Altyapı Yatırım Bankası Başkan Yardımcısı Ajay Bhushan Pandey, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Türkiye'nin Asya Altyapı Yatırım Bankası'nın çok önemli bir ortağı olduğunu belirterek, Türkiye'nin bankanın kurucu üyelerinden biri olduğunu dile getirdi.

Bankanın son 10 yılda tüm üyeleri arasında en büyük ikinci yatırımını Türkiye'de gerçekleştirdiğini dile getiren Pandey, "Yatırım yaptığımız yaklaşık 40 proje ve 9 milyar dolar tutarında bir hacimden bahsediyoruz. Hazırlık aşamasında olan daha pek çok proje de bulunuyor. Portföyümüzde en büyük yatırımımız Hindistan`da, hemen ardından ikinci sırada Türkiye geliyor. Kişi başına düşen yatırım miktarına baktığınızda Türkiye birinci sırada yer alır." dedi.

Pandey, Türkiye'de kamu, özel sektör ve yerel finans kuruluşları aracılığıyla gerçekleştirilen yatırımların olduğunu aktararak, "Türkiye`deki birçok kalkınma bankasıyla ortaklık kurduk, ayrıca Türk bankalarının ihraç ettiği tahvillere katılım sağladık. Çok çeşitli finansal araçlar kullanıyoruz." ifadelerini kullandı.

- "Gelecek yıllarda çok daha fazlasını başarabileceğimizi öngörüyorum"

Ajay Bhushan Pandey, hem kamu sektöründe hem de özel sektörde Türkiye'nin altyapı gelişimine katkı sağlama kararlılığını sürdürdüğünü kaydederek, Türkiye`de daha fazla proje hayata geçirmek ve daha fazla finansman sağlamak için büyük bir potansiyel olduğuna işaret etti.

Projeler için finansmanı doğrudan kendilerinin sağlayabileceği gibi çok taraflı kalkınma bankalarıyla veya Türkiye içindeki kalkınma finansmanı kuruluşlarıyla işbirliği yaparak da organize olabileceklerini ifade eden Pandey, "Gelecek yıllarda geçmişte yaptıklarımızdan çok daha fazlasını başarabileceğimizi öngörüyorum." diye konuştu.

Pandey, bankanın mevcut portföyünün enerji, ulaştırma, atık yönetimi, kentsel gelişim ve iklim direnci alanlarında yoğunlaştığına dikkati çekerek, "Sürdürülebilir şehirler, elektrifikasyon ve sıfır atık alanlarında daha da büyümek istiyoruz. Türkiye için onaylanmış bir jeotermal projemiz de mevcut." açıklamasını yaptı.

Mevcut jeopolitik durum nedeniyle her ülkenin kendi enerji güvenliğini sağlama arayışında olduğunu kaydeden Pandey, "Enerji güvenliğinden bahsettiğinizde yenilenebilir enerji ve elektrifikasyon, bu politikanın ayrılmaz birer parçası haline gelir." ifadelerini kullandı.

- "Banka, Türkiye'de gelecek birkaç yıl içinde daha da fazlasını yapmayı hedefliyor"

Ajay Bhushan Pandey, bankanın çok güçlü bir portföye sahip olduğunu belirterek, Türkiye'de gelecek birkaç yıl içinde daha da fazlasını yapmayı hedeflediklerini vurguladı.

Türkiye'deki proje portföylerinin oldukça dinamik olduğuna dikkati çeken Pandey, "Bizim açımızdan 'Türkiye`de yalnızca şu kadar sayıda projeyi finanse ederiz' gibi bir sınırlama ya da üst sınır söz konusu değil. Türkiye hükümetiyle birlikte fizibilitesi yüksek, kaliteli projeler tespit ettiğimiz sürece bunları finanse ederiz. Şayet 10 iyi proje belirlersek, önümüzdeki birkaç yıl içinde bu 10 projenin tamamını finanse etmeye çalışırız." ifadelerini kullandı.

Pandey, altyapı geliştirirken aynı zamanda iklim sorununa da çözüm üretmek zorunda olunduğuna işaret ederek, "Dolayısıyla yeşil altyapı ve altyapı finansmanı hayati önem taşır. Önümüzdeki yıllarda Asya altyapısının ihtiyaç duyacağı kaynak ile mevcut sermaye arasında devasa bir finansman açığı bulunuyor." dedi.

Çok taraflı kalkınma bankalarının (MDB) rolünün son derece kritik olduğuna dikkati çeken Pandey, şu değerlendirmelerde bulundu:

"MDB'ler, gerek kendi bilançoları üzerinden gerekse çeşitli finansal enstrümanlar aracılığıyla özel sermayeyi harekete geçirerek bu açığın kapatılmasına yardımcı olabilir. MDB'ler, projelerin tespit edilip finanse edilebilir nitelikte yapılandırılmasına katkı sunar. Böylece projelerin çok taraflı kalkınma bankalarından, özel sermayeden veya kredi iyileştirme ve garanti mekanizmaları gibi farklı enstrümanlardan finansman temin etmesi mümkün hale gelir."

Piyasalarda gün ortası: Borsa, döviz ve altında son durum ne? (8 Eylül 2026)

Capital Online

Dün günü 14.151,59 puandan kapatan BIST 100 endeksi, güne 0,22 puan artışla 14.151,80 puandan başladı. Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 49,15 puan ve yüzde 0,35 azalışla 14.102,43 puana geriledi.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.087,44, en yüksek 14.159,18 puanı gördü.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 0,45, teknoloji endeksi yüzde 1,63 ve mali endeks yüzde 0,22 değer kaybederken sanayi endeksi yüzde 0,30 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 54'ü yükselirken 41'i düştü, 5'i yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Sasa Polyester, Türkiye İş Bankası (C), Tüpraş, Akbank ile Türk Hava Yolları oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 402 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,37, bileşik getirisi yüzde 39,68 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1614, sterlin/dolar paritesi 1,3529 ve dolar/yen paritesi 153,9 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 48,4598 liradan, avro 56,3201 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,1 azalışla 4 bin 402 dolardan, Londra'da kasım vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 1,65 artışla 98,6 dolardan işlem görüyor.

ABD'nin enerji güvenliği kritik mineraller etrafında yeniden şekilleniyor

Capital Online

AA muhabirinin Uluslararası Enerji Ajansı'nın Dünya Enerji Görünümü 2025 raporu ve uluslararası sektör raporlarından derlediği bilgilere göre, teknoloji ve endüstrinin geleceğini şekillendiren ve tedarik riski yüksek olan "kritik mineraller" ve 17 özel elementten oluşan "nadir toprak elementleri" ABD başta olmak üzere birçok ülkenin ajandasında ön sıralarda yer alıyor.

Bakır, lityum ve grafit gibi enerji dönüşümü, savunma sanayisi ve yapay zeka teknolojileri açısından önem taşıyan kritik minerallerin işlenmesi ve rafinajının büyük ölçüde yurt dışında gerçekleştirilmesi, ABD'nin tedarik zincirlerindeki dışa bağımlılığını artırıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, kritik mineralleri ekonomik bir ham madde meselesinin ötesinde, ülkenin ulusal güvenliği, savunma sanayisi ve Çin'e olan stratejik bağımlılığının azaltılması açısından kritik bir alan olarak değerlendiriyor.

Bu süreçte özellikle Çin'in kritik minerallerin küresel tedarik zincirlerindeki güçlü konumu, ABD'de kritik malzemelerin tedarik güvenliğinin güçlendirilmesine yönelik iki partili girişimleri hızlandırıyor.

Trump, geçen yıl göreve başlarken ilan ettiği Ulusal Enerji Acil Durumu'nda, ABD'nin enerji ve kritik mineraller alanındaki üretim, işleme, rafinaj ve altyapısının ülkenin ihtiyaçlarını karşılama konusunda "fazlasıyla yetersiz" olduğunu söylemiş ve kritik mineralleri enerji güvenliği, imalat, ulaşım, tarım ve savunmayla ilişkilendirmişti.

ABD yönetimi, kritik minerallerin madenciliğinden işlenmesine ve geri dönüşümüne kadar uzanan tedarik zincirlerini ülke içinde yeniden yapılandırmayı ve böylece savunma sanayisinden yapay zeka teknolojilerine kadar stratejik sektörlerin ihtiyaç duyduğu malzemelerin güvenliğini sağlamayı amaçlıyor.

- Trump, nadir toprak elementleri için stratejik ortaklık peşinde

Trump yönetimi, nadir toprak elementleri ve kritik mineraller konusunda Çin'in küresel tekelini kırmak amacıyla birçok ülke ile aktif şekilde hem stratejik ortaklıklar kuruyor hem de derin işbirlikleri yürütüyor.

ABD'nin Ukrayna'ya mali desteğinin karşılığında Trump, Kiev'in nadir toprak elementlerine ve diğer minerallerine erişim sağlayacak anlaşma yapılmasını istediğini söylemiş ve "Onların nadir topraklarını ve diğer şeyleri" istediğini belirtmişti.

Ukrayna minerallerine ilgisinin arkasındaki önemli nedenlerden biri, kritik mineraller ve nadir topraklarda Çin'in hakimiyetine karşı alternatif tedarik kaynakları oluşturmak olarak ortaya çıktı.

ABD ile Ukrayna arasında imzalanan anlaşma, iki ülkenin gelecekteki doğal kaynak projelerinde ekonomik pay ve stratejik erişim sağladı. Ancak anlaşma yalnızca nadir toprakları değil, geniş bir yelpazede yer altı kaynaklarını da kapsadı.

- ABD, kritik mineral ve nadir toprak elementleri için altyapı tazeliyor

Trump yönetimi, Alaska'daki Ambler Road projesini yeniden canlandırarak kritik mineral yataklarına erişimin önünü açtı. Yönetim bunu ulusal güvenlik, ekonomik büyüme ve yabancı kaynaklara bağımlılığın azaltılmasıyla ilişkilendirdi.

Trump, Avustralya ile kritik mineraller ve nadir topraklar konusunda yapılan anlaşmayı "fırsatları bir üst seviyeye taşımak" ve "bu fırsatları değerlendirmek" şeklinde niteledi.

Bu süreçte uluslararası kamuoyunu şaşırtan açıklamalar yapan Trump, ABD'nin Grönland'a sahip olması gerektiğini belirtti.

Burada dikkat çekici nokta, Trump'ın gerekçeyi özellikle kritik mineraller değil, ulusal güvenlik olarak sunmasıydı. ABD, Grönland'a "ulusal güvenlik nedeniyle" ihtiyacı olduğunu söyledi.

Trump, bu yıl şubatta Oval Ofis'te ABD'nin ilk Stratejik Kritik Mineraller Rezervi'nin oluşturulduğunu açıkladı. Rezervi acil durumlarda sivil kullanım için kritik minerallerin stoklanması olarak tanımladı.

Trump, federal kurumların kritik mineraller ve diğer stratejik malzemelerde ABD kaynaklı tedarike yönelmesini istedi ve Truth Social hesabından "Tüm Federal Kurumlar Amerikan Malı Satın Almalı-Bahane yok!" paylaşımında bulundu.

Tüm bunlara ek olarak, Trump Çin'in fiyatlama ve arz üzerindeki hakimiyetine karşı batılı ülkeler arasında kritik mineral ticaret bloğu oluşturma fikrini ilerletti. Planın odağında lityum, kobalt, nadir topraklar, antimon, grafit ve tungsten gibi mineraller bulunuyor.

- Geniş kapsamlı ortaklıklar artıyor

Trump, kritik mineraller ve geri kazanılabilir kritik malzemelerin ABD ulusal savunması için gerekli olduğunu belirten başkanlık kararını imzaladı. Ticaret Bakanlığına gerektiğinde bu malzemelerin ihracatını kısıtlama yetkisi verildi. Trump yönetimi kritik mineraller ve batarya projelerine 3 milyar dolarlık yatırım açıkladı.

Trump'ın yaklaşımı, özellikle Çin'e bağımlılığı azaltmak ve savunma sanayisinin ihtiyaç duyduğu malzemelerin ABD'de üretilmesini sağlamak üzerine kuruldu.

Çin'in küresel kritik mineral ve nadir toprak elementleri tekelini kırmayı hedefleyen ABD Başkanı Donald Trump, uluslararası sahneyi yeniden şekillendirecek çok uluslu tedarik ortaklıkları için düğmeye bastı.

Avustralya, Japonya, Güney Kore, Singapur ve İsrail gibi müttefiklerin katılımıyla "Pax Silica" koalisyonunu hayata geçirdi.

"Önce Amerika" doktrinini ham madde diplomasisine uyarlayan Beyaz Saray, finansman gücünü kullanarak kritik mineral arzını garantiye alacak bir dizi ikili anlaşmaya da imza attı. Bu kapsamda Güneydoğu Asya ülkelerinden Suudi Arabistan'a, maden işletmesinden mıknatıs üretimine uzanan geniş kapsamlı tedarik zinciri ortaklıkları kuruldu.

Ukrayna ile yapılan ve ülkenin stratejik yer altı kaynaklarına ABD'ye öncelikli erişim tanıyan pakt ise Washington'ın jeopolitik hamlelerini pekiştirdi.

Trump, sadece ABD'nin yerli üretimini artırmakla kalmayıp, ülkenin finansman gücünü (EXIM ve DFC bankaları vasıtasıyla) kullanarak kapsamı ve coğrafyası geniş mineral ortaklığı ağı inşa ediyor.

Vergi ihbarları için yapay zeka destekli sistem hayata geçirilecek

Capital Online

AA muhabirinin 2027-2029 dönemini kapsayan OVP'den derlediği bilgiye göre kayıt dışılıkla mücadele ve denetimlerde etkinliğin artırılması amacıyla çalışmalar yoğunlaşacak.

Bu kapsamda, kayıt dışılıkla mücadele kararlılıkla sürdürülecek, dijital dönüşümün sunduğu imkanlardan yararlanılarak denetim süreçlerinin etkinliği güçlendirilecek.

Kayıt dışılıkla mücadele, yapay zeka, büyük veri gibi teknolojik imkanlarla desteklenen risk analizi faaliyetleri ve tüm ilgili tarafların etkin katılımıyla yürütülecek, vergisel hatalar asgari düzeye indirilecek.

Büyük veri üzerinde uygun analiz teknikleri kullanılarak sektörel, finansal ve tematik risk analizi ve değerlendirme çalışmaları yapılacak, çalışma sonuçları ilgili kurum ve kuruluşlarla paylaşılacak.

Prim tabanını genişletmek üzere kayıt dışı istihdam ve ücretle mücadelede veri analizine dayalı risk odaklı denetim faaliyetleri artırılacak.

Öte yandan kayıt dışı ekonominin ölçülmesine, vergi açığının hesaplanmasına ve politika geliştirme süreçlerini destekleyecek analiz altyapısının güçlendirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülecek.

Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede en önemli veri kaynaklarından biri olan vergi ihbarları için yapay zeka destekli ve bilişsel karar üretimine dayanan İhbar İşleme Sistemi (VDK-İHS) Projesi hayata geçirilecek.

Yeni sistemlerle kayıt dışılık ve vergi kayıp kaçağı azaltılacak

Dijital ekonomi ve yeni iş modelleri kapsamında ortaya çıkan yeni iktisadi faaliyetlerin kavranmasını ve kayıt altına alınmasını destekleyen uygulamalar geliştirilecek.

Vergi denetiminde vergiye tabi işlemlerin doğruluğunun tespitinde üçüncü taraf idari verilerden yararlanılacak. Vergi tabanının genişletilmesi ve vergide adaletin güçlendirilmesi amacıyla riskli görülen sektörler ve mükellefler nezdinde farklı denetim teknikleri kullanılacak.

Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS), Kıymetli Maden Takip Sistemi (KMTS), İnşaat Demiri İzleme Sistemi (İDİS), Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS) ve Bandrollü Ürün İzleme Sistemi (BÜİS) gibi yüksek teknolojili ve güvenli izleme yapıları sayesinde kayıt dışılığın ve vergi kayıp kaçağının azaltılması sağlanacak.

Organize vergi kaçakçılığıyla mücadele soruşturmalarının etkin yürütülmesi amacıyla kurumlar arası işbirliği güçlendirilecek.

Gayrimenkullerin gerçek değerleri üzerinden işlem yapılmasını sağlayacak çalışmalara devam edilecek. Vergi denetiminde Dijital Uyum Projesi (VDK-DUYU) kapsamında çalışmalar yürütülecek.

Risk Analiz Sistemi (VDK-RAS) çerçevesinde mükellef analizi ve seçimi yapılarak vergi denetimleri sürdürülecek. Mükelleflerin yıllık gelirlerinin kavranması ve doğru şekilde beyanı için hasılat denetimlerine devam edilecek.

Türk lirası mevduatın payını artırma politikaları sürdürülecek

Capital Online

AA muhabirinin 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'dan (OVP) derlediği bilgilere göre, küresel belirsizlik ve jeopolitik risklere bağlı olarak uluslararası finans piyasalarında aşırı oynaklıkların görüldüğü 2026 yılında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından dezenflasyon sürecinde politika faizini destekleyici bir araç olarak kullanılan makroihtiyati politika adımlarıyla Türk lirasına geçiş teşvik edildi ve kredi büyümesinin enflasyonla uyumlu seviyelerde seyretmesi sağlandı.

Bu çerçevede, ocak ayında yabancı para (YP) kredilere ilişkin büyüme sınırı sıkılaştırılırken tüketici kredili mevduat hesaplarının (KMH) limitleri için de büyüme sınırı getirildi.

Martta, kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasında istisna edilen kredilerin kapsamı daraltıldı. Mayıs sonunda ise tüketicilere kullandırılan ihtiyaç ve taşıt kredileri ile KMH limitleri ve Türk lirası ticari krediler için kredi büyüme sınırları düşürüldü. YP kredilere ilişkin büyüme sınırının düşürülmesinin etkisiyle kur etkisinden arındırılmış yıllıklandırılmış YP ticari kredi artışı 28 Ağustos itibarıyla yüzde 11,2 seviyesine geriledi. Ayrıca ocakta TL cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışından kullanılan krediler için zorunlu karşılık oranları artırıldı.

Program döneminde kredi faizleri, TCMB'nin politika adımlarıyla uyumlu hareket etti. Fonlama maliyetlerindeki artış hem ticari hem de bireysel kredi faiz oranlarına yansıdı. Ticari kredi kompozisyonu, YP kredi büyümesindeki kısıtların etkisiyle Türk lirası lehine gelişti. Sıkı finansal koşulların etkisiyle reel sektörün borçluluğu ve finansal kaldıraç oranı tarihi ortalamalarının altında kalırken YP krediler büyük ölçekli firmalarda yoğunlaştı.

Makroihtiyati düzenlemeler hanehalkı borçluluğunu da dengelerken bireysel kredi kartı ve KMH büyümesi yavaşladı. Hanehalkı varlıklarında TL mevduat tercihi öne çıkarken değerli metal fiyatlarındaki hızlı yükseliş, YP mevduat kompozisyonunda kıymetli maden hesaplarının payının artmasına neden oldu.

Bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı, Temmuz 2026 itibarıyla geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,2'den yüzde 2,9'a yükseldi ancak tarihi ortalamasının altında seyretmeye devam etti. Söz konusu yükselişte küçük ve orta büyüklükteki işletme (KOBİ) kredileri, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarının alacak bakiyesindeki artış etkili oldu.

Ocak 2026 itibarıyla kredi kartları ve ihtiyaç kredilerine yeniden yapılandırma imkanı getirildi. Takipteki alacaklar için ayrılan yüksek karşılık oranları ve bankaların güçlü sermaye yapısı, finansal istikrara yönelik riskleri sınırlandırdı.

Bankacılık sektörünün istikrarlı karlılık yapısı, sermaye yeterliliğini destekleyen en önemli unsur olmaya devam ederken Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamasında kullanılan geçici esneklikler 2026 yılı itibarıyla sonlandırıldı.

Aralık 2025 itibarıyla yüzde 19,7 seviyesinde bulunan sektör SYR'si, söz konusu düzenlemelerin de etkisiyle Ocak 2026 itibarıyla yüzde 16,8'e geriledi ve Temmuz 2026 itibarıyla yüzde 16,6 seviyesinde gerçekleşti. Söz konusu rasyo, Basel kriterlerine göre belirlenen yüzde 8'lik yasal alt sınırın ve BDDK'nin yüzde 12 olarak belirlediği hedef oranın üzerinde seyretmeye devam ediyor.

Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkış stratejisi çerçevesinde, 23 Ağustos 2025 itibarıyla gerçek kişiler için hesap açma ve yenileme işlemleri sonlandırıldı. Karar sonrası 9,6 milyar dolar seviyesinde bulunan gerçek kişi KKM bakiyesi, Ağustos 2026'da tamamen sıfırlandı.

Tüzel kişiler için 15 Şubat 2025 itibarıyla hesap açma ve yenileme işlemleri sonlandırıldı ve tüzel kişi KKM bakiyesi, 2025 yılı ağustos ayındaki 200 milyon dolar seviyesinden Aralık 2025 itibarıyla sıfıra indi.

Bu kapsamda, Ağustos 2023'te toplam mevduat içinde yüzde 26,2 paya ulaşan KKM bakiyesi tasfiye edilirken KKM'nin Türk lirasını teşvik edici rolü çerçevesinde TL cinsi mevduatın toplam mevduat içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5'e yükseldi.

Türk lirası cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek

OVP'ye göre, Türk lirası cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek, kredi büyümesine yönelik para politikasıyla uyumlu politikalar sürdürülecek, yatırım ve ihracata yönelik faaliyetlerde finansman koşulları iyileştirilecek.

Yabancı para mevduatın cazibesinin azaltılması, Türk lirası mevduatın payının artırılması ve vadesinin uzatılmasına yönelik politikalar uygulanmaya devam edilecek. Cari işlemler dengesini ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek amacıyla yatırım ve ihracata yönelik faaliyetlerde finansmana erişim koşulları iyileştirilmeye devam edilecek.

İç talebi dengelemek, enflasyon beklentilerini çıpalamak ve cari işlemler açığını azaltmak amacıyla bireysel krediler ve hedefli olmayan ticari kredilerde para politikası duruşunu destekleyici politikalar uygulanmaya devam edilecek.

Finansal sektör düzenlemeleri, uluslararası standartlara uyum ile sektörde yaşanan yeni gelişmeler gözetilerek geliştirilecek. Basel III Final (Basel IV) düzenlemesine uyum sağlanması amacıyla, AB mevzuatı da göz önünde bulundurularak bankaların kamuya açıklama yükümlülükleri ile ilgili mevzuatta gerekli değişiklikler yapılacak ve uygulamaya geçirilecek.

Tasarruf finansman şirketlerinin faaliyetlerine ilişkin süreçlerin sağlıklı sürdürülmesi, dengeli bir şekilde büyümelerinin sağlanması ve müşterilerin menfaatlerinin korunması amacıyla düzenlemeler yapılmaya devam edilecek.

Düzenlemelerin sadeleştirilmesi çalışmalarına devam edilerek finansal sektörün aracılık faaliyetlerini etkin bir şekilde sürdürmesi sağlanacak. Uluslararası iyi uygulamalara uyum sağlanması amacıyla bankaların kurumsal yönetim ilkeleri ile iç sistemleri ve içsel sermaye değerlendirme süreçlerine ilişkin ilgili mevzuatta değişiklikler yapılacak.

Kalkınma bankacılığının yeniden yapılandırılması ve etkinliğinin artırılması için mevzuat altyapısı ve organizasyon yapısı güçlendirilecek.

İSO Türkiye İhracat Pazarları İklim Endeksi Ağustos'ta 52,7'ye yükseldi

Capital Online

Türkiye imalat sektörünün ana ihracat pazarlarındaki faaliyet koşullarını ölçen İSO Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi'nin ağustos sonuçları açıklandı.

Endekste eşik değer olan 50'nin üzerinde ölçülen tüm rakamlar ihracat ikliminde iyileşmeye, 50'nin altındaki değerler ise bozulmaya işaret ediyor.

Buna göre temmuzda 52,2 olan İSO Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi, ağustosta üst üste dördüncü ay artış kaydederek 52,7'ye yükseldi.

Son veriler, ihracat pazarlarında talep koşullarının aylık bazda güçlü bir şekilde iyileştiğine ve bu iyileşmenin Mayıs 2024'ten bu yana en belirgin düzeyde gerçekleştiğine işaret etti.

- "ABD'de üretim ağustosta güçlü artış kaydetti"

ABD'de üretim ağustosta güçlü artış kaydederken söz konusu artış, son 52 ayın en yüksek hızına ulaştı. ABD, Türk imalat sektörü ihracat pazarının yaklaşık yüzde 6'sını oluşturuyor.

Avrupa'da büyüme oranları genel olarak daha mütevazı düzeylerde seyrederken bölgenin büyük bölümünde ekonomik aktivite ağustosta genişleme kaydetti. Almanya ve Birleşik Krallık'ta üst üste ikinci ay büyüme gerçekleşirken her iki ülkede de büyüme ılımlı düzeylerde kalmaya devam etse de temmuz ayına göre hız kazandı.

Hollanda ve İspanya'da ekonomik aktivite ağustosta belirgin artışlar sergilerken İtalya'da genişleme güçlü düzeyde gerçekleşti ve Kasım 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Romanya'da ise ekonomik aktivite son 27 ayın en yüksek hızına ulaştı. Ağustosta önemli ihracat pazarları içerisinde yalnızca Fransa ve Polonya'da ekonomik aktivite zayıflama gösterdi. Bu iki ülkenin üretiminde düşüş temmuz ayına göre de belirginleşti.

- "Orta Doğu'da genel iyileşme eğilimi gözlendi"

Ağustosta Orta Doğu bölgesinde genel olarak iyileşme eğilimi gözlenirken üretim artışı Birleşik Arap Emirlikleri'nde son 6 ayın, Suudi Arabistan'da son 7 ayın zirvesine ulaştı ve küresel ölçekte en güçlü artışlar olarak kayda geçti.

Kuveyt'te büyüme, bölgedeki savaşın patlak vermesinden önceki dönemden bu yana en güçlü düzeyde gerçekleşti. Üretim, Katar ve Mısır'da düşmeye devam ederken Lübnan'da ise hemen hemen aynı kaldı. Ağustosta anket kapsamındaki ülkeler içerisinde en sert üretim kaybı, seçim dönemi nedeniyle ekonomik aktivitenin belirgin şekilde yavaşladığı Zambiya'da görüldü.

- "Avrupa pazarlarında başlayacak bir ivmelenme Türk imalatçılar için fırsatları genişletecektir"

Açıklamada, sonuçlara ilişkin değerlendirmelerine yer verilen S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şunları kaydetti:

"Üçüncü çeyrek ilerledikçe, küresel ekonomik büyümenin güçlendiği görülüyor. Bu eğilimin yurt dışı pazarlarda iş hacimlerini artırmak konusunda Türk imalatçılarına yardımcı olması bekleniyor. Talep koşullarındaki güçlü iyileşmede iki önemli bölge belirleyici. Üretim artışının yaklaşık dört buçuk yılın zirvesine ulaştığı ABD ve bölgedeki savaşın patlak vermesinin ardından toparlanma eğiliminin devam ettiği Orta Doğu, Avrupa pazarlarında büyüme genel olarak daha ılımlı düzeylerde gerçekleşti ancak önümüzdeki aylarda burada da başlayacak bir ivmelenme Türk imalatçılar için fırsatları genişletecektir."

Ağustos'ta en fazla aylık reel getiri külçe altında oldu

Capital Online

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ağustos ayına ilişkin "finansal yatırım araçlarının reel getiri oranları"nı açıkladı.

Buna göre, ağustosta aylık en yüksek reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 7,17, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise yüzde 7,93 oranlarıyla külçe altında görüldü. Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde, yatırım araçlarından devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) yüzde 0,66, avro yüzde 0,61 ve mevduat faizi yüzde 0,33 ile yatırımcısına reel getiri sağlarken, dolar yüzde 0,86 ve BIST 100 endeksi yüzde 1,83 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

TÜFE ile indirgendiğinde ise devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) yüzde 1,38, avro yüzde 1,34 ve mevduat faizi yüzde 1,05 ile yatırımcısına reel getiri sağlarken, dolar yüzde 0,15, BIST 100 endeksi yüzde 1,13 oranlarında yatırımcısının kaybetmesine yol açtı.

DİBS üç aylık değerlendirmede, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 3,46, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 4,77 ile yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olarak hesaplandı.

Aynı dönemde BİST 100 endeksi, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 7,15, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 5,98 ile yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

Altı aylık değerlendirmeye göre mevduat faizi (brüt), Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 1,19, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 2,87 ile yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olarak öne çıktı.

Külçe altın ise Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 19,35, TÜFE ile indirgendiğinde de yüzde 18,01 oranlarında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı olarak görüldü.

- Yıllıkta en yüksek reel getiri külçe altında

Finansal yatırım araçları yıllık olarak değerlendirildiğinde, külçe altın Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 19,73, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 16,49 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu. Yıllık değerlendirmede, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yatırım araçlarından DİBS yüzde 4,21, mevduat faizi (brüt) yüzde 3,35 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağlarken, BIST 100 endeksi 0,20, dolar yüzde 8,36, avro yüzde 8,68 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise DİBS yüzde 1,39 ve mevduat faizi (brüt) 0,56 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağlarken, BIST 100 endeksi 2,9, dolar 10,84 ve avro 11,16 oranlarında yatırımcısının kayba uğramasına yol açtı.

Döviz ve altın güne nasıl başladı? (8 Eylül 2026)

Capital Online

Dün dar bir bantta hareket eden dolar/TL, günü yatay seyirle 48,4320'den tamamladı.

Dolar/TL, saat 10.20 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,4600 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,2 artışla 56,3390'dan, sterlin/TL yüzde 0,1 yükselişle 65,6550'den işlem görüyor.

Hürmüz Boğazı'na ilişkin olası anlaşma ve Japon yenindeki değerlenmenin etkisiyle dün yüzde 0,3 düşerek 98,8 seviyesine gerileyen dolar endeksi, yeni işlem gününde önceki kapanışına yakın seyrediyor.

Altında son durum

Gram altın, güne değer kazancıyla başlamasının ardından 6 bin 874 liradan işlem görüyor.

Dün ons altındaki düşüşe paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,53 azalışla 6 bin 860 liradan tamamlamıştı.

Güne yükselişle başlayan gram altın, saat 09.20 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 6 bin 874 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 233 liradan, cumhuriyet altını 44 bin 726 liradan satılıyor.

Doların görece zayıflaması ve tahvil faizlerindeki yükselişin hız kesmesiyle altının onsu yüzde 0,2 değer kazancıyla 4 bin 414 dolardan alıcı buluyor.

Türkiye'de yılın 8 ayında 56 ilin ihracatı arttı

Capital Online

Bakanlık, ağustos ayı ve yılın 8 ayına ilişkin faaliyet illerine göre ihracat verilerini açıkladı.

Buna göre İstanbul, geçen ay 5 milyar 503 milyon dolarla en fazla ihracat yapan il oldu. Kentin ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13 arttı. İstanbul'u, 3 milyar 122 milyon dolar ve yüzde 16,6 yükselişle Kocaeli ile 1 milyar 842 milyon dolar ve yüzde 1,2 azalışla İzmir takip etti.

Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar faslı, 1 milyar 585 milyon 465 bin dolarla İstanbul'un ihracatında ilk sırada yer aldı. Bu faslı, 444 milyon 940 bin dolarla örme giyim eşyası ve aksesuarları, 420 milyon 309 bin dolarla kazanlar-makineler izledi.

Kocaeli'de, motorlu kara taşıtları 1 milyar 16 milyon 136 bin dolarla en fazla dış satım yapılan sektör oldu. Bu faslı, 335 milyon 903 bin dolarla elektrikli makine ve cihazlar, 296 milyon 975 bin dolarla mineral yakıtlar ve yağlar takip etti.

İzmir'in ihracatında, mineral yakıtlar ve yağlar, 292 milyon 454 bin dolarla ilk sırada yer aldı. Söz konusu faslın ardından, 183 milyon 569 bin dolarla kazanlar-makineler, 180 milyon 198 bin dolarla demir ve çelik geldi.

İlk 3 ilin en fazla ihracat yaptığı ülkeler

İstanbul'un ihracatında, 986 milyon 101 bin dolarla İsviçre ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi, 479 milyon 727 bin dolarla ABD ve 336 milyon 420 bin dolarla Birleşik Arap Emirlikleri izledi.

Kocaeli, en fazla ihracatı 304 milyon 910 bin dolarla İngiltere'ye yaptı. Bu ülkenin ardından, 280 milyon 591 bin dolarla Almanya ve 179 milyon 400 bin dolarla ABD geldi.

İzmir'in en fazla ihracat yaptığı ülke, 177 milyon 652 bin dolarla Almanya oldu. Bu ülkeyi, 169 milyon 126 bin dolarla ABD, 144 milyon 824 bin dolarla İspanya takip etti.

İhracatını tutar bazında en çok artıran iller

Ağustosta, yıllık bazda ihracatını en fazla artıran iller sıralamasında İstanbul 634 milyon dolarlık artışla ilk sırada geldi. İstanbul'u, 467 milyon dolarla Mersin, 444 milyon dolarla Kocaeli izledi.

Böylece ocak-ağustos döneminde 25 il 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı, 56 il de ihracatını artırdı.

Küresel piyasalarda temkinli hava hakim

Capital Online

Dünya enerji tedarikinin en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda güvenli gemi trafiğinin sağlanmasına yönelik anlaşmada sona yaklaşılıyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran ve Umman'ın boğazda güvenli denizcilik rotası belirlenmesine ilişkin anlaşmayı nihai hale getirme aşamasında olduğunu söyledi.

Ancak bölgede geçmiş dönemlerde olduğu gibi iyimser havanın kısa sürede değişebileceği ihtimali, yatırımcıların nihai bir anlaşmaya kadar temkinli hareket etmesine neden oluyor. Söz konusu anlaşmaya yönelik olumlu haber akışına karşın, petrol şirketi Saudi Aramco'nun Cizan petrol tesislerinin vurulduğu yönündeki gelişmelerin ardından petrol fiyatlarının yükselmesi dikkati çekiyor.

Analistler, enerji maliyetlerinin gerilememesi nedeniyle enflasyon risklerinin varlığını koruduğunu belirterek, bu çerçevede küresel merkez bankalarının şahin tutumunun devam edebileceğini söyledi.

Bu doğrultuda, ABD'de cuma günü açıklanacak enflasyon verisinin öneminin arttığını kaydeden analistler, verinin beklentiler doğrultusunda gerçekleşip gerçekleşmemesine bağlı olarak ABD Merkez Bankasının (Fed) politika adımlarına ilişkin beklentilerde oynaklık yaşanabileceğini dile getirdi.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, Kanadalı uçak firması Bombardier'in ürünlerinin artık ABD'de de satılmayacağını belirterek Kanada'yı Amerikan şirketlerinin ülkedeki faaliyetlerini engellemekle suçladı.

Açıklamada şirketin gelirlerinin yüzde 50'den fazlasının ABD'den geldiğini ve ürünlerinin ise yeterince iyi olmadığını öne süren Trump, "Artık Bombardier ürünleri ABD'de satılmayacak." ifadesini kullandı.

Buna ek olarak Trump, sosyal medya üzerinden Kanada, Meksika ve Grönland dahil çevredeki bölgeleri "ABD toprağı" olarak gösteren bir harita paylaştı.

Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Trump'ın paylaşımına tepki gösterdi. Sheinbaum, Meksika'nın "özgür, bağımsız ve egemen" bir ülke olduğunu belirterek, "hiçbir yabancı ülkenin himayesi altında olmadığını ve olmayacağını" ifade etti.

Bu gelişmelerin yanı sıra yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler piyasaları desteklemeye devam ediyor.

ABD merkezli yapay zeka şirketi OpenAI'ın şimdiye kadarki en gelişmiş ve akıllı yapay zeka modeli olarak duyurduğu GPT-6 Astra'nın ardından diğer yapay zeka geliştiricilerinin de yatırımlarını artıracağı beklentisi, yarı iletken sektöründe talebin artacağı öngörülerini güçlendirerek teknoloji hisselerine yönelik risk iştahını canlı tuttu.

- Altın yönünü yukarı çevirdi

Bu gelişmelerin ışığında enerji arzına yönelik endişelerin tam olarak giderilmemesi nedeniyle petrol fiyatları güçlü kalmaya devam etti. Dün yüzde 0,8 artışla 97 dolara çıkan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde de yüzde 0,6 yükselişle 97,6 dolarda seyrediyor.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi ise yatay seyrini sürdürerek yüzde 4,78 seviyesinde bulunuyor. Hürmüz Boğazı'na ilişkin olası anlaşma ve Japon yenindeki değerlenmenin etkisiyle dün yüzde 0,3 düşerek 98,8 seviyesine gerileyen dolar endeksi, yeni işlem gününde önceki kapanışına yakın seyrediyor.

Doların görece zayıflaması ve tahvil faizlerindeki yükselişin frenlenmesiyle alternatif maliyeti azalan altının ons fiyatı ise yüzde 0,7 artışla 4 bin 434 dolardan alıcı buluyor.

Dün İşçi Bayramı dolayısıyla işleme kapalı olan New York borsası bugün yeniden işlem görmeye başlayacak. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.

- Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir izlenirken, ABD-İran geriliminin enerji fiyatları üzerindeki etkileri yatırımcıların odağında kalmaya devam ediyor.

Dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi ekonomisi, bu yılın ikinci çeyreğinde önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,6 büyüme kaydetti. Avro Bölgesi'nde yatırımcı güven endeksi, eylül ayında yükselişini üst üste beşinci aya taşıyarak Şubat 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Almanya'da sanayi üretimi, temmuz ayında piyasa beklentilerinin aksine yüzde 1,1 geriledi.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Grönland'da dijital bağlantı, temiz enerji ve kritik ham madde alanlarını desteklemek üzere 200 milyon avroluk yatırım paketini duyurdu.

Ayrıca AB Dış İli��kiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Almanya için Alternatif (AfD) partisinin Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerini kazanmasını, Rusya kaynaklı olduğu öne sürülen Avrupa'ya yönelik hibrit saldırı tehditlerine "gözlerini kapatan kesimlerin zemin kazanması" olarak değerlendirdi.

Söz konusu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,08 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,15 düşerken, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,25 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,33 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- Asya tarafında yapay zeka desteği sürüyor

Mevcut gelişmelerin ışığında Asya tarafındaki fiyatlamalarda yapay zekaya yönelik iyimserlik, bölgede açıklanan makroekonomik verilerden alınan sinyaller ve dolar/yen paritesindeki hareket etkili oluyor.

Japonya'da nihai büyümenin ilk tahminlerin üzerinde gerçekleşmesi ve reel ücretlerdeki artış, Japonya Merkez Bankasına (BoJ) yönelik sıkılaşma beklentilerini desteklerken, Çin'in ağustos ayına ilişkin ihracat ve ithalat verileri güçlü dış ticaret görünümüne işaret ediyor.

Japonya ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,4 ile öncü tahminlerin üzerinde büyüdü. Ülkede cari işlemler dengesi temmuzda yaklaşık 2,99 trilyon yen (yaklaşık 19,5 milyar dolar) fazla verdi.

Çin'in ağustos 2026 dönemi dış ticaret fazlası, piyasa beklentilerine paralel olarak 119,09 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu dönemde ülkenin ihracatı yıllık bazda yüzde 25, aylık bazda da yüzde 28,2 artış kaydetti.

Bu arada Japonya'da kura müdahale söylemlerinin yükseldiği dönemde dolar/yen paritesi 152,89'a gerileyerek 18 Şubat'tan bu yana en düşük seviyesine indi. Analistler, yenin dolar karşısında değer kazanmasının dolar endeksinde gevşemeye katkı sağladığını belirterek, söz konusu durumun varlık fiyatlarında oynaklığın artmasına neden olabileceğini kaydetti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,8 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 yükselirken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 düştü.

- BIST 100 endeksi günü yükselişle tamamladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,99 değer kazanarak 14.151,59 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,20 yükseldi.

Dolar/TL dünü 48,4320'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,4560'tan işlem görüyor.

Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Almanya'da dış ticaret dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.400 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Avrupa çelik sektöründen Brüksel'de protesto

Capital Online

Avrupa Çelik, Boru ve Metal Dağıtım ve Ticaret Federasyonu (EUROMETAL) öncülüğündeki sektör temsilcileri, "Üretimi Avrupa'da Tutun" teması kapsamında Brüksel'de AB kurumlarının bulunduğu Schuman Meydanı'nda bir araya geldi.

Göstericiler, "Ucuz ithalatı durdurun", "AB'de üretimi koruyun", "AB çelik talebi huzur içinde yatsın", "Avrupa fabrikaları huzur içinde yatsın" yazılı pankartlar taşıdı.

Eylemciler, Avrupa'da üretim kapasitesi ve istihdam kaybına dikkati çekmek amacıyla AB Komisyonunun binası çevresinde üzerinde "Huzur içinde yatsın" yazılı 10 sembolik tabut taşıdı.

Göstericiler, AB'deki çelik fabrikaların ucuz ithalat nedeniyle zor durumda olduklarına dikkati çekti.

EUROMETAL, Avrupa'daki üreticilerin AB'nin çevre ve iklim kurallarına uymak için yüksek maliyetlere katlandığını, buna karşılık AB dışından gelen bazı ürünlerin aynı yükümlülüklere tabi olmadığını savunuyor.

AB'ye ithal edilen çelik, kota, ticaret savunma önlemleri ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) kapsamında çeşitli kurallara tabi tutuluyor. Ancak çeliğin AB dışında işlenerek makine, otomotiv parçası veya diğer mamul ürünlere dönüştürülmesi halinde bu ürünler aynı kurallara tabi olmadan AB pazarına erişebiliyor.

Sektör temsilcileri, bu durumun ithal ürünlere maliyet avantajı sağladığını, Avrupalı üreticilerin rekabet gücünü azalttığını ve üretimin AB dışına kaymasına yol açabileceğini ifade ediyor.

Euro Bölgesi'nde yatırımcı güveni Şubat 2022'den bu yana en yüksek seviyede

Capital Online

Piyasalara yönelik araştırmalar yapan Frankfurt merkezli Sentix, eylül ayına ilişkin Avro Bölgesi Genel Yatırımcı Güven Endeksi verilerini açıkladı.

3-5 Eylül 2026 tarihlerinde 209'u kurumsal olmak üzere 1052 yatırımcının katılımıyla gerçekleştirilen anket sonuçlarına göre, ağustosta 0,9 puan olan endeks, eylülde 4,2 puanlık artışla 5,1 puana yükseldi. Piyasalarda beklenti, endeksin 2 puana yükselmesi yönündeydi.

Yatırımcıların gelecek 6 aya yönelik öngörülerini ölçen Beklentiler Endeksi 10,3 puandan 13,8 puana çıkarken Mevcut Durum Endeksi ise eksi 8 puandan eksi 3,3 puana yükselerek Mart 2022'den bu yana en iyi seviyesine ulaştı.

- Euro Bölgesi resesyon eğilimlerini tamamen geride bıraktı

Sentix Genel Müdürü Manfred Hübner, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Avro Bölgesi'ndeki ekonomik yükselişin eylülde ivme kazanmaya devam ettiğini vurguladı.

“Avro Bölgesi`nin resesyon eğilimlerini tamamen geride bıraktığına” işaret eden Hübner, "Mevcut durum endeksindeki artışla birlikte beklentilerin 13,8 puana yükselmesi, Sentix tarafından ankete katılan yatırımcıların Avro Bölgesi'nde ekonomik toparlanmanın başladığına ve bunun devam edeceğine kesin gözüyle baktıklarını gösteriyor." ifadesini kullandı.

Hübner, Saksonya-Anhalt eyaletinde pazar günü yapılan ve Almanya'da sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin birinci parti çıktığı ancak salt çoğunluğu elde edemediği seçimlere de değinerek, "Seçimler yatırımcıları tedirgin etmemiş görünüyor." değerlendirmesinde bulundu.

Avro Bölgesi'nin en büyük ekonomisi olan Almanya da bu iyileşmeye önemli bir katkı sağladı. Almanya için Sentix Yatırımcı Güven Endeksi, ağustos ayındaki eksi 11,9 seviyesinden eksi 2,8 puana yükselerek Temmuz 2025'ten bu yana en yüksek değere ulaştı.

Hürmüz Boğazı'nda LNG trafiğindeki düşüş petrolü geride bıraktı

Capital Online

ABD Enerji Enformasyon İdaresinin (EIA) verilerine göre, 2025'in son çeyreğinde Hürmüz'den günlük 21,6 milyon varil petrol geçti. ABD/İsrail-İran Savaşı başladıktan sonra yılın ikinci çeyreğinde bu miktar günlük 4,9 milyon varile kadar geriledi. Aynı dönemde günlük LNG akışı ise 10,5 milyar fitküpten 800 milyon fitküpe düştü.

Böylece söz konusu dönemde Hürmüz'den geçen petrol miktarı yüzde 77 azalırken LNG'deki düşüş yüzde 92'yi buldu. LNG akışındaki sert düşüş, stratejik öneme sahip bu güzergahta LNG taşımacılığının daha fazla sekteye uğradığını gösteriyor.

Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumuna (GECF) göre, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) LNG ihracatında kullandığı tek deniz güzergahı olan Hürmüz Boğazı üzerinden küresel LNG arzının yaklaşık beşte biri geçiyor.

Çatışmaların tırmanmasının ardından mart-haziran döneminde küresel LNG piyasasında ciddi düşüş yaşandı. GECF, bu dönemde Katar'dan 300'den fazla, BAE'den ise yaklaşık 20 LNG kargosunun sevk edilemediğini tahmin ediyor.

Londra merkezli denizcilik veri ve analiz şirketi Clarksons Research'ün haftalık verileri de petrol ve LNG taşımacılığındaki ayrışmanın gemi trafiğine yansıdığını ortaya koyuyor. Hürmüz'den 21-27 Haziran haftasında 66 ham petrol tankeri ve 16 LNG gemisi geçerken 23-29 Ağustos haftasında 4 ham petrol tankeri geçişine karşılık LNG gemisi geçişi kaydedilmedi.

Petrol tarafında ise alternatif taşıma güzergahları devreye girdi. EIA'ya göre, Suudi Arabistan'ın petrolün bir bölümünü Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı (Petroline) üzerinden Kızıldeniz'deki Yanbu Limanı'na yönlendirmesinin de etkisiyle Babülmendep Boğazı'ndan geçen petrol miktarı 2025'in son çeyreğindeki günlük 5,4 milyon varilden 2026'nın ikinci çeyreğinde 8,1 milyon varile yükseldi.

- LNG'nin petrol kadar esnek altyapısı bulunmuyor

Almanya merkezli Calypso Commodities'in Kıdemli LNG Uzmanı Mehdy Touil, AA muhabirine, petrol ve LNG'de taşımacılık ve altyapı açısından önemli yapısal farklılıklar bulunduğunu söyledi.

Touil, petrolün daha büyük ve esnek tanker filosunun yanı sıra geniş depolama kapasitesine sahip olduğunu, LNG'de aynı esnekliğin bulunmadığını belirtti.

Kriyojenik taşımacılık için özel tasarlanan LNG gemilerinin sigorta açısından da önemli bir farklılık oluşturduğuna işaret eden Touil LNG tarafında risk toleransının diğer hidrokarbonlara kıyasla daha düşük olduğunu anlattı.

Touil, Katar'ın LNG ihracat altyapısının belirli bir bölgede yoğunlaşmasının da önemli bir kısıt oluşturduğunu ifade etti.

Katar'ın LNG ihracat sisteminin Ras Laffan'da yoğunlaştığına ve ülkenin deniz yoluyla gerçekleştirdiği LNG ihracatının Hürmüz Boğazı'ndan geçmek zorunda olduğuna dikkati çeken Touil, Katar LNG'si açısından alternatif bir deniz çıkışı bulunmadığını vurguladı.

Touil, "Bir kargonun rotasını değiştirebilirsiniz ancak Katar'ın onlarca yılda geliştirdiği dev ihracat altyapısının rotasını değiştiremezsiniz." dedi.

Hürmüz üzerinden LNG arzında yaşanan kaybın diğer üreticiler tarafından kısa sürede karşılanmasının da güç olduğunu belirten Touil, küresel sıvılaştırma tesislerinin büyük bölümünün maksimum kapasitede, bazılarının ise zaman zaman bunun üzerinde çalıştığını dile getirdi.

Touil, yeni LNG ihracat tesislerinin geliştirilmesinin birkaç yıl gerektirdiği vurgulayarak, Katar'ın küresel LNG sektöründeki temel konumunun yakın zamanda başka bir üretici tarafından üstlenilmesini beklemediğini ifade etti.

- LNG tankerleri Hürmüz geçişinde güvenlik risklerine karşı daha temkinli

Clarksons LNG Analizleri Başkanı Fabio Reale, petrol tankerlerinin LNG tankerlerine göre daha düşük maliyetli olduğunu, bu farkın gemi sahiplerinin risk yaklaşımında etkili olabileceğini söyledi.

Reale, LNG gemisi sahiplerine kıyasla petrol tankeri sahiplerinin Hürmüz'den geçiş riskini almaya daha istekli olabileceğine işaret etti.

Bazı ilave savaş sigortası primlerinin geminin değeri üzerinden hesaplandığını ve LNG gemisi sahiplerinin bölgedeki güvenlik riskini üstlenmek istemediğini aktaran Reale, LNG trafiğinin yeniden toparlanması için saldırı ve mayın kaynaklı hasar riskinin belirgin şekilde azalması gerektiğini kaydetti.

- Yakın zamanda LNG'nin savaş öncesi seviyelere dönmesi beklenmiyor

Oslo Üniversitesi Doktora Sonrası Araştırma Görevlisi Francesco Sassi ise bölgedeki çatışmaların gemi trafiği ve enerji üretim altyapısı üzerinde oluşturduğu risklerin LNG taşımacılığındaki düşüşü daha belirgin hale getirdiğini belirtti.

Sassi, savaşın devam etmesiyle Körfez ülkelerinin enerji kargolarının güvenliğini sağlamada kendi imkanlarına başvurduğunu, bu durumun petrol, LNG ve diğer emtia piyasalarında güvenlik ve jeopolitik unsurların rolünü artırdığını dile getirdi.

Savaş öncesi LNG taşımacılığı seviyelerine dönüşün mevcut koşullarda oldukça güç olduğunu vurgulayan Sassi, enerji akışlarının ne zaman istikrara kavuşacağına ilişkin tahminlerin yüksek belirsizlik taşıdığını ifade etti.

Sassi, petrolün LNG'ye kıyasla boru hatları dahil çeşitli alternatif altyapılar üzerinden taşınabildiğini, buna rağmen petrol akışının da yakın zamanda savaş öncesi seviyelere dönmesini beklemediğini söyledi.

Almanya'da sanayi üretimi Temmuz'da beklentilerin aksine geriledi

Capital Online

Bu düşüş, Alman sanayisinin yaklaşık son bir yıl içindeki en sert üretim daralması olarak kayıtlara geçti.

Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis), sanayi üretimine ilişkin temmuz ayı geçici verilerini açıkladı.

Buna göre, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi, temmuzda bir önceki aya kıyasla yüzde 1,1 azaldı. Piyasalarda beklenti, üretimin yüzde 0,1 artması yönündeydi. Daha önce yüzde 0,2 düşüş olarak açıklanan haziran ayı sanayi üretimi verisi ise değişim göstermediği şeklinde revize edildi

Yıllık bazda incelendiğinde, temmuz ayındaki gerileme yüzde 1,6 olarak gerçekleşti. Daha az değişkenlik gösteren üç aylık verilere göre üretim, mayıs-temmuz döneminde bir önceki üç aylık döneme kıyasla yüzde 0,4 artış kaydetti.

Otomotivde sert düşüş

Temmuz ayındaki daralmada, imalat sanayisinin lokomotifi olan otomotiv sektöründeki zayıflık belirleyici oldu. Otomotiv sektöründe üretim temmuzda yüzde 9,2 geriledi. Destatis'in açıklamasında, yaz tatili dönemindeki birkaç haftalık üretim duruşlarının bu düşüşte temel faktör olduğu belirtildi.

Enerji ve inşaat hariç sanayi üretimi yüzde 2,2 azalırken inşaat üretimi yüzde 0,9 artış gösterdi.

Enerji sektöründe ise yüzde 4,7'lik bir toparlanma gözlendi. İstatistik ofisi, bu artışın temel olarak rüzgar ve güneş enerjisi kaynaklı elektrik üretiminden kaynaklandığını açıkladı.

Ren Nehri'ndeki düşük su seviyesi üretimi baltaladı

Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığından yapılan açıklamada ise haziran ortasından bu yana Ren Nehri'ndeki su seviyesinin düşmesi nedeniyle lojistikte yaşanan kısıtlamaların, yaz aylarında üretimi baskıladığı bildirildi.

Analistler, Ren Nehri'ndeki düşük su seviyesinin üretim üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğunu ve bazı şirketlerin bu lojistik sorunlar nedeniyle üretimi kısmak zorunda kaldığını belirtti.

"Döngüsel toparlanma kırılganlığını koruyor"

ING Küresel Makro Araştırma Başkanı ve Almanya Başekonomisti Carsten Brzeski, yayımladığı analizde, temmuz ayı verilerinin Alman ekonomisindeki kırılganlığı gözler önüne serdiğini vurguladı.

Yılın ilk yarısında Alman ekonomisinin, mali teşvikler ve akaryakıttaki geçici vergi indirimleri sayesinde dirençli bir büyüme sergilediğini aktaran Brzeski, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Orta Doğu'daki savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın kapanmasından diğer bölgelerin daha fazla etkilenmesi, siparişlerin Asya'dan Avrupa'ya, özellikle de Almanya'ya kaymasına neden olmuştu. Bu durum bazı Alman şirketlerine geçici avantaj sağladı. Ancak temmuz verileri, bu toparlanmanın kalıcı olmadığını gösteriyor. Sıcak hava dalgaları ve kuraklığın ekonomik etkileri net şekilde hissediliyor."

Riskler ve gelecek projeksiyonu

Gelecek dönem için sanayide sipariş defterlerinin 2015'ten bu yana en yüksek seviyelerde olmasının olumlu bir sinyal olduğunu ifade eden Brzeski, buna rağmen risklerin sürdüğüne dikkati çekti.

Brzeski, "Orta Doğu'daki gerilimin petrol fiyatlarını yüksek tutması, önümüzdeki kış sezonunda beklenen yüksek gaz fiyatları şoku ve küresel ticaret gerilimleri Almanya için ciddi risk oluşturuyor. Ren Nehri'ndeki yağışlar sınırlı bir rahatlama getirse de düşük su seviyeleri tedarik zincirlerini tehdit etmeye devam ediyor." uyarısında bulundu.

Alman ekonomisinin kalıcı bir büyüme patikasına girmesi için yapısal reformlara ihtiyaç duyulduğunun altını çizen Brzeski, uluslararası rekabet gücünü artıracak adımların, uygun fiyatlı enerji planlamasının ve hem kurumsal yatırımları hem de özel tüketimi canlandıracak doğrudan vergi indirimlerinin hükümetin mevcut paketinde halen eksik olduğunu sözlerine ekledi.

Euro Bölgesi ikinci çeyrekte yüzde 0,6 büyüdü

Capital Online

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ile Euro Bölgesi'nin 2026 yılı ikinci çeyrek dönemine ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) ve istihdam verilerini güncelledi.

Verilere göre, Avro Bölgesi'nde mevsimsellikten arındırılmış GSYH, yılın ikinci çeyreğinde ilk çeyreğe kıyasla yüzde 0,6 arttı.

Euro Bölgesi'nde GSYH, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 1,2 yükseldi.

Böylece Eurostat, daha önce çeyreklik bazda yüzde 0,4, yıllık bazda yüzde 1 olarak açıkladığı Avro Bölgesi büyüme verilerini yukarı yönlü revize etti.

AB'de mevsimsellikten arındırılmış GSYH ise ikinci çeyrekte önceki çeyreğe göre yüzde 0,7, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,4 arttı. AB için daha önce açıklanan çeyreklik yüzde 0,5 ve yıllık yüzde 1,2'lik büyüme oranları da yukarı yönlü güncellendi.

GSYH, ikinci çeyrekte önceki çeyreğe kıyasla Almanya'da yüzde 0,3, İtalya'da yüzde 0,2 ve İspanya'da yüzde 0,7 artarken Fransa'da değişmedi.

GSYH, ikinci çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre Almanya ve İtalya'da yüzde 1, Fransa'da yüzde 0,5 ve İspanya'da yüzde 2,7 yükseldi.

- İstihdam verileri

Euro Bölgesi'nde istihdam, ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,1, geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 0,5 arttı.

AB'de ise istihdam, ikinci çeyrekte önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 0,4 artış gösterdi.

Roborock 2026'nın ilk yarısında gelirlerini yüzde 27,6 artırdı

Capital Online

Roborock`un hissedarlarına atfedilen net kârı, aynı dönemde yüzde 45,6 artışla 986 milyon RMB olarak gerçekleşti. Marka ayrıca hem IDC hem de Euromonitor International`ın farklı kriterlere dayanan araştırmalarında dünyanın 1 numaralı robot süpürge markası olarak gösterildi.

Küresel Büyüme Güçlenerek Devam Ediyor

Roborock, 2026`nın ilk yarısında hem gelişmiş hem de büyüme potansiyeli yüksek pazarlarda kaydettiği ilerlemeyle uluslararası operasyonlarını genişletmeyi sürdürdü. Marka, Amazon Prime Day 2026 döneminde Almanya, Birleşik Krallık, İspanya, Hollanda, Belçika, ABD ve Kanada`da robot süpürge kategorisinde ilk sırada yer aldı.

Roborock, Avrupa`daki robot süpürge pazarında yüzde 45 paya ulaşırken adet bazındaki satışlarını bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 24 artırdı. Markanın bölgedeki ıslak-kuru süpürge satışları ise adet bazında yüzde 112 büyüdü.

Kuzey Amerika, Roborock`un güçlü büyüme kaydettiği pazarlardan biri olmayı sürdürdü. Marka, bölgedeki robot süpürge pazarında yüzde 33 paya ulaşırken adet bazındaki satışlarını yıllık yüzde 30 artırdı. Bu sonuçlar, Roborock`un uluslararası operasyonlarını istikrarlı biçimde genişlettiğini ve dünyanın önde gelen pazarlarındaki konumunu güçlendirdiğini gösterdi.

Roborock; Avustralya, Güney Kore, Tayvan ve Türkiye gibi önemli pazarlardaki büyüme ivmesini de sürdürdü. Marka, 2023`ün ilk çeyreğinden 2026`nın ilk çeyreğine kadar olan dönemde bu pazarlarda hem sevkiyat adedi hem de satış değeri bakımından ilk sırada yer aldı.

Küresel Liderlik İki Bağımsız Araştırmayla Ortaya Kondu

Roborock`un robot süpürge pazarındaki küresel liderliği, IDC ve Euromonitor International tarafından gerçekleştirilen bağımsız araştırmalarla da ortaya kondu.

IDC verilerine göre Roborock, 2023`ün ilk çeyreğinden 2026`nın ikinci çeyreğine kadar robot süpürge markaları arasında sevkiyatların kümülatif satış değeri bakımından dünya genelinde ilk sırada yer aldı. Euromonitor International ise Roborock`u 2025 yılı küresel perakende satış değeri bakımından dünyanın 1 numaralı robot süpürge markası olarak gösterdi.

Farklı ölçütlere dayanan iki araştırma, Roborock`un hem sevkiyatların toplam satış değerinde hem de perakende satışlarda ulaştığı küresel liderliği ve markaya yönelik güçlü tüketici talebini ortaya koydu.

Ar-Ge Yatırımları Uzun Vadeli Rekabet Gücünü Destekliyor

 Roborock, 2026`nın ilk yarısında teknoloji yatırımlarını sürdürerek Ar-Ge harcamalarını 720 milyon RMB`ye çıkardı. Bu rakam, bir önceki yılın aynı dönemine göre %5,11 artışa ve şirket gelirlerinin %7,14`üne karşılık geliyor.

Şirket; akıllı navigasyon, yapay zekâ destekli çevre algılama, temizlik sistemleri ve robotik hareket kabiliyeti alanlarındaki yetkinliklerini geliştirmeye devam ederken bu teknolojileri yalnızca tekil özellikler üzerinden ilerletmek yerine sistem düzeyinde bir araya getirmeye giderek daha fazla odaklanıyor. Bu entegre yaklaşım, amiral gemisi ürünlerde kendini kanıtlayan teknolojilerin daha geniş model ve fiyat segmentlerine taşınmasına olanak tanıyor. Böylece Roborock hem ürün portföyünü güçlendiriyor hem de gelişmiş teknolojileri daha fazla kullanıcı için erişilebilir hale getiriyor.

Piyasalarda gün ortası: Borsa, döviz ve altında son durum ne? (7 Eylül 2026)

Capital Online

Cuma gününü 14.012,42 puandan kapatan BIST 100 endeksi, güne 6,34 puan ve yüzde 0,05 artışla 14.018,75 puandan başladı. Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 98,97 puan ve yüzde 0,71 artışla 14.111,38 puana yükseldi.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.000,94, en yüksek 14.146,68 puanı gördü.

Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 0,06 değer kaybederken teknoloji endeksi yüzde 0,66, sanayi endeksi yüzde 1,12 ve mali endeks yüzde 0,10 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 64'ü yükselirken 30'u düştü. En çok işlem gören hisse senetleri ASELSAN, Türk Hava Yolları, Akbank, Astor Enerji ile Tüpraş oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 405 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,61, bileşik getirisi yüzde 39,61 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1620, sterlin/dolar paritesi 1,3535 ve dolar/yen paritesi 154,4 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 48,4343 liradan, avro 56,3224 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,5 azalışla 4 bin 405 dolardan, Londra'da kasım vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 0,4 artışla 96,7 dolardan işlem görüyor.

Türkiye’nin 1 milyar dolarlık oyun ekosistemi İstanbul’da buluşuyor

Capital Online

Türkiye`nin en büyük oyun festivali ve bölgenin en kapsamlı oyun etkinliklerinden biri olan Gaming Istanbul (GIST), bu yıl da oyun geliştiricilerini, yayıncıları, yatırımcıları, teknoloji markalarını ve on binlerce oyun tutkununu aynı çatı altında buluşturmaya hazırlanıyor. Avrupa, MENA ve Avrasya`nın kesişim noktasında yer alan İstanbul, üç gün boyunca oyun ekosisteminin en önemli buluşmalarından birine ev sahipliği yapacak.

Türkiye`nin 1 Milyar Dolarlık Oyun Ekosistemi İstanbul`da Buluşuyor

Dünyanın en hızlı büyüyen sektörlerinden biri olan oyun endüstrisi, Türkiye`de de dikkat çekici bir ivme yakalamış durumda. 2025 itibarıyla 1 milyar doların üzerine çıkan pazar büyüklüğü ve yaklaşık 50 milyon oyuncuya ulaşan kullanıcı kitlesiyle Türkiye, bölgenin en önemli oyun merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. İstanbul ise Londra`nın ardından Avrupa`da en fazla oyun stüdyosuna ev sahipliği yapan şehirlerden biri olarak dikkat çekiyor. GIST, bu güçlü ekosistemi uluslararası oyuncularla buluşturarak Türkiye`nin oyun sektöründeki potansiyelini küresel ölçekte görünür hale getiriyor.

Üç Gün Boyunca Oyun Dünyasının Tüm Paydaşları Aynı Çatı Altında

GIST 2026 kapsamında oyun geliştiricileri, yayıncılar, yatırımcılar, teknoloji ve donanım şirketleri, içerik üreticileri, e-spor toplulukları ve oyuncular bir araya gelecek. Etkinliğin profesyonel ayağını oluşturan GIST Connect, yeni iş birlikleri, yatırım görüşmeleri ve uluslararası bağlantılar için önemli bir platform sunarken; festival alanı ise ziyaretçilere yeni oyunları deneyimleme, turnuvalara katılma ve oyun dünyasının en yeni trendlerini yakından takip etme fırsatı verecek.

Geçen Yıl 60 Binin Üzerinde Ziyaretçiye Ulaşıldı

Bir önceki GIST etkinliğinde elde edilen, 63.613 ziyaretçi, 2.898 B2B profesyonel katılımcı, 102 katılımcı şirket ve 40`tan fazla ülke temsili, GIST`in ulaştığı büyüklüğü ortaya koyuyor; 2026 hedefleri ise daha da iddialı. Organizasyon bu yıl bu rakamların üzerinde sonuç almayı hedefliyor.

Markalar İçin Genç Kitleye Açılan En Güçlü Kapılardan Biri

Oyun sektörü artık yalnızca eğlence endüstrisinin bir parçası değil; teknoloji, iletişim, finans, otomotiv, perakende ve tüketici elektroniği gibi pek çok sektör için stratejik bir buluşma noktası haline gelmiş durumda. GIST, özellikle genç ve dijital dünyayla iç içe yaşayan tüketicilere ulaşmak isteyen markalar için yüksek etkileşimli bir deneyim alanı sunuyor. Katılımcılar, markalarla geleneksel reklam modellerinin ötesinde doğrudan etkileşime geçebiliyor.

“GİST, Türkiye`nin Oyun Gücünü Dünyaya Gösteren Bir Platform”

Gaming Istanbul (GIST) Yönetim Kurulu Üyesi Cüneyt Devrim, etkinliğin geldiği noktaya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

“Gaming Istanbul artık yalnızca bir oyun festivali değil; Türkiye`nin ve bölgenin oyun ekonomisini bir araya getiren stratejik bir platform haline geldi. Burada oyun stüdyoları global yayıncılarla, yatırımcılar yeni nesil girişimlerle, markalar ise milyonlarca oyuncuyu temsil eden genç ve dinamik bir kitleyle buluşuyor. Türkiye oyun sektörünün ulaştığı ölçek her geçen yıl büyüyor. Biz de GIST`i bu büyümenin uluslararası vitrini haline getirmeyi hedefliyoruz. Amacımız İstanbul`u dünyanın en önemli oyun merkezlerinden biri olarak konumlandırırken, GIST`i de küresel ölçekte ilk beş oyun etkinliğinden biri haline getirmek.”

Doğu ile Batının Oyun Dünyası İstanbul`da Buluşacak

Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Avrasya pazarlarının kesişim noktasında bulunan İstanbul, GIST sayesinde yalnızca Türkiye`nin değil bölgenin de oyun merkezi olma iddiasını güçlendiriyor. 18-20 Eylül 2026 tarihlerinde İstanbul Kongre Merkezi`nde gerçekleşecek Gaming Istanbul, sektör profesyonellerinden yatırımcılara, teknoloji markalarından oyunculara kadar binlerce katılımcıyı aynı sahnede buluşturarak oyun dünyasının en önemli etkinliklerinden biri olmaya hazırlanıyor.

El Nino etkisiyle kakao fiyatları yükselişini altıncı aya taşıdı

Capital Online

Jeopolitik riskler ve iklimsel faktörler emtia piyasasında arz endişelerine neden olurken özellikle tarım grubu ürünlerinde geçen ay kayda değer yükselişler görüldü.

Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar, buğdayda yüzde 21, mısırda yüzde 16, soya fasulyesinde yüzde 8,5 ve pirinçte yüzde 9,2 arttı.

ABD'de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange'de libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 1 azalırken şekerde yüzde 21,5, pamukta yüzde 13,9 artış gösterdi.

Rusya ve Ukrayna arasındaki gerilimin artması da Karadeniz tahıl ticaretini tehdit ediyor.

Karadeniz'deki tahıl yükleme faaliyetlerinin Rusya ve Ukrayna arasındaki saldırılar nedeniyle neredeyse durması ve limanların kapanması, buğdayda arz endişelerini artırırken bu durum buğday fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu.

El Nino hava olayının etkisi, kurak hava koşulları ve Rusya-Ukrayna Savaşı'ndan kaynaklı jeopolitik riskler nedeniyle mısır fiyatları da yükseldi.

Brezilya kaynaklı mısır üretiminde ve ABD kaynaklı mısır rekoltesinde düşüşler de mısır fiyatlarını destekledi. Mısır fiyatlarındaki yükselişte petrol fiyatları da etkili oldu. Petrol fiyatları yükseldiğinde biyodizel üretiminde kullanılan mısıra talep artıyor.

Dünyada üretilen mısırın yaklaşık yüzde 60'ı endüstriyel alanda kullanılıyor.

Çin'in soya fasulyesi talebinin güçlü olması ise bu üründeki fiyat artışlarını destekledi. Güney Amerika'da soya fasulyesi üretiminin düşeceğine dair tahminler de fiyatlardaki yükselişte etkili oldu.

Özellikle Hindistan olmak üzere Asya'daki başlıca pirinç üreten ülkelerde görülen düzensiz hava koşulları ve normalin altında kalan muson yağışları, bu ürünün verimi konusunda endişeleri artırdı ve gelecekteki arz beklentilerini azalttı.

- Petrol fiyatlarındaki yükselişler şeker fiyatlarını destekledi

Brezilya'da yağışların artabileceğine yönelik tahminler kahve fiyatlarında gerilemeye neden oldu.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş, şeker fiyatlarındaki yükselişi tetikledi. Şeker kamışı, etanol üretimi için kullanılan ham maddelerden biri olarak öne çıkıyor. Bu nedenle petrol fiyatlarındaki değişim, üreticilerin şeker veya etanol üretimini tercih etmesine neden oluyor.

Diğer taraftan, ABD'nin pamuk üreten bölgelerinde sıcak hava ve kuraklık sürüyor.

Geçen sene sert düşen kakao fiyatlarında ise bu sene ibre tersine döndü.

Kakaonun ton başına fiyatı, uluslararası piyasalarda geçen ay yüzde 25,5 artarak 6 bin 771 dolar oldu ve yükselişini altıncı aya taşıdı.

Kakaonun ton fiyatı, Batı Afrika'daki kuraklık endişelerinin azalması ve rekoltedeki artışla geçen yıl uluslararası piyasalarda yüzde 48,1 ile tüm zamanların en hızlı yıllık düşüşünü kaydetmişti.

2026 yılına kötü başlayan ve ocak ile şubat aylarında sert düşüşler kaydeden kakaonun ton başına fiyatı, daha sonra yükselişe geçti.

ABD'de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange'de kakaonun ton başına fiyatı ocakta yüzde 31,3, şubatta yüzde 30,7 geriledi. Kakao fiyatları martta yüzde 14,3, nisanda yüzde 8,2, mayısta yüzde 9,9, haziranda yüzde 29,4, temmuzda yüzde 6,3 arttı.

- 2026/27 döneminde kakao arzında açık oluşabilir

Intesa Sanpaolo Kıdemli Emtia Ekonomisti Daniela Corsini, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, "Kakao fiyatlarındaki artışın başlıca nedenleri arasında, Orta Doğu`daki savaşın enerji maliyetlerini artırması, iklim değişikliğinin yarattığı sorunlar ve El Nino'nun neden olduğu rekor sıcaklıkların hasatları olumsuz etkilemesi yer alıyor." ifadelerini kullandı.

Batı Afrika'daki tedarik kesintilerinin ileriki aylarda daha da kötüleşebileceğini vurgulayan Corsini, El Nino hava olayının genellikle bölgeyi etkisi altına alan yıllık Harmattan rüzgarlarını şiddetlendirerek kakao ağaçlarını daha da zor duruma soktuğunu belirtti.

Corsini, "Bu nedenle, birçok analist 2026/27 küresel arz fazlası tahminlerini düşürdü ve bazıları da özellikle Asya'da güçlenen talep nedeniyle küresel piyasada tekrar kakao arzına ilişkin açığın oluşması riski konusunda uyarıda bulundu." dedi.

Rabobank Emtia Analisti Oran van Dort da "2026/27 üretimine ilişkin endişeler, geçen ayın başında başlayan kakao rallisinde etkili oldu. Bu endişelerin başında El Nino riski ile Fildişi Sahili ve Gana'da mahsul gelişiminin ve çiçeklenmenin yavaş olması geliyor." diye konuştu.

Dort, piyasalardaki algının büyük ölçüde en kötü senaryodaki El Nino ihtimali ve zayıf ürün beklentisiyle şekillendiğini, bunun da spekülatif yatırımcıların yükseliş beklentisini artırıyor olabileceğini söyledi.

Çin'in Özbekistan ekonomisine etkisi: Ticaret hacmi büyüyor, açık artıyor

Capital Online

1991'de bağımsızlığını ilan eden Özbekistan, Sovyetler Birliği döneminden miras kalan siyasi, ticari ve ekonomik bağların etkisiyle uzun yıllar Rusya ile yakın ilişkilerini sürdürdü. Rusya, bağımsızlığın ilk yıllarından itibaren ülkenin dış ticaretinde önemli bir yere sahip oldu.

Ancak son yıllarda Çin'in Orta Asya'ya yönelik ekonomik ve ticari açılımını hızlandırması, Pekin'in bölge ülkeleriyle ilişkilerinin güçlenmesini beraberinde getirdi. Özbekistan da diğer Orta Asya ülkeleri gibi Çin'in ekonomik ilişkilerini en hızlı geliştirdiği ülkelerden biri oldu.

- Çin'in dış ticaretteki payı 10 yılda yaklaşık 1,77 katına yükseldi

Özbekistan'ın 2015'te en fazla ticaret yaptığı ülkeler sıralamasında Rusya yüzde 24,5'lik payla ilk sırada, Çin ise yüzde 12'lik payla ikinci sırada bulunuyordu. Aradan geçen dönemde dengeler Çin lehine değişti.

Çin, son yıllarda Özbekistan'ın dış ticaretindeki payını hızla artırarak Rusya'nın önüne geçti. Çin'in Özbekistan'ın toplam dış ticaretindeki payı 2025'te yüzde 21,2'ye yükseldi, Rusya'nın payı ise yüzde 16'da kaldı. Böylece, son 10 yılda Çin'in Özbekistan'ın dış ticaretindeki payı yaklaşık 1,77 katına çıkmış oldu.

Resmi verilere göre, 2026'nın ilk yarısında Çin, Orta Asya'nın tüm ülkeleriyle sınırı bulunan Özbekistan'ın en büyük ticaret ortağı konumunu daha da güçlendirdi.

Bu dönemde Özbekistan'ın dış ticaret hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,4 artarak 41 milyar dolara ulaştı. Ülkenin ihracatı yüzde 8,8 azalarak 15,9 milyar dolara gerilerken, ithalatı yüzde 21 artışla 25,1 milyar dolara çıktı. Dış ticaret açığı 9,2 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Özbekistan ile Çin arasındaki ticaret hacmi ise geçen yılın ocak-haziran döneminde 6 milyar 850,9 milyon dolarken, bu yılın aynı döneminde 9 milyar 471,3 milyon dolara yükseldi. Böylece iki ülke arasındaki ticaret yaklaşık yüzde 38 artarken, Çin'in Özbekistan'ın toplam dış ticaretindeki payı yüzde 23,1'e ulaştı.

Özbekistan ile Çin arasındaki ticari ilişkilerde enerji, ham madde, teknoloji ve sanayi ürünleri önemli yer tutuyor. Özbekistan'ın Çin'e ihracatında doğal gaz, rafine bakır, pamuk ipliği ve tarım ürünleri; Çin'den yapılan ithalatta ise otomotiv ve elektrikli araçlar, üretim teknolojileri, sanayi makineleri ve elektronik ürünler öne çıkıyor.

Ancak Özbekistan'ın Çin ile ticaret hacmindeki artışta özellikle ithalatın daha hızlı yükselmesi dikkati çekiyor.

Özbekistan'ın yılın ilk yarısında Çin'den yaptığı ithalat yüzde 39,3 artarak 8 milyar 47,3 milyon dolara ulaştı, Çin'e ihracatı ise yüzde 32,4 artışla 1 milyar 424 milyon dolar oldu. Özbekistan'ın Çin ile ticaret açığı ise 6 milyar 623 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Bu rakamlar, bir yandan Çin ile ekonomik ilişkilerin hızla genişlediğini gösterirken, diğer yandan iki ülke arasındaki ticaretin Özbekistan açısından giderek daha fazla ithalat ağırlıklı bir yapıya dönüştüğüne işaret ediyor.

- İthalatın yaklaşık üçte biri Çin'den geliyor

Çin'in Özbekistan ekonomisindeki ağırlığı özellikle ithalat verilerinde daha açık şekilde görülüyor.

Özbekistan'ın toplam ithalatı yılın ilk yarısında 25,1 milyar dolar oldu, bunun 8 milyar 47,3 milyon dolarlık kısmı Çin'den gerçekleştirildi. Böylece dünyanın 155 ülkesinden ithalat yapan Özbekistan'ın toplam ithalatında Çin'in payı yüzde 32'ye ulaşırken, Rusya'nın payı ise yüzde 18,5 olarak kaydedildi.

Çin'den yapılan ithalatta otomotiv ve elektrikli araçlar, sanayi makineleri, üretim teknolojileri, elektronik ürünler ve çeşitli sanayi ürünleri öne çıkarken, bu veriler, Özbekistan'ın özellikle makine, teknoloji, otomotiv, elektrikli araçlar ve sanayi ürünleri gibi alanlarda Çin kaynaklı tedarike giderek daha fazla yöneldiğini gösteriyor.

Çin ile ticaretteki dengesizlik, Özbekistan'ın toplam dış ticaret açığı açısından da önem taşıyor. İki ülke arasındaki 6 milyar 623 milyon dolarlık açık, Özbekistan'ın 9,2 milyar dolarlık toplam dış ticaret açığının önemli bir bölümünü oluşturmasıyla dikkat çekiyor.

Bu durum, Çin ile artan ticaretin Özbekistan için tek başına olumlu bir gelişme sayılmayacağını gösteriyor.

- "Çin'den yapılan ithalatın dengelenmesi gerekiyor"

Özbek ekonomi uzmanı Dr. Dilşad Alimov, AA muhabirine, Çin'den makine, teknoloji ve üretim ekipmanı ithalatının Özbekistan'ın sanayi kapasitesini geliştirmesi açısından önemli fırsatlar sunduğunu ancak ithalatın ihracata kıyasla daha hızlı artmasının ekonomik bağımlılık riskini de beraberinde getirdiğini söyledi.

Dr. Alimov, Çin'in Özbekistan'ın dış ticaretindeki payının 2015'te yüzde 12 seviyesindeyken 2026'nın ilk yarısında yüzde 23,1'e yükselmesinin iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin ulaştığı boyutu gösterdiğini ifade etti.

Alimov, Çin'in Özbekistan'ın toplam ithalatındaki payının yaklaşık üçte bire ulaşması ve iki ülke arasındaki ticaret açığının 6 milyar 623 milyon doları aşmasının, ticaret hacmindeki büyümenin yanı sıra ekonomik bağımlılığı artırdığını ve dış ticaret dengesindeki açığı da belirginleştirdiğini vurguladı.

Özbekistan'ın gelecek dönemde Çin'den teknoloji ve yatırım çekmeye devam ederken yerli üretim kapasitesini güçlendirmesi, Çin pazarına yüksek katma değerli ürün ihracatını artırması ve Avrupa, Asya ve Orta Doğu başta olmak üzere farklı pazarlara yönelik ihracatını çeşitlendirmesi gerektiğini belirten Alimov, bu adımların dış ticaret dengesinin korunması açısından önem taşıdığını dile getirdi.

Alimov, Çin'den temin edilen makine, teknoloji ve üretim ekipmanlarının ülkenin sanayileşmesine katkı sağlayabileceğine işaret ederek, "Buna karşılık Özbekistan'ın Çin'e ihracatında ham madde ve yarı mamullerin ağırlığının azaltılması, katma değerli ürünlerin payının artırılması ve Çin'den yapılan ithalatın dengelenmesi gerekiyor." dedi.

Çin ile ekonomik ilişkilerin derinleşmesinin önemli fırsatlar sunduğunu kaydeden Alimov, bununla birlikte Özbekistan'ın ihracat pazarlarını çeşitlendirmesi ve ticaret açığındaki artışı yakından takip etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Döviz ve altın güne nasıl başladı? (7 Eylül 2026)

Capital Online

Cuma günü yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 48,4330'dan tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışın hemen üzerinde 48,4400 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 artışla 56,3140'tan, sterlin/TL yüzde 0,1 yükselişle 65,5780'den işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 99,1 seviyesinde bulunuyor.

Güçlü ABD istihdam verilerinin faiz beklentilerini yukarı taşıması ve Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin artması, varlık fiyatları üzerinde etkili oluyor.

Altında son durum

Gram altın, yeni haftaya değer kaybıyla başlamasının ardından 6 bin 840 liradan işlem görüyor.

Cuma günü ons altındaki düşüşe paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,74 azalışla 6 bin 897 liradan tamamlamıştı.

Yeni haftaya düşüşle başlayan gram altın, saat 09.25 itibarıyla önceki kapanışın hemen altında 6 bin 840 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 195 liradan, cumhuriyet altını 44 bin 573 liradan satılıyor.

Altının onsu, faiz artışı tahminleri ve güçlenen dolar endeksiyle yeni haftada yüzde 0,9 değer kaybederek 4 bin 389 dolardan alıcı buluyor.

Küresel piyasalar haftaya karışık başladı

Capital Online

Geçen hafta ABD'de istihdam piyasasına ışık tutan veriler karışık sinyaller verdi. Ülkede ADP özel sektör istihdamı iş gücü piyasasında ivme kaybına işaret ederken, tarım dışı istihdamdaki belirgin yükseliş ekonominin sıcaklığını koruduğunu ortaya koydu.

Ancak tarım dışı istihdamın konaklama, yeme içme ve kamu alanlarında yoğunlaşması, iş gücündeki keskin yükselişin mevsimsel olabileceği yönündeki değerlendirmeleri öne çıkardı.

İstihdam piyasasına ilişkin verilerin birbirinden ayrışması, Fed'in politika adımlarına yönelik beklentilerin şekillenmesini zorlaştırırken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in gelecek haftaki toplantısında politika faizini yüzde 58 ihtimalle 25 baz puan artırması, yüzde 42 ihtimalle ise sabit bırakması öngörülüyor.

ABD'de bu hafta açıklanacak enflasyon verilerinin Fed'in gelecek hafta alacağı kararlara ilişkin net mesaj vermesi bekleniyor.

Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack politikanın kısıtlayıcı olmadığını belirtti. Hammack, "Enflasyon çok yüksek ve hedefimizin üzerinde ne kadar uzun süre kalırsa geri düşürmek o kadar zor olacak. Şu anda duyduğum şey, harekete geçme zamanının geldiği." ifadelerini kullandı.

Öte yandan, sosyal medya hesabından paylaşım yapan ABD Başkanı Donald Trump, istihdam verilerinin kendisininki hariç tüm tahminleri üçe katladığını vurgulayarak, faizlerin düşürülmesi gerektiğini ifade etti.

Başka bir paylaşımında da Trump, "harika" veriler alındığında piyasaların yükselmesi gerektiğinin altını çizerek, "Ancak borsa yine düşüyor, çünkü işler iyi gittiğinde enflasyon korkusu yüzünden hemen bunu durdurmamız gerektiğine dair sahte bir gerçeklik algısı içinde yaşıyoruz. Oysa durum tam tersi olmalıydı." değerlendirmesinde bulundu.

Trump, böyle devam ederse ülkenin hak ettiği büyümeye ulaşamayacağını belirterek, büyümenin enflasyona neden olmayacağını savundu.

Analistler, Fed'in adımlarına ilişkin belirsizliklere karşın yapay zeka alanındaki iyimserliğin piyasaları desteklediğini kaydetti. Buna göre, ABD merkezli yapay zeka şirketi OpenAI, GPT-6 Astra adlı şimdiye kadarki en gelişmiş ve akıllı yapay zeka modelini duyurdu.

OpenAI'dan yapılan açıklamada, kısa süre önce sınırlı sayıda kullanıcının erişimine açılan "GPT-6 Astra"nın gelişmiş siber kapasitesi ve yüksek otonom kontrol yeteneği bulunduğu, karmaşık bilgisayar sistemlerini yönetebildiği, e-tablo doldurma ve sıfırdan internet sitesi tasarlama gibi işlemleri insan müdahalesi olmadan yürütebildiği bildirildi.

Söz konusu modelin ardından diğer yapay zeka geliştiricilerinin de yatırımlarını artıracağı beklentisi, yarı iletken sektöründe talebin artacağı öngörülerini güçlendirerek özellikle Asya tarafında teknoloji hisselerine yönelik risk iştahının canlı kalmasını sağladı.

Jeopolitik tarafta ise ABD-İran hattındaki gelişmeler takip edilmeye devam ediyor. Dün, İran Devrim Muhafızları Ordusu, İran gemilerine yönelik deniz ablukasına katılan ABD'ye ait bir uçak gemisi ile bir muhrip gemiyi balistik füzelerle hedef aldığını açıkladı.

Ayrıca İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Umman ile Hürmüz Boğazı'nın giriş ve çıkışının İran'ın kontrolünde olan yeni koridoruyla ilgili anlaşmanın önümüzdeki günlerde imzalanacağını duyurdu.

- Petroldeki yükseliş yeni haftada da sürüyor

Söz konusu gelişmelerin ardından enerji arzına yönelik endişelerle petrol fiyatları yukarı yönlü seyrini sürdürüyor. Cuma günü yüzde 0,8 artışla 96,3 dolardan haftayı kapatan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni haftaya da yüzde 1,1 yükselişle 97,3 dolardan başladı.

Geçen hafta ABD'de karışık sinyaller veren istihdam verileri ve Orta Doğu kaynaklı enflasyonist baskıların devam edeceği endişeleriyle dalgalanan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, haftayı yüzde 4,78 seviyesinde kapatmasının ardından yeni haftaya yatay seyirle yüzde 4,79'dan başladı.

Dolar endeksi ise Fed'e ilişkin belirsizliklerle güçlü duruşunu korurken, yeni haftaya yatay seyirle 99,2 seviyesinde başladı.

Altının ons fiyatı ise faiz artışı tahminleri ve güçlenen dolar endeksiyle yeni haftaya değer kaybıyla başladı. Ons altın şu sıralarda yüzde 0,8 düşüşle 4 bin 396 dolardan alıcı buluyor.

Cuma günü New York borsasında S&P 500 yüzde 0,38, Nasdaq endeksi yüzde 0,29 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,51 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise haftaya negatif başladı. Ülkede New York borsası bugün İşçi Bayramı dolayısıyla işleme kapalı olacak.

- Avrupa'da endeks vadeli kontratlar haftaya negatif başladı

Avrupa borsaları cuma günü karışık seyrederken, gözler yeni haftada Avrupa Merkez Bankasının (ECB) alacağı para politikası kararlarında olacak.

Hafta sonu Orta Doğu'da tansiyonun düşmemesi, yüksek seyrini koruyan enerji fiyatlarının Avrupa ekonomilerini olumsuz etkileyebileceği endişelerini körükledi.

Analistler, söz konusu durumun Avrupa'da endeks vadeli kontratların haftaya negatif bir başlangıç yapmasında etkili olduğunu belirterek, hafta içinde ECB'nin faiz kararının ardından Başkan Christine Lagarde'ın yapacağı açıklamaların piyasalarda oynaklığı artırabileceğini söyledi.

Analistler, bugün Avro Bölgesi'nde açıklanacak büyüme verileri ile Almanya'daki sanayi üretimi verilerinin yatırımcıların odağında bulunduğunu belirterek, para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın yıl sonuna kadar iki faiz artışına gitme ihtimalinin fiyatlanmaya devam ettiğini bildirdi.

Diğer yandan Almanya'da sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisi, Saksonya-Anhalt'ta düzenlenen eyalet meclisi seçimlerini yüzde 43,8 oy alarak kazandı ancak tek başına iktidara gelmesi için gerekli çoğunluğu elde edemedi.

Cuma günü İngiltere'de FTSE 100 endeksi yatay seyrederken, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,28 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,09 düştü. Almanya'da DAX 40 endeksi ise yüzde 0,17 yükseldi.

- Güney Kore'de hızlı yükseliş görülüyor

Asya borsalarında yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler risk iştahını desteklerken, Güney Kore'de Kospi endeksindeki yükseliş dikkati çekiyor. Teknoloji ve yarı iletken ağırlığı yüksek Kospi endeksinde alımlar, yapay zeka yatırımlarının artacağı beklentisiyle güçlendi.

Güney Koreli yarı iletken şirketi SK Hynix'in hisseleri yüzde 7,4, teknoloji şirketi LG Electronics hisseleri yüzde 5,1 ve Samsung Electronics hisseleri de yüzde 5 yükseldi.

Öte yandan, bugün açıklanan verilere göre Japonya'da öncü endeks 117,9 ile beklentilerin altında gerçekleşti.

Bu arada Japon yeninin dolar karşısındaki değer kaybı frenlenirken, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) atacağı olası adımlar yatırımcıların yakın takibinde bulunuyor.

Dolar/yen paritesi yatay seyirle 156,09 seviyesinde bulunuyor. Japonya'nın rezervleri ağustosta 79,6 milyar dolar düştü. Analistler, söz konusu düşüşte yetkililerin yene destek olmak için bu varlıkları kullanmasının rezerv azalışında etkili olduğunu belirterek, verilerin aynı zamanda ekonomi yönetiminin yeniden müdahale etmesi gerekirse yeterli finansal kaynağının bulunduğuna işaret ettiğini kaydetti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,9 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 4,1 yükselirken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,2 düştü.

- Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz OVP'yi açıkladı

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,57 değer kazanarak 14.012,42 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,08 yükseldi.

Öte yandan dün Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan ile 2027-2029 dönemini içeren Orta Vadeli Program'ı (OVP) açıkladı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, "2026 yılı son çeyreğinde enflasyon oranının yeniden düşüş göstereceğini ve yıl sonunda yüzde 28,4 olmasını bekliyoruz." dedi.

Büyümenin 2026 yılında yüzde 3,3 olarak gerçekleşmesini beklediklerini ifade eden Yılmaz, büyümenin kademeli olarak güçlenerek 2027 yılında yüzde 4,2'ye, 2028 yılında yüzde 4,6'ya ve 2029 yılında yüzde 5'e ulaşmasını öngördüklerini dile getirdi.

Dolar/TL cuma gününü 48,4330'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,4390'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde büyüme ve Almanya'da sanayi üretimi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Yeni Orta Vadeli Program Resmi Gazete'de yayımlandı

Capital Online

Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca hazırlanan ve 2027-2029 dönemini kapsayan OVP ile temel ekonomik büyüklükler ve hedefler belirlendi.

Buna göre büyüme için bu yıl gerçekleşme tahmini yüzde 3,3 oldu. Ekonominin 2027'de yüzde 4,2, 2028'de yüzde 4,6, 2029'da ise yüzde 5 büyüyeceği öngörüldü.

Enflasyonun bu yıl sonunda yüzde 28,4 olacağı tahmin edilirken hedef olarak gelecek yıl için yüzde 21, 2028 için yüzde 13,5 ve 2029 için yüzde 9 olması konuldu.

Bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının 2026'da yüzde 3,1, program dönemi sonunda ise yüzde 2,8 olarak gerçekleşmesi hedeflendi.

Programda, işsizlik oranının bu yıl sonunda yüzde 8,1 olacağına yer verilerek, gelecek yıl hedefi yüzde 8, 2028 yılı için yüzde 7,8 ve 2029 için yüzde 7,6 olarak belirlendi.

İhracatın 2026 sonunda 282 milyar dolar seviyesinde gerçekleşeceği tahmin edilirken 2027'de 292 milyar dolar, 2028'de 302,5 milyar dolar, program sonunda 316 milyar dolar olması öngörüldü. İthalatın, bu yıl sonunda 387 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmesi, 2027'de 397 milyar dolar, 2028'de 411 milyar dolar, 2029'da da 426 milyar dolar olması öngörüldü.

Sürdürülebilir ve kapsayıcı büyümenin güçlendirilmesi hedefleniyor

Program, uygulama sonuçlarıyla yurt içi ve küresel ekonomide meydana gelen gelişmeler doğrultusunda her yıl güncelleniyor. Hayata geçirilecek yeni politika adımlarının belirlendiği program, kamu politikalarında eş güdümün güçlendirilmesi ve kaynakların stratejik öncelikler doğrultusunda yönlendirilmesini amaçlıyor. Bu yönüyle program, kamu kesimi için temel bir politika çerçevesi sunarken özel sektör açısından öngörülebilirliği artırarak, beklentilerin sağlıklı bir zeminde oluşmasına katkı sağlıyor.

2027-2029 dönemini kapsayan OVP, On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) hedefleri doğrultusunda makroekonomik ve finansal istikrarın güçlendirilmesini, mali disiplinin sürdürülmesini ve orta vadede kalıcı fiyat istikrarının tesis edilmesini temel öncelik olarak benimsiyor. Bunun yanında programda, verimlilik artışının desteklenmesi, AR-GE ve yenilikçilik kapasitesi ile beşeri sermayenin geliştirilmesi, yeşil ve dijital dönüşüm süreçlerinin hızlandırılması, iş gücü piyasasının etkinliğinin artırılması, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve kayıt dışılığın azaltılması yoluyla sürdürülebilir ve kapsayıcı büyümenin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Gelecek 3 yılı kapsayan program döneminde, bütüncül bir şekilde ortaya konulan hedef ve politikalar kamu yönetiminde kaynakların öncelikli alanlara yönlendirilmesine ve uygulama süreçlerinde etkin eş güdümün sağlanmasına temel teşkil edecek. Bu kapsamda, program dönemi boyunca kamu kurum ve kuruluşlarının bütçe hazırlıkları, mevzuat düzenlemeleri, kurumsal planlama faaliyetleri ve diğer karar alma ve uygulama süreçleri programda belirlenen politika çerçevesi doğrultusunda yürütülecek. OVP'nin ilk yılında uygulanacak politika ve tedbirler ayrıntılı olarak 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda yer alacak.

"Enflasyon oranının yıl sonunda yüzde 28,4 olmasını bekliyoruz"

Capital Online

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde “2027-2029 dönemini kapsayan “Orta Vadeli Program”ı açıkladı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, "Uyguladığımız politikalar çerçevesinde TL'ye güven artmaya devam etmiş, TL mevduatımızın toplam mevduat içindeki payının yüzde 31,6 seviyesinden 28 Ağustos itibarıyla yüzde 61,5 seviyesine yükselmesi, izlediğimiz politikaların isabetli olduğunun somut göstergesi olmuştur." dedi.

Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan ile 2027-2029 dönemini içeren Orta Vadeli Program'ı (OVP) açıkladı.

OVP'nin her yıl olduğu gibi bu yıl da Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının müşterek çalışmasıyla hazırlandığını belirten Yılmaz, "Hazırlık sürecine bakanlıklarımız ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarımız önemli katkı sunmuş, özel sektör ve meslek kuruluşlarımızın görüş ve değerlendirmeleri alınmıştır. Ortak aklı ve katılımcılığı esas alan bir anlayışla hazırladığımız Programımızda, ilgili tüm taraflarla yürüttüğümüz istişareler de politika ve tedbirlerimize yansıtılmıştır." ifadesini kullandı.

Sunumda öncelikle dünya ekonomisindeki mevcut görünüme değinileceğini, ardından uygulamakta oldukları program kapsamında bugüne kadar kaydettikleri mesafe ve sonrasında 2027-2029 dönemine ilişkin makroekonomik hedefleri paylaşacaklarını aktaran Yılmaz, belirlenen hedeflere nasıl ulaşacaklarına dair öncelikli reform alanlarını, planlanan politika ve tedbirleri ortaya koyacaklarını söyledi.

Gelecek üç yıla ilişkin temel politika belgesi olan OVP'nin, Kalkınma Planı doğrultusunda hazırlanan ve her yıl güncellenen üç yıllık bir politika çerçevesi sunduğunu vurgulayan Yılmaz, şunları kaydetti:

"Program, makroekonomik hedef ve tahminlerimizi, gelir ve gider ile borçlanma görünümünü, kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarını ve reform gündemimizi ortaya koymakta, aynı zamanda bütçe sürecinin temel çerçevesini oluşturmaktadır. Dünya ekonomisi, son dönemde ekonomik, teknolojik ve jeopolitik gelişmelerin iç içe geçtiği, öngörülebilirliğin azaldığı ve risklerin tarihi yüksek seviyelere çıktığı yeni bir süreçten geçmektedir. Türkiye ekonomisi de elbette dünyadan ve bölgemizde yaşanan bu gelişmelerden bağımsız değildir. Özellikle bölgemizde yaşanan savaşın doğrudan ve dolaylı etkileri, enerji ve emtia fiyatlarından küresel ticarete, enflasyon görünümünden büyüme beklentilerine kadar birçok alanda hissedilmektedir. Bunun yanında geleneksel tarife artışlarının yanında yeni nesil korumacılık eğilimleri ve ticaret politikalarındaki belirsizlikler de küresel görünümü etkilemektedir."

- "64,3 dolar olarak varsaydığımız Brent petrol 89,3 dolara yükseldi"

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, programın makroekonomik çerçevesini oluştururken, geçen yıl esas aldıkları varsayımların bu yılın başında bölgedeki savaş başta olmak üzere yıl içerisinde yaşanan hadiseler doğrultusunda güncellendiğini bildirerek, şu bilgileri verdi:

"Geçtiğimiz OVP'deki varsayımların başında gelen küresel büyüme tahmini yüzde 3,1'den yüzde 3'e geriledi. Ticaret ortaklarımızın büyüme tahmini yüzde 2,4'ten yüzde 1,6'ya, Avro Bölgesi büyümesi yüzde 1,2'den yüzde 0,9'a gerilerken bölgemizde yaşanan savaşın etkisinin en belirgin görüldüğü Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) ülkelerinde ise yüzde 3,4 olarak öngörülen büyüme, yüzde eksi 0,5'e kadar geriledi. Geçtiğimiz yıl OVP'yi hazırlarken uluslararası kuruluşların tahminleriyle uyumlu olarak 2026 yılı için 64,3 dolar olarak varsaydığımız Brent petrol fiyatı ortalamada 89,3 dolara yükseldi. Enerji dışı emtia fiyatlarında yüzde 5,7 oranında düşüş beklerken, bugün yüzde 18,6 oranında bir artış öngörülmektedir. Küresel enflasyon tahmini ise bu gelişmelere bağlı olarak yüzde 3,6'dan yüzde 4,7'ye yükselmiş durumdadır."

- "2026 yılı büyüme tahminimizi yüzde 3,3 olarak güncelledik"

Özellikle savaşla birlikte enerji ve emtia fiyatlarında ortaya çıkan arz yönlü baskıların ve Türkiye'nin başlıca ticaret ortaklarındaki zayıflamanın doğal olarak 2026 yılı tahminlerine de yansıdığını hatırlatan Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"2026 yılı büyüme tahminimizi yüzde 3,3 olarak güncelledik. Sanayi büyümesi tahminimiz yüzde 2,3'e gerilerken, yıl sonu enflasyon tahminimiz yüzde 28,4'e yükseldi. Enerji fiyatlarındaki yükselişin dış dengemiz üzerinde doğrudan etkisiyle enerji ithalatı tahminimiz 63 milyar dolardan 71 milyar dolara yükselirken, dış ticaret açığı tahminimiz 96 milyar dolardan 105 milyar dolara çıkmıştır. Buna bağlı olarak cari işlemler açığının milli gelire oranına ilişkin tahminimizi de yüzde 2,6'ya güncelledik. Turizm gelirleri tahminimiz ise yine savaşın etkisiyle 68 milyar dolardan 65 milyar dolara revize edilmiştir. Bu güncellemeler programımızın yönünde veya ana çerçevesinde bir değişiklik anlamına gelmemektedir. Nitekim geçtiğimiz yıl öngörülmeyen ölçekte ortaya çıkan savaş ve beraberinde getirdiği enerji ve emtia şoku, dış talepteki zayıflamayla birlikte tüm ekonomiler üzerinde ilave bir yük oluşturmuştur. Buna rağmen Türkiye ekonomisi üretmeye, büyümeye ve istihdam oluşturmaya devam etmektedir."

- "İhracatımızı şoklara daha dayanıklı hale getirme çabamız devam edecek"

Yılmaz, 2026 yılının hem küresel büyümenin hem de dünya ticaretinin belirgin biçimde ivme kaybettiği bir yıl olarak karşılarına çıktığının altını çizerek, "Bununla birlikte, 2027 yılına ilişkin beklentiler küresel görünümde yeniden bir toparlanmaya işaret etmektedir. Küresel büyümenin yüzde 3,4'e, küresel ticaret hacmindeki artışın ise yüzde 4,3'e yükselmesi beklenmektedir. Özellikle küresel ticarette beklenen bu canlanmanın, dış talep koşullarının iyileşmesine ve ihracatçı ülkeler açısından daha destekleyici bir ortamın oluşmasına katkı sağlamasını bekliyoruz." diye konuştu.

Türkiye'nin ihracatının yaklaşık yüzde 96'sını oluşturan başlıca ticaret ortaklarının ağırlıklı büyümesinin 2025 yılındaki yüzde 2,4 seviyesinden 2026 yılında yüzde 1,6'ya gerilemesini beklediklerini anlatan Yılmaz, şunları paylaştı:

"2027 yılında ise dış talep koşullarının yeniden iyileşmesiyle bu oranın yüzde 2,8'e yükselmesini öngörüyoruz. Bu zayıflama, ihracatımızın yaklaşık yüzde 43'ünü gerçekleştirdiğimiz Avrupa Birliği ile yüzde 22'sini gerçekleştirdiğimiz MENA Bölgesinde özellikle dikkat çekicidir. En büyük ihracat pazarımız olan Avrupa Birliği'nde 2025 yılında yüzde 1,6 olarak gerçekleşen büyümenin 2026 yılında yüzde 1,2'ye gerilemesi, 2027 yılında ise sınırlı bir toparlanmayla yüzde 1,4 seviyesine yükselmesi beklenmektedir. MENA Bölgesinde ise savaşın ve jeopolitik gerilimlerin ekonomik faaliyet üzerindeki etkisi çok daha belirgindir. 2025 yılında yüzde 3,3 büyüyen bölge ekonomisinin, 2026 yılında yüzde 0,5 oranında daralacağı tahmin edilmektedir. 2027 yılında beklenen yüzde 7,3'lük güçlü büyümede ise 2026 yılındaki bu sert daralmanın oluşturacağı baz etkisinin önemli rol oynayacağını değerlendiriyoruz. Dolayısıyla, AB ve MENA bölgelerinin toplam ihracatımızın yaklaşık üçte ikisini oluşturduğu dikkate alındığında 2026'da ihracatçılarımızın oldukça zorlu bir dış talep ortamına rağmen başarılı bir performans sergiledikleri görülmektedir. Yıllar içerisinde ihracat pazarlarını çeşitlendiren ülkemizin mevcut pazardaki güçlü konumunu korurken, yeni pazarlara erişimini artırma, ihracatımızı bölgesel ve küresel şoklara karşı daha dayanıklı hale getirme çabamız önümüzdeki dönemde de devam edecek."

- "Savaşla jeopolitik risk endeksi çok hızlı yükseldi"

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, küresel ekonomik görünüm üzerinde belirleyici olan unsurlardan birinin de jeopolitik risklerde yaşanan belirgin artış olduğuna dikkati çekerek, şunları dile getirdi:

"Savaşın başlamasıyla birlikte jeopolitik risk endeksinin çok hızlı bir şekilde yükseldiğini görüyoruz. Savaş öncesinde uzun dönem ortalaması etrafında seyreden endeks, savaşın ardından tarihsel ortalamasının oldukça üzerine çıkmış ve yüksek bir oynaklık yükselmiştir. Jeopolitik gerilimler enerji ve emtia piyasalarından ticaret ve lojistik hatlarına, yatırım kararlarından finansal piyasalara kadar birçok kanal üzerinden dünya ekonomisine yayılmaktadır. Bu gelişmeleri ve oluşturabilecekleri ilave riskleri yakından takip ediyor, etkileri sınırlandırıcı tedbirler alıyor, ekonomi politikalarımızı farklı senaryoları dikkate alan, dışsal şoklara karşı dayanıklılığı güçlendiren bir anlayışla yürütüyoruz. Küresel arz koşullarından kaynaklanan fiyat hareketlerinin bir taraftan enerji ithalat maliyetlerimizi ve dış ticaret dengemizi etkilerken, diğer taraftan üretim ve ulaştırma maliyetleri üzerinden enflasyon görünümüne de yansımaktadır. Nitekim geçtiğimiz yıl 2026 yılı için 63 milyar dolar olarak öngördüğümüz enerji ithalatı tahminimizi, bu yıl 71 milyar dolara güncellememizde de bu gelişmeler etkili olmuştur."

- "Göstergeler, programımızın somut sonuçlar ürettiğini ortaya koymakta"

"Programımızı hayata geçirdiğimiz günden bu yana temel önceliğimiz, makroekonomik istikrarı güçlendirmek, ekonomide dengelenmeyi sağlamak, enflasyonu kalıcı biçimde düşürmek ve kazanımlarımızı sürdürülebilir hale getirmek olmuştur" ifadesini kullanan Yılmaz, şöyle devam etti:

"Paylaşacağı göstergeler, son dönemde karşı karşıya kaldığımız ilave dışsal şoklara rağmen programımızın temel alanlarda somut sonuçlar üretmeye devam ettiğini ortaya koymaktadır. Programımız kapsamında yatırımların tüketimin üzerinde seyrettiği, dolayısıyla büyümenin kompozisyonunda daha dengeli, üretken ve sürdürülebilir bir yapının öne çıktığını görmekteyiz. Yeni yatırımlar üretim kapasitesini genişletmekte, teknolojik dönüşümü ve verimlilik artışını desteklemekte, aynı zamanda yeni istihdam imkanları oluşturmaktadır. Nitekim son yıllarda Toplam Faktör Verimliliğinin (TFV) büyümemize daha fazla olumlu etkide bulunduğunu görüyoruz. Baktığımız zaman 2026'da öngördüğümüz 3,3'lük büyümenin 1,2 puanını Toplam Faktör Verimliliği kaynaklı olduğunu görüyoruz. Tüketim ağırlıklı bir yapı yerine üretim kapasitesini artıran yatırımların öne çıkması, enflasyonla mücadeleyi destekleyen, dış denge üzerindeki baskıları sınırlayan ve potansiyel büyümemizi yükselten daha sağlıklı bir makroekonomik görünüm sunmaktadır."

- "Risk primimiz 220 seviyesinin de altına inmiştir"

Yılmaz, "Uyguladığımız politikalar çerçevesinde TL'ye güven artmaya devam etmiş, TL mevduatımızın toplam mevduat içindeki payının yüzde 31,6 seviyesinden 28 Ağustos itibarıyla yüzde 61,5 seviyesine yükselmesi izlediğimiz politikaların isabetli olduğunun somut göstergesi olmuştur." değerlendirmesinde bulundu.

Koşullu yükümlülüklerden olan KKM'den çıkışın sorunsuz şekilde tamamlandığını anımsatan Yılmaz, "Kararlılıkla uyguladığımız politikalarla küresel ekonomik görünümdeki belirsizliklere ve jeopolitik risklere rağmen brüt rezervlerimiz 89,7 milyar dolar artarak, 188,2 milyar dolara ulaşmıştır. Rezervlerde sağlanan bu güçlü artış ekonomimizin dış şoklara karşı dayanıklılığını desteklemektedir. Jeopolitik gerilimlere rağmen risk primimiz de önemli ölçüde gerilemiş ve 700'lü seviyelerden 220 seviyesinin de altına inmiştir. Bu önemli gelişme gerek kamu gerekse özel kesimin yabancı para cinsi borçlanmasında faiz yükünü aşağıya çekmiştir." dedi.

- "Yıllıklandırılmış ihracatımız ağustos itibarıyla 280 milyar dolara ulaşmıştır"

Kaydettikleri mesafenin önemli göstergelerinden birinin de ihracattaki olumlu seyir ve ihracatın teknoloji kompozisyonundaki iyileşme olduğuna işaret eden Yılmaz, şu bilgileri verdi:

"Yıllıklandırılmış ihracatımız, ticaret ortaklarımızdaki belirgin yavaşlamaya ve zorlu dış talep koşullarına rağmen ağustos ayı itibarıyla 280 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. İhracatımız nitelik olarak da güçlenmiş ve 2024 Ağustos'unda yüzde 40 seviyesinde olan orta ve yüksek teknolojili ürünlerin toplam ihracatımız içerisindeki payı, 2026 Ağustos ayı itibarıyla yüzde 44,1'e ulaşmıştır. Böylece bir taraftan ihracatımızı artırıyor, diğer taraftan ihracatımızı daha yüksek teknoloji ve katma değere dayalı bir yapıya dönüştürüyoruz. İhracatımızdaki güçlü performansa rağmen enerji ve emtia fiyatlarındaki yükseliş, dış dengemiz üzerinde geçici bir baskı oluşturmuştur. Cari işlemler açığının milli gelire oranı 2024 yılı Haziran ayında yüzde 1,8, 2025 yılı Haziran ayında ise yüzde 1,6 seviyesinde gerçekleşmiştir. 2026 yılı Haziran ayı itibarıyla bu oran yüzde 2,3'e yükselmiştir. Bu yükselişin içerisinde 0,7 puanlık farkın savaş nedeniyle geldiğini hesaplamaktayız. Dolayısıyla bunu çıktığımız zaman yapısal bir bozulma olmadığını net bir şekilde görüyoruz. Ayrıca, mevcut seviyenin, 2000-2025 dönemi uzun dönem ortalaması olan yüzde 3,2'nin belirgin altında ve yönetilebilir seviyede olduğunu özellikle vurgulamak isterim. Dolayısıyla dış dengede daha dayanıklı bir yapı söz konusudur."

Programın temel önceliği olan enflasyonla mücadelede önemli mesafe katettiklerini belirten Yılmaz, Mayıs 2024'te yüzde 75,5 seviyesine yükselen enflasyonun, uygulanan politikalarla belirgin düşüş eğilimine girdiğini ifade etti.

Yılmaz, enflasyondaki güçlü düşüş eğiliminin savaş koşullarının oluşturduğu arz yönlü baskılar nedeniyle geçici olarak yataylaştığını, 2026 Ağustos itibarıyla yüzde 31,5 seviyesinde gerçekleştiğini kaydetti.

"2026 yılı son çeyreğinde enflasyon oranının yeniden düşüş göstereceğini ve yıl sonunda yüzde 28,4 seviyelerinde olmasını bekliyoruz." değerlendirmesinde bulunan Yılmaz, TÜFE sepetinin yüzde 34,5'ini oluşturan gıda, akaryakıt, doğal gaz ve ulaştırma hizmetlerinden oluşturdukları endekste savaş kaynaklı belirgin bir yükseliş gördüklerini söyledi.

Buna karşılık, savaştan doğrudan etkilenen bu kalemleri dışarıda bıraktıklarında, enflasyonun ana eğilimindeki aşağı yönlü seyrin devam ettiğini gördüklerini dile getiren Yılmaz, mevcut verilerin son dönemde manşet enflasyondaki düşüşün yavaşlamasında, programın temel dinamiklerinden ziyade, savaşın doğrudan etkilediği ve TÜFE sepetinde önemli bir ağırlığa sahip olan kalemlerden gelen ilave fiyat baskılarının etkili olduğunu gösterdiğini ifade etti.

Yılmaz, "Merkez Bankamıza göre savaşın enflasyon üzerindeki maliyeti, doğrudan ve dolaylı etkileri yaklaşık 7 puan olarak hesaplanmıştır. Arz şoklarının etkisinin zayıflamasıyla birlikte, uyguladığımız sıkı ve koordineli politika çerçevesinin desteğiyle enflasyondaki düşüş eğiliminin yeniden belirginleşmesini bekliyoruz." dedi.

Bir önceki OVP'de 2025 yılı için bütçe açığının milli gelire oranının, yüzde 0,8 seviyesindeki deprem harcamalarına rağmen 2025 yıl sonunda yüzde 2,9 oranında gerçekleştiğini hatırlatan Yılmaz, bu gelişmede, deprem kaynaklı harcamalar sürerken, diğer harcamalar üzerinde alınan ilave tedbirlerin etkili olduğunu söyledi.

Yılmaz, Tasarruf Genelgesi'yle harcama disiplinini güçlendirdiklerini, Tasarruf Tedbirleri Bilgi Sistemi ile 260 kamu idaresini yakından takip ettiklerini aktardı.

“Programımızı kararlılıkla ve bütüncül bir anlayışla sürdürüyoruz”

Tedbirlerin uygulanmasına yönelik denetimlerin aralıksız sürdürüldüğünü, bugüne kadar 2 bin 16 harcama biriminde denetim gerçekleştirildiğini belirten Yılmaz, denetim raporlarının Cumhurbaşkanlığı ve ilgili idarelerle paylaşıldığını kaydetti.

Genelge kapsamındaki harcamaların bütçe içindeki payının uzun dönem ortalaması olan yüzde 4,6'dan, 2024 yılında yüzde 3,1'e, 2025 yılında ise yüzde 2,9 seviyesine gerilediğini anımsatan Yılmaz, bu yöndeki kararlılığı gelecek dönemde de sürdüreceklerini vurguladı.

Cevdet Yılmaz, şunları ifade etti:

"2002 yılında 238 milyar dolar ekonomik büyüklüğümüz ve 3600 dolar civarında kişi başına gelirimiz vardı. 2026 yılı sonunda milli gelirimizin Cumhuriyet tarihimizde ilk kez 1,8 trilyon doları aşmasını, kişi başına milli gelirimizin de yine ilk kez 20 bin doları geçmesini bekliyoruz. Türkiye'nin 2026 yılında da yüksek gelirli ülkeler grubu eşiğini aşmasını bekliyoruz. Bu rakamlarla 2026 yılında dünyada nominal olarak 16'ncı büyük ekonomi, satın alma gücü paritesine göre ise 11'inci ekonomi konumumuzu da sürdüreceğiz. Bu tabloyu yalnızca rakamsal bir büyüme olarak değerlendirmiyoruz. Ülkemizin üretim kapasitesinin, girişimcilik gücünün ve ekonomik potansiyelinin ulaştığı seviyenin önemli bir göstergesi olarak görüyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın güçlü liderliğiyle ortaya koyduğu vizyonla programımızı, 2023 yılından bu yana kararlılıkla ve bütüncül bir anlayışla sürdürüyoruz."

“İstihdamı artıracak, atıl iş gücünü azaltacağız”

Yılmaz, bu süreçte, kırılganlıkları azaltırken makroekonomik istikrarın sürdürülmesi ve büyümenin dengeli kompozisyonunun sağlanması, enflasyondaki belirgin gerileme, dış dengenin güçlendirilmesi, rezervlerin artırılması ve finansal dayanıklılığın güçlendirilmesi alanlarında önemli mesafeler kaydettiklerinin altını çizdi.

Gelecek dönemde temel hedefin, fiyat istikrarını kalıcı hale getirerek enflasyonu tek haneli seviyelere indirmek ve mali disiplini güçlü bir şekilde muhafaza etmek olduğunu belirten Yılmaz, büyümenin toplumun tüm kesimlerine daha güçlü şekilde yansıması amacıyla istihdamı artıracaklarını, atıl iş gücünü azaltacaklarını söyledi.

Enerji başta olmak üzere kritik girdilerde arz güvenliğini güçlendirecek ve arz şoklarının ekonomi üzerindeki etkilerini en aza indirecek politikaları sürdüreceklerini dile getiren Yılmaz, programda öngördükleri rekabet gücünü yükselteceklerini kaydetti.

Yılmaz, istikrarsızlığın ve belirsizliğin arttığı bir küresel ortamda, siyasi istikrar ve öngörülebilir politikalar ile oluşturulan bu çerçevenin, fırsatların değerlendirilmesi ve ülkenin cazibesinin artırılmasına katkı sunacağını vurguladı.

"Türkiye Yüzyılı: Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı" ile vergi mimarisinde küresel ölçekte çok önemli düzenlemeleri hayata geçirdiklerini anımsatan Yılmaz, düzenlemelerle uluslararası doğrudan yatırımları artırmayı, rekabetçi bir transit ticaret merkezi oluşturmayı, küresel yeteneklerin, girişimcilerin, teknoloji şirketlerinin ve çok uluslu firmaların merkez operasyonlarını Türkiye'ye çekmeyi amaçladıklarını vurguladı.

“Yeniden tek haneli seviyelere inmesini hedefliyoruz”

Yılmaz, vergiye uyumu güçlendirmek ve yurt dışında bulunan varlıkların Türkiye'ye getirilerek milli ekonomiye kazandırılmasını teşvik etmek için düzenlemeler yaptıklarını hatırlattı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, şunları kaydetti:

“2026 yılında yüzde 3,3 olarak gerçekleşmesini beklediğimiz büyümenin, kademeli olarak güçlenerek 2027 yılında yüzde 4,2'ye, 2028 yılında yüzde 4,6'ya ve 2029 yılında yüzde 5'e ulaşmasını öngörüyoruz. Yeni Program döneminde makroekonomik istikrarla uyumlu, üretim kapasitesi ve verimliliği artıran, enflasyonist baskı oluşturmayan sürdürülebilir bir büyüme anlayışı içindeyiz. Bunun için büyümenin niteliğini de dönüştürüyoruz. Tarımda teknoloji ve verimlilik artışını, sanayide üretim kapasitesi ile teknoloji yoğunluğunun yükselmesini, hizmetlerde ise bilgi ve teknolojiye dayalı yüksek katma değerli faaliyetlerin daha fazla ön plana çıkmasını sağlayacağız. Beşeri sermayemizi güçlendirirken kamu yatırımlarının özel sektör yatırımları açısından ön açıcı ve tamamlayıcı hale gelmesine özen göstereceğiz. Bu yaklaşımın merkezinde verimlilik yer alıyor. Kaynaklarımızı daha etkin kullanan, teknolojiyi üretim süreçlerine güçlü biçimde dahil eden ve toplam faktör verimliliğini kalıcı olarak artıran bir ekonomik yapı oluşturmayı hedefliyoruz.”

Program döneminde her yıl ortalama toplam faktör verimliliğinin 1,1 puanlık büyüme desteği getirmesini bekledilerini aktaran Yılmaz, "Büyüme kadar öncelik verdiğimiz bir diğer temel alan ise istihdamdır. 2026 yılında yüzde 8,1 seviyesinde gerçekleşmesini beklediğimiz işsizlik oranını, 2027`de yüzde 8'e, 2028'de yüzde 7,8'e ve 2029'da yüzde 7,6'ya düşürmeyi hedefliyoruz. Program döneminde ekonomimize yaklaşık 2,1 milyon ilave istihdam kazandırarak iş gücü piyasasına daha fazla bireyin katılımını sağlamayı ve toplumsal refahı artırmayı amaçlıyoruz." ifadelerini kullandı.

Sürdürülebilir büyüme hedefiyle programın önceliğinin dezenflasyon sürecini kararlılıkla sürdürerek fiyat istikrarını kalıcı biçimde tesis etmek olduğunu belirten Yılmaz, "2026'da yüzde 28,4 olarak gerçekleşmesini öngördüğümüz enflasyonun, 2027 yılında yüzde 21'e, 2028 yılında yüzde 13,5'e ve 2029 yılında yüzde 9'a gerileyerek Program dönemi sonunda yeniden tek haneli seviyelere inmesini hedefliyoruz." dedi.

“Disiplinli mali duruşu sürdürmeyi öngörüyoruz”

Yılmaz, bölgedeki savaşın etkisinin azalmasıyla cari işlemler açığının yeniden kademeli olarak gerilemesini, 2027'de yüzde 1,9'a, 2028 yılında yüzde 1,8'e ve 2029 yılında yüzde 1,6'ya düşmesini öngördüklerini söyledi.

Programda, bütçe açığının kademeli bir şekilde düşürülmesini hedeflediklerini aktaran Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Geçtiğimiz yıl 2026 için yüzde 3,5 olarak öngördüğümüz bütçe açığımızın milli gelire oranının, aldığımız tedbirlerle yüzde 3,1 olarak gerçekleştirmeyi bekliyoruz. Kalan deprem harcamaları 2027 bütçesine de yansıyacak olmasına rağmen benzer bir yaklaşımla önümüzdeki yılda da hedeflenenden daha iyi bir bütçe açığı için gerekli çabayı göstereceğiz. Geçen yıl 3,5 demiştik, bu yıl 3,1 olacak. Gördüğünüz gibi bazı hedeflerde de olumlu yönde sapmalar yaşıyoruz. Gelecek yıl için de 3,5 diyoruz ama daha iyi performans göstermek için gayretimizi ortaya koyacağız.”

Afet sonrası dönemde devam eden ihtiyaçlar süratle karşılanırken, savunma, personel giderleri ve sosyal güvenlik harcamalarındaki artışa rağmen alınacak ilave tedbirlerin etkisiyle disiplinli mali duruşu sürdürmeyi öngördüklerini belirten Yılmaz, "2027'de yüzde 3,5 olarak öngördüğümüz bütçe açığımızın milli gelire oranını, program dönemi sonunda yüzde 2,8'e düşürmeyi hedefliyoruz." diye konuştu.

“Ekonomimizin ölçeğini önemli ölçüde büyüteceğiz”

Yılmaz, 2023-2026 yılları arasında depremin yol açtığı kayıp ve zararın telafi edilmesi ile afet risklerinin azaltılmasına yönelik 2026 yılı fiyatlarıyla toplam 5,4 trilyon Türk lirası (104 milyar dolar) tutarında harcama yapılmış olacağının tahmin edildiğini söyledi.

Bu tutarın büyük ölçüde yeniden inşa edilen konut ve iş yerleri ile yenilenen kamu altyapısı için yapılan harcamalardan oluştuğunu belirten Yılmaz, 2027 sonunda bu rakamın 116 milyar doları aşacağının tahmin edildiğini kaydetti.

Depremle ilgili kalan ihtiyaçların karşılanması için 2027'de de kaynak ayrılacağını dile getiren Yılmaz, "Son 4 yıla bakıldığında 25-26 milyar dolar her yıl depreme para harcamışız. Gelecek yıl bunun 10 milyar dolara düşeceği görülüyor." dedi.

Programın kararlılıkla uygulanmasıyla, dönem sonunda daha fazla istihdam üreten, ekonomik ölçeğini büyüten ve oluşturduğu refahı toplumun geneline daha güçlü biçimde yansıtan bir Türkiye hedeflediklerini vurgulayan Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu dönemde 2,1 milyon ilave istihdam oluşturulmasını ve işsizlik oranının yüzde 8'in altına gerilemesini öngörüyoruz. Üretim kapasitemizi, verimliliğimizi ve rekabet gücümüzü artırmaya yönelik politikalarımızla ekonomimizin ölçeğini de önemli ölçüde büyüteceğiz. Program dönemi sonunda milli gelirimizi 2,2 trilyon doların üzerine, mal ve hizmet ihracatımızı ise 450 milyar dolara taşımayı hedefliyoruz.”

“Enflasyonun tek haneli seviyelere gerilemesini öngörüyoruz”

Esas hedeflerinin büyümeyi vatandaşların yaşam standartlarına yansıyan kalıcı sosyal refah artışına dönüştürmek olduğunu belirten Yılmaz, "Bu doğrultuda kişi başına milli gelirin 25 bin dolar seviyesine ulaşmasını, artan refahın geniş toplumsal kesimlere yansıtılmasını ve enflasyonun yeniden tek haneli seviyelere gerilemesini öngörüyoruz." dedi.

Yapay zeka destekli ve otonom üretim sistemleriyle enerji, ham madde, işgücü ve makine kullanımında verimliliği artırırken düşük karbonlu üretim, enerji verimliliği ve döngüsel ekonomi uygulamalarını yaygınlaştıracaklarını dile getiren Yılmaz, bu dönüşümün gerektirdiği beşeri ve fiziki altyapıyı da eş zamanlı olarak güçlendireceklerini söyledi.

İmalat Sanayii Güçlendirme Programını hayata geçirdiklerini anımsatan Yılmaz, bu yılki OVP`nin en temel vurgularından birinin bu yaklaşım olacağını kaydetti.

İmalat Sanayii Finansman Desteği Programı kapsamında 250 milyar lira büyüklüğünde ilave kredi desteği sağladıklarını aktaran Yılmaz, "İhracatçımıza düşük faizli reeskont kredisi sunarken, orta-yüksek ve yüksek teknoloji ağırlıklı sanayi yatırımlarına yönelik olarak 3 yıl için ayırdığımız 750 milyar liralık YTAK kredilerini kullandırmaya devam edeceğiz." dedi.

Daha müreffeh ve kapsayıcı bir ekonomik yapının tesisinde güçlü ve etkin işleyen bir iş gücü piyasasının taşıdığı önemin bilinciyle, istihdam politikalarını dört temel eksen üzerine inşa ettiklerini aktaran Yılmaz, bu eksenlerden birincisinin iş gücünün beceri uyumunun iyileştirilmesi, ikincisinin yeni nesil çalışma biçimleri ve sektörel dönüşümlere uyumun sağlanması, üçüncüsünün işgücüne katılımda güçlük yaşayan kesimlerin istihdamının desteklenmesi, dördüncüsünün ise atıl işgücünün azaltılması olduğunu belirtti.

Yılmaz, geçen sene OVP'de atıl iş gücüne başlık açtıklarını ve bu kapsamda çalışmalarını güçlendirerek devam ettirdiklerini vurguladı.

Birçok tedbir olduğunu dile getiren Yılmaz, "Özellikle üçünün altını çizmek isterim. Birincisi, üretim kültürünü ve emeğin değerini her çerçevede vurgulamamız gerekiyor, eğitim sisteminden iletişim politikalarımıza kadar. Alın teri döken, emek harcayan insanların gerçek kahramanlar olduğunu bizim her fırsatta ortaya koymamız lazım. İkincisi mesleki eğitim. Mesleki eğitimi çok güçlü bir şekilde sürdürmemiz gerekiyor insanımızı yeniden bu üretime, emek piyasalarına çekmek için. Üçüncüsü de bakım hizmetleri. Özellikle kadınlar için çocuk bakım hizmetlerinin çok daha güçlü bir şekilde devreye alınması atıl iş gücünün azaltmasında önemli bir etki yapacaktır diye bekliyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Yılmaz, programın önceliği olan fiyat istikrarını kalıcı biçimde tesis etmek ve enflasyonu tek haneli seviyelere indirmek için para, maliye ve gelirler politikalarını güçlü bir eş güdüm içerisinde uygulamaya devam edeceklerini vurgulayarak, bu süreçte enflasyon beklentilerinin hedefleriyle uyumlu biçimde çıpalanmasının özel önem taşıdığını ifade etti.

Yönetilen ve yönlendirilen fiyatlar ile tarımsal ürünlerin alım fiyatlarında Program hedefleriyle uyumu gözeteceklerini belirten Yılmaz, "Vatandaşlarımızın günlük hayatında en doğrudan hissettiği alanlardan biri olan gıda fiyatlarında ise arz yönlü politikaları daha güçlü biçimde devreye alacağız. Tarımsal üretimde verimliliği artırarak üretim planlamasını güçlendirerek ve maliyet baskılarını azaltacak yapısal adımları hızlandırarak gıda fiyatlarındaki oynaklığı sınırlamayı hedefliyoruz. Böylece kaliteli gıdaya makul fiyatlarla erişimi kolaylaştırırken özellikle düşük gelirli vatandaşlarımızın bütçesindeki yükün hafiflemesini sağlayacağız." diye konuştu.

Program döneminde makroihtiyati politika araçlarını para politikası duruşunu destekleyecek şekilde etkin olarak kullanmayı sürdüreceklerini aktaran Yılmaz, yatırım ve ihracata yönelik faaliyetlerde finansmana erişim koşullarının iyileşmesini destekleyeceklerini bildirdi.

“Program döneminde sermaye piyasalarımızı daha etkin bir yapıya kavuşturacağız”

Yılmaz, aynı zamanda yurt içi tasarruflarını artırarak finansal sistemin kaynak tabanını güçlendirmeyi hedeflediklerini, finansal okuryazarlığı yaygınlaştıracak, uzun vadeli tasarrufları teşvik edecek mekanizmaları destekleyeceklerini söyledi.

Finansal istikrarın güçlendirilmesinde bankacılık sektörüne ilişkin düzenlemelerde uluslararası normlarla uyumu gözetirken banka dışı finansal kuruluşlara yönelik düzenleyici çerçeveyi geliştireceklerini ifade eden Yılmaz, şöyle devam etti:

“Dijital Türk lirasının kullanıma sunulması ve yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalarımızı devam ettirirken ödeme sistemlerinin ve finansal teknoloji ekosisteminin güvenli ve yenilikçi şekilde gelişmesini destekleyeceğiz. Program döneminde sermaye piyasalarımızı da daha derin ve etkin bir yapıya kavuşturacağız. Düzenleyici çerçeveyi piyasa işleyişini güçlendirecek şekilde gözden geçirecek, Türk lirası tasarruf ve yatırım araçlarını çeşitlendirecek ve şirketlerimizin sermaye piyasalarının sunduğu finansman imkanlarından daha fazla yararlanmasını sağlayacağız.”

Yılmaz, dış ticarette önceliklerinin rekabet gücünü daha da artırmak, ihracatı nitelik açısından daha güçlü bir yapıya kavuşturmak olduğunu belirtti.

Bu doğrultuda ihracatta yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun ürün ve hizmetlerin payını artıracaklarını aktaran Yılmaz, düşük ve orta teknolojili sektörlerin dönüşümünü desteklerken firmaların yeşil ve dijital dönüşüme uyumunu hızlandıracaklarını, küresel değer zincirlerindeki konumlarını güçlendireceklerini vurguladı.

“Türkiye'yi küresel ekonominin merkezinde yer alan üretim üssü haline getirmeyi hedeflemekteyiz”

Yılmaz, Türk malı ve hizmetlerinin uluslararası pazarlardaki bilinirliğini ve marka değerini yükseltecek ihracattaki artışı daha yüksek katma değere ulaştıracak politikaları destekleyeceklerini bildirdi.

Mevcut ticaret anlaşmalarının etkinliğini artıracak, yeni pazarlara yönelik ilişkilerini geliştirecek ve ticaret diplomasisi araçlarını daha hedef odaklı kullanacaklarına işaret eden Yılmaz, "AB ile ilişkilerimizin derinleştirilmesinin yanı sıra Uzak Ülkeler Stratejisi, özellikle Afrika coğrafyasına yönelik stratejik açılım, Orta Asya ve Türk dünyasıyla ürün ve pazar çeşitliliğini artıracağız. Kritik girdi, ürün ve teknolojilerde yerli üretim kapasitemizi geliştirerek tedarik kaynaklarımızı ve stratejik ticaret koridorlarımızı çeşitlendireceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

Yılmaz, lojistik ve dağıtım altyapısını güçlendirirken stratejik bağlantısallık projeleriyle Türkiye'nin bölgesel ve küresel ticaret ağlarındaki konumunu tahkim edeceklerini belirterek, "Kalkınma Yolu, Zengezur Koridoru, Orta Koridor, Hicaz Demiryolu ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinde demiryolu bağlantısı gibi stratejik hatlara yoğunlaşacağız. Buradaki amacımız Türkiye'nin o eski köprü imajının yerine cazibe merkezi, yolların kesiştiği bir üretim ve lojistik merkezi olan ülke konumu pekiştirmek olacaktır." dedi.

“Verimliliğimizi yükselten ve ihracat kapasitemizi geliştiren yatırımlara öncelik vereceğiz”

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, program döneminde öngörülebilir, şeffaf, rekabetçi ve yatırımcı dostu bir iş ve yatırım ortamının güçlendirilmesini önceliklendirdiklerini, bürokratik süreçleri sadeleştireceklerini ve özellikle dijital imkanları bu noktada daha fazla devreye alarak bu süreçleri etkinleştireceklerini, doğrudan yatırımları sadece miktar olarak değil nitelik olarak da yükseltici politikalar izleyeceklerini kaydetti.

Güçlü Merkez Türkiye yaklaşımlarıyla İstanbul'u ve özellikle İstanbul Finans Merkezini daha güçlü bir pozisyona taşıyacaklarının altını çizen Yılmaz, "Tüm bu politikaları izlerken de özel kesimle ve paydaşlarımızla, meslek kuruluşlarıyla çok yakın istişare içerisinde olacağız. Bu süreçte üçer aylık periyotlarla olabilir, özel sektörle, paydaşlarımızla bir araya gelip politikalarımızı ve gelişmelerimizi birlikte değerlendirmeyi de planlıyoruz." diye konuştu.

“Stratejik alanlarda Ar-Ge ve yerli üretim kapasitemizi geliştireceğiz”

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, "İlk defa açtığımız bir başlık olarak, program döneminde ekonomik güvenlik ve dayanıklılığı önceleyerek kritik alanlarda dışa bağımlılığı azaltan ve ekonomimizin çoklu şoklara karşı direncini güçlendiren bir yaklaşımı esas alıyoruz." dedi.

Bu alanda dört kritik başlığa odaklandıklarını bildiren Yılmaz, şu bilgileri verdi:

"Birinci odaklandığımız başlık, enerji ve doğal kaynaklarda arz güvenliğini güçlendirecek hususlardır. Kritik minerallerden nükleer ve hidrojen teknolojilerine, enerji ve madencilikte kullanılan kritik ekipmanların yerlileştirilmesine kadar stratejik alanlarda Ar-Ge ve yerli üretim kapasitemizi geliştireceğiz. Bu güvenli ve dayanıklı ekonomi kapsamında ikinci başlığımız gıda arz güvenliğimizi ve tarımsal dayanıklılığımızı artıracak faaliyetlerdir. Üçüncü başlığımız ise kritik teknolojilerde yerli kapasitemizin geliştirilmesidir. Özellikle savunma sanayii, sağlık, yarı iletkenler ve yapay zeka başta olmak üzere stratejik alanlarda Ar-Ge, üretim ve yenilik kapasitemizi daha ileriye taşıyacağız. Dördüncü başlık ise ailenin güçlendirilmesi, demografik yapımızın korunması ve şehirlerimizin afetlere karşı daha dayanıklı hale getirilmesidir. Bu noktada da aile ve nüfus politikalarını destekleyen hususlar söz konusu. Sosyal konut, afete dayanıklı yapılar inşa edilmesi gündemimizde olacak hususlar olacak."

“Vergi sistemimizi gelir dağılımında adaleti gözeten bir yapıda güçlendiriyoruz”

Yılmaz, kamu maliyesinde, mali disiplinden taviz vermeden verimlilik ve etkinliği en üst düzeye çıkarmayı hedeflediklerinin altını çizerek, harcamalarda tasarruf sağlarken öte yandan afetlere karşı direncin artırılması noktasında gerekli kaynakları ayırdıklarını söyledi.

Öte yandan Yılmaz, İstanbul başta olmak üzere risk azaltıcı kentsel dönüşüm projelerine ivme kazandırmayı planladıklarını aktardı.

Kayıt dışılıkla etkin mücadelenin devam edeceğini bildiren Yılmaz, yapay zeka ve diğer dijital imkanlardan en üst düzeyde faydalanacaklarını ifade etti.

Yılmaz, sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla prim gelirlerini artıracaklarını, sistemi yeni nesil esnek çalışma modellerine uyumlu hale getireceklerini, sağlık alanında da harcamaları etkinleştirmeyi sürdüreceklerini ve KİT'lerde yönetişim reformunu hayata geçireceklerini kaydetti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, "Özellikle burada enerji KİT'lerini önceliklendirdiğimizi de ifade etmek isterim. Enerji KİT'lerimizin dünyada çok daha aktif hale gelmesini küresel şirketler olarak çok daha etkili yönetişim sistemiyle çalışmasını öngörüyoruz. Vergi sistemimizi yatırımı, istihdamı ve büyümeyi desteklerken aynı zamanda gelir dağılımında adaleti de gözeten bir yapıda güçlendiriyoruz." diye konuştu.

“Sanayi altyapımızı güçlendiriyoruz”

Ülkenin stratejik ihtiyaçlarını ve vatandaşların doğrudan hayatına dokunan alanları gözeterek bütçeyi şekillendirdiklerini ifade eden Yılmaz, şunları kaydetti:

"Gıda arz güvenliği kapsamında sulama yatırımlarını yüzde 42, içme suyu yatırımlarını yüzde 71, organize tarım bölgesi yatırımlarını ise yüzde 103 oranında artırıyoruz. Enerji, savunma sanayii, yüksek teknoloji ve sanayimizin geleceği açısından kritik öneme sahip madenlerde dışa bağımlılığımızı azaltmak zorundayız. Bu doğrultuda Maden Tetkik ve Arama yatırımlarını yüzde 139 artırıyoruz. Sanayi altyapımızı organize sanayi bölgeleri ve küçük sanayi siteleri başta olmak üzere güçlendiriyoruz. Bu kapsamda, sanayi altyapı yatırımlarını yüzde 54 oranında artırıyoruz. Savunma sanayiinde kendi teknolojisini geliştiren, kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen ve yüksek katma değer üreten bir Türkiye hedefliyoruz. Bu kapsamda savunma harcamalarını yüzde 229 artırıyoruz. Güvenliğin olmadığı yerde ne kalkınma ne demokrasi olur. Özellikle dar ve orta gelirli vatandaşlarımızın konuta erişiminin kolaylaştırılması için sosyal konut yatırımlarını yüzde 150 artırıyoruz. Program çerçevesinde İstanbul'da başlattığımız kiralık sosyal konut projelerimizi ülke sathına yaymayı planlıyoruz. Sanayi ve ticaretimizin hızlı bir biçimde gelişmesi, bireysel ulaşım konforunun artması için ulaştırma modlarımız içerisinde demiryollarını önceliklendirmiş durumdayız. Nitekim Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı demiryolu projelerine ayırdığımız kaynağı yüzde 49 oranında artırdık."

“Programımızda yer verdiğimiz politika ve reformları kararlılıkla hayata geçireceğiz”

Yılmaz, 2027–2029 Orta Vadeli Programı'nın, ekonomide sağladıkları kazanımları kalıcı hale getirirken gelecek dönemin ihtiyaçlarına güçlü bir şekilde cevap verecek politika çerçevesini ortaya koyduğunu söyledi.

Temel amaçlarının, makroekonomik istikrarı daha da güçlendirirken üretim kapasitelerini ve rekabet güçlerini artırmak, ekonomilerinin potansiyelini yükseltmek ve elde edilen kazanımların vatandaşların refahına daha güçlü biçimde yansımasını sağlamak olduğunu ifade eden Yılmaz, gelecek dönemin küresel ölçekte yeni sınamalar kadar yeni fırsatları da beraberinde getireceğinin farkında olduklarını kaydetti.

Yılmaz, Türkiye olarak bu süreci yalnızca dış gelişmelere uyum sağlayan değil, sahip olduğu güçlü üretim altyapısı, girişimcilik kapasitesi ve stratejik avantajlarıyla değişen dünya ekonomisinde konumunu daha da güçlendiren bir ülke olarak değerlendirmekte kararlı olduklarını vurgulayarak, "Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın güçlü liderliğinde, ilgili bütün kurumlarımızla etkin bir eş güdüm içerisinde çalışarak Programımızda yer verdiğimiz politika ve reformları kararlılıkla hayata geçireceğiz. Bu vesileyle, Cumhurbaşkanımızın tüm bu çalışmalarda ortaya koyduğu güçlü, kararlı ve dirayetli liderliği için şükranlarımızı sunuyorum. İnanıyoruz ki, bu süreç sonunda daha fazla üreten, daha fazla ihraç eden, nitelikli istihdam oluşturan, rekabet gücü yüksek ve vatandaşlarımızın refahını kalıcı biçimde artıran bir ekonomik yapıyı hep birlikte inşa edeceğiz." şeklinde konuştu.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Orta Vadeli Program'ın hazırlık sürecini yürüten Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı başta olmak üzere, süreci müştereken yürüten Hazine ve Maliye Bakanlığı ve katkı sunan tüm bakanlıklara, kamu kurum ve kuruluşlarına meslek kuruluşlarına, sivil toplum kuruluşlarına özel sektör temsilcilerine ve görüş ve önerileriyle Programa katkıda bulunanlara teşekkür etti, 2027–2029 Orta Vadeli Programın hayırlı olması temennisinde bulundu.

“Programımızın ana çerçevesi ve istikameti bellidir”

Sunumunun ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Yılmaz, yönetilen ve yönlendirilen fiyatlardaki artışların enflasyon ortalamasının üstünde olduğunu söyledi.

Yılmaz, gelecek yıl bu konuda çok daha hassas davranacaklarını ve maliye politikalarının enflasyonla mücadeleye daha fazla katkı sunacağını dile getirerek, "Arz yönlü politikalar da burada çok kıymetli. Sadece para ve maliye politikası yetmez, bir taraftan da arz yönlü politikalar önemli. Orada da önceliklendirdiğimiz alanlar çok net. Öncelikle gıda üretimi ve arzını artırmak. Bu noktada Tarım ve Orman Bakanlığımız ve diğer bakanlıklarımızla yoğun bir çalışma içindeyiz. Gıda konusunu, sulama yatırımlarını önceliklendirdik. Bütün bunlarda, ticaret politikalarımız dahil olmak üzere gerekli tüm enstrümanları kullanmaya kararlıyız." diye konuştu.

Yılmaz, konutun yine arz yönlü politikalarda çok önemli bir başlık olduğuna işaret ederek, deprem konutlarının bitmesiyle afeti yaşayan illerde kiralarda çok ciddi bir etkilenmeyi gördüklerini bildirdi.

TCMB'nin de bu konuda bir çalışması olduğu bilgisini veren Yılmaz, şunları kaydetti:

"Konut arzının kiralara yansıdığını o çalışmalar da teyit ediyor. Önümüzdeki dönemde bu sosyal konut ve kiralık sosyal konut uygulamasını yaygınlaştırma konusunda kararlıyız. 500 bin konut ve 15 bin kiralık konut projesi başladı ama bu süreci yine önceliklendiriyoruz. Bütçemizden destek veriyoruz, bütçe dışı alanlardan da buraya gerekli destekleri ve gelirleri oluşturmaya kararlıyız. Yenilenebilir enerji kaynaklarını geliştirme yönünde güçlü bir çaba içindeyiz. Üretken kesimlerin kendi enerjilerini üretmelerinden, yenilenebilir enerji üretmelerinden tutun başka politikalara varıncaya kadar enerjide adımlar atıyoruz. Lojistik alanında maliyetleri düşürmek için demir yollarında özellikle de iltisak hatları dediğimiz, üretim alanlarıyla limanları, pazarlarla üretim alanlarını bağlayan demir yollarını önceliklendirmiş durumdayız. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımız bu çerçevede bir yol haritası çıkarmış durumda ve bu projelere öncelikli olarak destek sunuyoruz. Bütüncül bir setimiz var. Para politikaları, maliye politikaları, arz yönlü politikalar, reformlar ve verimliliği artırıcı politikalar. Bu mücadeleyi aynı kararlılıkla ve bütüncül çerçevede yürüteceğiz. Kamunun belirlediği fiyatlarda kural bazlı artışların oluşması için gerekirse ilave düzenlemeler de yapacağız."

Enflasyonda sorun “atalet”

Yılmaz, "Türkiye'nin enflasyon konusunda, savaştan diğer ülkelerden daha fazla etkilenme nedenleri"nin ise geçmişten gelen yüksek enflasyonun getirdiği "ataletten" kaynaklandığını ifade etti.

Enflasyonla mücadelenin neden uzun sürdüğüne ilişkin soru üzerine Yılmaz, şu yanıtı verdi:

"Doğrusu, dış konjonktür bize hiç destek olmadı, hep olumsuz sürprizlerle karşılaştık, savaşlar, başka birtakım gelişmeler. Programlar yaşanırken kontrol edemediğiniz sürprizler her zaman olur. Bu bazen olumlu, bazen olumsuz bir sürpriz olur. Biz bu dönem, son 3 yılda pek olumlu sürpriz görmedik doğrusu. Genelde programı olumsuz etkileyen hususlar oldu. O da bir miktar mücadelemizi uzattı diyebiliriz. Sadece bu savaşın etkisi olmasa bugün yüzde 31,5'lerde değil de yüzde 25 enflasyonlardan bahsediyor olacaktık, bu da çok farklı bir finansal atmosfer getirecekti. Ama tabii ki elimizde olmayan unsurlara karşı gerekli tedbirleri alıp yolumuza devam etmek zorundayız. Bu süreci ve programı yürütürken büyüme ile enflasyonla mücadele arasında da bir denge kurmaya gayret ettik."

Yeni OVP'de güncellemeler var

Yılmaz, programda "gelecek dönemde revizyon olup olmayacağına" ilişkin bir soru üzerine, "Elbette olabilir, bütün programlar revizyona açıktır. Bu Türkiye'ye özgü bir şey de değil, uluslararası kuruluşlar tahminlerini bizden daha çok revize ediyorlar. Bir mevsimde defalarca revize eden kurumlar ve ülkeler oluyor. Biz yıllık bazda bu revizyonu yapıyoruz. Olumlu veya olumsuz gelişmeler her zaman olabilir. Dış faktörler ne olursa olsun temel belirleyici olan sizin programınızdır. Dış faktörler programınızı etkileyebilir ama ana çerçevesini ve istikametini değiştiremez. Bizim de programımızın ana çerçevesi ve istikameti bellidir, burada bir değişiklik söz konusu değildir. Tabii ki güncellemeler var. Atıl iş gücüne daha fazla yoğunlaşıyoruz, bu OVP'de sanayiyi, ekonomik güvenlik kavramını daha fazla ön plana çıkarıyoruz. Dünyanın ve ülkemizin şartlarına göre bu güncellemeleri, eklemeleri elbette yapıyoruz. Ancak programımızın ana çerçevesi belli, fiyat istikrarına doğru daha güçlü yürüyen bir Türkiye. Bu arada büyümesini, ihracatını, yatırımını, istihdamını artıran bir Türkiye ve artan gelirlerini de geniş toplumsal kesimlerle sosyal refah anlamında daha fazla paylaşan bir Türkiye. Bunun mücadelesi içindeyiz. Burada Sayın Cumhurbaşkanımızın çok kararlı ve dirayetli yönetimi söz konusu. Önümüzdeki süreçte de aynı anlayışla devam edeceğiz." cevabını verdi.

“Daha gerçekçi bir çerçeve çiziliyor”

Yılmaz, son dönemde savaşları, dış konjonktürdeki bu olumsuzlukları dikkate alarak geleceğe yönelik enflasyon hedeflerini daha ihtiyatlı belirlediklerini ve daha gerçekçi bir çerçeve çizmeye çalıştıklarını söyledi.

Bu sefer talihlerinin farklı olabileceğini ve olumlu sürprizler yaşanabileceğini dile getiren Yılmaz, şöyle konuştu:

"Mevcut durumda dünyada ve Türkiye'de realite ne ise bunlara göre belli varsayımlarla bir program yapıyorsunuz. Hiçbirimiz kahin değiliz, hiçbirimizin elinde sihirli bir değnek yok. Yarın bir ülkeyle bir başka ülkenin savaşıp savaşmayacağını hiçbirimiz kesin bir şekilde belirleyemeyiz. Yaptığımız şey, tahminler ve varsayımlar üzerinden bir programdır. Varsa uluslararası varsayımlara bakıyoruz, örneğin enerji fiyatlarında uluslararası kuruluşların tahminlerini kullanıyoruz. Uluslararası geçerliliği olan bir tahmin yoksa kendi tahminlerimizi yapıyoruz ve belli varsayımlarla hareket ediyoruz. Bütün programlar böyledir, dünyadaki bütün ülkeler böyle çalışır, biz de aynısını yapıyoruz. Bu çerçeveyi çıkardıktan sonra da gerisi uygulamadır. Uygulama çok önemli. Bütün kurumlarımızın bu programa sahip çıkmasını, her birinin kendi alanında güçlü bir uygulama ortaya koymasını bekliyoruz. Gerçekçi ve tutarlı bir politikalar seti ortaya koyduğumuza inanıyoruz ve bunu kararlı bir şekilde hayata geçireceğiz."

"Gençliğin Üretim Çağı" programı gündemde

Yılmaz, istihdam ve atıl iş gücünü değerlendirirken program döneminde 2,1 milyon istihdam öngördüklerini bildirdi. Tarihsel ortalamalarına bakıldığında, bunun tutarlı bir hedef olduğuna işaret eden Yılmaz, Türkiye ekonomisinin yıllık 700 bine yakın istihdam üretebilen bir ekonomi olduğunu vurguladı. Yılmaz, şunları söyledi:

“Önümüzdeki dönem için ortaya koyduğumuz büyüme perspektifimiz de istihdamı destekleyici mahiyettedir. Büyümemizin kademeli olarak arttığını ve büyümeyi destekleyici bir perspektif sunduğunu söyleyebiliriz. Ancak sadece büyümeyle yetinmiyoruz, iş gücü piyasasına ilişkin reformların ve yeni çalışma modellerini yaygınlaştırmamızın da özellikle genç istihdamı ile kadın istihdamı gibi konulara destek sunacağına inanıyoruz. 'Gençliğin Üretim Çağı' dediğimiz yeni ve kapsamlı bir program gündemimizde. Mevcut programlarımızı da özellikle 'İş Gücü Uyum Programı' başlığı altında etkili bir şekilde kullanıyoruz. Yani büyüme, iş gücü piyasası reformları ve aktif iş gücü politikalarıyla istihdamdaki bu rakamlara da ulaşacağımıza inanıyoruz.”

“Atıl iş gücü, işsizlik demek değildir”

Atıl iş gücü hesaplama yöntemlerine ilişkin olarak da Yılmaz, "İşsizliği dünya nasıl hesaplıyorsa biz de öyle hesaplıyoruz. Kendi icat ettiğimiz bir yöntem yok. EUROSTAT'ın yöntemi neyse Birleşmiş Milletler Ulusal Hesaplar Sistemi'ndeki yöntem neyse Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) o yöntemle hesaplıyor. Gidip soruyor, bir insan iş aramıyorsa bunu işsiz olarak sınıflandırmıyor. Dünyada da böyledir, bizde de böyledir." dedi.

Yılmaz, atıl iş gücü kavramının iki unsuru içerdiğine dikkati çekerek, bunların "potansiyel iş gücü" ve "zamana bağlı eksik istihdam" olduğunu anlattı.

Atıl iş gücünü azaltma yönünde de politikalar ortaya koyduklarını belirten Yılmaz, genç nesillere ve çocuklara emeğin değerinin çok iyi anlatılması gerektiğini dile getirdi.

Yılmaz, iş gücü piyasalarında çalışmayan ve çalışmaya ilgi duymayan önemli bir kitle olduğunu dile getirerek, "Bunu azaltmamız lazım. Bu da emeği ve üretimi yüceltmekle, bunu eğitim sisteminden iletişim politikalarına kadar güçlendirmekle olabilir. Genç nesillerin tarımda, sanayide, bilişimde, hizmetlerde hangi alanda olursa olsun üretmeye daha fazla ilgi duymasını sağlamalıyız." diye konuştu.

Yaptıkları analizlerde Doğu ve Güneydoğu başta olmak üzere görece daha geri kalmış bölgelerde mesleki eğitimin çok önemli olduğunun ortaya çıktığını vurgulayan Yılmaz, metropol alanlarda ise kadınların çocuk bakım ihtiyaçlarının karşılanması gerektiğinin görüldüğünü anlattı.

Yılmaz, burada da bir kreş seferberliği başlattıklarını ve bakım hizmetlerini geliştirme yönünde adımlar attıklarını belirterek, şu değerlendirmede bulundu:

"Atıl iş gücü, işsizlik demek değildir. Muhalefet buna 'geniş tanımlı işsizlik' diyor. Arkadaşlar, böyle bir şey yok. Bu uluslararası bir tanım değildir. Atıl iş gücü atıl iş gücüdür, işsizlik de işsizliktir. İşsizlik rakamımız uzun süredir tek hanede, bu sevindirici ama atıl iş gücü oranımız yüksek, bunu biz de kabul ediyoruz. Elbette bu bir sorundur ama adını doğru koymak lazım. Bu sorun, atıl iş gücü sorunudur. Buradan iş gücüne katılımı sağlamaya dönük çaba sarf etmemiz gerekiyor ve bu çabayı da çok yönlü bir şekilde ortaya koyuyoruz."

Soru-cevap

Sunumunun ardından, basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Yılmaz, büyüme ve fiyat istikrarının orta uzun vadede birbiriyle çelişen değil, birbirini destekleyen süreçler olduğunu söyledi. Fiyat istikrarının oluştuğu bir ortamın aynı zamanda öngörülebilirliğin arttığı, yatırım ortamının iyileştiği bir ortam olduğunun altını çizen Yılmaz, dolayısıyla sürdürülebilir yüksek büyüme için fiyat istikrarının önemli bir katkı sunduğunu anlattı.

Yılmaz, kısa vadede bakıldığında, bazı gerilimler ve tercih yapma durumlarıyla karşı karşıya kalınabildiğini vurgulayarak, "Orta ve uzun vadeli baktığınızda, bu iki süreç aslında birbirini destekleyen süreçlerdir. Büyüme de bir taraftan sağlıklı bir şekilde yapıldığında, arz şoklarını düşürücü, arzı ve verimliliği artırıcı bir çerçevede gittiğinde, enflasyona olumlu katkı sunan konumda olabiliyor." ifadesini kullandı.

Program dönemlerinde kaliteli, sürdürülebilir ve aşırı ısınmaya yol açmayan bir büyümenin gerçekleştiğini aktaran Yılmaz, çıktı açığının pozitif olmasını önemsediklerini ve beklediklerini aktardı.

Yılmaz, büyüme seviyelerinin enflasyonu zorlayıcı değil, enflasyonla uyumlu bir seviye olduğuna işaret ederek, "Potansiyel büyüme dediğimiz bir kavram var, 2026 için Türkiye'de yüzde 4,5 olarak hesaplanıyor, bizim gerçekleşmemiz ise bunun altında. Potansiyel büyümemizin 2027'de yüzde 4,7'ye çıkmasını beklerken, öngördüğümüz büyüme yüzde 4,2'dir. Dolayısıyla büyümenin enflasyonu artırıcı bir perspektif ortaya koyduğunu söyleyemeyiz. Gerek seviye gerekse kompozisyon olarak büyüme politikalarımız ile enflasyonla mücadele politikalarımız tutarlı bir çerçevede hazırlandı." diye konuştu.

"Terörsüz Türkiye" ile tüm ülke olumlu etkilenecek

Terörün en büyük maliyetinin insan kaybı olduğunun altını çizen Yılmaz, şöyle devam etti:

“Şehitlerimizin, gazilerimizin hesabı olmaz, en büyük kayıp insan kaybıdır. Bu vesileyle şehitlerimize Allah'tan rahmet diliyor, gazilerimize ve şehit yakınlarımıza şükranlarımızı sunuyorum. Bu noktalara gelebildiysek, onların fedakarlıkları sayesinde geldik. Onları bir tarafta tutarak, yalnızca ekonomik boyutuna bakarak konuşuyorum. Strateji ve Bütçe Başkanlığımızın bu konuda kapsamlı bir çalışması oldu. Uzun süreçli baktığımızda, ülkemize oluşturduğu maliyetin en az 2,3 trilyon dolar olduğunu ifade etmek isterim. Terörün gündemden kalktığı bir ortam ise tam tersine ekonomik faydalar üretecektir. Terör nasıl doğrudan ve alternatif maliyetler üretiyorsa, ortadan kalkması da olumlu faaliyetler üretecektir. Yıkmak kolay, yapmak o kadar kolay değil ama bunun gerçekleşeceği çok açık. Tüm Türkiye, 86 milyon için bu olumlu etkileri göreceğiz. Özellikle Doğu ve Güneydoğu için bu etkiler çok daha belirgin olacaktır, çünkü uzun süredir kullanılmayan bir potansiyel harekete geçmiş oluyor. Meralarımız, tarım ve hayvancılığımız ile turizm sektörümüz son derece olumlu etkilenecektir, şimdiden bazı illerimizdeki otellerde yer kalmadığını görüyoruz. Yatırım ortamı iyileşecektir. Güvenliğin olduğu ortam, yatırım ortamının iyileşmesi demektir. Şimdi hem nitelikli insanı hem de sermayeyi bölgenin daha fazla cezbettiğini, özel sektör yatırımları kanalıyla ciddi yatırım ve büyüme etkisi göreceğimizi düşünüyoruz. Sadece Türkiye'de değil, komşularımızla birlikte tüm geniş coğrafyamızda çok daha müreffeh bir bölgesel kalkınma perspektifine sahip olduğumuzu söyleyebilirim.”

Bütçe açığındaki yüksekliğin nedeni

Yılmaz, gelecek yıl bütçe açığının neden yüksek olduğuna ilişkin gelen bir soruyu da yanıtladı. Bütçe açığının milli gelire oranını yüzde 3,5 olarak belirlediklerinin altını çizen Yılmaz, şunları kaydetti:

“Bu yılki gerçekleşme, yüzde 3,1 olacak. Gerçekleşmeye göre baktığımızda, bu yıl bir miktar artış görülebilir yoksa yılbaşı hedefleri aynıdır. 'Gerçekleşmeye göre neden biraz daha yüksek tuttunuz?' derseniz, savunma harcamalarının artacağı bir döneme giriyoruz, biz de gerekli adımları atmak durumundayız. Ayrıca depremin doğrudan harcamalarının yanı sıra, bahsettiğim o 104 milyar dolarlık harcamanın finansman maliyetlerinin önümüzdeki yıllara yansıması söz konusu. Bu nedenlerle bir miktar gerçekleşmeye göre 0,4 puan üstte görünmektedir, ancak bu oran Maastricht kriteri olan yüzde 3'e oldukça yakındır. Dünyada ve birçok Avrupa ülkesinde, bütçe açıklarının çok daha yüksek olduğunu görüyoruz. Son olarak, maliye politikalarımızın enflasyonla mücadeleye daha fazla katkı sunacağı bir dönem olacağını düşünüyoruz. Bunun da bütçe açığımız üzerinde bir miktar etkisi olabilir. Ama daha istikrarlı bir ekonomik yapı oluşacaksa, bir miktar daha bütçe açığı yönetilebilir diye düşünüyoruz.”

“Programı, seçimlerin zamanında yapılacağını öngörerek hazırladık”

Seçim süreçleriyle ilgili bir soruyu da cevaplayan Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Biz bu programı hazırlarken, seçimlerin zamanında yapılacağını öngörerek hazırladık. Orada bir spekülatif, bir varsayım içinde olmadık. Seçim tarihinin öne alınması konusu tamamen Meclisimizin takdirindedir bizim şimdiden bir varsayım üretmemiz doğru olmaz. Ancak şunu ifade etmek isterim, bütün bu ekonomik politikaların nihai amacı nedir? Rakamlar büyüsün diye mi yapıyoruz? Hayır. Ekonominin en büyük amacı, insanın ve toplumun refahını iyileştirmektir, insana hizmet etmektir. AK Parti ve Cumhur İttifakı olarak, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde her zaman insan odaklı bir kalkınmadan yana olduk. Geniş toplumsal kesimlerin ihtiyaç ve beklentilerini gözetmeyen bir siyasetin geçerliliği olamaz. Bu talepleri ana politikalarımız çerçevesinde ele alıyor ve kaynaklarımızı maksimum düzeyde bu yönde kullanmaya devam edeceğiz. Fakat bunu birilerinin yaptığı gibi altını doldurmadan, popülist ve aldatıcı söylemlerle yapmıyoruz. Gerçekçi, ayakları yere basan ve sağlıklı bir politika seti üzerinden ilerliyoruz.”

Yılmaz, vatandaşların dünya örneklerine bakmasını önererek, popülist söylemlerle sadece oy avcılığı yapanların ülkeleri ve ekonomileri ne hale getirdiğini hep birlikte gördüklerini söyledi.

“Gıda güvenliği olmazsa olmaz”

Deprem harcamalarının 2027 ile sınırlı olup olmadığına değinen Yılmaz, 2027'de yaklaşık 10 milyar dolar civarında bir harcama öngörüldüğünü ancak ivmenin giderek azaldığını bildirdi.

Yılmaz, son 4 yılda yıllık ortalama 26 milyar dolar harcanırken, gelecek yıl bunun 10-11 milyar dolar seviyesine ineceğini, sonraki yıllarda daha da azalacağını tahmin ettiklerini aktardı.

Ekonomik güvenlik konusunda ise Yılmaz, şunları kaydetti:

“Bu başlık OVP'ye ilk defa girdi ve önümüzdeki dönemde daha çok tartışacağız. Dünya artık eski liberal küresel düzeninde değil, ülkelerin çok daha korumacı hale geldiği, kritik teknolojilerin, minerallerin ve üretim kapasitelerinin ülkelerarası jeopolitik rekabet aracına dönüştüğü bir dünyadayız. Hürmüz Boğazı, bunun en yakın örneklerinden biridir. Dünyada kutuplaşmaların ekonomi üzerinden arttığını görüyoruz. Bu ortamda, ülkemizin güvenliğini ekonomik güvenlikten ayrı düşünemeyiz. Küresel ısınma ve iklim değişikliğiyle birlikte, enerji ve su gibi temel kaynaklar ile nadir elementler çok daha önemli hale gelmiş durumda. Gıda yine olmazsa olmaz. Buğday gibi stratejik ürünleri, mutlaka ülkemizin hem üretmesi hem de acil durumlar için depolaması ekonomik güvenlik açısından da çok kritiktir. Ayrıca savunma sanayisi başta olmak üzere, kritik teknolojilerde yola erken çıkmanın avantajını yaşıyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın güçlü iradesiyle, bugün çok farklı bir noktaya geldik. Savunma sanayisinde elde ettiğimiz teknoloji ve yetkinlikleri, sivil endüstrilere de aktarmak istiyoruz. Bunların başında sağlık endüstrileri geliyor. Burada da kamu alımlarının çok önemli role sahip olduğunu biliyoruz. Kendimizi daha güvende hissedeceksek, diğer kritik teknolojileri de ülkemize kazandırmamız lazım. Burada sadece Türkiye olarak bakmıyoruz, dost ve kardeş ülkelerle ortak platformlarla üreterek gitmek durumundayız. ABD dünyanın en zengin ülkelerinden, buna rağmen F-35'i üretirken bir platform kurdular. Biz de dahil olmak üzere pek çok ülke burada yer aldı. Biz de önümüzdeki dönem ürün bazlı olarak dost ülkelerle platformlar oluşturmaya, hem geliştirme hem pazarlama açısından dikkat edeceğiz.”

Yılmaz, akademik dünyanın da katkısıyla ekonomik güvenlik kavramını daha rafine hale getirecek ve güçlü şekilde gündemde tutacaklarını sözlerine ekledi.

Emtia piyasalarında Fed beklentileri ve jeopolitik riskler etkili oldu

Capital Online

ABD ile İran arasındaki askeri gerilimin yeniden tırmanması, Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen sevkiyatların aksayabileceği endişesini artırırken petrol fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyonu yeniden hızlandırabileceği beklentisi tahvil piyasalarında satış baskısına yol açtı.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 4,82 ile Kasım 2023'ten, 2 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,42 ile Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı 6 baz puan artışla yüzde 4,79'dan tamamladı.

Fed yetkililerinin hafta içinde yaptığı açıklamalar ise faiz beklentilerinde dalgalanmaya neden oldu.

New York Fed Başkanı John Williams, yüksek enerji fiyatlarının hizmet sektörlerine yayılmaması sayesinde enflasyonun yavaşlamaya devam ettiğini belirtti. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller da enflasyon baskılarının hafiflediğini gösteren veriler gelmesi halinde eylül toplantısında faizlerin sabit tutulmasını destekleyebileceğini söyledi.

Öte yandan, ADP Araştırma Enstitüsünün verilerine göre, ABD'de özel sektör istihdamı ağustosta 38 bin kişi arttı ve 48 bin olan piyasa beklentisinin altında kaldı. Bu veri, hafta ortasında Fed'e ilişkin faiz beklentilerinin hafiflemesine neden oldu.

Buna karşılık, haftanın son işlem gününde ABD'de tarım dışı istihdamın ağustosta 162 bin kişi artarak 56 bin olan beklentiyi aşması, Fed'in faiz artırımına gideceğine yönelik beklentileri yeniden güçlendirdi. İşsizlik oranı yüzde 4,1'de kalırken haziran ve temmuz aylarına ilişkin toplam istihdam 55 bin kişi yukarı yönlü revize edildi.

İstihdam verisinin ardından Fed'in eylül toplantısında faiz artırma ihtimali yüzde 65'e kadar çıktı. Dolar endeksi haftanın son işlem gününde yükselmesine karşın haftalık bazda yüzde 0,5 azalarak 99,2'ye geriledi.

- Çin'in altın alımları 21'inci aya ulaştı

Değerli metallerde Fed'in para politikasına ilişkin beklentiler ve tahvil faizlerinin seyri fiyatlamalarda etkili oldu.

Waller'ın açıklamalarının ardından gerileyen tahvil faizleri ve dolar, haftanın ortasında altını destekledi. Ancak güçlü istihdam verisiyle faiz artırımı beklentilerinin yeniden yükselmesi, haftanın son işlem gününde değerli metallerde satış baskısına neden oldu.

Bu gelişmelerin yanı sıra Dünya Altın Konseyinin verilerine göre, merkez bankaları temmuzda rezervlerine net 23 ton altın ekledi. Böylece yılın ilk 7 ayında resmi olarak bildirilen net altın alımı yaklaşık 130 tona ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde yaklaşık 160 ton altın alınmıştı.

Temmuzdaki alımlara 20 tonla Çin öncülük etti. Çin Merkez Bankasının altın alımları üst üste 21'inci aya ulaşırken yıl başından bu yana alımları 60 tona, toplam altın rezervi ise 2 bin 366 tona çıktı. Polonya ise temmuzda 8 ton, yılın ilk 7 ayında 90 ton altın alarak bu dönemin en büyük alıcısı oldu. Rusya temmuzda 6 ton, Türkiye ise 1 ton altın sattı.

Merkez bankalarının net altın talebi yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 62 artarak 289 tona ulaştı ve ikinci çeyrekler arasındaki en yüksek seviyesini gördü. Altın temmuz ayını ons başına 4 bin 27 dolardan yatay tamamlarken küresel altın fonlarına 3 milyar dolarlık giriş gerçekleşti. Merkez bankalarının rezerv çeşitlendirme arayışı ile enflasyon ve jeopolitik risklere karşı korunma isteği altın talebini desteklemeyi sürdürdü.

Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar platinde yüzde 0,1 artarken paladyumda yüzde 1,9, altında yüzde 0,4 ve gümüşte yüzde 0,2 geriledi.

- Baz metallerde arz gelişmeleriyle yükseliş görüldü

Baz metallerde dolar endeksinin haftalık bazda gerilemesi ve ürünlere özgü arz gelişmeleri fiyatları destekledi.

Çinkoda Londra Metal Borsası stoklarındaki düşüş ve fiziki piyasadaki sıkışıklık öne çıktı. Üç ay vadeli çinko fiyatı ton başına 3 bin 990 dolarla yaklaşık dört yılın en yüksek seviyesine çıkarken, küresel çinko madeni üretiminin yılın ilk yarısında yüzde 2,6 azaldığı bildirildi.

Bakırda ABD'nin temmuz ayı rafine bakır ithalatının rekor seviyeye ulaşması ve Şanghay Vadeli İşlemler Borsası stoklarının haftalık yüzde 13 azalarak 63 bin tona gerilemesi fiyatları destekledi.

Alüminyumda kısa vadeli teslimat fiyatlarının vadeli fiyatların üzerine çıkması fiziki piyasadaki sıkışıklığa işaret etti. Kurşunda yüksek stoklar ile 8 bin 450 tonluk çekme talimatı birbirini dengeledi.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada geçen hafta libre bazında fiyatlar çinkoda yüzde 1,7, bakırda yüzde 0,8, alüminyumda ve nikelde yüzde 0,3 arttı, kurşunda ise yatay seyretti.

- Enerji grubunda jeopolitik risklerle yükseliş izlendi

Enerji grubunda ABD ile İran arasındaki çatışmaların yeniden şiddetlenmesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılığa ilişkin endişeler fiyatları yukarı taşıdı.

Analistler, Orta Doğu'daki petrol ihracatında henüz kalıcı ve büyük çaplı bir kesinti görülmediğini ancak yenilenen çatışmaların fiyatlardaki jeopolitik risk primini artırdığını belirtti.

Irak'ın petrol ihracatının ağustosta günlük 1,35 milyon varilden 2,34 milyon varile yükselmesi arz endişelerini sınırladı.

ABD'de ticari ham petrol stokları 4,5 milyon varil azalarak 424,5 milyon varile geriledi. Benzin stokları 1,2 milyon varil düşerken rafineri kapasite kullanım oranı yüzde 98 ile Ağustos 2018'den bu yana en yüksek seviyesine çıktı.

Avrupa'da gösterge doğal gaz fiyatı megavatsaat başına 75 avroyu aşarak 2023'ün başından bu yana en yüksek seviyesini gördü.

ABD doğal gazında ise sıcak hava tahminleri ve sıvılaştırılmış doğal gaz tesislerine yönelen akışın artması fiyatları destekledi. Toplam doğal gaz stokları 3 trilyon 214 milyar fit küple beş yıllık ortalamanın yüzde 4,8 üzerinde gerçekleşti.

Bununla birlikte, haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,2, doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı da yüzde 3,0 arttı.

- Tarım emtialarında karışık seyir görüldü

Tarım emtialarında karışık bir seyir izlenirken, talep ve arza dair gelişmeler fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.

Soya fasulyesinde Çin'in ABD'den yaptığı alımlar ve üretim bölgelerindeki sıcak ve kurak hava tahminleri fiyatları destekledi.

ABD Tarım Bakanlığı, Çin'e 192 bin ton, bilinmeyen alıcılara da 250 bin 600 ton soya fasulyesi satıldığını açıkladı.

Mısırda ABD'deki verim beklentilerinin gerilemesi ve Karadeniz ticaretine ilişkin riskler etkili oldu.

Buğday fiyatları, Rusya-Ukrayna Savaşı'nda diplomatik çözüm ihtimaline yönelik açıklamaların ardından, hafta içinde gördüğü 3,5 yılın zirvesinden gerileyerek haftayı kar satışlarının etkisiyle düşüşle tamamladı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varılabileceğini belirtmesi ve ABD'li müzakerecilerin Moskova ile Kiev'i ziyaret etmesinin beklendiğine ilişkin açıklamalar, Karadeniz'den tahıl sevkiyatlarının normalleşebileceği beklentisini güçlendirdi.

Pirinçte Hindistan'da eylül yağışlarının mevsim normallerinin altında kalacağı tahmini üretime ilişkin endişeleri artırdı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü de tamamlanan haftada 2026 küresel tahıl üretimi tahminini 3,4 milyon ton azaltarak 2 milyar 980 milyon tona indirdi.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar soya fasulyesinde yüzde 1,8 ve mısırda yüzde 0,5 artarken, buğdayda yüzde 5,6 geriledi. Pirincin yüz libre başına fiyatı ise yüzde 2,2 yükseldi.

- Yumuşak emtialarda satış baskısı öne çıktı

Şekerde Brezilya'nın orta-güney bölgesindeki üretimin ağustosun ilk yarısında yıllık yüzde 7,9 azalması ve Uluslararası Şeker Örgütünün 2026-2027 sezonu için 200 bin tonluk küresel arz açığı öngörmesi fiyatları destekledi.

Kakaoda Fildişi Sahili'nden limanlara ulaşan ürün miktarının yıllık yüzde 19 artarak 2,14 milyon tona çıkması ve Intercontinental Exchange stoklarının yaklaşık iki yılın en yüksek seviyesine ulaşması satışları hızlandırdı.

Kahvede Brezilya'nın 2026-2027 mahsulünün 77,2 milyon çuvalla rekor seviyeye çıkabileceğine ilişkin tahmin ile üretim bölgelerinde beklenen yağışlar fiyatları baskıladı.

Pamukta ABD ürün koşullarındaki sınırlı iyileşme ve net ihracat satışlarının 27 bin 525 balyayla iki yılın en düşük seviyesine gerilemesi etkili oldu.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 3,0 artarken pamukta yüzde 5,2 ve kahvede yüzde 4,7 geriledi. Kakaonun ton başına fiyatı ise yüzde 7,0 düştü.

İhracatçıların finansman maliyetini düşürmek için reeskont kredilerinde BSMV istisnası genişletildi

Capital Online

Ticaret Bakanlığı, ihracatçıların finansman maliyetinin düşürülmesi amacıyla, kısa vadeli reeskont kredilerinin yanında Türk Eximbank ve ticari bankalarca kullandırılan uzun vadeli reeskont kredileri için de Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) istisnası getirildiğini bildirdi.

İhracat, Transit Ticaret, İhracat Sayılan Satış ve Teslimler ile Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç İstisnası Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı ve konuya ilişkin tebliğ, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Bakanlıktan konuya ilişkin yapılan yazılı açıklamada, söz konusu kararla, ticari bankalarca kullandırılan reeskont kredileri kapsamında, BSMV istisnasının uygulamaya alındığı belirtildi.

Açıklamada, kısa vadeli reeskont kredilerinin yanında gerek Türk Eximbank gerekse de ticari bankalarca kullandırılan uzun vadeli reeskont kredileri için de BSMV istisnası getirildiği bildirildi.

- "Reeskont kredileri kapsamındaki birçok iyileştirme devreye alınıyor"

İhracatçıların küresel piyasalardaki rekabet gücünün, ihracatın finansmanı imkanlarıyla doğrudan ilişkili olduğuna dikkat çekilen açıklamada, bu doğrultuda ihracatın finansmanı imkanlarının iyileştirilmesine yönelik birçok tedbirin hayata geçirilmesine devam edildiği vurgulandı.

Açıklamada, ihracatçıların finansman imkanlarının artırılmasının yatırım, üretim, istihdam ve ihracat odaklı dış ticaret politikası hedeflerinin başında geldiği ifade edilerek, şunlar kaydedildi:

"Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından usul ve esasları belirlenen ve kaynak sağlanan Reeskont Kredi Programı ise ihracatın finansmanı anlamında en önemli politika araçlarından biri konumundadır. TCMB ile Ticaret Bakanlığımız arasında oluşturulan çalışma grupları vasıtasıyla ihracatçılarımızın reeskont kredileri kapsamındaki talepleri değerlendirilmekte ve birçok iyileştirme aşamalı olarak devreye alınmaktadır."

Bu doğrultuda, son dönemde yapılan değişiklikle reeskont kredilerinin finansman maliyetinin yüzde 23,95'e düşürüldüğü anımsatılan açıklamada, daha önce 300 milyon lira olan reeskont kredilerinin günlük limitinin 5 milyar liraya çıkarıldığı, firma başına günlük limitin de 60 milyon liraya yükseltildiği belirtildi.

Açıklamada ayrıca yabancı para cinsi ihracat reeskont kredisi limitinin 5 milyon dolar olduğunun, toplam program bütçesinin 1 milyar dolar olarak oluşturulduğunun altı çizilerek, reeskont kredilerinde döviz almama zorunluluğunun kaldırıldığı, yine reeskont kredilerinde net ihracatçı uygulaması yerine "ihracatçı skoru" uygulamasına geçildiği ve ilave döviz bozdurma zorunluğunun kaldırılarak ihracatçıların finansmana ulaşma imkanlarının iyileştirilmesinin amaçlandığı ifade edildi.

- "İhracatçılarımızın finansman maliyetlerini aşağı çekiyoruz"

Yeni düzenlemeyle ticari bankalarca kullandırılan TCMB kaynaklı reeskont kredilerinde BSMV istisnası sağlandığına dikkat çekilerek, şu ifadeler kullanıldı:

"Kısa vadeli kredilerin yanında uzun vadeli reeskont kredileri de istisna kapsamına alınarak önemli bir iyileştirme, ihracatçılarımızın kullanımına sunulmuştur. Böylece, bir taraftan reeskont kredilerinin hacmini artırarak daha fazla ihracatçımızın finansmana ulaşımını sağlarken diğer taraftan maliyetlerin düşürülmesi ve vergi yükünün azaltılması yoluyla ihracatçılarımızın finansman maliyetlerini aşağı çekmiş bulunuyoruz. İhracatçılarımızın rekabetçiliklerinin artırılması noktasında finansman imkanlarının geliştirilerek uygun koşullarda finansmana ulaşmalarını sağlamak öncelikli çalışma alanlarının başında gelmektedir. Finansmana ulaşım konusu tüm yönleriyle hassasiyetle takip ediliyor, bu kapsamdaki talepler ilk elden alınıyor, taleplere ilişkin hızlı ve etkili çözümler üretilmesi, yeni mekanizmaların geliştirilmesi için yoğun gayretlerimiz kesintisiz devam ediyor."

- "Karar, ihracatçılarımızın finansman imkanlarını güçlendiriyor"

Ticaret Bakanı Ömer Bolat da NSosyal hesabından konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, ihracatçıların küresel rekabet gücünü daha da artıracak, finansman maliyetlerini aşağı çekecek önemli bir imkanın hayata geçirildiğini belirtti.

Bu doğrultuda, kısa ve uzun vadeli reeskont kredilerinin tamamının istisna kapsamına alındığına işaret eden Bolat, şunları kaydetti:

"Böylece ihracatçılarımızın üzerindeki vergi yükünü azaltıyor, finansmana ulaşımlarını kolaylaştırıyor ve daha uygun maliyetlerle finansmana ulaşmalarına katkı sağlıyoruz. İhracatçılarımızın finansman imkanlarını güçlendiren bu önemli karar dolayısıyla Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'a şükranlarımı sunuyorum. Yüce Allah'ın izniyle, Türkiye Yüzyılı hedeflerimiz doğrultusunda, üreten, istihdam sağlayan ve ülkemize döviz kazandıran ihracatçılarımızın yanında olmaya, ihracatımızı daha güçlü finansman imkanlarıyla desteklemeye kararlılıkla devam edeceğiz."

Küresel piyasalar gelecek hafta ABD'de açıklanacak enflasyon ve ECB'nin faiz kararına odaklandı

Capital Online

Küresel piyasalarda, bu hafta ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını yoğunlaştırması nedeniyle yükselen petrol fiyatları ve artan tahvil faizlerinin etkileriyle karışık bir seyir izlenirken, gözler gelecek hafta ABD'de açıklanacak enflasyon verisi ve Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararına çevrildi.

ABD'nin İran'a yönelik yenilenen saldırılarının petrol fiyatlarını yükseltmesi ve tahvil piyasasındaki satış baskısı küresel piyasalarda dalgalı bir seyre neden oldu.

Bu hafta ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,82 ile Kasım 2023'ten bu yana, ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi yüzde 4,42 ile Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Haftayı ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, 6 baz puan artışla yüzde 4,79'dan tamamladı.

ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları ise küresel piyasalarda risk algısının sınırlı da olsa azalmasını sağlayan unsurlar arasında yer aldı.

New York Fed Başkanı John Williams, gümrük vergilerinin etkisinin zayıflaması ve yüksek enerji fiyatlarının diğer hizmet sektörlerine yayılmaması sayesinde ABD'de enflasyonun yavaşlamaya devam ettiğini belirtti.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller da ekonomik verilerin enflasyon baskılarının hafiflediğini teyit etmesi halinde bu ayki para politikası toplantısında faiz oranlarının sabit tutulmasını destekleyebileceğini söyledi.

Bu gelişmelere karşın ABD'de açıklanan tarım dışı istihdam verisinin beklentilerin üzerinde gelmesi, Fed'in faiz artırımına gideceğine yönelik beklentilerin tekrar artmasına ve haftanın son işlem gününde borsaların düşmesine neden oldu.

ABD'de tarım dışı istihdam ağustosta 162 bin kişi artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, işsizlik oranı değişim göstermeyerek yüzde 4,1 seviyesinde kaldı.

Tarım dışı istihdama ilişkin haziran ve temmuz verilerinde ise yukarı yönlü revizyona gidildi. Böylece haziran ve temmuza ilişkin toplam istihdam, daha önce açıklanandan 55 bin kişi daha yüksek gerçekleşti.

Öte yandan sosyal medya hesabından paylaşım yapan ABD Başkanı Donald Trump, istihdam verilerinin kendisininki hariç tüm tahminleri üçe katladığını vurgulayarak, faizlerin düşürülmesi gerektiğini ifade etti.

Orta Doğu kaynaklı devam eden jeopolitik risklerin etkisiyle kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı bu hafta yüzde 6,4 artışla 96,4 dolara çıktı.

Fed'in faiz artırımlarına ilişkin beklentilerle altının ons fiyatı haftayı yüzde 0,6 azalışla 4 bin 430 dolardan tamamladı.

ABD'nin mali durumuna ilişkin endişelerin devam etmesiyle dolar endeksi yüzde 0,5 düşüşle 99,2'ye indi.

ABD'de gelecek hafta açıklanacak enflasyon verisinin piyasa fiyatlamaları üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

- New York borsası karışık seyretti

New York borsası, Fed'in bu ay faiz artışına gidebileceğine yönelik beklentilerle karışık seyretti.

Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 0,09, Nasdaq endeksi yüzde 0,40 değer kazanırken, Dow Jones endeksi yüzde 0,27 değer kaybetti.

Gelecek hafta perşembe Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), cuma Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi açıklanacak.

- Avrupa borsaları İngiltere hariç negatif seyretti

Avrupa borsaları, jeopolitik risklerden kaynaklanan enflasyonist endişeler ve tahvil getirilerindeki yükselişlerin etkisiyle satış ağırlıklı seyretti.

Avro Bölgesi'nde temmuz ayına ilişkin ÜFE aylık yüzde 1,6, yıllık yüzde 5,8 artarak beklentileri aşarken, haziran ayına göre hızlandı.

Bölgede, TÜFE de yıllık bazda enerji fiyatlarındaki hızlı artışın etkisiyle ağustosta yüzde 3,3'e çıkarak yaklaşık üç yılın en yüksek seviyesini gördü.

Tahvil faizlerindeki sert yükselişler ve Orta Doğu'daki askeri çatışmaların tırmanması da Avrupa piyasalarında risk iştahını törpüledi.

Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,39'a çıkarak 2011'den bu yana, İngiltere'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,29 ile 2007'den bu yana, Fransa'nın 2 yıllık tahvil faizi yüzde 3,21 ile 2024 yılından bu yana en yüksek seviyelerini gördü.

Öte yandan ECB'nin faiz kararı gelecek hafta piyasaların odağında yer alacak. ECB'nin faiz kararı toplantısında politika faizlerinde artırıma gitmesi bekleniyor. ECB açısından temel risk enerji fiyatları olarak öne çıkıyor. Orta Doğu`daki çatışmaların etkisiyle petrol fiyatları yeniden 100 dolara yaklaşırken, Avrupa'da doğal gaz fiyatları 2023`ten bu yana görülmeyen seviyelere yükseldi.

ECB İcra Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, faiz oranlarının daha yüksek seviyelerde olması gerektiğini söyledi.

Bu arada Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in ECB'nin faiz kararı toplantısı öncesinde banka yetkilileriyle bir araya gelmesi bekleniyor.

Söz konusu gelişmelerle bu hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,06 değer kazanırken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,46 ve İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 0,98 ve Almanya'da DAX endeksi yüzde 1,97 değer kaybetti.

Gelecek hafta pazartesi Avro Bölgesi'nde büyüme, perşembe Almanya'da enflasyon, ECB'nin faiz kararı, cuma İngiltere'de sanayi üretimi takip edilecek.

- Asya borsaları Hong Kong hariç geriledi

Asya tarafında da artan enerji maliyetleri ve yüksek seyreden tahvil faizleri piyasaları baskıladı.

Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, BoJ`un faiz artırımlarını değerlendirmeye devam edeceğini, ekonomik ve fiyat gelişmelerinin beklentilerle tutarlı olup olmadığını inceleyeceğini açıkladı.

Bu gelişmelerle, Japonya'nın 5 yıllık tahvil faizi yüzde 2,31 ile 1994'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Ülkenin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 3,017 ile 1995'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,5, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,09, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,27 değer kaybederken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,26 değer kazandı.

Gelecek hafta salı Japonya'da büyüme ve dış ticaret dengesi, çarşamba Çin'de enflasyon, cuma Japonya'da sanayi üretimi takip edilecek.

- Yurt içinde TCMB'nin faiz kararı ve ödemeler dengesi takip edilecek

Yurt içinde ise bu hafta satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 4,30 düşüşle 14.012,42 puandan kapandı.

Dolar/TL de haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,40 üzerinde 48,4320'den tamamladı.

Gelecek hafta pazartesi hazine nakit dengesi, perşembe Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararı ve sanayi üretimi, cuma ödemeler dengesi ve piyasa katılımcıları anketi takip edilecek.

AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, eylül ayında TCMB'nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.

Ankete katılan ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 35 olarak hesaplandı.

Para piyasası fonlarından elde edilen kazançlara yüzde 10 stopaj kesintisi uygulanacak

Capital Online

Para piyasası fonlarından elde edilen kazançlara yapılacak vergi kesintisiyle ilgili Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Kararla, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67. maddesi uyarınca, yerli ve yabancı kurumsal yatırımcılar nezdinde uygulanan stopaj rejiminde yeni bir düzenlemeye gidildi. Bu kapsamda, yalnızca para piyasası fonları ile ünvanında "para piyasası" ibaresi yer alan serbest fonların katılma paylarından sağlanan kazançlara münhasır olmak üzere, daha önce yüzde 0 olarak uygulanan tevkifat oranı yüzde 10'a yükseltildi.

Yerli kurumsal yatırımcılar nezdinde kesilen bu tevkifat tutarları üçer aylık vergilendirme dönemlerinde beyan edilecek geçici vergiden mahsup edilebilecekken, yabancı kurumsal yatırımcılar bakımından söz konusu yüzde 10'luk kesinti nihai vergilendirme mahiyetini taşıyor. Yerli ve yabancı kurumsal yatırımcıların para piyasası fonları haricindeki diğer tüm kazançlarda ise oranın tevkifatın yüzde 0 olarak uygulanmasına aynen devam edilecek.

Öte yandan, yerli ve yabancı gerçek kişilerin yatırım fonu katılma payı kazançlarına uygulanan yüzde 17,5 oranındaki tevkifat rejiminde herhangi bir değişikliğe gidilmedi. Oran değişikliğinin zaman bakımından uygulanmasında ise kademeli bir esas benimsendi.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iktisap edilecek yeni katılma payı kazançları doğrudan bu orana tabi kılındı.

Yürürlük tarihinden önce iktisap edilmiş katılma paylarında ise düzenlemenin yayımı tarihine kadar teşekkül eden kazançlar tevkifat kapsamı dışında tutularak sadece yayım tarihinden katılma paylarının elden çıkarıldığı tarihe kadar geçen süreye isabet eden kazanç kısmı tevkifat kapsamına alındı.

Borsa, döviz, altın: Bu hafta en çok hangi yatırım aracı kazandırdı? (29 Ağustos-4 Eylül 2026)

Capital Online

BIST 100 endeksi, en düşük 13.876,66 puanı ve en yüksek 14.662,89 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 4,30 altında 14.012,42 puandan tamamladı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 3,77 azalışla 6 bin 890 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 3,78 düşüşle 44 bin 952 liraya geriledi.

Geçen hafta sonu 11 bin 720 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 3,72 azalışla 11 bin 284 liraya geriledi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,41 artışla 48,4400 liraya, avro da yüzde 0,05 yükselişle 56,2590 liraya çıktı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,77, emeklilik fonları yüzde 1,31 değer kaybetti.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 0,72 ile "Para Piyasası Fonları" oldu.

Karadeniz'de jeopolitik risklerin yumuşaması buğday fiyatlarındaki yükselişi frenledi

Capital Online

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın kalıcı olarak sona erebileceği umutları buğday fiyatlarında geri çekilmeye neden oldu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkesi ile Ukrayna'nın aralarında anlaşmaya varması gerektiğini ve bunun için şans bulunduğunu belirterek, "Nihayetinde sorun, çatışma tarafları arasında çözülmeli." dedi. Putin'in Ukrayna ile barış anlaşması ihtimalinden söz etmesi, buğday piyasasında sert düşüşü tetikledi.

Barış sağlanması ihtimali Rusya ve Ukrayna'nın tahıl ihracatında rahatlamaya yönelik iyimserlikleri besledi ancak ortada henüz atılmış net bir adım olmaması tedirginliğin sürmesine yol açıyor. Bu harekette kar satışı etkilerinin olabileceği ihtimali de değerlendiriliyor.

Buğdayın temmuz ayında 7,95 dolarla Şubat 2023'ten sonraki en yüksek seviyeye ulaşan kile fiyatı, şu sıralarda 7,53 dolar seviyesinde bulunuyor.

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, son dönemde buğday fiyatlarında ciddi bir toparlanma görüldüğünü söyledi.

Bu yükselişin arkasında birden fazla faktör bulunduğunu belirten Ergezen, özellikle Karadeniz'deki saldırılar ve artan jeopolitik risklerin yanı sıra ABD/İsrail-İran Savaşı, taşımacılık maliyetlerindeki artış, akaryakıt ve gübre fiyatlarındaki yükselişin tarım emtiaları üzerinde baskı oluşturduğunu dile getirdi.

Ergezen, Rusya ve Ukrayna'nın dünya buğday ticaretinin yaklaşık yüzde 30'unu gerçekleştirdiğine dikkati çekerek, Karadeniz'deki gelişmelerin küresel buğday arzı açısından taşıdığı öneme işaret etti.

Türkiye'nin girişimleriyle oluşturulan tahıl koridorunun devreye girmesinin buğday piyasasındaki arz baskısını azalttığını belirten Ergezen, ancak Karadeniz'de yeniden başlayan saldırılar ve artan gerilimin buğday fiyatlarının yukarı yönlü hareket etmesine neden olduğunu dile getirdi.

Hava koşullarının da arz görünümünde önemli bir risk unsuru olduğunu söyleyen Ergezen, El Nino etkisinin daha sıcak ve kurak hava koşullarını beraberinde getirdiğini, bunun da rekoltede düşüş endişelerini artırdığını ifade etti.

"Son dönemde yaşanan geri çekilmeyi kar satışları olarak değerlendiriyorum"

Zafer Ergezen, bu hafta buğday fiyatlarında bir miktar gerileme görüldüğünü belirterek, bunda talep dinamiklerinden ziyade jeopolitik risklerdeki gerilemenin etkili olduğunu söyledi.

Özellikle Karadeniz'de tahıl ticaretinin devam edeceğine yönelik beklentilerin güçlenmesinin piyasada kar satışlarını beraberinde getirdiğini ifade eden Ergezen, "Son dönemde yaşanan geri çekilmeyi kar satışları olarak değerlendiriyorum. Ancak genel tablo içinde riskler devam ediyor." dedi.

Ergezen, enerji ve gübre fiyatları başta olmak üzere genel üretim maliyetlerinin yükselmeye devam ettiğini, bunun da buğdayın üretim maliyetlerini yukarı çektiğini söyledi.

El Nino etkisinin de arz tarafındaki riskleri canlı tuttuğunu belirten Ergezen, bu etkinin 2027'nin başlarına kadar devam etmesinin beklendiğini dile getirdi.

Ergezen, Karadeniz'deki risklerin azalmasının kısa vadede fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabileceğini ancak küresel tarım emtiaları açısından maliyet baskısının sürdüğünü ifade etti.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın devam etmesi, petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi ve buna bağlı olarak gübre, taşımacılık ve sigortacılık maliyetlerinin yüksek kalmasının tarım emtiaları üzerinde baskı oluşturduğunu vurgulayan Ergezen, bu gelişmelerin özellikle buğday fiyatları açısından ilave riskler yarattığını kaydetti.

Ergezen, Karadeniz ticaretine ilişkin gelişmeler ile hava koşullarından kaynaklanan arz risklerinin fiyatlamalarda etkili olmaya devam edeceğini belirterek, kısa vadeli geri çekilmelere rağmen buğday fiyatlarının gelecek dönemde güçlü kalmasını beklediğini söyledi.

ABD'de tarım dışı istihdam Ağustos'ta beklentileri aştı

Capital Online

ABD Çalışma Bakanlığı, ağustos ayına ilişkin istihdam raporunu açıkladı.

Buna göre, ülkede tarım dışı sektörlerde istihdam ağustosta 162 bin kişi artış kaydetti.

Piyasa beklentileri, tarım dışı istihdamın bu dönemde 55 bin kişi artması yönündeydi.

Yiyecek ve içecek hizmetleri ile yerel yönetimlere bağlı eğitim sektörlerinde istihdam artışı yaşanırken bilgi sektöründe istihdam kaybı görüldü.

Tarım dışı istihdama ilişkin haziran ve temmuz verilerinde ise yukarı yönlü revizyona gidildi.

Tarım dışı istihdamda haziranda kaydedilen artış 20 binden 31 bine çıkarılırken, temmuz ayındaki 23 binlik azalış 21 bin artış olarak revize edildi. Böylece haziran ve temmuza ilişkin toplam istihdam seviyesi, daha önce açıklanandan 55 bin kişi daha fazla gerçekleşti.

- İşsizlik oranı değişmedi

ABD'de işsizlik oranı ağustosta değişim göstermeyerek yüzde 4,1 oldu. Piyasa beklentileri de işsizlik oranının aynı seviyede gerçekleşmesi yönündeydi.

Ülkedeki işsiz sayısı ağustosta 115 bin artarak 7 milyon 31 bine ulaştı. İş gücüne katılım oranı da 0,2 puan artışla yüzde 61,6'ya çıktı.

Haftalık ortalama çalışma saati, ağustosta 0,1 saat artarak 34,4 oldu.

ABD Merkez Bankasının (Fed) yakından izlediği ortalama saatlik kazanç ise aynı dönemde aylık bazda yüzde 0,3 ve yıllık bazda yüzde 3,1 artarak 37,75 dolara çıktı.

Ortalama saatlik kazançtaki yıllık artış, Mayıs 2021'den bu yana kaydedilen en düşük seviyede gerçekleşti.

Ağustosta aylık bazda piyasa beklentilerine paralel artan ortalama saatlik kazancın yıllık bazda yüzde 3 yükseleceği öngörülüyordu. Ortalama saatlik kazanç temmuzda aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 3,2 artmıştı.

Küresel gıda fiyatları Kasım 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı

Capital Online

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), olumsuz hava koşulları ile Karadeniz ve körfez bölgelerindeki savaş kaynaklı aksamaların temel gıda maddelerinin arzına yönelik endişeleri artırmasıyla küresel gıda fiyatlarının ağustos ayında 2022'nin kasım ayından bu yana en yüksek seviyesine ulaştığını bildirdi.

FAO'dan yapılan açıklamaya göre, gıda ürünlerinin uluslararası fiyatlarındaki aylık değişiklikleri izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, ağustosta bir önceki aya göre yüzde 1,9 artışla 133,3 puana yükseldi.

Böylece endeks, Kasım 2022`den bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı. Endeks, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasının ardından Mart 2022'de kırılan tarihi rekorun ise yaklaşık yüzde 17 altında kalmaya devam etti.

Endeks, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,5 artış kaydetti

Olumsuz hava koşulları, Orta Doğu'daki çatışmalar ve Karadeniz'deki lojistik aksamalar, temel gıda emtialarındaki fiyat artışlarının arkasındaki ana nedenleri oluşturdu.

FAO Başekonomisti Maximo Torero, yaptığı açıklamada, "Ağustos ayında küresel gıda fiyatlarında yaşanan artış, risk priminin gıda piyasalarına geri döndüğüne dair ciddi bir uyarıdır. İklim şokları, jeopolitik gerilimler ve bozulan ticaret lojistiği bir araya gelerek arz beklentilerini daraltıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Avrupa'daki aşırı sıcaklar, mısır ve şeker pancarı hasadının yanı sıra hayvansal üretimi de olumsuz etkiledi.

Özellikle Asya'da yoğunlaşan pirinç, palm yağı ve şeker üretimi üzerinde El Nino'nun oluşturduğu riskler endişeleri artırdı. Diğer taraftan, Karadeniz'de tırmanan çatışmalar, 4,5 yılı geride bırakan Rusya-Ukrayna Savaşı'nda tahıl sevkiyatlarını kısıtlarken ABD-İran gerilimi küresel gübre akışını zorlaştırmaya devam etti.

Ağustos ayında FAO'nun tahıl, bitkisel yağlar, şeker, et ve süt ürünleri alt endekslerinin tümünde yükseliş kaydedildi

FAO Tahıl Fiyat Endeksi, temmuz ayına göre yüzde 2,2 artış gösterdi. Karadeniz'deki lojistik sorunları buğday fiyatlarını yüzde 2,6 artırdı. ABD ve AB'deki kuraklık ile Hürmüz Boğazı kaynaklı girdi tedariki endişeleri sebebiyle mısır fiyatları yüzde 2,5 yükseldi.

FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, Güneydoğu Asya'daki palm yağı üretimi endişelerinin etkisiyle yüzde 1,1 artarken kanola ve ayçiçeği yağındaki bol arz beklentisi yükselişi sınırladı.

FAO Et Fiyat Endeksi, AB'de sıcak havaya bağlı olarak domuz eti fiyatlarının etkisiyle yüzde 1,0 arttı. Sığır etinde ise Çin pazarındaki kota sınırı nedeniyle ihracatçılar arasında yaşanan rekabet, fiyatları baskıladı.

FAO Şeker Fiyat Endeksi, ağustos ayında yüzde 11,9 arttı. Bu sert yükseliş, olumsuz hava koşulları nedeniyle Avrupa Birliği'nde şeker pancarı veriminin düşeceğine ilişkin beklentiler, El Nino'nun Asya'daki başlıca üretici ülkelerin beklentileri üzerindeki etkisine yönelik endişeler, Brezilya'da şeker üretiminin azalması ve Hindistan'ın ham şeker ithalatında gümrük vergisi muafiyeti uygulayacağını açıklamasıyla ilişkilendirildi.

FAO Süt Ürünleri Endeksi ise temmuz ayına kıyasla yüzde 2,3 yükseldi. Artışın büyük bölümünde sıcak ve kurak hava koşullarının Avrupa Birliği'nde süt arzının daralmasına yol açması etkili oldu.

FAO, küresel tahıl üretimi tahminini düşürdü

FAO, küresel üretim, tüketim, ticaret ve stok eğilimlerine ilişkin değerlendirme ve tahminlerin yer aldığı Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu'nu da yayımladı.

FAO, 2026 küresel tahıl üretim tahminini bir önceki aya göre 3,4 milyon ton azaltarak 2 milyar 980 milyon metrik tona düşürdü. Bu tahmin, 2025 rekoltesinin yüzde 2 altında kalsa da halen tarihin en büyük ikinci hasadı olma özelliğini koruyor.

Reel efektif döviz kuru endeksi Ağustos'ta 105,04 oldu

Capital Online

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), "Reel Efektif Döviz Kuru Gelişmeleri"ni yayımladı.

Buna göre, 2025=100 bazlı reel efektif döviz kuru endeksi, TÜFE bazında ağustosta bir önceki aya kıyasla 1,07 puan azalarak 105,04 oldu. Endeks, temmuzda 106,11 düzeyindeydi.

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru endeksi ise bu dönemde 0,26 puan azalarak 101,35`e geriledi. Böylece Türk lirasının değeri, geçen yılın aynı dönemine göre TÜFE bazında 7,77 puan, Yİ-ÜFE bazında 2,38 puan arttı.

TCMB'nin REK endeksi gelişmeleri değerlendirmesinde, şu ifadeye yer verildi:

"TÜFE bazlı REK endeksine etki eden bileşenler incelendiğinde, Türk lirası karşısında, bir önceki aya göre dolar ortalama yüzde 1,68, avro ortalama yüzde 3,20 değer kazanmıştır. TÜFE ise bir önceki aya göre yüzde 1,84, Yİ-ÜFE yüzde 2,57 artmıştır."

Değerlendirmede, Türkiye TÜFE`sindeki değişimin endeksin artışına katkıda bulunurken, Dünya TÜFE Sepeti ile Nominal Kur Sepetindeki değişimin endeksi azaltıcı yönde etkilediği kaydedildi.

Konut satışlarında DASK poliçesinin devredilmesi son buluyor

Capital Online

Konut satışlarında Zorunlu Deprem Sigortası (ZDS) poliçesinin yeni mülk sahibine devredilmesi uygulamasını 5 Eylül itibarıyla sona erdirecek düzenlemeyle, evini satan vatandaşlara kullanılmayan süreye ait primleri iade edilecek, alıcılar için yeni poliçe yapılması gerekecek.

Geçen ay Resmi Gazete'de yayımlanan, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tebliğiyle duyurulan ve 5 Eylül'de yürürlüğe girecek yeni düzenlemeyle satış durumunda ZDS poliçesinin yeni mülk sahibine devri uygulaması sonlandırıldı.

Doğal Afet Sigortaları Kurumundan (DASK) edinilen bilgiye göre, bu tarihten itibaren bir konut satıldığında, eski ev sahibine ait ZDS poliçesi yeni ev sahibine geçmeyecek. Mevcut poliçe, eski ev sahibinin sigorta şirketi veya acentesine iptal talebi için başvurusu üzerine satışın tapuda tescil edildiği tarih itibarıyla sona erecek. Tapu işlemi sırasında da evi satın alan kişinin kendi adına ZDS poliçesi bulunup bulunmadığı kontrol edilecek.

Evini satanlar açısından bakıldığında, sona eren poliçede kullanılmayan günlere karşılık gelen prim tutarı, sigorta ettiren veya önceki ev sahibinin başvurusu üzerine poliçeyi yaptıran kişiye iade edilecek. Böylece satış sonrasında eski ev sahibine ait poliçenin yeni ev sahibine ek belgeyle devredilmesi yerine, ZDS poliçesinin konutun yeni sahibi adına düzenlenmesi esas olacak.

Yeni düzenleme, konutun satılmasının yanı sıra satış dışında konut üzerindeki hak sahibinin değiştiği diğer durumlara ilişkin süreci de kapsıyor. Satış ve satışa benzer işlemler dışındaki durumlarda mevcut ZDS poliçesi sona ermeyecek, konutun yeni hak sahibiyle devam edecek.

Satış dışındaki işlemlerden dolayı yeni hak sahibinin, mevcut poliçenin varlığını öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde poliçeye aracılık eden sigorta şirketine bildirimde bulunması gerekecek. Bildirimin alınmasının ardından ilgili sigorta şirketi veya acente, 24 saat içinde hak sahibi değişikliğini poliçeye işleyecek ve güncellenen poliçeyi yeni hak sahibine verecek.

- "Prim iadesi işlemleri için ilgili sigorta şirketi veya acenteyle iletişime geçilebilir"

Söz konusu düzenlemeye ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan DASK Genel Sekreteri Balkır Demirkan, kurum olarak sigortalıların ihtiyaçlarını ve uygulamada ortaya çıkan gereksinimleri yakından takip ettiklerini, ZDS sisteminin daha etkin işlemesine yönelik ihtiyaçları tespit ederek SEDDK ile sürekli istişare halinde çalıştıklarını söyledi.

Düzenlemeye neden ihtiyaç duyulduğunu açıklayan Demirkan, ZDS sisteminde süreçlerin vatandaşlar açısından açık ve anlaşılır olmasının, aynı zamanda uygulamanın tüm taraflar için aynı şekilde yürütülmesinin önem taşıdığına dikkati çekti.

Demirkan, yeni düzenlemeyle bir konutun sahibinin değişmesi durumunda mevcut poliçenin nasıl devam edeceğine ilişkin sürecin daha açık hale getirilmesinin, uygulama birliğinin güçlendirilmesinin ve poliçenin doğru kişi adına düzenlenmesinin hedeflendiğini kaydetti.

Evini satan vatandaşların kullanılmayan süreye ait prim iade sürecinin işleyişine değinen Demirkan, "Vatandaşlarımız, prim iadesine ilişkin işlemler için poliçelerini düzenleyen sigorta şirketi veya acenteleriyle iletişime geçebilir. İade tutarı, tapudaki tescil tarihi esas alınarak poliçenin kullanılmayan süresine göre hesaplanacak." açıklamasını yaptı.

Yeni uygulamada sigorta şirketleri ve acentelerin özellikle satış dışındaki hak sahibi değişikliklerinde önemli rol üstleneceklerini belirten Demirkan, bunların konutun yeni hak sahibinin bildirimi üzerine 24 saat içinde değişikliği poliçeye işleyip güncellenen poliçeyi yeni hak sahibine vermelerinin yanı sıra, satış nedeniyle sona eren poliçelerde kullanılmayan günlere ait primlerin iadesine ilişkin başvurularda da vatandaşların başvuru noktası olacaklarını bildirdi.

- Yeni dönemde konut alıp satacaklara tavsiyeler

Balkır Demirkan, 5 Eylül'den sonra ev alacak veya satacak vatandaşlara şu tavsiyelerde bulundu:

"Yeni dönemde vatandaşlarımızın özellikle ev alım ve satım işlemlerinde ZDS poliçelerini de sürecin bir parçası olarak değerlendirmeleri önem taşıyor. Evini satan vatandaşlarımızın, mevcut poliçelerinin tapudaki satış işlemiyle birlikte sona ereceğini bilmeleri ve poliçenin kullanılmayan günlerine ait prim iadesi için sigorta şirketleri veya acenteleriyle iletişime geçmeleri gerekiyor. Ev satın alan vatandaşlarımızın ise tapu işlemi öncesinde kendi adlarına geçerli bir ZDS poliçesi bulunup bulunmadığı kontrol edilecek."

Satış dışındaki hak sahibi değişikliklerinde mevcut poliçenin ek belge yapılması koşuluyla yeni hak sahibiyle devam edeceğini hatırlatan Demirkan, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bu durumda yeni hak sahibinin, mevcut poliçenin varlığını öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde poliçeye aracılık eden sigorta şirketine bildirimde bulunması gerekiyor. Bildirimin ardından gerekli poliçe güncellemesi 24 saat içinde sigorta şirketi veya acente tarafından gerçekleştirilecek. Vatandaşlarımız, ZDS poliçelerine ilişkin işlemler için öncelikle poliçelerini düzenleyen sigorta şirketi veya acenteleriyle iletişime geçebilirler. Sigorta şirketi veya acentelerine ulaşamamaları ya da süreçle ilgili bilgi ve desteğe ihtiyaç duymaları halinde ise dask.gov.tr internet sitemizde yer alan 'DASK'a mesajım var' bölümünden kurumumuza ulaşabilirler."

25 ekonomistin faiz tahmini belli oldu

Capital Online

AA Finans'ın, TCMB'nin 10 Eylül Perşembe günü yapılacak Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısına yönelik düzenlediği beklenti anketi, 25 ekonomistin katılımıyla sonuçlandı.

Beklenti anketine katılan ekonomistlerden 24'ü politika faizinin sabit bırakılacağını, biri 100 baz puan indirilerek yüzde 36'ya çekileceğini tahmin ediyor. Ekonomistlerin eylül ayı PPK kararı beklentilerinin medyanı yüzde 37 ile politika faizinin sabit bırakılacağı yönünde oldu.

Ankete katılan ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 35 olarak hesaplandı. Temmuz ayında yapılan PPK toplantısında politika faizi değiştirilmemiş ve yüzde 37`de sabit tutulmuştu.

Trump'ın petrol fiyatlarını stratejik rezerv salımıyla frenleme adımları ABD'nin enerji güvenliğini aşındırıyor

Capital Online

Jeopolitik krizlerin etkisiyle yükselen petrol fiyatlarının iç piyasadaki yakıt maliyetlerine yansımasını Stratejik Petrol Rezervi'ni (SPR) devreye sokarak sınırlamaya çalışan ABD yönetimi, kısa vadede fiyat istikrarını sağlarken uzun vadeli enerji güvenliğini riske atıyor.

Dünyanın en büyük ham petrol üreticisi ABD'nin küresel arz şoklarının petrol fiyatları ve iç piyasadaki yakıt maliyetleri üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla SPR'ye yönelmesiyle, ülkenin stratejik stoklarındaki ham petrol miktarı 286,6 milyon varile inerek 1982'den bu yana en düşük seviyesini gördü.

AA muhabirinin ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerinden derlediği bilgiye göre, Washington'ın stratejik stoklarındaki ilk büyük kırılma Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından yaşandı.

Küresel arz kesintilerinin etkisini hafifletmek ve yakıt fiyatlarındaki yükselişi sınırlamak amacıyla SPR tarihinin en büyük acil durum salımını gerçekleştiren ABD'nin rezervleri, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başladığı Şubat 2022'de yaklaşık 580 milyon varil seviyesindeyken, aynı yılın sonunda yaklaşık yüzde 36 düşüşle 372 milyon varile, 2023 sonunda ise 354,7 milyon varile kadar geriledi.

- Stratejik rezervlerdeki toparlanma çabası yeni krizle son buldu

Dengeyi yeniden sağlamak ve kendini güvence altına almak isteyen Washington yönetimi, kaybettiği stratejik tamponu yeniden doldurmaya yöneldi.

Stoklar 2024 sonunda 393,6 milyon varile, 2025 sonunda 413,5 milyon varile yükselse de Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başladığı dönemdeki seviyesine dönemedi. Söz konusu toparlanma, ABD ve İsrail ile İran arasında 28 Şubat`ta başlayan savaşın ardından küresel petrol akışının sekteye uğramasıyla son buldu. Yılın başında 415,2 milyon varil olarak kayıtlara geçen SPR, şubatta 415,4 milyon varille sınırlı yükseldi.

Ancak ABD/İsrail-İran Savaşı'nın Hürmüz Boğazı'nda yol açtığı arz kesintilerinin ardından Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkelerin martta küresel arz sıkıntısını hafifletmek amacıyla acil rezervlerden 400 milyon varil petrolü piyasaya sunma planı kapsamında Washington'ın SPR'den 172 milyon varillik salıma onay vermesiyle stratejik stoklar yeniden gerilemeye başladı.

EIA'nın haftalık verilerine göre düşüş yaz aylarında da devam etti. Stoklar temmuz sonunda 304,8 milyon varile, 28 Ağustos'ta ise 286,6 milyon varile kadar düştü.

Böylece ABD, İran savaşına yaklaşık 415 milyon varillik stratejik rezervle girerken, 6 ayda bu tamponun yaklaşık yüzde 30'unu kaybetti. SPR, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başladığı döneme kıyasla ise yarı yarıya küçülerek 1982'den bu yana en düşük düzeyini gördü.

Piyasaya hızla ilave petrol sağlayabilen SPR, Washington'a arz şoklarının fiyatlara yansımasını sınırlamak için güçlü bir araç sunuyor. Ancak aynı araç her kullanıldığında ABD'yi bir sonraki kriz için savunmasız bırakıyor.

EIA verilerine göre, ABD'nin toplam petrol ürünü tüketimiyle karşılaştırıldığında, 2022 başında yaklaşık 1 aylık tüketime eş değer olan stratejik stoklar bugün yaklaşık 2 haftaya kadar gerilemiş durumda.

- Trump'ın gözü Venezuela petrolünde

Rezervlerde görülen bu tarihi gerileme, Washington'ın kaybettiği stratejik tamponu nasıl ve ne kadar hızlı yeniden oluşturacağı sorusunu gündeme getirirken, ABD Başkanı Donald Trump'ın Venezuela hamlesi dikkati çekiyor.

Trump, 30 Ağustos'ta Venezuela ile varılan yeni petrol anlaşmasının ardından, Venezuela petrolünü SPR'yi yeniden doldurmak için kullanacağını ve sürecin kısa süre içinde başlayacağını açıkladı.

Anlaşma kapsamında Washington, Venezuela'da 65 milyar varilden fazla kanıtlanmış rezerve sahip 17 petrol sahası için 100 yıllık imtiyaz elde ederken, üretimin yüzde 20'sini maliyet fiyatından satın alma hakkı da kazandı.

Öte yandan, ABD`nin Venezuela'nın petrol sektöründeki varlığını artırmaya yönelik adımları bununla sınırlı kalmadı. ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Venezuela'ya gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında Karakas'ta yaptığı açıklamada, ülkenin petrol üretiminin yeni yatırımlar ve anlaşmalarla gelecek birkaç yıl içinde iki kattan fazla artabileceğini söyledi.

Ayrıca, ziyaret sırasında Chevron, Eni ve GE Vernova'nın da aralarında bulunduğu uluslararası enerji şirketleri, ülkedeki petrol üretimini artırmaya yönelik projelerini genişletme taahhüdünde bulundu.

Söz konusu gelişmeler, Washington yönetiminin bir yandan 1982'den bu yana en düşük seviyesine gerileyen stratejik stoklarını yeniden oluşturmayı, diğer yandan Venezuela petrolünü uzun vadeli bir arz kaynağına dönüştürmeyi hedeflediğine işaret ediyor.

Ancak Venezuela'nın devasa yeraltı rezervlerinin kısa sürede üretilebilir petrole dönüşüp dönüşemeyeceği belirsizliğini koruyor. Petrol üretimi günlük yaklaşık 1,2 milyon varil seviyesinde bulunan ve uzun yıllardır yetersiz yatırımla karşı karşıya kalan ülkede, üretimin artırılması için milyarlarca dolarlık yatırım ve altyapı çalışmalarına ihtiyaç duyulacağı değerlendiriliyor.

- SPR eridikçe Washington'ın hareket alanı daralıyor

Londra merkezli Energy Intelligence Group Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere, SPR'nin esas olarak acil durum tamponu olarak tasarlandığını, ABD'deki benzin fiyatlarını rutin şekilde yönetmeye yönelik bir araç olmadığını söyledi.

Mathonniere, SPR'nin son 4 yıldaki iki büyük arz şokunun etkisini hafifletmede amacına uygun şekilde çalıştığını belirterek, "SPR kullanımı amacına uygun şekilde işledi, daha sert fiyat artışlarının önüne geçerek bu şokların etkisini sınırladı. Ancak yalnızca zaman kazandırıyor ve bunun da bir sınırı var." dedi.

Rezervden çekilen petrolün yerine konulmasının olası kriz durumlarında güvenlik tamponu oluşturulması için büyük önem arz ettiğinin altını çizen Mathonniere, "ABD bugün sağladığı istikrarın bedelini gelecekteki hareket alanını daraltarak ödüyor." değerlendirmesinde bulundu.

Mathonniere, Hürmüz Boğazı'ndaki mevcut koşulların petrol fiyatlarında SPR'yi yeniden doldurmayı kolaylaştıracak bir düşüşü zorlaştırdığına işaret ederek, anlamlı bir yeniden dolum sürecinin Orta Doğu'daki jeopolitik koşulların iyileşmesine bağlı olarak 2027'nin ikinci veya üçüncü çeyreğine kadar gecikebileceğini ifade etti.

- Venezuela petrolü hızlı çözüm olmayabilir

Trump'ın Venezuela petrolünü SPR'yi yeniden doldurmak için kullanma planını ABD'nin "stratejik kırılganlığını giderme çabası" olarak değerlendiren Mathonniere, bunun aynı zamanda rezervleri yeniden oluşturmanın yalnızca petrol satın almaktan çok daha zor hale geldiğini gösterdiğini aktardı.

Mathonniere, Venezuela'nın dev petrol rezervlerine erişim ile bu petrolün kısa sürede SPR'ye ulaştırılmasının farklı konular olduğuna dikkati çekerek, "Temel soru, Venezuela petrolünün ne kadarının SPR'ye gerçekten ulaştırılabileceği, bunun ne kadar hızlı gerçekleştirilebileceği ve yıllardır süren yetersiz yatırımlar dikkate alındığında gerçek maliyetin ne olacağı." diye konuştu.

SPR'deki azalmanın ABD dış politikasını da sınırlı ölçüde etkileyebileceğini belirten Mathonniere, bunun Washington'ın Venezuela veya İran politikasını doğrudan belirleyen bir unsur olarak görülmemesi gerektiğini, söz konusu politikalarda daha geniş jeopolitik faktörlerin belirleyici olduğunu kaydetti.

Türkiye, geçen sezon fındık ihracatından 2,5 milyar dolar gelir sağladı

Capital Online

Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliğinden yapılan yazılı açıklamada, 1 Eylül 2025-31 Ağustos 2026 döneminde yurt dışına 2 milyar 509 milyon 526 bin 39 dolar karşılığında 197 bin 85 ton fındık satıldığı belirtildi.

Açıklamada, bir önceki dönemde 309 bin 64 ton fındık ihracatından 2 milyar 558 milyon 540 bin 904 dolar gelir sağlandığı ifade edildi.

İhracatın önceki sezona göre miktarda 111 bin 979 tonla yüzde 36, değerde ise 49 milyon 14 bin 865 dolar ile yüzde 2 azaldığı kaydedildi.

Erzurum, Türkiye'de ayçiçeği üretiminde yüzde 11 paya ulaştı

Capital Online

Tarım ve hayvancılığın yaygın olarak yapıldığı Erzurum'da, son yıllarda sulama imkanlarının artması, makineleşme ve ürünün pazar değerinin yüksek olması çiftçilerin ayçiçeğine yönelmesini sağladı.

Erzurum'da ayçiçeği ekim alanlarının genişlemesiyle üretim 5 yılda 10 kat arttı.

Çiftçi sayısı 5 yılda 980'den 3 bin 210'a çıktı

İl Tarım ve Orman Müdürü Alpaslan Kenger, AA muhabirine, Erzurum'da çok verimli bir sezonu tamamlanmak üzere olduklarını söyledi.

Özellikle hububat, ayçiçeği ve baklagillerde geçen yıllara göre çok daha yüksek rekolte beklediklerini ifade eden Kenger, şöyle konuştu:

"Hububat hasadının ortasındayız. Şu an geçen senelere kıyasla dekarda yaklaşık yüzde 20-25 bir artışı gözlemliyoruz. Ayçiçeği ekilişinde yıllara sari artışı gözlemleyebiliyoruz. Tarım Bilgi Sistemi'ne göre 2021 yılında ekiliş alanımız 21 bin dekarken, 2026 yılında 115 bin dekarlara çıkmış durumda. Burada rekolte açısından da gözle görülür bir artış var. Hasılatımız 3 bin 600 tonlardan 36 bin tonlara çıktı. Bunun yanında çiftçi sayımızda da artış var. 2021 yılında 980 çiftçi ayçiçeği tarımı yaparken, 2026 yılında 3 bin 210 çiftçi ayçiçeği tarımıyla uğraşıyor. Erzurum toprakları hastalık ve zararlardan ari diyebileceğimiz seviyede temiz ve verimli topraklar. Hal böyle olunca ayçiçeği ekilişinde de rekoltede de artışı görüyoruz."

"Türkiye'nin yüzde 2,23'ünü üretiyordu şimdi yüzde 11'ini üretiyor"

Kenger, ayçiçeğinin sulu tarım ürünü olduğuna işaret ederek, "Devlet Su İşlerinin sürekli hizmete aldığı sulama tesislerini de bir araya getirdiğimizde katma değerli ürün olan ayçiçeğinin ekilişinin arttığını gözlemleyebiliyoruz. İlimiz, 2021 yılında Türkiye'nin yüzde 2,23'ünü üretiyordu. 2026 yılında Türkiye ayçiçeği üretiminin yüzde 11'ini Erzurum'da üretiyoruz." diye konuştu.

Çiftçilerin ayçiçeğine eğilimlerinin olduğunu vurgulayan Kenger, özellikle sulanabilir alanların artmasıyla, üretimin daha da artacağını ifade etti.

Kent genelinde hasat döneminde İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne bağlı ekiplerin de sahada sürekli görevde olduklarını belirten Kenger, "Şu an sahada 23 arkadaşımız ve 10 ekip, 10 araçla beraber biçerdöverleri sürekli kontrol altında tutuyor." dedi.

Türkiye'nin mal ihracatındaki artış G20 ortalamasını aştı

Capital Online

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütünün (OECD) 2026 yılı ikinci çeyreğine ilişkin uluslararası ticaret istatistiklerinden derlenen bilgilere göre, G20 ülkelerinde mal ticareti yılın ikinci çeyreğinde hızlandı.

Cari dolar bazında ve mevsimsellikten arındırılmış verilere göre, G20'nin mal ihracatı ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 5,9 artarken mal ithalatındaki yükseliş yüzde 6,7'ye ulaştı.

Türkiye ise ihracattaki performansıyla G20 ortalamasını geride bıraktı. Yılın ilk çeyreğinde yüzde 1,8 gerileyen Türkiye'nin mal ihracatı, ikinci çeyrekte yüzde 8,5 artış gösterdi. Böylece Türkiye'nin mal ihracatındaki çeyreklik artış, G20 ortalamasının 2,6 puan üzerinde gerçekleşti.

Türkiye'nin mevsimsellikten arındırılmış mal ihracatının parasal büyüklüğü de ilk çeyrekteki 67,3 milyar dolardan ikinci çeyrekte 73 milyar dolara yükseldi.

Türkiye'nin mal ithalatının parasal büyüklüğü de ilk çeyrekteki 95,7 milyar dolardan ikinci çeyrekte 95,2 milyar dolara geriledi.

G20 üyeleri arasında ikinci çeyrekte mal ihracatında en yüksek artış yüzde 20,4 ile Hindistan'da kaydedildi. Hindistan'ı yüzde 19,3 ile Güney Kore, yüzde 13,5 ile Kanada ve yüzde 12,2 ile Meksika izledi.

Türkiye'de yüzde 8,5 olarak gerçekleşen ihracat artışı ise G20 ortalamasının yanı sıra Avustralya'nın yüzde 8,4, İngiltere'nin yüzde 6,6, Çin'in yüzde 4,7, ABD'nin yüzde 3,9, Avrupa Birliği'nin yüzde 3,9, Brezilya'nın yüzde 3,7, Almanya'nın yüzde 2,1, Fransa ve İtalya'nın yüzde 1,8'lik ihracat artışlarının üzerinde gerçekleşti.

Türkiye böylece OECD tablosunda yer verilen G20 ekonomileri arasında mal ihracatındaki çeyreklik artış bakımından üst sıralarda yer aldı.

Türkiye'nin dış ticaretindeki olumlu görünüm hizmet ihracatına da yansıdı.

OECD'nin öncü tahminlerine göre, G20 genelinde hizmet ihracatı yılın ikinci çeyreğinde yüzde 3,4, hizmet ithalatı ise yüzde 2,5 arttı.

Türkiye'nin hizmet ihracatı ise ilk çeyrekteki yüzde 7,3'lük düşüşün ardından ikinci çeyrekte yüzde 7,6 yükseldi. Böylece Türkiye'nin hizmet ihracatındaki artış da G20 ortalamasının iki katından fazla gerçekleşti.

Aynı dönemde Türkiye'nin hizmet ithalatındaki artış yüzde 0,3 ile sınırlı kaldı.

"Hizmet ticareti ulaştırma, seyahat ve dijital hizmetlerden destek alıyor"

AA muhabirlerine açıklamalarda bulunan Marmara Üniversitesi Uluslararası Politik Ekonomi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arzu Al, G20'de mal ithalatının yüzde 6,7, mal ihracatının yüzde 5,9 artmasının küresel ekonomide talebin tamamen zayıflamadığını gösterdiğini belirtti.

Al, "Özellikle bilgisayar, yarı iletken ekipmanı, elektronik ve makine ticaretindeki artış üretim ve yatırım faaliyetlerinin sürdüğüne işaret ederken, hizmet ticareti ulaştırma, seyahat ve dijital hizmetlerden destek alıyor." dedi.

Al, bununla birlikte Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu`daki çatışmalar, enerji fiyatlarındaki oynaklık ve ticaret politikalarındaki belirsizliğin küresel görünümü kırılgan tuttuğunun altını çizdi.

Bu nedenle ikinci çeyrekteki hızlanmayı kalıcı bir toparlanmanın kesin işareti olarak değil, güçlü fakat jeopolitik ve ekonomik şoklara açık bir ticaret genişlemesi olarak değerlendirmenin daha doğru olacağını belirten Al, özellikle teknoloji yatırımlarının sürmesinin, küresel ticaretin sanayi ve hizmet kanallarında eş zamanlı direnç oluşturduğunu söyledi.

Al, "Korumacılık bugün ticareti azaltmaktan çok, ticaretin yönünü, maliyetini ve bileşimini değiştiriyor. ABD, AB, Çin, Hindistan ve diğer büyük ekonomiler tarifeler, sübvansiyonlar, ihracat kontrolleri ve yerli üretim teşvikleriyle stratejik sektörleri koruyor." açıklamasında bulundu.

Firmaların tedarikçilerini çeşitlendirdiğini, üretimin bazı aşamalarını başka ülkelere taşıdığını ve alternatif pazarlara yöneldiğini dile getiren Al, şunları kaydetti:

"Bu nedenle küresel ticaret hacmi artarken aynı anda jeoekonomik parçalanma da derinleşebiliyor. Mevcut hızlanma serbest ticaret düzenine geri dönüşten ziyade, güvenlik kaygılarının, stratejik bağımlılıkların ve devlet destekli sanayi politikalarının giderek daha fazla belirlediği yeni bir ticaret yapısına işaret ediyor. Dolayısıyla ticaretin büyümesi ile korumacılığın güçlenmesi günümüz uluslararası ekonomik düzeninde birbirini zorunlu olarak dışlayan gelişmeler değildir."

Marmara Üniversitesi Uluslararası Politik Ekonomi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Al, küresel ticarette Çin, ABD ve Avrupa Birliği arasındaki rekabetin derinleşmesinin Türkiye açısından bu üç merkezden birini seçmek olmadığını, aralarındaki rekabetten ekonomik alan açabilmek olduğunu belirtti.

Al, AB ile Gümrük Birliği'nin önemli bir avantaj olduğunu ve güncellenmesinin iki taraf için de yeni ticaret ve yatırım imkanları sağlayacağını belirterek, Türkiye'nin Avrupa Birliği'nin beşinci büyük mal ticaret ortağı olduğunu ve 2025'te mal ihracatının yüzde 42,7'sinin AB ülkelerine yapıldığını vurguladı.

Al, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Buna ABD, Körfez, Afrika ve Asya pazarlarında çeşitlenme eklenmelidir. Rusya-Ukrayna savaşı ve diğer jeopolitik kırılmalar Orta Koridor'un önemini artırıyor. Veriler bu yönde adımlar atıldığını gösteriyor. Lojistik altyapının, stratejik üretim kapasitesinin ve pazar çeşitlendirmesinin güçlendirilmesi Türkiye`nin ekonomik güvenliği açısından önem taşıyor. Böylece ticaret politikası, dış politika ve güvenlik stratejisiyle giderek daha doğrudan birleşiyor."

Al, sektörel veriler ikinci çeyrekte üretim ve yatırım talebinin daha belirgin olduğunu gösterdiğini, elektronik, yarı iletken ekipmanı, makine ve yüksek teknoloji ürünlerindeki ithalat artışının bu eğilimi desteklediğini kaydetti.

Enerji ithalatındaki yükselişte ise fiyat etkisinin önemli rol oynadığını dile getiren Al, buna karşılık yeni tarifeler, ihracat kontrolleri ve diğer ticaret kısıtlamalarına ilişkin beklentilerin bazı ekonomilerde stoklamayı ve ithalatın öne çekilmesini teşvik ettiğini söyledi.

Al, "Bu nedenle yüzde 6,7`lik ithalat artışı, küresel talepteki canlanma ile ticaret politikası kaynaklı öne çekilmiş alımların birlikte etkilediği bir görünüm sunuyor. Sonraki çeyrekler bu iki etkinin ağırlığını daha açık gösterecektir. Bu ayrım, politika yapıcılar açısından özellikle önemlidir." açıklamasında bulundu.

Piyasalarda gün ortası: Borsa, döviz ve altında son durum ne? (4 Eylül 2026)

Capital Online

Dün günü 13.932,46 puandan kapatan BIST 100 endeksi, güne 21,03 puan ve yüzde 0,15 azalışla 13.911,44 puandan başladı. Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 27,05 puan ve yüzde 0,19 artışla 13.959,51 puana çıktı.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 13.903,59 puanı, en yüksek 14.066,72 puanı gördü.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 0,11, mali endeks yüzde 0,46 değer kazanırken, hizmetler endeksi yüzde 0,34 ve sanayi endeksi yüzde 0,25 değer kaybetti.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 59'u yükselirken 37'si düştü, 4'ü yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri, ASELSAN, Katılımevim Tasarruf Finansman, Astor Enerji, Europower Enerji ile Türk Hava Yolları oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 468 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,27, bileşik getirisi yüzde 39,56 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1620, sterlin/dolar paritesi 1,3520 ve dolar/yen paritesi 156,5 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 48,4430 liradan, avro 56,2820 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,1 azalışla 4 bin 468 dolardan, Londra'da kasım vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 0,1 azalışla 95,4 dolardan işlem görüyor.

Yıldız Demir Çelik, 2025 Sürdürülebilirlik Raporu'nu yayımladı

Capital Online

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Yıldız Demir Çelik'in 2025 ve "Her Adımda Sürdürülebilirlik" yaklaşımı doğrultusunda hazırladığı 2025 Sürdürülebilirlik Raporu, kaynak verimliliğinden enerji yönetimine, dijitalleşmeden insan odaklı çalışma kültürüne kadar şirketin yıl boyunca hayat geçirdiği çalışmaları ve elde ettiği sonuçları kapsıyor.

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) gibi küresel regülasyonlar ve dinamik piyasa koşulları karşısında şirketin geliştirdiği bütüncül yönetim yaklaşımını şeffaf biçimde ortaya koyuyor.

Yıldız Demir Çelik, üretim faaliyetlerini sürdürürken kaynakların etkin kullanımı ve enerji verimliliği alanındaki çalışmalarına da hız verdi. 2025'te toplam su kullanımının yaklaşık yüzde 92,5'ini geri kazanılmış sudan karşılayan şirket, enerji verimliliğine yönelik operasyonel iyileştirmeler sonucunda yaklaşık 5 bin 299 megavat saat enerji tasarrufu elde etti. Aynı dönemde tamamlanan sekiz enerji verimliliği projesinin hesaplanan yıllık enerji kazanımı ise 587,1 ton eşdeğer petrol (TEP) olarak gerçekleşti.

Buhar kazanlarındaki yanma ayarlarından atık ısının değerlendirilmesine, kondens geri kazanımından LED aydınlatma dönüşümlerine kadar farklı alanlarda hayata geçirilen çalışmalar, enerji tüketiminin ve üretim süreçlerindeki kayıpların azaltılmasına katkı sağladı.

Kaynak güvenliğini ve maliyet yapısını destekleyen bu adımlar, şirketin çevresel etkisini azaltırken üretim süreçlerinin verimliliğini de güçlendirdi. Müşteri deneyimini süreçlerinin merkezine yerleştiren Yıldız Demir Çelik, siparişten sevkiyata kadar tüm aşamaların şeffaf biçimde izlenmesini sağlayan Stargate müşteri portalı ve gelişmiş CRM altyapısıyla operasyonel süreçlerini daha izlenebilir ve erişilebilir hale getirdi.

Yıldız Demir Çelik, çalışan gelişimi ile iş sağlığı ve güvenliği alanlarında da çalışmalarını sürdürdü. 2025'te toplam eğitim süresi 35 bin 819 saate, çalışan başına ortalama eğitim süresi ise 46,7 saat olarak gerçekleşti.

Teknik yetkinlik, süreç bilgisi ve problem çözme kapasitesini geliştirmeye yönelik eğitim yatırımları ile "Budur Buluşmaları" gibi açık iletişim platformlarının devam ettiği yıl içerisinde kaza sıklık ve kaza ağırlık oranlarında da belirgin iyileşmeler kaydedildi.

Yıldız Demir Çelik, 2025'te gerçekleştirdiği çifte önemlilik değerlendirmesi doğrultusunda 2030 yol haritasını "Her Adımda Gelecek", "Her Adımda Sorumlu Üretim" ve "Her Adımda Önce İnsan" başlıkları altında şekillendirerek sürdürülebilir büyüme hedeflerini kararlılıkla hayata geçirmeyi sürdürüyor.

- "Sürdürülebilirlik stratejik bir sorumluluktur"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Yıldız Demir Çelik Genel Müdürü Selçuk Yılmaz, sürdürülebilirliğin yalnızca çevresel bir gereklilik değil, üretimden teslimata kadar tüm kararların merkezinde yer alan stratejik bir sorumluluk olduğunu belirtti.

Üretimden teslimata uzanan bütün süreçleri yakın bir koordinasyonla yönettikleri bir dönem olduğunu aktaran Yılmaz, "Değişen müşteri talepleri, maliyet baskıları ve karbon düzenlemeleri karşısında kaliteden kaynak kullanımına kadar tüm süreçlerimizi aynı çalışma disiplini içinde ele aldık. Bir üretim şirketinin başarısının yalnızca hatların çalışma hızıyla değil, tüm birimler arasındaki kesintisiz koordinasyon ve güvenle kurulduğuna inanıyoruz." ifadelerini kullandı.

Yılmaz, kaynak verimliliğini günlük operasyonlarının ayrılmaz bir parçası olarak izlerken 2025'te kullandıkları suyun yaklaşık yüzde 92,5'ini geri kazanılmış sudan karşıladıklarını vurgulayarak, enerji tasarrufu ve verimlilik odaklı operasyonel iyileştirmeleri hız kesmeden sürdürdüklerini kaydetti.

Dijital altyapıları, Stargate müşteri portalları ve güçlü saha deneyimine sahip çalışanlarla operasyonel verimliliklerini daha da ileri taşımayı hedeflediklerini ifade eden Yılmaz, "Önümüzdeki dönemde birlikte çalışma kültürümüzü güçlendirerek, müşteri ve çalışan deneyimini odağımızda tutarak yolumuza kararlılıkla devam edeceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

Türk Reasürans yılın ilk yarısında 38,1 milyar liralık aktif büyüklüğe ulaştı

Capital Online

Türk Reasürans'ın açıklamasına göre, 2019 yılını 156,7 milyon TL aktif büyüklük ve 153,1 milyon TL toplam özsermaye ile tamamlayan şirket, 2026`nın ilk yarısında 38,1 milyar TL aktif büyüklüğe ve 12,9 milyar TL özsermayeye ulaştı.

Aynı dönemde 16,1 milyar TL brüt prim üretimi gerçekleştiren Türk Reasürans, 2,9 milyar TL net dönem karı elde etti. Net yazılan primler dikkate alındığında yaklaşık yüzde 64 konsolide pazar payına ulaşan şirket, sektörün lider reasürans şirketi konumunda.

Kuruluşundan bu yana yerli reasürans kapasitesinin artırılmasında önemli rol üstlenen Türk Reasürans, 7 yılda 70,7 milyar TL primin yurt içinde tutulmasını sağladı. Böylece reasürans yoluyla yurt dışına aktarılabilecek kaynakların Türkiye ekonomisi içinde kalmasına katkıda bulundu.

Türkiye`de edindiği deneyimi uluslararası pazarlara da taşıyan Türk Reasürans, bugüne kadar 25 ülkede yerleşik 51 sigorta ve reasürans şirketiyle çalışarak 85 ülkedeki risklere teminat sağladı. Özellikle Asya ve Orta Doğu pazarlarında etkinliğini artıran şirket, gelecek dönemde faaliyet gösterdiği coğrafyaları çeşitlendirmeyi ve uluslararası reasürans piyasalarındaki konumunu güçlendirmeyi hedefliyor.

Türk Reasürans, 7 yıllık süreçte ana faaliyet alanı olan reasüransın yanı sıra iştirakleri ve üstlendiği teknik işleticiliklerle sigortacılığın farklı alanlarını aynı çatı altında buluşturan yapıya ulaştı.

- DASK'ın teknik işleticiliğini üstlenen Türk Reasürans, bu sorumluluğu 5 yıl daha sürdürecek

Şirketin 7'nci yılı, teknik işleticilik faaliyetleri açısından da önemli bir dönüm noktası oldu. 2020 yılından bu yana Doğal Afet Sigortaları Kurumunun (DASK) teknik işleticiliğini üstlenen Türk Reasürans, bu sorumluluğu 5 yıl daha sürdürecek. Ayrıca Mayıs 2021`de kurulan Özel Riskler Yönetim Merkezinin (ÖRYM) teknik işleticisi olan şirket, bu alandaki görev ve sorumluluklarını yeni dönemde de yerine getirmeye devam edecek.

DASK`ın teknik işleticiliğiyle vatandaşların deprem riskine karşı finansal güvenceye erişimini destekleyen Türk Reasürans, ÖRYM çatısı altında ekonominin farklı kesimlerine yönelik sigorta sistemlerinin yönetimini üstleniyor. Devlet Destekli Alacak Sigortası ile KOBİ`lerin ticari alacaklarına teminat sağlarken Maden Çalışanları Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası ve Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası havuzlarıyla madencilik ve sağlık alanlarına güvence sağlanmasına katkı sunuyor.

Şirket, ayrıca bedeni tazminat ve ileri yaşta artan sağlık risklerinin merkezi havuzda karşılanmasına yönelik yeni model üzerinde çalışıyor.

Türk Reasürans`ın katılım esaslı reasürans alanındaki iştiraki Türk Katılım Reasürans, Haziran 2026 itibarıyla 4,35 milyar TL aktif büyüklüğe ve 1,19 milyar TL özsermayeye ulaştı. Türk Katılım Reasürans, 1 Temmuz 2026 itibarıyla yurt dışı katılım reasüransı faaliyetlerine başladı.

Ekosistemin teknoloji ayağında ise T-Rupt Teknoloji, sigortacılık ve risk yönetimini ileri modelleme teknolojileriyle buluşturuyor. Katastrofik risk modelleme alanında geliştirdiği CatMod ile Türkiye`de 54 müşteriye hizmet veren T-Rupt, Azerbaycan`daki ülke ölçekli deprem modelleme projesi AXA ile kurduğu stratejik işbirliği ve Romanya ile Fransa`daki faaliyetleriyle geliştirdiği modelleme yetkinliğini farklı ülke ve pazarlara taşıyor.

- "Hedefimiz,Türk Reasürans`ı bölgesinde referans alınan bir reasürans şirketi konumuna taşımak"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Türk Reasürans Genel Müdür Vekili Özgür Bülent Koç, Türk Reasürans'ın bugün reasürans faaliyetlerinin ötesinde teknik işleticilik sorumlulukları, katılım reasüransı ve risk modelleme alanındaki iştirakleriyle sigortacılığın farklı alanlarında sorumluluk üstlenen yapıya sahip olduğunu ifade etti.

Geride kalan 7 yılda yalnızca şirketin ölçeğini büyütmediklerine dikkati çeken Koç, "Türkiye`nin reasürans alanındaki imkanlarını da genişlettik. TARSİM, Türk Eximbank, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu ve Türk P&I gibi ülkemiz açısından stratejik öneme sahip kurumlara sunduğumuz reasürans desteğini de bu sorumluluğun önemli bir parçası olarak görüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Koç, bu yıl Türk Katılım Reasürans`ın 5. yılını kutlamaktan büyük memnuniyet duyduklarını belirterek, "Türkiye`nin ilk ve tek katılım reasürans şirketi olan Türk Katılım Reasürans`ın 5. yılında yurt dışı faaliyetlerine başlaması, bizim için ayrıca kıymetli. Türkiye`de oluşturduğumuz birikimin artık uluslararası pazarlarda da karşılık bulacağı yeni bir döneme giriyoruz." ifadelerini kullandı.

Türk Reasürans`ın gelecek dönem hedeflerine değinen Koç, “85 ülkenin risklerine teminat sağlayan bir şirket olarak bundan sonraki hedefimiz, faaliyet gösterdiğimiz coğrafyaları çeşitlendirmek ve Türk Reasürans`ı bölgesinde referans alınan bir reasürans şirketi konumuna taşımak." bilgisini paylaştı.

Döviz ve altın güne nasıl başladı? (4 Eylül 2026)

Capital Online

Dün ons altındaki yükselişe paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 2 artışla 6 bin 949 liradan tamamlamıştı.

Güne yükselişle başlayan gram altın saat 10.00 itibarıyla önceki kapanışın hemen üzerinde 6 bin 950 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 359 liradan, cumhuriyet altını 45 bin 227 liradan satılıyor.

Altının onsu yüzde 0,2 değer kaybıyla 4 bin 461 dolardan alıcı buluyor.

Dövizde son durum

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 48,4430 seviyesinde bulunuyor.

Dün yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,3210'dan tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 48,4430 seviyesinde. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,2 artışla 56,3320'den, sterlin/TL yüzde 0,1 yükselişle 65,5986'dan işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99 seviyesinde bulunuyor.

TCMB, uzaktan kimlik doğrulamada "biyometrik" seçeneğini getirdi

Capital Online

TCMB'nin "Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bilgi Sistemleri ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcılarının Ödeme Hizmetleri Alanındaki Veri Paylaşım Servislerine İlişkin Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ"i, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Buna göre, ödeme ve elektronik para kuruluşları uzaktan iletişim aracı ile yürütülecek kimlik tespiti ve sözleşme ilişkisinin kurulması süreçlerinde kimliği tespit edilecek kişinin biyometrik verilerini kullanabilecek.

Uzaktan kimlik tespiti işlemlerinde daha önce sadece "belge" olarak yer alan ifade "kimlik belgesi" şeklinde değiştirilerek müşterilerin uzaktan iletişim aracı ile yürütülecek süreçlerine düzenleme getirildi.

Fotoğraf ve imza başta olmak üzere kimlik belgesinin ve kimlik belgesinde bulunan veri ve bilgilerin orijinallik, bütünlük, yıpranma ile tahrif edilme durumlarına ilişkin testlerin yapılması ve kimlik belgesinin ön ve arka yüzünün görsel ögeler yönünden kontrolü süreci kesintisiz şekilde kayıt altına alınacak.

Türk vatandaşı olmayan gerçek kişilerin kimlik tespiti Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği esasları dahilinde, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatının (ICAO) 9303 sayılı standardına uygun, yakın alan iletişimi özelliği olan pasaport kullanılmak suretiyle uzaktan kimlik tespiti yoluyla yapılacak.

Küresel piyasalar, ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisine odaklandı

Capital Online

Jeopolitik gelişmeler, ABD'deki ekonomik veriler ile ekonomi yönetiminden gelen açıklamalar piyasaların yönü üzerinde etkili oluyor.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller'ın ekonomik verilerin enflasyon baskılarının hafiflediğini teyit etmesi halinde bu ayki para politikası toplantısında faiz oranlarının sabit tutulmasını destekleyebileceğine işaret etmesi, Fed'in faiz artırımına gideceğine ilişkin öngörülerin zayıflamasını sağladı.

Açıklama sonrası Fed'in eylül ayında faiz artırımına gideceğine yönelik öngörüler yüzde 70 seviyelerinden yüzde 50 seviyelerine kadar geriledi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,78'de, dün 4 bin 500 doların üzerini test eden altının onsu bugün önceki kapanışın hemen üzerinde 4 bin 474 dolardan işlem görüyor.

Fed'in sıkı para politikasına gideceğine yönelik endişelerin hafiflemesi ve tahvil faizlerinin gevşemesi küresel piyasalardaki risk iştahını destekledi. Bu gelişmelerle bugün mayıs ayından bu yana ilk defa 82 bin doların üzerini test eden bitcoin ise 81 bin dolar seviyesinde dengelendi.

Öte yandan, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında, "Fed'in faizleri düşürmesi gerektiğine" inandıklarını söyledi. İran konusunda ise Vance, askeri, ekonomik ve diplomatik "tüm seçeneklerin" masada olduğunu, Tahran'la "süresiz bir savaş" peşinde olmadıklarını belirtti.

Ticaret cephesinde ise Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD ile olası bir ticaret anlaşmasına ilişkin, masaya oturup anlaşmayı yapmaya hazır olduklarını söyledi. İki ülkenin de yararına olacak bir anlaşmanın mümkün olduğunu söyleyen Carney, ancak böyle bir anlaşmada "istikrar ve güvenilirliğin şart olduğunu" kaydetti.

ABD Başkanı Donald Trump da Kanada ile aralarındaki gerilime ilişkin Carney'i suçlarken, Kanada ekonomisinin çökebileceğini savundu.

Orta Doğu kaynaklı devam eden jeopolitik risklerin etkisiyle kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,2 artışla 95,7 dolar seviyesinde, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99 seviyesinde seyrediyor.

Analistler, bugün açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olabileceğini ve yatırımcılara Fed'in bundan sonraki politikalarına ilişkin olarak ipucu verebileceğini söyledi.

- New York borsası pozitif seyretti

New York borsası, Fed'in bu ay faiz artışına gidebileceğine yönelik beklentilerin zayıflamasıyla dün pozitif seyretti. Makroekonomik veri tarafında, ABD'de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 29 Ağustos ile biten haftada 206 bine çıkarak piyasa beklentisinin hafif üzerinde gerçekleşti.

Ülkenin dış ticaret açığı, temmuzda aylık bazda yüzde 24,4 artarak 88,6 milyar dolara çıkarken, 16 ayın en yüksek seviyesini gördü. Analistler, ülkede dış ticaret açığında görülen yükselişin yapay zeka harcamalarından kaynaklandığını söyledi.

ABD'de tarım dışı iş gücü verimliliği, bu yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,4 ile tahminlere paralel arttı. Fed'in takip ettiği enflasyon göstergelerinden biri olan birim emek maliyeti de ikinci çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,2 arttı.

ABD'de Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), ağustosta 55,4 ile beklentilerin üzerine çıkarken sektördeki büyümenin hızlandığına işaret etti.

Nvidia'nın yapay zeka geliştirme platformu Hugging Face'i 12,93 milyar dolara satın almak üzere anlaşmaya vardığını duyurmasının ardından şirketin hisseleri yüzde 1,8 arttı.

ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne pozitif başladı.

- Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsaları da söz konusu gelişmelerin etkisiyle dün pozitif seyretti.

Dün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi'nde temmuz ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık yüzde 1,6, yıllık yüzde 5,8 artarak beklentileri aşarken, haziran ayına göre hızlandı.

Analistler, Hürmüz Boğazı'ndan kaynaklı tedarik sıkıntılarından dolayı artan enerji maliyetlerinin Avrupa'daki üretici fiyatlarında görüldüğünü vurguladı.

Öte yandan Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in gelecek hafta gerçekleşecek Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz kararı toplantısı öncesinde banka yetkilileriyle bir araya gelmesi bekleniyor.

Bu arada, İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başekonomisti Huw Pill, ABD/İsrail-İran Savaşı nedeniyle artan enflasyon karşısında BoE'nin politika faizini hızlı şekilde yükseltmesinin, ilerleyen dönemde daha agresif faiz artırımlarına duyulabilecek ihtiyacı azaltabileceğini belirtti.

Söz konusu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,7, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,63, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,07 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,88 yükseldi.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- Asya borsaları pozitif seyrediyor

Asya borsaları da teknoloji hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle pozitif seyrediyor. Fed`e ilişkin faiz artırım beklentilerinin gerilemesi teknoloji hisselerini pozitif etkiliyor.

Japonya borsasında işlem gören Softbank Group'un hisseleri yüzde 9,5, Güney Kore borsasında işlem gören SK Hynix'in hisseleri yüzde 4,1, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 2,5, Hong Kong borsasında işlem gören Baidu'nun hisseleri yüzde 4 değer kazandı.

Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güç kazanmasıyla 155,3 seviyesine gerilerek bir ayın en düşük seviyesini gören dolar/yen paritesi 156 seviyesinin üzerinde dengelendi.

Diğer taraftan Pekin yönetimi, ABD'nin, "İran'la bağlantılı oldukları" gerekçesiyle Çin vatandaşlarına ve şirketlerine getirdiği yaptırımları kaldırma çağrısında bulundu.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,9, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,1 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 yükseldi.

- Borsa günü düşüşle tamamladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,84 değer kaybederek 13.932,46 puandan tamamladı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ağustosta aylık bazda yüzde 1,84, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 2,57 artış gösterdi. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 31,51, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 27,95 olarak kayıtlara geçti.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat dün akşam seansında yüzde 0,04 arttı.

Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 artışla 48,3210'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 48,4200'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kurunun, yurt dışında ise ABD'de istihdam verileri başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.000 ve 14.100 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

ESTA Construction, ENR Dünya Sıralamasında Yükselişini Sürdürüyor: Dünyanın En Büyük 71’inci Uluslararası Müteahhidi

Capital Online

Uluslararası inşaat sektörünün en saygın ve kabul gören küresel referanslarından Engineering News-Record (ENR), dünyanın en büyük uluslararası müteahhitlerini şirketlerin kendi ülkeleri dışında gerçekleştirdikleri projelerden elde ettikleri gelirler üzerinden değerlendiriyor. Sektörün küresel ölçekteki rekabet gücünü ve şirketlerin uluslararası pazardaki konumlarını ortaya koyan bu prestijli sıralamada ESTA Construction, 71`inci sıraya yükselerek dünyanın en büyük uluslararası müteahhitleri arasındaki konumunu daha da güçlendirdi.

Bugün 150`yi aşkın uluslararası projeye imza atan ESTA Construction, ENR “Top 250 International Contractors” listesinde dünya genelinde 71`inci, Türkiye`de ise 5`inci sırada yer alıyor. Büyük ölçekli ve yüksek teknik uzmanlık gerektiren projeleri farklı coğrafyalarda hayata geçirme kabiliyeti; güçlü proje yönetimi, mühendislik ve uygulama yetkinliğiyle birleşerek ESTA`yı Türkiye`den doğan ve dünya ölçeğinde rekabet eden en güçlü başarı hikâyelerinden biri haline getiriyor.

Küresel ölçekte güçlü bir proje portföyü

Bu yolculuğun kilometre taşlarını, kendi alanlarında dünyanın en büyük, en ileri ve en stratejik yatırımları arasında gösterilen projeler oluşturuyor. İleri üretim teknolojileri ve yıllık yaklaşık 2,7 milyon tonluk kapasitesiyle küresel polimer endüstrisinin önemli üretim merkezlerinden Amur Gas Chemical Complex; Avrupa`nın önde gelen selüloz ve karton üretim tesislerinden Ust-Ilimsk Pulp and Paper Mill; günlük 2,4 milyon varillik tasarım kapasitesiyle Irak`ın güney petrol ihracat sisteminin kritik altyapı yatırımlarından SL3 Crude Oil Export Facility Reconstruction; yıllık 10 milyon ton kapasitesiyle dünyanın en büyük pellet üretim kompleksleri arasında yer alan Severstal Pellet Production Plant…

ESTA`nın küresel imzası yalnızca dünyanın en büyük endüstriyel yatırımlarıyla sınırlı değil. Şirketin uluslararası deneyimi; ileri teknoloji gerektiren üretim tesislerinden çağdaş şehirlerin simgesine dönüşen mimari yapılara, spor komplekslerinden doğa ve yaşamı buluşturan özel projelere uzanıyor. UEFA`nın en yüksek standartlarında hayata geçirilen ve ileri teknolojik altyapısıyla Rusya`nın prestijli spor yapılarından biri olan Krasnodar Stadyumu; Mercedes-Benz üretim tesisi ve 22 hektarı aşan alanında doğayı, sanatı ve mimariyi sıra dışı bir peyzaj deneyiminde buluşturan Galitsky Park, ESTA`nın farklı disiplinlerde ulaştığı uluslararası yetkinliğin dikkat çekici örnekleri arasında yer alıyor.

Başarının ardındaki 20 yıllık vizyon

Bu başarının merkezinde, ESTA Construction Kurucusu Bahattin Demirbilek`in 20 yılı aşan uluslararası deneyimi ve detaydan bütüne uzanan tavizsiz mükemmeliyet anlayışı yer alıyor.

20 yılı aşan bu birikim, bugün 1.500`ü aşkın mühendisten oluşan güçlü teknik kadrosu, 20.000 çalışanı ve yeniliği odağına alan AR-GE kültürüyle geleceğe taşınıyor. Yapay zekâ destekli mühendislik ve statik hesaplama modellerinden enerji verimliliğine, karbon ayak izini azaltan teknolojilerden geleceğin akıllı yapı sistemlerine uzanan çalışmalar; ESTA`nın mühendisliği yalnızca bugünün ihtiyaçlarına cevap veren bir disiplin olarak değil, yarının dünyasını şekillendirmenin güçlü bir aracı olarak gördüğünü ortaya koyuyor.

Ancak Bahattin Demirbilek`in vizyonunda bir yapının gerçek değeri yalnızca ölçeği, teknolojisi ya da mühendislik başarısıyla ölçülmüyor. Asıl değer; insan hayatında bıraktığı izde, yaşama kattığı nitelikte ve gelecek kuşaklara taşıdığı anlamda ortaya çıkıyor.

ESTA Construction, dünyanın farklı coğrafyalarında şekillenen bu birikimi ve mükemmeliyet anlayışını bugün Türkiye`de Benesta ile yeni bir yaşam vizyonuna dönüştürüyor. Benesta Benleo Acıbadem, Benesta Center Bahçelievler ve Benesta Centro ile İstanbul`un farklı noktalarında yeni nesil projelere imza atan Benesta; nadir olanın, özenle yaratılanın ve kolayca tekrarlanamayanın farklı bir değere sahip olduğu anlayışından yola çıkıyor.

Demirbilek`in insana ve doğaya, tarihe ve arkeolojiye, sanata, tasarıma olan tutkusuyla şekillenen Benesta, ESTA`nın 20 yılı aşan küresel deneyimini yaşamın niteliğini yükselten bütünsel bir yaklaşımla buluşturuyor. Dünyanın en iyileriyle çalışan, malzemeden mimariye, doğadan sanata her ayrıntıyı aynı özenle ele alan Benesta; yalnızca bugünün ihtiyaçlarına cevap veren yapılar değil; yaş aldıkça güzelleşen, yaşandıkça anlam kazanan ve İstanbul`un geleceğine miras kalacak eserler yaratıyor.

ABD'nin dış ticaret açığı Temmuz'da arttı

Capital Online

ABD Ticaret Bakanlığı, temmuz ayına ilişkin dış ticaret verilerini açıkladı.

Buna göre, ülkenin dış ticaret açığı temmuzda aylık bazda yüzde 24,4 artışla 88,6 milyar dolara ulaşırken, Mart 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini kaydetti.

Piyasa beklentisi, dış ticaret açığının bu dönemde 89,4 milyar dolar olması yönündeydi.

Haziran ayına ilişkin dış ticaret açığı verisi ise 71,2 milyar dolar olarak revize edildi.

Ülkenin ihracatı temmuzda önceki aya göre yüzde 2,1 azalarak 310,7 milyar dolara gerilerken, ithalatı yüzde 2,8 artarak 399,3 milyar dolara çıktı.

ABD'nin Meksika'ya verdiği açık, temmuzda 7,2 milyar dolar artışla 27,5 milyar dolara yükseldi, Kanada'ya verdiği açık 3,7 milyar dolar azalışla 3,2 milyar dolara indi.

Ülkenin temmuzda en yüksek açık verdiği diğer ticaret ortakları, Vietnam (23,3 milyar dolar), Tayvan (18,1 milyar dolar), Çin (15,2 milyar dolar), Güney Kore (10,4 milyar dolar), Avrupa Birliği (8,9 milyar dolar), Almanya (5,6 milyar dolar), Hindistan (5 milyar dolar), Malezya (4,8 milyar dolar), Japonya (4,2 milyar dolar), İrlanda (3,9 milyar dolar), İtalya (2,5 milyar dolar), Fransa (1,3 milyar dolar), İsviçre (598 milyon dolar) ve İsrail (504 milyon dolar) olarak sıralandı.

Söz konusu dönemde ABD'nin dış ticaret fazlası verdiği başlıca ticaret ortakları ise Hollanda (7,8 milyar dolar), Güney ve Orta Amerika (6,6 milyar dolar), Hong Kong (3,1 milyar dolar), Birleşik Krallık (2,5 milyar dolar), Brezilya (2,4 milyar dolar), Singapur (1,9 milyar dolar), Suudi Arabistan (1,3 milyar dolar), Avustralya (1,2 milyar dolar) ve Belçika (888 milyon dolar) oldu.

ABD'de işsizlik maaşı başvuruları beklentilerin hafif üzerinde

Capital Online

ABD Çalışma Bakanlığı, işsizlik maaşı başvurularına ilişkin haftalık verileri açıkladı.

Buna göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusu yapanların sayısı 29 Ağustos ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 2 bin kişi artarak 206 bine ulaştı.

Piyasa beklentisi, işsizlik maaşı başvuru sayısının bu dönemde 205 bin olması yönündeydi.

İşsizlik maaşı başvuru sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 203 binden 204 bine revize edildi.

Geçen hafta itibarıyla 4 haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı da 1500 artışla 207 bin 250'ye çıktı.

Devam eden işsizlik maaşı başvurularının sayısı ise 22 Ağustos ile biten haftada önceki haftaya göre 8 bin artışla 1 milyon 779 bine yükseldi.

Merkez Bankası rezervleri 188,2 milyar dolar oldu

Capital Online

TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, 28 Ağustos itibarıyla Merkez Bankasının brüt döviz rezervleri 3 milyar 119 milyon dolar azalarak 71 milyar 109 milyon dolara indi. Brüt döviz rezervleri, 21 Ağustos'ta 74 milyar 228 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Bu dönemde altın rezervleri ise 2 milyar 868 milyon dolar artışla 114 milyar 221 milyon dolardan 117 milyar 89 milyon dolara çıktı.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri, 28 Ağustos haftasında bir önceki haftaya göre 252 milyon dolar azalarak 188 milyar 450 milyon dolardan 188 milyar 198 milyon dolara geriledi.

Bankacılık sektörünün mevduatı geçen hafta arttı

Capital Online

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, bankacılık sektörünün toplam mevduatı 28 Ağustos ile biten haftada yüzde 0,21 artarak 33 trilyon 649 milyar 628 milyon 251 bin liradan 33 trilyon 720 milyar 5 milyon 640 bin liraya yükseldi.

Aynı dönemde bankalardaki Türk lirası cinsi mevduat yüzde 0,98 artarak 18 trilyon 486 milyar 263 milyon 313 bin lira, yabancı para (YP) cinsinden mevduat yüzde 0,75 azalışla 11 trilyon 99 milyar 173 milyon 146 bin lira oldu.

Bankalarda bulunan toplam YP mevduatı geçen hafta 271 milyar 72 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken, bu tutarın 231 milyar 357 milyon doları yurt içinde yerleşik kişilerin hesaplarında toplandı.

Yurt içi yerleşiklerin toplam YP mevduatında parite etkisinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, 28 Ağustos itibarıyla 2 milyar 715 milyon dolarlık azalış görüldü.

Yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri arttı

Bankacılık sektöründe yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri, geçen hafta yüzde 1,87 artışla 6 trilyon 896 milyar 133 milyon 834 bin liraya yükseldi.

Söz konusu kredilerin 826 milyar 136 milyon 607 bin lirası konut, 41 milyar 711 milyon 512 bin lirası taşıt, 2 trilyon 577 milyar 735 milyon 204 bin lirası ihtiyaç kredileri, 3 trilyon 450 milyar 550 milyon 511 bin lirası ise bireysel kredi kartlarından oluştu.

Bankacılık sektörünün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil toplam kredi hacmi de 28 Ağustos ile biten haftada 324 milyar 482 milyon 783 bin lira artarak 26 trilyon 961 milyar 648 milyon 784 bin liradan 27 trilyon 286 milyar 131 milyon 567 bin liraya yükseldi.

Piyasalarda gün ortası: Borsa, döviz ve altında son durum ne? (3 Eylül 2026)

Capital Online

Dün günü 14.050,56 puandan kapatan BIST 100 endeksi, güne 30,61 puan ve yüzde 0,22 artışla 14.081,17 puandan başladı. Endeks saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 148,34 puan ve yüzde 1,06 azalışla 13.902,22 puana geriledi.

Endeks günün ilk yarısında en düşük 13.897,11, en yüksek 14.099,34 puanı gördü. Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 2,45, hizmetler endeksi yüzde 0,80, sanayi endeksi yüzde 1,25 ve mali endeks yüzde 0,67 değer kaybetti.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 26'sı yükselirken 72'si düştü 2'si yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Tüpraş, Türk Hava Yolları, Akbank, ASELSAN ile Yapı ve Kredi Bankası oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 430 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,34, bileşik getirisi yüzde 39,64 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1610, sterlin/dolar paritesi 1,3500 ve dolar/yen paritesi 156,4 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 48,3200 liradan, avro 56,2640 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,9 artışla 4 bin 430 dolardan, Londra'da kasım vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 1,3 artışla 96,8 dolardan işlem görüyor.

Ticaret Bakanlığı Ağustos ayı veri bültenini yayımladı

Capital Online

Ticaret Bakanlığının, ağustos ayına ilişkin geçici dış ticaret istatistiklerinden oluşan veri bülteni yayımlandı.

GTS esas alınarak hazırlanan verilere göre, ihracat Ağustos 2025'in aynı ayına kıyasla yüzde 8,1 artarak 23 milyar 467 milyon dolara, ithalat yüzde 10,5 yükselerek 28 milyar 706 milyon dolara çıktı.

Aynı dönemde, dış ticaret hacmi yüzde 9,4 artışla, 52 milyar 173 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret açığı, bu dönemde yüzde 22,3 yükselişle, 5 milyar 240 milyon dolar oldu.

İhracatın ithalatı karşılama oranı, geçen ay yıllık bazda 1,7 puan azalarak yüzde 81,8, enerji verileri hariç tutulduğunda 2,2 puan artarak yüzde 98,8, enerji ve altın verileri hariç tutulduğunda 6,4 puan düşüşle yüzde 95 olarak hesaplandı.

- Ürün, ülke ve ülke gruplarına göre ihracat

Geçen ay en çok ihracat, yüzde 19,7 artışla ve 13 milyar 154 milyon dolarla "ham madde (ara malları)" grubunda yapıldı. Bu grubu, yüzde 2,3 azalışla ve 7 milyar 41 milyon dolarla "tüketim malları", yüzde 2,3 azalış ve 2 milyar 978 milyon dolarla "yatırım (sermaye) malları" takip etti.

Söz konusu ayda sektörlere göre ihracatın payı, imalat sanayisinde yüzde 93,5 (21 milyar 951 milyon dolar), tarım, ormancılık ve balıkçılıkta yüzde 3,2 (760 milyon dolar), madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 2,3 (539 milyon dolar) olarak belirlendi.

Ağustosta en fazla ihracat yapılan ülke, 1 milyar 759 milyon dolarla Almanya oldu. Bu ülkenin ardından 1 milyar 734 milyon dolarla ABD ve 1 milyar 201 milyon dolarla İngiltere geldi.

İhracatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ihracat içindeki payı, yüzde 46,4 olarak hesaplandı.

Ağustosta en fazla ihracat yapılan ülke grupları, 8 milyar 816 milyon dolarla Avrupa Birliği (AB), 4 milyar 127 milyon dolarla diğer Avrupa ülkeleri, 4 milyar 16 milyon dolarla Yakın ve Orta Doğu ülkeleri olarak kayıtlara geçti.

- İthalat verileri

Ağustosta en çok ithalat, yüzde 14,5 artış ve 20 milyar 287 milyon dolarla "ham madde (ara malları)" grubunda yapıldı. Bu grubu, yüzde 4,1 artış ve 4 milyar 451 milyon dolarla "tüketim malları", yüzde 0,7 düşüş ve 3 milyar 886 milyon dolarla "yatırım (sermaye) malları" izledi.

Sektörlere göre ithalat payları, yüzde 82,4 ile imalat sanayisinde (23 milyar 657 milyon dolar), yüzde 12 ile madencilik ve taş ocakçılığında (3 milyar 459 milyon dolar), yüzde 2,9 ile tarım, ormancılık ve balıkçılıkta (829 milyon dolar) hesaplandı.

Ağustosta en fazla ithalat yapılan ülkeler, 4 milyar 710 milyon dolarla Çin, 2 milyar 70 milyon dolarla Almanya ve 1 milyar 873 milyon dolarla ABD oldu.

İthalatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ithalat içindeki payı, yüzde 51,9 olarak kayıtlara geçti.

Söz konusu ayda en fazla ithalat yapılan ülke grupları, 9 milyar 63 milyon dolarla Asya ülkeleri, 8 milyar 439 milyon dolarla AB ülkeleri ve 3 milyar 138 milyon dolarla diğer ülkeler olarak sıralandı.

- Ocak-ağustos döneminde dış ticaret açığı yüzde 8,2 arttı

GTS kapsamında ocak-ağustos döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre ihracat yüzde 4 artarak 185 milyar 6 milyon dolar, ithalat yüzde 5,3 yükselişle 250 milyar 791 milyon dolar, dış ticaret hacmi yüzde 4,7 artışla 435 milyar 798 milyon dolar olarak hesaplandı.

Söz konusu dönemde, dış ticaret açığı yüzde 9,3 yükselişle, 65 milyar 785 milyon dolar olarak kaydedildi.

İhracatın ithalatı karşılama oranı da yüzde 73,8 oldu.

Euro Bölgesi'nde bileşik PMI Ağustos'ta 52'de kaldı

Capital Online

S&P Global, Euro Bölgesi'nin ağustos ayına ilişkin nihai PMI verilerini yayımladı.

Verilere göre, temmuzda 52 olan Avro Bölgesi bileşik PMI, ağustosta da aynı seviyede tespit edildi. Bölgedeki ekonomik faaliyetler, temmuzda ulaştığı son 8 ayın en yüksek büyüme hızını ağustosta da sürdürdü.

Euro Bölgesi'nde temmuzda 51,7 olan hizmet sektörü PMI ise ağustosta 51,6'ya gerileyerek son 2 ayın en düşük seviyesine indi.

Piyasa beklentisi, bileşik PMI'ın ağustosta 52,1, hizmet sektörü PMI'ın ise 51,7 olması yönündeydi.

Veriler, Euro Bölgesi'nde özel sektör faaliyetlerinin ağustosta büyümeyi sürdürdüğünü ortaya koydu.

Euro Bölgesi özel sektörünün ihracat siparişleri de yaklaşık 4,5 yılın ardından ilk kez arttı.

PMI verilerinde 50 ve üzerindeki değerler sektörde genişlemeye, 50'nin altındaki değerler ise daralmaya işaret ediyor.

İnşaat malzemeleri sanayisinde bir yıllık değişim dikkat çekti

Capital Online

Sektörün mevcut faaliyetlerinde sınırlı da olsa hareketlilik devam ederken, güven tarafındaki zayıflama sektörün önümüzdeki döneme ilişkin daha temkinli bir görünüm sergilediğine işaret ediyor.

Faaliyet Devam Ediyor, Ancak Gelecek Beklentisi Daha Temkinli

Entegre Harç Satış ve Pazarlama Genel Müdürü Erdal Bozok, verilerin inşaat malzemeleri sektöründe mevcut faaliyetlerin devam ettiğini ancak geleceğe ilişkin öngörülerin daha dikkatli yapılmaya başlandığını belirterek, “İnşaat malzemeleri sanayisinde faaliyet tarafının güçlü kalmaya devam etmesi, sektörün üretim ve talep dinamiklerini koruduğunu gösteriyor. Ancak güven ve beklenti endekslerindeki gerileme, sektör oyuncularının önümüzdeki döneme daha temkinli baktığını ortaya koyuyor. Bugünkü faaliyet seviyesini korumak kadar, geleceğe ilişkin güven ortamını güçlendirmek de önümüzdeki dönemin temel gündemlerinden biri olacak” dedi.

Bir Yılda Güven Endeksinde 9,1 Puanlık Gerileme

Temmuz 2025 ile Temmuz 2026 arasındaki verilere bakıldığında sektörün güven göstergesindeki değişim daha net ortaya çıkıyor. Güven Endeksi geçen yıl temmuz ayında 54,5 puan seviyesindeyken, Temmuz 2026`da 45,4 puana geriledi. Böylece bir yıllık dönemde 9,1 puanlık düşüş gerçekleşti. Benzer şekilde Beklenti Endeksi de aynı dönemde 66,0 puandan 58,2 puana indi. Bileşik Endeks ise 81,0 puandan 73,1 puana geriledi. Buna karşılık Faaliyet Endeksi`nin 126,0 puandan 122,6 puana gelmesi, faaliyetlerdeki gerilemenin diğer göstergelere kıyasla daha sınırlı kaldığını ortaya koydu.

Erdal Bozok, bu tabloyu değerlendirirken sektörün önündeki dönemde yalnızca üretim ve satış hacimlerine değil, yatırım kararlarını destekleyecek öngörülebilirlik ortamına da odaklanması gerektiğini vurgulayarak, “İnşaat malzemeleri sektörü, ekonominin genel seyrini ve inşaat sektöründeki hareketliliği doğrudan hisseden alanların başında geliyor. Bu nedenle güven ve beklentilerdeki değişim, yalnızca sektör şirketlerinin değil, tedarik zincirinin tamamının kararlarını etkiliyor. Önümüzdeki dönemde maliyetlerin, talebin ve finansman koşullarının daha öngörülebilir hale gelmesi, sektörün yatırım iştahı açısından belirleyici olacaktır” diye konuştu.

Sektör İçin Yeni Dönemin Anahtarı: Öngörülebilirlik

Temmuz verilerinin, inşaat malzemeleri sanayisinde mevcut faaliyetlerin tamamen kaybolmadığını, ancak sektörün geleceğe yönelik kararlarında daha seçici ve kontrollü davrandığını gösterdiğini belirten Bozok, şirketlerin bu dönemde verimlilik, maliyet yönetimi ve operasyonel dayanıklılığa daha fazla odaklanacağını ifade ederek sözlerini şöyle tamamladı: “Önümüzdeki dönemde sektör açısından en değerli başlıklardan biri öngörülebilirlik olacak. Şirketlerin üretimden yatırıma kadar uzun vadeli kararlar alabilmesi için yalnızca bugünkü talebi değil, gelecekteki koşulları da daha net görebilmesi gerekiyor. Dolayısıyla sektörün rekabet gücünü koruması, değişen koşullara hızlı uyum sağlarken verimlilik ve sürdürülebilirlik odağını kaybetmemesine bağlı.”

Japonya'da tahvil faizleri son 30 yılın zirvesinde

Capital Online

ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden karşılıklı saldırılara dönüşmesi, Orta Doğu'da barışın sağlanabileceğine yönelik iyimser beklentileri zayıflattı. Tarafların askeri unsurlar üzerinden yeniden çatışmaya başlaması ve saldırıların bölgedeki diğer ülkelere de sıçraması, jeopolitik risklerin yeniden bölgesel ölçekte artmasına neden oldu.

Artan gerginliklerle petrol fiyatları yukarı yönlü hareketlendi. Brent petrolün varil fiyatı bir kez daha 90 doları aştı. Enerji kanalındaki risklerin enflasyon endişelerini körüklemesi ve merkez bankalarına yönelik şahin beklentilerin güç kazanması, küresel tahvil piyasalarında satış baskısı oluşturdu.

Orta Doğu'da süren jeopolitik risklerin enflasyon beklentilerini yüksek seviyede tutması ve ülke yönetiminin hükümet harcamalarını ek borçlanma yoluyla gerçekleştirebileceği öngörüleriyle Japon tahvillerinde sert hareketler gözlendi.

Japonya'nın 5 yıllık tahvil faizi, yüzde 2,30 ile 1994'ten bu yana en yüksek seviyeyi görürken ülkenin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 3,02 ile son 30 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Dün ABD'de açıklanan özel sektör istihdamının beklentilerin altında kalması, piyasalarda ABD Merkez Bankasına (Fed) ilişkin faiz artışı tahminlerinin güç kaybetmesini sağladı. Söz konusu gelişmeyle, küresel tahvil piyasalarındaki satış baskısı azalırken Japonya'daki 5 ve 10 yıllık tahvil faizleri bir miktar geriledi.

- "Yatırımcılar, uzun vadede ellerindeki borç senetlerinin değerlerinin hızlı eriyeceğini düşünüyor"

Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, AA muhabirine son dönemde Japon tahvillerinin satıldığını ve bunun özellikle uzun vadeli faizlerde yükselişlerle sonuçlandığını söyledi.

Bunun bir dizi nedeninin bulunduğuna dikkati çeken Kaymaz, öncelikle küresel düzlemde uzun vadeli tahviller üzerindeki satış baskısına işaret ederek, Japonya'nın da G10 ülkeleri ekseninde bu baskıdan nasibini aldığını belirtti.

Kaymaz, Japonya Başbakanı Takaichi Sanae'nin genişlemeci maliye politikası ajandasının da satış baskısını artıran temel unsurlar arasında yer aldığını ifade ederek, şunları kaydetti:

"Enflasyon beklentilerinin görece yüksek kalması da başka bir etken. Dolayısıyla yatırımcılar, uzun vadede ellerindeki borç senetlerini değerlerinin nispeten daha hızlı eriyeceğini düşünerek satıyor veya elde tutmak için daha fazla prim talep ediyor. Bu çerçevede Japonya'da bakanlıkların önümüzdeki mali yıl için rekor bütçeler talep ettiğini belirtmek lazım. Takaichi'nin mali genişlemeci olduğu da piyasalarca biliniyor. Dolayısıyla hükümetin ilave harcamaları ek borçlanma yoluyla yapacağına ilişkin tahminler de satışlarda pay sahibi."

Sadi Kaymaz, bu noktada Japonya'nın gelişmiş ülkeler arasında en yüksek kamu borç yüküne sahip olduğunun altını çizdi.

Japonya'nın kamu borcunun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranının, Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre son 5 yılda yüzde 230'un üzerinde seyrettiğini vurgulayan Kaymaz, borç yüküne bütçe açıklarının da eşlik ettiğini söyledi.

Kaymaz, salgın şoku sırasında GSYH'ye oranı yüzde 9'a ulaşan bütçe açığının, piyasaların yakından takip ettiği göstergelerden biri olduğunu dile getirdi.

Bu bağlamda ülkede önceki dönemlerde faizlerin sıfıra yakın seviyelerde seyretmesi nedeniyle piyasaların o dönemlerde yüksek borç yükü konusunda endişe duymadığını anlatan Kaymaz, sözlerini şöyle tamamladı:

"Buna karşın faizler son dönemde hızla yükseldi, ayrıca büyümenin görece güçlü seyredip seyretmeyeceğine ilişkin endişeler de bulunuyor. Bazı analistler, yükselen faizler nedeniyle büyümenin ileriki yıllarda hız keseceğini ve vergi gelirlerindeki büyüme hızını frenleyebileceğini belirtiyor. Bu endişe de tahvil satışlarını besliyor."

Ağustos'ta fiyatı en çok artan ve azalan ürünler belli oldu

Capital Online

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, ağustosta yüzde 56,26 olan hava yoluyla yurt dışı yolcu taşımacılığındaki fiyat artışını, yüzde 28,89 ile dini hizmetler ve yüzde 25,37 ile yükseköğretim eğitimi kategorileri izledi.

Ağustosta fiyatı en çok artış gösteren diğer ürünler arasında yüzde 15,70 ile yumurtalar, yüzde 14,07 ile motorin (mazot), yüzde 9,14 ile benzin, yüzde 8,52 ile hava yoluyla yurt içi yolcu taşımacılığı yer aldı.

- En çok "diğer taze meyveler" ucuzladı

Geçen ay en fazla fiyat düşüşü, yüzde 21,5 ile "diğer taze meyveler" kategorisinde gerçekleşti. Bunu yüzde 17,92 ile taze turunçgiller, yüzde 12,78 ile taze üzümsü meyveler, yüzde 10,10 ile sert çekirdekli ve yumuşak çekirdekli taze meyveler, yüzde 8,84 ile taze veya soğutulmuş yeşil baklagil sebzeleri, yüzde 7,16 ile taze veya soğutulmuş meyvesi yenen sebzeler (domates, biber, salatalık, kabak ve benzeri), yüzde 5,58 ile kadın ve kız çocuğu giysileri, yüzde 4,96 ile kişisel bakıma yönelik diğer aletler, malzemeler ve ürünler takip etti.

Memur ve emekli zammında Ağustos hesabı belli oldu

Capital Online

TÜİK'in ağustos ayı enflasyon verilerini açıklamasıyla birlikte 2027 Ocak ayında memur ve memur emeklileri ile SGK ve Bağ-Kur emeklilerinin alacağı zam oranı için hesaplama sürecinde bir adım daha geride kaldı. Zam oranlarında ilk tablolar da ortaya çıktı. Nihai oranların belirlenmesi için önümüzde açıklanacak dört aylık enflasyon verisi daha bulunuyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Ağustos 2026'da tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık bazda %1,84, yıllık bazda ise %31,51 olarak gerçekleşti.

Memur ve Memur Emeklileri: Yılın ikinci yarısına ilişkin iki aylık verinin (Temmuz ve Ağustos) tamamlanmasıyla memur ve memur emeklilerinin Ocak 2027`de alacağı %3,66 oranındaki zam şimdiden kesinleşti.

SGK ve Bağ-Kur Emeklileri: Doğrudan 6 aylık enflasyon oranı kadar zam alan SGK ve Bağ-Kur emeklilerinin ilk iki ay itibarıyla kesinleşen zam oranı %3,62 oldu.

Zam Nasıl Hesaplanıyor?

Memur ve memur emeklilerinin toplu sözleşme kapsamında belirlenecek zam oranına eklenecek enflasyon farkı, Temmuz-Aralık dönemini kapsayan 6 aylık enflasyon verileri üzerinden hesaplanmaktadır.

Bu grup, 2027 Ocak ayında toplu sözleşmeden kaynaklanan %5'lik zama ek olarak, enflasyonun bu oranı aşması durumunda enflasyon farkı alacaktır. Ağustos ayı itibarıyla henüz enflasyon farkı oluşmamıştır. Önümüzdeki Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ait TÜFE verilerinin açıklanmasıyla nihai tablo netlik kazanacak.

Eylül ayı ev ve iş yerlerine yapılacak kira zam oranı belli oldu

Capital Online

Ağustos ayı enflasyonunun açıklanmasıyla birlikte ev ve iş yerlerine yapılacak kira zam oranı belli oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu, temmuz ayına ilişkin enflasyon oranlarını açıkladı. Enflasyon aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 31,51 oldu.

Kira zam oranı ne kadar oldu?

Ev ve iş yerlerine yapılacak kira zammı oranı ise yüzde 31,79 olarak hesaplandı. Geçtiğimiz ay zam oranı yüzde 31,90 olmuştu.

TÜİK 2026 yılı Ağustos ayı enflasyon rakamlarını açıkladı

Capital Online

Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık %31,51 arttı, aylık %1,84 arttı

TÜFE'deki (2025=100) değişim 2026 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre %1,84 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %22,07 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %31,51 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %31,79 artış olarak gerçekleşti.

TÜFE gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık %33,79 arttı

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde %33,79 artış, ulaştırmada %35,08 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda %39,77 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana harcama gruplarının yıllık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,12, ulaştırmada 5,94 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 5,01 yüzde puan oldu.

TÜFE gıda ve alkolsüz içeceklerde aylık %0,22 arttı

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde %0,22 artış, ulaştırmada %4,82 artış ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda %2,26 artış olarak gerçekleşti. İlgili ana grupların aylık değişime olan katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 0,06, ulaştırmada 0,82 ve konutta 0,27 yüzde puan oldu. 

Endekste kapsanan 174 alt sınıftan (Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması-COICOP 2018 5'li Düzey) 2026 yılı Ağustos ayı itibarıyla, 35 alt sınıfın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 5 alt sınıfın endeksinde değişim olmadı. 134 alt sınıfın endeksinde ise artış gerçekleşti.

Özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B) yıllık %30,68 arttı, aylık %1,84 arttı

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, 2026 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre %1,84 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %20,97 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %30,68 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %31,12 artış olarak gerçekleşti.

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, Ağustos 2026

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yıllık %27,95 arttı, aylık %2,57 arttı

Yİ-ÜFE (2003=100) 2026 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre %2,57 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %20,88 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %27,95 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %27,76 artış gösterdi.

Yİ-ÜFE imalat ürünlerinde yıllık %29,68 arttı

Sanayinin dört sektörünün yıllık değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığında %38,88 artış, imalatta %29,68 artış, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında %7,57 artış ve su temininde %29,59 artış olarak gerçekleşti.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri; ara mallarında %27,41 artış, dayanıklı tüketim mallarında %28,54 artış, dayanıksız tüketim mallarında %30,28 artış, enerjide %27,33 artış ve sermaye mallarında %22,06 artış olarak gerçekleşti.

Yİ-ÜFE imalat ürünlerinde aylık %2,35 arttı

Sanayinin dört sektörünün aylık değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığında %0,14 azalış, imalatta %2,35 artış, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında %6,03 artış ve su temininde %1,40 artış olarak gerçekleşti.

Ana sanayi gruplarının aylık değişimleri; ara mallarında %1,84 artış, dayanıklı tüketim mallarında %2,84 artış, dayanıksız tüketim mallarında %1,51 artış, enerjide %6,99 artış ve sermaye mallarında %1,76 artış olarak gerçekleşti.

Döviz ve altın güne nasıl başladı? (3 Eylül 2026)

Capital Online

Dün ons altındaki yükselişe paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,4 artışla 6 bin 811 liradan tamamlamıştı.

Güne alıcılı başlayan gram altın saat 10.00 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,9 artarak 6 bin 875 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 261 liradan, cumhuriyet altını 44 bin 836 liradan satılıyor.

ABD'de beklentilerin altında kalan ADP özel sektör istihdamının iş gücü piyasasında ivme kaybına işaret etmesiyle tahvil piyasasındaki satış baskısının bir miktar sakinleşmesi varlık fiyatlamalarında öne çıkıyor.

Dövizde son durum

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 48,3150 seviyesinde bulunuyor.

Dün yatay seyreden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen altında 48,2830'dan tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,3150 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,5 artışla 56,2520'den, sterlin/TL yüzde 0,3 yükselişle 65,3980'den işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,2 düşüşle 99,4 seviyesinde bulunuyor.

Fed'in Bej Kitabı, ekonomik faaliyetin "ılımlı" şekilde arttığını ortaya koydu

Capital Online

Fed, Amerikan ekonomisindeki mevcut duruma ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı "Bej Kitap" raporunun eylül sayısını yayımladı.

Raporda, ekonomik faaliyetin temmuz başından bu yana ılımlı artış gösterdiği, 12 bölgenin 10'unun "hafif ila orta" hızda büyüme bildirdiği, 2 bölgede ise herhangi bir değişiklik olmadığı kaydedildi.

Tüketici harcamalarının genel olarak hafif arttığına değinilen raporda, imalat faaliyetlerinin çoğu bölgede hız kazandığı aktarıldı.

Raporda, "Gelecek aylara ilişkin genel görünüm olumlu olsa da sektörler arasındaki beklentiler karışıktı. Görüşülen kişiler, yüksek enerji fiyatlarının, izlenen politikaların ve uluslararası çatışmaların etkilerine ilişkin belirsizliğin arttığını bildirdi." ifadeleri kullanıldı.

İstihdamın genel olarak çok hafif arttığına işaret edilen raporda, 3 bölgede ılımlı ve 4 bölgede hafif artış olduğu, 5 bölgede ise değişiklik yaşanmadığı bildirildi.

Raporda, bölgelerin yapay zekanın iş gücü talebi üzerinde hem olumlu hem de olumsuz etkileri olduğunu belirttiği kaydedildi.

Fiyatların 8 bölgede orta, 2 bölgede ılımlı, 1 bölgede hafif ve 1 bölgede güçlü arttığına değinilen raporda, "Girdi fiyatları üzerindeki baskılar, birçok bölgede imalat ve inşaat sektörlerinde belirgin şekilde yüksek seyretti. Özellikle metaller ve petrokimya ürünleri olmak üzere enerji, taşımacılık ve ham madde fiyatlarında yaygın artışlar bildirildi." ifadelerine yer verildi.

Raporda, müşterilerin fiyatlara karşı artan hassasiyetinin, şirketlerin girdi maliyetlerindeki artışları fiyatlara yansıtma kapasitesini sınırladığı aktarıldı.

Küresel piyasalarda jeopolitik tansiyonun kısmen hafiflemesiyle risk iştahı arttı

Capital Online

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik saldırıların çok uzun sürmeyebileceğine dair açıklamaları küresel piyasalarda risk iştahını destekledi. Söz konusu açıklamanın ardından kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 azalışla 95,1 dolar seviyesinde seyrediyor.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi de 2 baz puan azalışla yüzde 4,78 seviyesine geriledi. Petrol fiyatları ve tahvil faizlerindeki yükselişlerin hız kesmesi, yeni günde küresel pay piyasalarını destekliyor.

Öte yandan New York Fed Başkanı John Williams'ın gümrük vergilerinin etkisinin zayıflaması ve yüksek enerji fiyatlarının diğer hizmet sektörlerine yayılmaması sayesinde ABD'de enflasyonun yavaşlamaya devam ettiğini belirtmesi de küresel piyasalarda risk algısının azalmasını sağladı.

Ancak devam eden ABD/İsrail-İran Savaşı enflasyon endişelerinin sürmesine ve yatırımcıların tahvil piyasasına karşı temkinli davranmasına neden oluyor.

Diğer taraftan ABD'de ADP özel sektör istihdamı ağustosta 38 bin kişilik artışla piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Söz konusu veri iş gücü piyasasının biraz dengelenmiş olabileceğini ve enflasyonist baskıların bir nebze azalabileceği yönündeki öngörüleri öne çıkardı. Bu gelişmelerle ABD Merkez Bankasının (Fed) bu ayki toplantısında faiz artırımına gidebileceğine yönelik ihtimal yüzde 70'ten yüzde 62'ye geriledi.

Fed'in faiz artırımına ilişkin öngörülerde yumuşama olması da yatırımcıların riskli varlıklara yönelmesini sağladı. Öte yandan Fed, ülke ekonomisindeki mevcut duruma ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı "Bej Kitap" raporunda, ekonomik faaliyetin son haftalarda ılımlı artış gösterdiğini bildirdi.

Raporda, yüksek enerji fiyatlarının, izlenen politikaların ve uluslararası çatışmaların etkilerine ilişkin belirsizliğin arttığı kaydedildi.

Bu arada Kanada Merkez Bankası (BoC), politika faizini yüzde 2,25'te sabit bıraktı. Dolar endeksi yendeki güçlenmenin etkisiyle yüzde 0,2 azalışla 99,4 seviyesinde seyrediyor. Altının onsu ise yüzde 1,1 artışla 4 bin 436 dolardan işlem görüyor.

Dolara talebin azalması ve petrol fiyatlarındaki yükselişin hız kesmesinin enflasyonist endişeleri bir nebze de olsa azaltması altın fiyatlarındaki yükselişte etkili oldu. ABD`de dün açıklanan istihdam verilerinin Fed'in agresif bir sıkılaştırma politikası izleyeceği beklentilerini yumuşatması da altın fiyatlarını destekledi.

Analistler, Jackson Hole toplantısı sonrasında 4 bin 300 doların altını gören altının ons fiyatını ABD'den gelen zayıf istihdam verisiyle 4 bin 400 dolar seviyelerinin üzerinde tutunmaya çalıştığını söyledi. Gümüşün onsu da yüzde 1,3 artışla 66,2 dolara yükseldi.

- New York borsası pozitif seyretti

Söz konusu gelişmelerle New York borsasında pozitif bir seyir izlendi. ABD'li petrol ve doğal gaz şirketi Chevron'un Venezuela'ya 7 milyar dolarlık yatırım yapacağına dair haberlerle şirketin hisseleri yüzde 0,4 arttı.

Şirketlerin yapay zeka talebinin artacağına yönelik iyimserlikle Nvidia'nın hisseleri de yüzde 3,2 arttı. Öte yandan ABD'de imalat sanayi yeni siparişlerinin tutarı temmuzda aylık bazda yüzde 0,9 artış kaydetti.

Söz konusu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,56, S&amp;P 500 endeksi yüzde 0,46 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,45 değer kazandı.

ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- Avrupa borsaları geriledi

Avrupa borsaları, Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik risklerin etkisiyle dün negatif seyretti.

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, Fransız Le Monde gazetesine verdiği demeçte, Alman ekonomisinin daha yüksek bir büyüme rotasında olduğunu savundu. Nagel, "İlk iki çeyrek verileri doğrultusunda, bu yıl yaklaşık yüzde 1'lik bir büyüme oranına ulaşma yolunda ilerliyoruz." dedi.

Alman otomotiv şirketi Volkswagen'in STOXX 50 endeksinden çıkarılmasıyla şirketin hisseleri yüzde 3,8 düştü.

Söz konusu gelişmelerle Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,26, İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 0,24, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,50 ve İngiltere`de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,30 değer kaybetti.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsaları pozitif seyrediyor

New York borsasındaki pozitif seyir Asya tarafına da taşındı.

Makroekonomik veri tarafında Çin'de RatingDog hizmet sektörü PMI ağustosta 50,4'ten 51,4`e yükseldi. Japonya'da ağustos ayına ilişkin hizmet sektörü PMI ise 52,3'ten 52,5 seviyesine çıktı.

Söz konusu verilerin bölgede iç talebin toparlanma eğiliminde olduğunu göstermesi de Asya piyasalarını destekliyor.

Dolar/yen paritesi yüzde 0,6 azalarak 157,7 seviyesine geriledi.

Yenin dolar karşısında güçlenmesi, Japonya Merkez Bankası (BoJ) yönetim kurulu üyesi Hajime Takata'nın açıklamalarının ardından geldi. Takata, enflasyon baskılarına karşı koymak için Japonya Merkez Bankasının faiz artırımlarını hızlı bir şekilde gerçekleştirmesi gerektiğini söyledi.

Analistler, Japon yetkililerden kura müdahale olduğuna dair resmi bir teyit olmadığını ancak yenin daha da güçlenmesi durumunda Japon yetkililerden gelebilecek olası bir eylem konusunda yatırımcıların pozisyon alabileceğini söyledi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,7, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,02 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 yükseldi.

- Borsa günü düşüşle tamamladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,25 değer kaybederek 14.050,56 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün yüzde 0,09 arttı.

Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 48,2834'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,3150'den işlem görüyor.

Analistler bugün yurt içinde enflasyon, yurt dışında ise dünya genelinde hizmet sektörü ve Bileşik Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve ABD'de dış ticaret dengesi verileri başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) ağustosta yüzde 1,86 artacağını tahmin ediyor.

Ekonomistlerin ağustos ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 1,86) temmuzda yüzde 31,75 olan yıllık enflasyonun ağustosta yüzde 31,52'ye gerilemesi bekleniyor.

Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29,49 oldu.