haberler

İTO Mayıs'ta fiyatı en çok artan ve azalan ürünleri açıkladı

Capital Online

İstanbul Ticaret Odası (İTO), mayıs ayında İstanbul'da perakende fiyatı en fazla artan ve azalan ürünleri açıkladı.

Mayısta bir önceki aya göre indekste yer alan 336 ana üründen 223'ünün fiyatı artarken 44'ünün fiyatı azaldı.

Geçen ay fiyatı en çok artan ürün yüzde 86,49 ile erik olurken onu yüzde 85,64 ile günlük araba kiralama ücreti, yüzde 41,42 ile uçak bileti, yüzde 25,8 ile şehirlerarası otobüs bileti, yüzde 20,8 ile maydanoz, yüzde 18,48 ile bilgisayar ekipmanları, yüzde 17,15 ile deniz/havuz kıyafetleri, yüzde 13,95 ile kraker izledi.

Fiyat artışı limonda yüzde 11,56, hazır ev yemeklerinde yüzde 10,89, suda yüzde 9,74, kaymakta yüzde 8,95, hazır sütlü tatlılarda yüzde 8,63, sucukta yüzde 8,41, makarnada yüzde 7,98, ekmekte yüzde 7,86 oldu.

- En çok sivri ve çarliston biberin fiyatı düştü

Mayısta bir önceki aya göre fiyatı en çok azalan ürünler arasında başı yüzde 60,72 ile sivri biber çekti. Onu yüzde 60,55 ile çarliston biber, yüzde 47,53 ile dolmalık biber, yüzde 35,83 patlıcan, yüzde 23,89 ile taze fasulye, yüzde 22,95 ile salatalık, yüzde 22,02 ile kabak, yüzde 18,76 ile kıvırcık, yüzde 17,52 ile kayısı, yüzde 15,43 ile domates izledi.

Fiyat düşüşü pırasa ve karnabaharda yüzde 13,34, ütüde yüzde 10,87, akaryakıtta (dizel/motorin) yüzde 6,76, özel televizyon yayın hizmetlerinde yüzde 6,6, LPG'de yüzde 2,75 olarak gerçekleşti.

Hane halkı bütçesinden 2025'te en fazla pay konut ve kira harcamalarına ayrıldı

Capital Online

Türkiye İstatistik Kurumu, 2025 yılına ilişkin "hane halkı tüketim harcaması" istatistiklerini yayımladı.

Buna göre, ülke genelinde hane halklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek payı yüzde 29,3 ile konut ve kira aldı. İkinci sırada yüzde 20,5 ile ulaştırma, üçüncü sırada yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecek harcamaları yer aldı.

Toplam tüketim harcamalarında en düşük paya sahip alanlar ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim hizmetleri, yüzde 2,2 ile sağlık oldu.

Yüksek gelirli hanelerin düşük gelirlilere göre ulaşıma 3 kattan fazla pay ayırdığı belirlendi.

Gelire göre sıralı yüzde 20'lik gruplar itibarıyla tüketim harcamalarının geçen yılki dağılımına bakıldığında, en yüksek gelir grubu olan beşinci yüzde 20'lik grupta yer alan hane halklarının ulaştırma harcamalarına (motorlu taşıt alımları, akaryakıt, yolcu taşımacılığı, araç bakım ve onarımı gibi) yüzde 25, konut ve kira harcamalarına yüzde 25,7, gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarına yüzde 12,4 pay ayırdığı görüldü.

En düşük gelir grubu olan birinci yüzde 20'lik grupta yer alan hane halkları ise konut ve kiraya yüzde 38,7, gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 29,2 ve ulaştırmaya yüzde 8,6 harcama yaptı.

Temel gelir kaynağı maaş, ücret, yevmiye olan hane halkları, konut ve kira harcamalarına yüzde 26,4, gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 16 ve ulaştırmaya yüzde 21,9 pay ayırırken, müteşebbis geliri olan hane halklarının konut ve kiraya yüzde 25,5, gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 17 ve ulaştırmaya yüzde 25,9 pay ayırdığı belirlendi.

- En büyük israf taze meyve ve sebzede

Hane halkı büyüklüğüne göre tüketim harcamalarının geçen yılki dağılımına bakıldığında, tek kişilik hane halklarının konut ve kiraya yüzde 41, gıda ve alkolsüz içeceğe yüzde 14,3 ve ulaştırmaya yüzde 14,4 pay ayırdığı kayıtlara geçti.

Hane halkı büyüklüğü 6 ve daha fazla kişi olan hane halklarının, gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 23,7, konut ve kiraya yüzde 22,4 ve ulaştırmaya yüzde 18,1 pay ayırdığı tespit edildi.

Hane halkları tarafından en fazla israf edilen gıda grupları incelediğinde, en büyük payı yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebze alırken, bunu yüzde 32,5 ile ekmek, yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri izledi.

Döviz ve altın güne nasıl başladı? (2 Haziran 2026)

Capital Online

Dün ons altındaki düşüşe paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,1 azalışla 6 bin 617 liradan tamamladı.

Güne yükselişle başlayan gram altın, saat 10.25 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 1,3 üstünde 6 bin 701 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 30 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 910 liradan satılıyor.

Altının onsu yüzde 1,2 değer kazancıyla 4 bin 538 dolardan işlem görüyor.

Dövizde son durum

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 45,9300 seviyesinden işlem görüyor.

Dün yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,8970'ten tamamladı.

Dolar/TL saat 09.30 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 45,9300'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,3 yükselişle 53,5350'den ve sterlin/TL de önceki kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 61,9470'ten satılıyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 99,1 seviyesinde bulunuyor.

Küresel piyasalarda yapay zeka rallisi jeopolitik fiyatlamaların gölgesinde kaldı

Capital Online

ABD ve İran arasında müzakereler sürsede taraflardan gelen açıklamalar sürece ilişkin belirsizliğin devam etmesine neden oluyor. İran, İsrail'in Lübnan'daki gerginliği tırmandırmasını protesto etmek amacıyla ABD ile mesajlaşmayı durduracağını bildirdi.

Bunun ardından ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ve Hizbullah ile görüşerek tarafların "birbirlerine saldırmama" konusunda "mutabık kaldıklarını" belirtti. Trump, İran'ın ABD ile müzakereleri askıya aldığı yönündeki açıklamasına karşın bu ülke ile "müzakerelerin hızlı bir tempoda" devam ettiğini ifade etti.

ABD ile İran arasında barışa ilişkin kayda değer bir ilerleme kaydedilememesiyle küresel piyasalarda risk algısı devam ediyor. Yapay zeka hisseleri öncülüğündeki ralli borsaları rekor seviyelere taşırken, Orta Doğu'daki çatışmaların tırmanması piyasalarda dalgalanmalara sebep oluyor.

Yatırımcıların ABD-İran arasında anlaşma olacağına dair umutları devam ederken, Hürmüz Boğazı'ndaki mevcut koşullardan dolayı enerji fiyatları enflasyon ve faiz oranlarının kısa vadeli görünümünün temel belirleyicisi olarak gündemde kalmaya devam ediyor.

Orta Doğu'daki duruma ilişkin gelen çelişkili açıklamaların barış anlaşması olasılığını gölgelemesiyle dün yüzde 3,8 artarak 95 dolara yaklaşan Brent petrolün varil fiyatı devam eden kırılgan ortama karşın anlaşma umutlarının devam etmesiyle bugün yüzde 1,3 düşüşle 93,7 dolarda seyrediyor.

ABD`nin 10 yıllık tahvil faizi 2 baz puan azalışla yüzde 4,44'te, dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 99,2 seviyesinde seyrediyor. Tahvil faizleri ve dolar endeksindeki gerilemeden destek bulan altının onsu ise yüzde 0,7 artışla 4 bin 517 dolardan işlem görüyor.

- New York borsasında rekor seviyeler görüldü

New York borsasında ABD ve İran arasında müzakerelerin devam ettiğine dair haber akışı ve teknoloji şirketlerindeki rallinin etkisiyle dün pozitif bir seyir izlendi.

Nvidia'nın Microsoft ile iş birliği içinde geliştirdiği ve gelişmiş yapay zeka uygulamalarını doğrudan bilgisayarlarda çalıştırabilen yeni nesil RTX Spark çipini tanıtması piyasalardaki yapay zeka kaynaklı iyimserliği destekledi.

Şirketin yapay zekaya yönelik yeni ürününü duyurmasının ardından hisseleri yüzde 6,3 değer kazandı.

ABD'de Tedarik Yönetim Enstitüsü'nün (ISM) imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), mayısta 54'e çıkarak Mayıs 2022'den bu yana en yüksek seviyesini kaydetmesi de New York borsasındaki yükselişlerde etkili oldu. Ancak bu yükselişin İran'la savaş nedeniyle yaşanan tedarik sıkıntıları ve artan fiyatlar karşısında işletmelerin siparişlerini öne çekmesinden kaynaklandığı düşünülüyor.

Diğer taraftan Amerikan teknoloji şirketi Alphabet, yapay zeka altyapısına yönelik yatırımlarını finanse etmek amacıyla toplam 80 milyar dolarlık hisse senedi ihracı planladığını açıkladı.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi, yüzde 0,09, S&P 500 endeksi yüzde 0,26 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,42 değer kazandı. Dow Jones endeksi 51.161,10 puanla, S&P 500 endeksi 7.617,66 puanla, Nasdaq endeksi 27.190,21 puanla rekor seviyeyi gördü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

- Avrupa borsaları negatif seyretti

Avrupa borsaları, ABD-İran anlaşması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusundaki belirsizliklerle dün negatif seyretti.

Makroekonomik verilere göre, Almanya'da mayıs imalat sanayi PMI 50,1, Avro Bölgesi'nde imalat sanayi PMI 51,6 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Avro Bölgesi'nde mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı, nisan ayında 6,3'te sabit kaldı.

İngiltere'de de imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi PMI 53,9 puanla son 4 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Söz konusu verideki yükselişte şirketlerin, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle beklenen fiyat artışlarını ve tedarik zinciri aksaklıklarını hafifletmek amacıyla alımlarını öne çekmeleri etkili oldu.

Diğer taraftan Avrupa Merkez Bankasının (ECB) haziran ayında olmasa bile temmuz ayı toplantısında şahin bir tutum sergilemesi bekleniyor.

Savunma sektörü genelinde yayılan satış dalgasıyla birlikte tank şanzımanı üreticisi Renk'in hisseleri yüzde 8 azalırken, Almanya'nın önde gelen savunma şirketi Rheinmetall ise günü yüzde 6'nın üzerinde kayıpla tamamladı.

Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,40, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,52, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,68 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,45 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsaları karışık seyrediyor

Söz konusu gelişmelerle Asya borsalarında karışık bir seyir izleniyor.

Güney Kore'de mayıs ayına ilişkin enflasyonun yıllık bazda yüzde 2,6'dan yüzde 3,1'e çıkarak beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi ilerleyen aylarda Güney Kore Merkez Bankasının faiz oranlarını artıracağına dair beklentileri güçlendirdi.

Japonya`da yetkililerin döviz piyasasına gerektiğinde müdahale edebileceğine yönelik öngörülerin gücünü korumasıyla dolar/yen paritesi yatay seyirle 159,7'de seyrediyor.

Bu gelişmelerle Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,4, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1 değer kaybederken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,5 değer kazandı. Çin'de Şanghay bileşik endeksinde ise yatay bir seyir izleniyor.

- Türkiye ekonomisi art arda 23 çeyrektir büyüdü

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,30 değer kazanarak 13.703,96 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,32 yükseldi.

Dolar/TL kuru dünü yüzde 0,1 artışla 45,8973'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,9315'ten işlem görüyor.

Öte yandan Türkiye ekonomisi, yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,5 büyüme gösterdi. Böylece Türkiye ekonomisi art arda 23 çeyrektir büyüme kaydetti.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde Tüketici Fiyat Endeksi ve ABD'de JOLTS açık iş sayısının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.900 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

OECD: Sanayi teşvikleri 2009'dan beri görülen en yüksek seviyede

Capital Online

OECD'nin dünyadaki en büyük 525 sanayi firmasından aldığı verilere dayandırdığı yeni analizine göre, 15 kilit sanayi sektöründe toplam sübvansiyonlar 2024'te şirket gelirlerinin yüzde 1,3'üne ulaşarak toplam 108 milyar dolar oldu. Bu oran, kayıtlardaki en yüksek ikinci ve 2009'daki küresel finansal krizden sonra görülen en yüksek sübvansiyon miktarına karşılık geldi.

Toplam sübvansiyonlar 2009'da şirket gelirlerinin yüzde 1,3'ünü oluşturmuştu.

Sübvansiyon seviyeleri 2024'te çoğu bölgede artarken Çin'deki firmalar diğer ülkelerdeki rakiplerine göre daha fazla destek almaya devam etti.

Çinli firmalar, 2005-2024 yılları arasında OECD ülkelerindeki firmalardan ortalama üç ile sekiz kat daha fazla devlet desteği aldı.

Son 20 yılda büyüyen firmaların küresel pazar payındaki artışlarının yaklaşık yüzde 22'si söz konusu teşviklerle ilişkilendirilirken bu oran Çinli firmalar için yüzde 60'a çıkıyor. Ancak sübvansiyonlar firmaların pazar paylarını artırsa da verimlilik veya karlılıkta kayda değer bir artış sağlamadı.

Yenilenebilir enerji ekipmanları, yarı iletkenler ve ağır sanayi en fazla sübvansiyon sağlanan sektörler olarak öne çıktı.

OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann, verilere ilişkin değerlendirmesinde, büyük ölçekli ve kalıcı sanayi sübvansiyonlarının küresel piyasaları bozarak haksız rekabet avantajları yaratabileceğini ve arz fazlasına yol açabileceğini belirterek, "Sübvansiyonların küresel piyasaları nasıl şekillendirdiğini izlemek ve analiz etmek için endüstriyel sübvansiyonlara ilişkin güvenilir veriler hayati önem taşıyor. OECD veri tabanı, ülkelerin bu zorluklar konusunda ortak bir anlayış geliştirmesine yardımcı olarak, açık pazarların ve kurallara dayalı ticaretin faydalarından ödün vermeden küresel ticaret sistemini daha adil ve daha iyi işleyen hale getirmek için koordineli çabaların önünü açıyor." ifadelerini kullandı.

10 Soruda Halka Arz Piyasası

Capital Online

2021-2023 döneminde hızlanan halka arz dalgasında politika faizinin yüzde 8,5`ten yüzde 50`ye yükselmesi belirleyici olurken genişleyen yatırımcı tabanı süreci destekledi.

Hande Yavuz Çalık / hyavuz@capital.com.tr
Capital Dergisi / Mayıs 2026

Ancak 2025 itibarıyla tablo tersine döndü. Halka arz sayısı gerilerken ortalama büyüklükteki artış piyasanın daha seçici hale geldiğine işaret ediyor. Artık yatırımcılar yalnızca büyüme hikayesini değil kârlılık, nakit akışı ve sürdürülebilirliği de satın alıyor.

“2025`e göre başvuruların artması, faizlerdeki düşüş ve piyasa tabanının genişlemesi sayesinde 2026`da halka arz piyasasının daha canlı olacağı öngörülüyor” diyen EY Türkiye Ülke Başkanı Metin Canoğulları ile konuştuk:

Son yıllarda halka arzlardaki yükselişi tetikleyen faktörler neler oldu?

Özellikle finansmana erişimde yaşanan zorluklar, yükselen borçlanma maliyetleri ve enflasyonist ortamda borsanın koruyucu bir yatırım aracı haline gelmesi belirleyiciydi. Aynı zamanda makroekonomik konjonktür şirketlerin büyüme için stratejik finansman ihtiyacı, genişleyen yatırımcı tabanı ve alternatif yatırım enstrüman arayışları da etkili oldu. SPK`nın onay süreçlerindeki hızlı ve yapıcı yaklaşımı da bu yükselişi hızlandırdı. Ancak 2023 sonrası ekonomik ve jeopolitik belirsizlikler, BIST 100`ün 2025`te diğer yatırım araçlarının gerisinde kalması ve yatırımcı iştahındaki azalma süreci tersine çevirdi. SPK`nın 2024 itibarıyla daha yavaş ve temkinli onay süresinin de etkisiyle halka arz sayısı 2025`te son yıllara göre geriledi.

Sıkı para politikası ve yüksek faiz ortamının etkisiyle şirketlerin finansman tercihleri halka arzlara nasıl yansıdı?

Politika faizinin yüzde 8,5 seviyesinden yüzde 50`ye yükselmesi, şirketlerin uzun vadeli yatırım ve işletme sermayesi ihtiyacını krediyle finanse etmeyi sürdürülemez hale getirdi ve bu durum borsayı daha erişilebilir bir finansman kaynağına dönüştürdü. Halka arzlardan elde edilen fonların ağırlıklı olarak yatırım ve kapasite artışında, takiben de işletme sermayesi ihtiyacının karşılanmasında ve borç geri ödemelerinde kullanılması, kredi kanallarındaki daralmanın şirketleri sermaye piyasalarına yönelttiğinin somut bir göstergesi oldu.

Türkiye`de halka arzların önemli bir bölümü orta ölçekli şirketlerden geliyor. Bu durum sermaye piyasalarının derinleşmesi açısından nasıl okunmalı?

2025 OECD verileri, KOBİ ve orta ölçekli şirketlerin banka kredilerine erişiminin belirgin şekilde zorlaştığını ve bu nedenle alternatif finansman kanallarına yöneldiklerini ortaya koyuyor. Bu durum, halka arzı sadece fon toplama yöntemi değil uzun vadeli yatırım yapabilme kapasitesini güçlendiren bir araç haline getiriyor. Dolayısıyla orta ölçekli şirketlerin borsaya yönelmesi; sermaye piyasalarının tabana yayılması ve ekonomide daha dengeli, piyasa temelli bir finansman yapısına geçiş açısından olumlu ve gerekli bir dönüşümün işareti.

Son dönemde hangi sektörlerde halka arz hazırlıklarının yoğunlaştığını görüyorsunuz?

2025 itibarıyla sanayi, enerji, perakende, gayrimenkul ve finansal hizmetler arasında daha dengeli bir dağılım görülse de yenilenebilir enerji ve teknoloji odaklı sektörler belirgin şekilde öne çıkıyor. SPK`nın yenilenebilir enerji, petrokimya, savunma sanayi, tarım ile yeşil ve dijital dönüşüm alanlarındaki şirketler için halka arz kriterlerini yarıya indirmesi de bu sektörlerdeki hazırlıkları hızlandıran ek bir teşvik oluşturuyor.

Halka arz sürecine giren şirketlerin en sık yaptığı stratejik hatalar neler oluyor?

Halka arzın kısa vadeli bir finansman işlemi olarak görülmesi ve halka arzın bir kurumsallaşma adımı olarak ele alınmaması olduğu söylenebilir. Başarılı halka arz işlemlerinde yatırımcılar, yalnızca bugünkü finansalları değil şirketin gelecek planlarını ve potansiyelini de satın alıyor. Bu çerçevede değerlemelerin, kısa vadede maksimum getiri yerine olası fırsat ve risklerin beraber değerlendirildiği dengeli bir değer önerisine sahip olması gerekiyor. Halka arz öncesinde yeterince yapılandırılmamış, halka arz sonrasında ise sürdürülebilirliği sağlanmamış bir iletişim yaklaşımı, şirketlerin piyasa beklentilerini yönetmesini zorlaştırıyor.

Bireysel yatırımcıların halka arzlara gösterdiği yüksek ilgi, Türkiye`de sermaye piyasalarının yapısını nasıl etkiledi?

Yatırımcı sayısındaki artış, bireysel yatırımcılara farklı ve uzun vadeli yatırım araçları sunarken, şirketler açısından ise daha geniş bir finansman havuzu yaratılıyor. Bu ilginin kalıcı hale gelmesi, piyasanın sağlıklı ve dengeli bir yatırım aracı olması ve hem yatırımcı hem şirket için kazan-kazan sonucuna ulaşan bir deneyim oluşturmasına bağlı olacaktır.

Halka arz sonrası performans açısından bakıldığında şirketlerin yatırımcı beklentilerini karşılayabildiğini düşünüyor musunuz?

Yatırımcılar artık yalnızca büyüme vaadini değil bu büyümenin nakit akışı, kârlılık, operasyonel verimlilik, kurumsallaşma ve şeffaf yatırımcı ilişkileriyle desteklenip desteklenmediğini daha yakından takip ediyor.

Küresel sermaye piyasalarındaki faiz ortamı, jeopolitik riskler ve likidite koşulları Türkiye`deki halka arz piyasasını nasıl etkiliyor?

OECD`nin 2025 finansman görünümü, yüksek faiz ve belirsizliklerin şirketlerin uzun vadeli yatırım kararlarını sınırladığını gösteriyor. Türkiye`de halka arz piyasasının yönü yalnızca yerel unsurlara değil küresel faizlerin seviyesi, uluslararası risk algısı ve küresel likidite akımlarının ne kadar destekleyici olduğuna da güçlü biçimde bağlıdır.

Önümüzdeki dönemde yatırımcıların halka arzlarda en çok hangi kriterlere bakacağını düşünüyorsunuz?

Belirsizlik dönemlerinde yatırımcılar daha öngörülebilir gelir modellerine, sağlam operasyonel nakit akışına ve düşük borçluluk seviyelerine sahip şirketleri tercih ediyor. Önümüzdeki dönemde yatırımcıların bakış açısının daha dengeleyici ve rasyonel olacağını da öngörüyoruz. Yapay zeka, savunma teknolojileri, sağlık teknolojileri, kuantum hesaplama ve alternatif enerji gibi alanlara talebin hızla arttığını gösteriyor. Özellikle stratejik konumda olan savunma, enerji ve altyapı şirketlerinin küresel ölçekte yatırımcılar tarafından daha cazip görülmesine yol açıyor.

Önümüzdeki 3-5 yılda Türkiye`de halka arz piyasasının yönünü nasıl görüyorsunuz?

Piyasa koşulları, şirketleri daha gerçekçi değerlemelere ve daha net yatırım hikayelerine yönlendirecektir. Dolayısıyla bu dönemde, orta ve uzun vadede getiriye odaklı sürdürülebilir bir halka arz ekosistemi oluşmasını bekliyoruz. Diğer taraftan, son piyasa araştırmalarında 2025`e göre başvuruların artması, faizlerdeki düşüş ve piyasa tabanının genişlemesi sayesinde 2026`da halka arz piyasasının daha canlı olacağı öngörülüyor. Başvurusu devam eden yaklaşık 150 şirkete karşılık önümüzdeki dönemde gerçekleşmesi beklenen faiz indirimleriyle birlikte 2026`da da yaklaşık 30 halka arz tahmin ediliyor.

Almanya'da imalat sektörü Mayıs'ta durma noktasına geldi

Capital Online

S&P Global, Almanya`nın mayıs ayına ilişkin imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) nihai verilerini açıkladı. Buna göre, nisanda 51,4 puan olan imalat sanayi PMI, mayısta 50,1 puana geriledi.

Endeksin büyüme ile daralmayı ayıran 50 puan eşiğinin hemen üzerinde kalması, sektöre yönelik belirsizliklerin devam etmesine neden oldu. Mayıs ayı verileri, Alman sanayicilerinin yeni siparişlerinde 2026 yılının ilk düşüşünün gerçekleştiğini ortaya koydu.

Bazı şirketler, Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle fiyat artışlarından ve tedarik zinciri aksamalarından kaçınmak isteyen müşterilerin siparişlerini öne çektiğini bildirse de yüksek fiyatlar ve genel belirsizlik ortamı toplam talebi aşağı çekti.

Tüketim malları üreticilerinin siparişlerinde sert düşüş yaşanırken ihracat satışları da ocak ayından bu yana ilk kez geriledi.

- Fabrikalarda istihdam kaybı hızlandı

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktör Yardımcısı Phil Smith, verilere ilişkin değerlendirmesinde, Almanya`da imalat sektöründeki yükselişin mayısta durma noktasına geldiğini belirtti.

Son PMI anketlerinde yer alan ve siparişlerin öne çekilmesinden kaynaklanan büyümenin ivme kaybedeceğine yönelik uyarı sinyallerinin doğrulandığını ifade eden Smith, yüksek belirsizlik ve fırlayan fiyatların ortasında, yeni siparişlerin bu yıl ilk kez gerilemesiyle talepteki gerçek seyrin ortaya çıktığını kaydetti.

İmalat sektörü genelinde maliyet baskılarının artmaya devam ettiğini ancak talepteki zayıflık nedeniyle üreticilerin fiyat belirlemede temkinli davrandığını aktaran Smith, "Kar marjlarının baskı altında kaldığı bir ortamda bir şeylerin feda edilmesi gerekiyordu ve feda edilen 'şey' istihdam oldu. Fabrikalardaki iş kayıpları, 2025 yılının başından bu yana görülen en yüksek hıza ulaştı." ifadelerini kullandı.

İş dünyasının geleceğe yönelik beklentilerinin, nisan ayındaki dip seviyenin ardından Orta Doğu'daki savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varılması umuduyla biraz toparlandığına dikkati çeken Smith, "Bir barış anlaşmasına varılsa ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmaya başladığını görsek bile, sistemdeki aksamaların ve yüksek enflasyonist baskının bir süre daha devam edeceği aşikar." değerlendirmesinde bulundu.

AA Finans'ın Mayıs ayı Enflasyon Beklenti Anketi sonuçlandı

Capital Online

AA Finans'ın Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 5 Haziran Cuma günü açıklanacak mayıs ayı enflasyon verilerine ilişkin beklenti anketi, 17 ekonomistin katılımıyla sonuçlandı.

Ankete katılan ekonomistlerin mayısta aylık enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 1,65 oldu. Ekonomistlerin mayıs ayı için enflasyon beklentileri yüzde 1,20 ile yüzde 2,35 aralığında yer aldı.

Ekonomistlerin mayıs ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 1,65) nisanda yüzde 32,37 olan yıllık enflasyonun mayısta yüzde 32,53'e çıkacağı tahmin ediliyor.

Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29,40 oldu. Tüketici Fiyat Endeksi, nisan ayında yüzde 4,18 artış göstermişti.

İş dünyası temsilcileri büyüme rakamlarını değerlendirdi

Capital Online

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), bu yılın ilk çeyreğine (ocak-mart dönemi) ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, GSYH 2026 yılı birinci çeyrek ilk tahmini, zincirlenmiş hacim endeksi olarak geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 2,5 arttı. Böylece Türkiye ekonomisi art arda 23 çeyrektir büyüdü.

İş dünyası temsilcileri, söz konusu döneme ilişkin büyüme verilerini AA muhabirine değerlendirdi.

- "İş dünyamız tüm zorlu koşullara rağmen üretmeye devam ediyor"

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak, küresel gelişmelerin ve yaşananların belirsizlikleri artırdığını belirterek, belirsizlik ortamının yansımalarını tüm dünya gibi Türkiye'nin de hissettiğini söyledi.

Sanayi sektörünün artan maliyetlerinin büyüme rakamlarına negatif etkisini, yüzde 0,8 daralmasından gördüklerini aktaran Olpak, hane halkı harcamalarının büyümeye etkisinin yüzde 4,8 olduğunu anlattı.

Olpak, "Geçtiğimiz yıl ortasından beri negatif büyüyen ihracatımızın, gerek yakın coğrafyamızdaki savaş gerekse küresel ticaretteki artan belirsizlik ve enerji maliyetleri sebebiyle yüzde 12,7 daraldığını görüyoruz. Böyle bir tablo içinde 2026 yılının ilk çeyreğinde yüzde 2,5 ile büyüme trendini devam ettirmek önemli." dedi.

ABD ile İsrail'in İran savaşındaki müzakere görüşmelerinin bir an önce kalıcı barışa dönüşmesini istediklerini vurgulayan Olpak, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Böylece küresel belirsizliğin, lojistikteki sorunların ve artan enerji maliyetlerinin normale dönmesi en büyük temennimiz. Yurt içinde ise enflasyonla mücadele amaçlı mevcut ekonomi programının, üretim ve ihracatı destekleyecek mekanizmalarla hızla ve olabildiğince daha fazla güçlendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz. İş dünyamız, tüm zorlu koşullara rağmen üretmeye ve ticaret yapmaya devam ediyor."

- "Türk ekonomisinin dayanıklılığı bir kez daha tescillendi"

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç de Türkiye'nin genç ve dinamik hane halkı yapısının, ticari esnekliğinin ve üretim motivasyonunun dünyadaki karışık konjonktüre rağmen ülke ekonomisini dirayetli tutmaya devam ettiğini söyledi.

Bölgedeki savaşa, jeopolitik baskılara ve yüksek enerji maliyetlerine rağmen büyüme eğiliminin korunmasını önemli bir kazanım olarak değerlendiren Avdagiç, sanayi üretiminin ve ihracatın negatif bölgede kalmasının, dikkate alınması gereken önemli sinyaller olduğunu vurguladı.

Avdagiç, "2026 yılının birinci çeyrek büyüme verisi, küresel belirsizlik ortamında Türk ekonomisinin dayanıklılığını ve potansiyelini bir kez daha tescilledi. Bu süreçte özellikle doğrudan yatırımları ülkemize çekmek, yeni ihraç pazarlarını desteklemek ve ihracat kadar ithalatta da hedef odaklı yürümek önem taşıyor." dedi.

Sürdürülebilir ve nitelikli büyüme için sanayi odaklı ve ihracata dayalı ekonomi modelini güçlendirmeleri gerektiğinin altını çizen Avdagiç, "Maliye politikaları, teşvikler ve finansman olanakları ile desteklenen bir üretim modeli Türkiye`yi dünyada yeniden şekillenen ticaret haritasında güçlü bir konuma taşıyacaktır. Enflasyonla mücadele önceliğimizi tehlikeye atmayacak şekilde finansman ve kur politikalarını revize ederek ihracattaki bu darboğazı aşabileceğimize inanıyoruz." diye konuştu.

- "Zorlu koşullarda elde edilen bu uzun soluklu büyüme ivmesi kıymetli bir gelişme"

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Burhan Özdemir ise ilk çeyrek büyüme verisinin Türkiye'nin ortalama büyüme performansının altında kaldığını belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"İhracat pazarlarımızın henüz yeni toparlanma sürecine girmiş olmasını, yaklaşık üç yıldır sürdürülen sıkı para politikasını ve bunlara ek olarak ticaret savaşları ile jeopolitik risklerden kaynaklanan belirsizlik ortamında küresel finansın gelişen piyasalara yönelik yatırım iştahının zayıfladığını göz önünde bulundurduğumuzda, Türkiye ekonomisinin yüzde 2,5 büyümesi dikkate değer performans olarak not edilebilir. Nitekim Türkiye ekonomisi, son dönemde ulusal, bölgesel ve küresel ölçekte yaşanan pek çok şoka karşın 23 çeyrektir kesintisiz büyümeyi sürdürmektedir. Potansiyelimizin altında bir performans sergilediğimiz yadsınamaz bir gerçek olmakla birlikte, zorlu koşullarda elde edilen bu uzun soluklu büyüme ivmesinin kıymetli bir gelişme olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatindeyiz."

Özdemir, yüzde 2,5'lik büyümenin yaklaşık 0,8 puanının yatırımlardan gelmesinin dikkati çekici olduğunun altını çizerek, yatırım harcamalarının 6 çeyrektir büyümesini sürdürmesinin reel sektörün dirençli ve dinamik yapısına işaret ettiğini söyledi.

Hizmetler sektörünün bu çeyrekte de büyümede ön plana çıktığını dile getiren Özdemir, tarım sektörünün yıla pozitif büyümeyle başlamasının büyüme görünümü ve dezenflasyon süreci açısından umut verici olduğunu bildirdi.

Sanayinin dışsal şoklardan ve zorlu finansman koşullarından en olumsuz etkilenen sektör olduğunu kaydeden Özdemir, "Türkiye'nin yalnızca potansiyel büyüme performansına yaklaşması için değil, enflasyon ve cari açığı kalıcı biçimde aşağı çekmesi için de güçlü bir sanayi sektörüne ihtiyacı vardır. Ekonomi politikaları şekillendirilirken sanayi sektörünün ekonomik gelişmede üstlendiği kritik roller göz ardı edilmemelidir." şeklinde konuştu.

- "Sanayi sektöründeki küçülme ciddi bir uyarıya işaret"

Anadolu Aslanları İş İnsanları Derneği (ASKON) Genel Başkanı Orhan Aydın ise 23 çeyrektir ekonomisi büyüyen bir Türkiye'yi görmenin gayet memnun edici bir tablo olduğunu belirterek, "Bununla birlikte önceki dönemlerin ivmesinin altında kalan bu tablo, ekonomideki sıkı maliye politikaları ve jeopolitik baskıların reel sektöre yansımasının açık bir göstergesidir." dedi.

Türkiye'nin enerji koridorları ve ticaret yollarının kesiştiği benzersiz jeopolitik konumunun hem büyük fırsatlar hem de ciddi riskler sunduğunu dile getiren Aydın, yılın ilk çeyreğinde net ihracatın büyümeyi negatif etkilemesinin bu risklerin somut bir sonucu olduğunu, Orta Doğu ve Doğu Avrupa'da süren çatışma ortamının geleneksel ihracat pazarlarındaki talebi zayıflattığını anlattı.

Aydın, küresel ekonominin 2026'da yavaş seyretmesinin ve ABD ile AB'de büyüme tahminlerinin aşağı revize edilmesinin dış talebi olumsuz etkilediğini kaydederek, şu açıklamalarda bulundu:

"Veriler, büyümenin tek başına hane halkı tüketimine dayandığını göstermektedir. Ancak bu tablo, sürdürülebilir bir kalkınma modelimizden uzak bir göstergedir. Sanayi sektörünün yıllık bazda yüzde 0,8 küçülmesi, ciddi bir uyarıya işaret etmektedir. Bu durum, üretime daha çok ağırlık vermemiz gerektiğini ortaya koyarken ithalata dayalı bir tüketimle büyüdüğümüzü ortaya koymaktadır."

- "Yatırım teşvikleri ivedilikle devreye alınmalıdır"

Orhan Aydın, gayrisafi sabit sermaye oluşumundaki yüzde 3'lük artışın KOBİ'lerin kapasite genişletmesi ve yeşil dönüşüm için yeterli olmadığını belirterek, sadece iç talebe dayalı bir büyüme stratejisinin Türkiye'yi cari açık ve enflasyon ikileminde daha kırılgan hale getirdiğini söyledi.

Jeopolitik konumun avantajını, teknoloji ve AR-GE yoğun üretimle taçlandırmaları gerektiğini vurgulayan Aydın, "Sanayideki daralmayı tersine çevirmek için enerji maliyetlerinde rekabetçi fiyatlandırma ve yatırım teşvikleri ivedilikle devreye alınmalıdır. KOBİ'lerin, özellikle ihracat ve dönüşüm projeleri için ivedilikle desteklenmesi gerekmektedir." dedi.

- "Tarım sektöründeki büyümeyi son derece olumlu karşılıyoruz"

İstanbul Ticaret Borsası (İSTİB) Başkanı Ali Kopuz da küresel ekonomide büyümenin zayıf seyrettiği ve jeopolitik risklerin arttığı bir dönemde Türkiye ekonomisinin ilk çeyrekte yüzde 2,5 büyümesinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Birinci çeyreğin bir bölümünü İran'da yaşanan savaşın bölgesel ticaret, enerji piyasaları ve beklentiler üzerindeki etkileri altında geçirdiklerini dile getiren Kopuz, "Bu şartlar altında elde edilen büyüme oranı ekonomimizin direnç kapasitesini göstermesi bakımından önemlidir." dedi.

Kopuz, imalat sanayisinin yüksek finansman maliyetleri nedeniyle yatırım ve üretim kararlarında zorlanırken, iç talebin canlılığını koruduğunu belirterek, "Enflasyonla mücadele kararlılıkla sürdürülürken üretim kapasitesini koruyacak ve sanayicinin finansmana erişimini kolaylaştıracak adımlar ihmal edilmemeli. Özellikle üretim yapan işletmelerin uygun maliyetli finansmana ulaşabilmesi, büyümenin daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir zemine oturması açısından hayati önemdedir." ifadelerini kullandı.

Kopuz, tarım sektöründe ilk çeyrekte yaşanan yüzde 4,6'lık büyümeyi son derece olumlu karşıladıklarını ifade ederek, "Son yıllarda tarımsal üretimde çeyrekler arasındaki dalgalı görünüme rağmen üreticimiz üretimde kalmayı sürdürdü. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmelerin hemen ardından gübrede oluşabilecek maliyet baskılarına karşı alınan önlemler, bunun devamlılığı açısından son derece önemli." diye konuştu.

Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için maliyetlerin yönetilebilir seviyelerde tutulmasının çok önemli olduğunu vurgulayan Kopuz, iklim şartlarının destekleyici seyretmesi halinde bu yılın tarım sektörü açısından hem üretim hem de ihracat tarafında daha verimli olacağını sözlerine ekledi.

- "Üretimi önceleyen bir modeli ortaya koymalıyız"

Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Berke İçten de ilk çeyrek büyüme verilerine sanayinin ve ihracatın eksi yönde etki yaptığını söyledi.

İçten, "Artık ülke olarak bir konuda karar vermemiz gerekiyor: Biz imalat sanayisinde üretime devam etmek istiyor muyuz, istemiyor muyuz? ABD ve Çin bugün sanayi üretimini ulusal güvenlik sorunu yaklaşımıyla ele alıyor ve tüm stratejilerini bu anlayışla kurguluyorlar. Bizim de bir an önce üretimi önceleyen bir modeli ortaya koymamız lazım." dedi.

Finansal kesim dışı firmaların net döviz pozisyonu açığı geriledi

Capital Online

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, martta önceki aya kıyasla finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlıkları 3 milyar 993 milyon dolar artarken, yükümlülükleri 2 milyar 410 milyon dolar azaldı.

Bu gelişmeler sonucunda söz konusu firmaların net döviz pozisyon açığı, 6 milyar 403 milyon dolar azalarak 194 milyar 208 milyon dolara düştü.

Varlık dağılımı incelendiğinde, bir önceki aya göre yurt içi bankalardaki mevduat, türev varlıklar, yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları ve menkul kıymetler sırasıyla 1 milyar 569 milyon dolar, 1 milyar 519 milyon dolar, 1 milyar 99 milyon dolar ve 57 milyon dolar artarken, ihracat alacakları 251 milyon dolar azaldı. Bunlara bağlı olarak varlıklar 3 milyar 993 milyon dolar arttı.

Yükümlülük dağılımında ise bir önceki aya göre ithalat borçları ve yurt dışından sağlanan nakdi krediler sırasıyla 977 milyon dolar ve 868 milyon dolar artarken, türev yükümlülükler ve yurt içinden sağlanan nakdi krediler sırasıyla 3 milyar 150 milyon dolar ve 1 milyar 104 milyon dolar azaldı. Bunlara bağlı olarak yükümlülükler 2 milyar 410 milyon dolar düştü.

Yükümlülüklerin vade yapısına bakıldığında, martta yurt içinden sağlanan kısa ve uzun vadeli krediler, şubat ayına göre sırasıyla 697 milyon dolar ve 407 milyon dolar azaldı.

Yurt dışından sağlanan kredilerde ise kısa ve uzun vadeli krediler sırasıyla 521 milyon dolar ve 1 milyar 323 milyon dolar arttı.

Kısa vadeli varlıklar mart ayında 150 milyar 283 milyon dolar iken, kısa vadeli yükümlülükler 140 milyar 159 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Kısa vadeli net döviz pozisyonu fazlası ise 10 milyar 123 milyon dolar olarak gerçekleşerek, şubat ayına göre 6 milyar 221 milyon dolar arttı.

Kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı yüzde 37 düzeyinde gerçekleşti.

Euro Bölgesi'nde işsizlik Nisan'da yüzde 6,3 ile sabit kaldı

Capital Online

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ve Avro Bölgesi'nin nisan ayı işsizlik verilerini açıkladı.

Buna göre, AB'de martta yüzde 6 olan mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı, nisanda değişmedi.

Eurostat, geçmişe yönelik verilerde güncelleme yaptı. Kurum, daha önce 6,2 olarak açıklanmış Avro Bölgesi mart ayı işsizlik oranını yüzde 6,3 olarak revize etti.

Güncelleme sonrasında Avro Bölgesi'nde işsizlik oranı, nisanda da aynı seviyede gerçekleşti.

Öte yandan, işsizlik oranı, 2025'in nisan ayında Avro Bölgesi'nde yüzde 6,3, AB'de ise yüzde 6 olarak ölçülmüştü.

Nisanda işsizlik oranı, Finlandiya'da yüzde 10,6, İspanya'da 10,3, Yunanistan'da 9,5, İsveç'te 8,6 ve Fransa'da yüzde 8,2 oldu.

AB'de işsiz sayısı, nisanda 13 milyon 238 bin olarak hesaplanırken bu kişilerin 11 milyon 75 bini Avro Bölgesi'nde yer aldı.

Nisanda 25 yaş altı genç işsiz sayısı AB'de 2 milyon 913 bin, Avro Bölgesi'nde 2 milyon 337 bin olarak tespit edilirken genç işsizlik oranı AB'de yüzde 15,1, Avro Bölgesi'nde ise 14,7 olarak kaydedildi.

Piyasalarda gün ortası... Borsa, döviz ve altında son durum ne? (1 Haziran 2026)

Capital Online

Salı günü 13.662,75 puandan kapanan BIST 100 endeksi, güne 59,73 puan ve yüzde 0,44 artışla 13.722,47 puandan başladı. Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 164,51 puan ve yüzde 1,20 yükselişle 13.827,26 puana çıktı.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 13.722,47 puanı, en yüksek 13.922,45 puanı gördü.

Günün ilk yarısında sanayi endeksi yüzde 2,06, teknoloji endeksi yüzde 2,04, hizmetler endeksi yüzde 1,08 ve mali endeks yüzde 0,37 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 83'ü yükselirken 17'si düştü. En çok işlem gören hisse senetleri Akbank, ASELSAN, Astor Enerji, Türk Hava Yolları ile Ford Otosan oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 500 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 39,79, bileşik getirisi yüzde 43,75 gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1650, sterlin/dolar paritesi 1,3460 ve dolar/yen paritesi 159,5 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 45,9120 liradan, avro 53,5390 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,9 azalışla 4 bin 500 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 2,3 artışla 93,5 dolardan işlem görüyor.

TİM İhracat Pazar Monitörü'nün Nisan sonuçları açıklandı

Capital Online

TİM'den yapılan açıklamada, önemli pazarlarda talebi oluşturan koşullar ile global ekonomideki talep ve risklerin takip edildiği İhracat Pazar Monitörü'nün nisan ayı sonuçları paylaşıldı.

Buna göre, ihraç edilen ürünlere olan talep koşullarını ihracat yapılan pazarlar üzerinden temel ve öncü makroekonomik göstergeleri kullanarak takip eden İhracat Talep Endeksi, nisan ayında aylık bazda yüzde 0,9 artış ve geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,9 azalış ile 99,7 oldu. Böylelikle endeks, uzun dönem ortalamasının altında seyretti.

Nisan ayında, işsizlik, tüketici güveni ve enflasyondaki kısmi iyileşmelere karşın, sanayi üretimi ve iş güvenindeki gerilemeler talep endeksini uzun dönem ortalamasına yaklaştırdı.

Uzun ve kısa vadeli sosyal, ekonomik ve politik göstergelerden yararlanarak oluşturulan ve ihracat pazarlarının risklere karşı direncini ölçen TİM Pazar Dayanıklılık Endeksi ise nisan ayında aylık bazda yüzde 2,1 artış ve geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,5 azalış göstererek 98,2 olarak belirlendi.

Küresel jeopolitik risklerdeki artış ve İhracat Talep Endeksi'nin uzun vadeli ortalamasının altında kalmaya devam etmesi, ihraç pazarları genelinde dayanıklılığı olumsuz etkiledi.

Türkiye ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,5 büyüdü

Capital Online

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), bu yılın ilk çeyreğine (ocak-mart dönemi) ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) sonuçlarını açıkladı.

Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla GSYH tahmini, yılın birinci çeyreğinde geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 35,7 artarak 16 trilyon 999 milyar 977 milyon lira oldu. GSYH'nin birinci çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 389 milyar 598 milyon olarak gerçekleşti.

GSYH'yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde, yılın birinci çeyreğinde geçen yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak bilgi ve iletişim faaliyetleri toplam katma değeri yüzde 9,5, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 5,2, tarım sektörü yüzde 4,6, ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri yüzde 3,7, finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 3,5, inşaat sektörü yüzde 3,2, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 3, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar yüzde 2, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 1,9 ve kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 1,8 arttı. Sanayi sektörü ise yüzde 0,8 azaldı.

AA Finans Büyüme Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, yılın birinci çeyreğinde Türkiye ekonomisinin yüzde 2,7 büyümesini öngörmüştü. Ekonomistlerin 2026 yılının tamamına ilişkin büyüme beklentilerinin ortalaması ise yüzde 3,3 düzeyinde olmuştu.

Türk halıcılar yılın ilk 4 ayında 872 milyon dolarlık halı sattı

Capital Online

AA muhabirinin Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgiye göre, yılın ilk 4 ayında ihraç edilen 172 milyon 946 bin metrekare halıdan 871 milyon 732 bin dolar gelir sağlandı.

Geçen yılın aynı dönemine göre, değerde yüzde 2,1, miktarda ise yüzde 2'lik gerileme yaşandı.

En fazla ihracat 250 milyon 298 bin dolarla ABD'ye, 120 milyon 951 bin dolarla Suudi Arabistan'a ve 68 milyon 400 bin dolarla İngiltere'ye gerçekleştirildi.

- Yıl sonu hedefi 3,5 milyar dolar

TİM Halı Sektör Kurulu Başkanı İskender Kaplan, AA muhabirine, Türkiye'nin en güçlü olduğu sektörler arasında halının yer aldığını ifade ederek, "Her geçen gün yeni moda, yeni tasarım, AR-GE ve inovasyonla çok güçlü çalışarak, satışlarımız ivme kazanarak gidiyor. Global dünyadaki savaşlardan dolayı etkilenme elbette oluyor. Özellikle Orta Doğu çok büyük pazarımız olduğu için İran savaşı ile ilgili tedarik konusunda ve lojistik konusunda bazı sıkıntılar yaşanıyor. Bunun da zaman içerisinde giderileceğini düşünüyorum." dedi.

Bu yıl ihracat hedeflerini büyüttüklerine değinen Kaplan, şöyle devam etti:

"Geçen yıl 2,8 milyar dolarla kapatmıştık bu yıl hedefimiz 3,5 milyar dolar civarında olacak. Bu hedef doğrultusunda da gerekli çalışmaları yapıyoruz. Bu konuda arkadaşlarımız da çalışıyor ve bütün ihracatçılarımız emek veriyor. Savaş durur, süreçler biraz daha doğru ilerlerse bu hedefe yetişeceğimize inanıyorum. Suudi Arabistan, Dubai, Katar, Bahreyn ve Irak, bu bölgelerin hepsi etkileniyor. Elbette ki çalışmalar sürdürülüyor ama halı pazarının merkezi olduğu için telafi edilme durumu olmuyor. Şu an en büyük pazarımız orası."

- "Bütün halı alıcıları Gaziantep'e geliyor"

Sektörle ilgili projelerinin olduğunu ve bunları da hayata geçireceklerine değinen Kaplan, "Halı tasarım müzesi projesini hayata geçirmek istiyoruz. Dünyada hiçbir sektör yok ki bir şehirden yönetilsin. Bütün halı alıcıları Gaziantep'e geliyor. Bu şehrimizin çok büyük bir gücü, bizim kendi yerli ve milli programımızı yapmamız gerekiyor hem üretim hem tasarım anlamında. Bunu da yapay zeka ile birleştirerek yerli ve milli program yapmamız lazım. Bizim kullandığımız bütün programlar ithal, bu makine üreticileri bir şekilde bütün sistemi kendilerine adapte etmek istiyorlar." diye konuştu.

Döviz ve altın güne nasıl başladı? (1 Haziran 2026)

Capital Online

Cuma günü düşüş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 altında 45,8480'den tamamladı.

Dolar/TL saat 09.45 itibarıyla yüzde 0,2 artışla 45,9180'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,2 yükselişle 53,5550'den ve sterlin/TL ise yatay seyirle 61,8770'ten satılıyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99 seviyesinde bulunuyor.

Altında son durum

Gram altın, güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 660 liradan işlem görüyor.

Cuma günü ons altındaki yükselişe paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,9 artışla 6 bin 692 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.25 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,5 altında 6 bin 660 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 24 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 895 liradan satılıyor.

Altının onsu yüzde 0,6 değer kaybıyla 4 bin 513 dolardan işlem görüyor.

Rusya uçak yakıtı ihracatını yasakladı

Capital Online

Rus hükümetinden yapılan yazılı açıklamada, uçak yakıtı ihracatına ilişkin alınan karara yer verildi.

Uçak yakıtı ihracatının 30 Kasım'a kadar 5 ay süreyle yasaklandığına işaret edilen açıklamada, "Alınan kararın amacı, iç yakıt piyasasında istikrarlı bir durum sağlamaktır." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, hükümetler arası anlaşmalar kapsamında yapılan tedariklerin yasaktan muaf tutulacağı kaydedildi.

Rusya'da benzin ihracatı da 1 Nisan'dan itibaren yasaklanırken hükümet iç piyasadaki istikrarı korumak için çeşitli yakıt türlerine zaman zaman ihracat yasağı uyguluyor.

Küresel piyasalarda yapay zeka rallisi jeopolitik riskleri dengeliyor

Capital Online

Geçen hafta piyasalarda ABD ile İran'ın bir anlaşmaya varmaya yakın olduğu yönündeki haberlerle iyimser bir hava hakimken, teknoloji ve yapay zeka şirketlerindeki sert yükselişler risk iştahını destekledi.

Axios'un haberinde ABD'li ve İranlı müzakerecilerin ateşkesin uzatılması ve İran'ın nükleer programı konusunda müzakerelerin başlatılmasına yönelik 60 günlük bir mutabakat metni üzerinde anlaşmaya vardığı ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın buna henüz nihai onayı vermediği aktarılmıştı.

Söz konusu mutabakat metninin imzalanması durumunda Hürmüz Boğazı'nın herhangi bir kısıtlama olmaksızın açılacağının bildirildiği haberde, ABD'nin de İran limanlarına yönelik uyguladığı deniz ablukasını kaldıracağı belirtilmişti.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise İran ile yürütülen müzakerelerde, nükleer program konusunda bazı anlaşmazlıkların devam ettiğini ancak tarafların anlaşmaya "çok yakın" olduğunu açıkladı.

Yeni haftada yapay zeka rallisinin jeopolitik riskleri dengelemesiyle küresel piyasalarda pozitif bir seyir izleniyor.

Öte yandan ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), ABD-Meksika-Kanada Anlaşması'nın (USMCA) Ortak Gözden Geçirme sürecine ilişkin ilk ikili görüşmelerin tamamlandığı bildirildi. Müzakerecilerin ilk turunda otomotiv menşe kuralları, çelik ve alüminyum ile ekonomik güvenlikle ilgili öncelikli konuları ele aldı.

Bu arada Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) başkanları, Orta Doğu'daki savaşın küresel ekonomi, enerji ve ticarete etkilerine yönelik uyarılarda bulundu.

Kurumlardan yapılan açıklamalarda, "Gemi trafiği akışı normale dönmezse, kuzey yarım kürede yaz aylarındaki en yüksek petrol talebi öncesinde küresel petrol stoklarının hızla tükenmeye devam etmesi, yakıt güvenliği, piyasa koşulları ve daha geniş çaplı ekonomik dayanıklılık açısından giderek artan riskler oluşturacaktır." denildi.

Taraflar arasında anlaşma sağlanabileceğine ilişkin iyimserliğe karşın sürecin zorlu geçeceğine dair değerlendirmeler yatırımcılarda kafa karışıklığına yol açıyor.

ABD'de cuma günü açıklanacak istihdam raporundaki tarım dışı istihdam verisi haftanın gündeminin en önemli maddesi olarak öne çıkarken, söz konusu verinin yatırımcılara işgücü piyasasının durumu hakkında ipucu vermesi ve yapay zekanın iş gücü piyasasında neden olduğu dönüşümlerin hangi alanlarda ortaya çıktığını göstermesi bekleniyor.

Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ilişkin iyimserliği zedelemesi petrol fiyatlarının yükselmesine neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı haftanın ilk işlem gününde yüzde 1,3 artışla 92,6 dolara yükseldi.

Petrol fiyatlarından kaynaklanan enflasyonist baskıların etkisiyle etkiyle ABD`nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,47'de seyrediyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99 seviyesine çıkarken, altının onsu yüzde 0,7 düşüşle 4 bin 510 dolardan işlem görüyor.

- New York borsası pozitif seyretti

New York borsasında ABD ile İran arasında çatışmayı sona erdirecek bir mutabakata varıldığına dair haberlerle pozitif bir seyir izlendi.

Kurumsal tarafta Dell Technologies, piyasaların kapanışının ardından yayımladığı bilançosunda güçlü gelir artışı bildirdi. Bu yıl genelindeki gelir beklentilerini de yükselten şirketin hisseleri cuma günü yüzde 33 değer kazandı.

Bu gelişmelerle, cuma günü Dow Jones endeksi yüzde 0,72, S&P 500 endeksi yüzde 0,22 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,21 değer kazandı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- Avrupa borsalarında karışık bir seyir izlendi

Avrupa borsalarında, söz konusu gelişmelerin etkisiyle karışık bir seyir izlendi. Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra Avrupa'da geçen hafta önemli makroekonomik veriler de öne çıktı.

Fransa'nın Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH), yılın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,1 azaldı. Almanya'da mayıs ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık beklentilerin aksine yüzde 0,2 azalırken, yıllık yüzde 2,6 ile beklentilerin altında arttı. Ülkede, TÜFE nisanda aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 2,9 artmıştı.

Öte yandan Almanya Maliye Bakanlığı Avrupa Birliği'nin (AB) en büyük 6 ekonomisinin, sermaye piyasalarında entegrasyonu ve işbirliğini derinleştirmek amacıyla ortak tutum üzerinde anlaştığı bildirildi.

Bu gelişmelerle Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,05 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,42 değer kazanırken, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,16 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,07 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

- Asya borsaları Çin hariç pozitif seyrediyor

New York borsasındaki pozitif seyir yeni haftada Asya piyasalarına da taşındı.

Nvidia'nın Kurucusu ve Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang'ın bu hafta Güney Kore'ye yapacağı ziyarette ülkenin önde gelen teknoloji yöneticileriyle görüşeceğine dair haber akışıyla Güney Kore borsasında sert yükselişler görülürken, LG'nin hisseleri yüzde 30'a yakın yükseldi.

Öte yandan Çin'de mayıs ayına ilişkin imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksinin (PMI) 52,2'den 51,8'e gerilemesinin ardından ülkede pay piyasalarında satış ağırlıklı bir seyir öne çıkıyor.

Bu gelişmelerle Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 4,5, Hong Kong'da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,9, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8 değer kazanırken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 geriledi.

Güney Kore'de Kospi endeksi 8.874,16 puanla, Japonya'da Nikkei 225 endeksi 67.231,28 puanla rekor seviyeyi gördü.

- Borsa kısa işlem haftasını düşüşle tamamladı

Salı günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,64 değer kaybederek 13.662,75 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise salı günü normal seansı yüzde 2,6 düşüşle tamamladı.

Kurban Bayramı tatili nedeniyle geçen hafta çarşamba, perşembe ve cuma günlerinde işlem gerçekleşmedi.

Öte yandan Sermaye Piyasası Kurulu, Borsa İstanbul AŞ pay piyasalarında açığa satış işlemlerinin yasaklanmasına ilişkin tedbir ve uygulamalara 12 Haziran seans sonuna kadar devam edilmesini kararlaştırdı.

Dolar/TL kuru cuma gününü yüzde 0,1 azalışla 45,8483'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,9150'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde büyüme, imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), yurt dışında ise ABD ve Avrupa'da açıklanacak imalat sanayi PMI, ABD'de ISM imalat sanayi PMI, inşaat harcamaları, Avro Bölgesi'nden işsizlik oranının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.700 ve 13.800 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, GSYH'nin birinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,7 artacağını tahmin ediyor. Öte yandan ekonomistlerin 2027 sonuna ilişkin büyüme tahminlerinin medyanı yüzde 4,50 oldu.

Enflasyon, faiz kararı, büyüme: Piyasaların gözü Haziran takviminde olacak

Capital Online

AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, Kurban Bayramı'nı da içine alan 9 günlük tatil sonrasında piyasaların merakla beklediği veriler kamuoyuyla paylaşılacak.

Türkiye'nin ocak-mart dönemine ilişkin büyüme rakamları Türkiye İstatistik Kurumunca (TÜİK) açıklanacak. Türkiye ekonomisi, geçen yıl yüzde 3,6, 2025'in son çeyreğinde de yüzde 3,4 büyüme kaydetmiş, büyüme eğilimini 22'nci çeyreğe taşımıştı.

AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH), birinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,7 artacağını tahmin ediyor.

- Dış ticaret rakamları

Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın 4 Haziran'da Ankara'da düzenleyeceği toplantıyla mayıs ayı dış ticaret verilerini açıklaması planlanıyor.

Bolat, nisan ayında ihracatın, zorlu uluslararası ekonomik, ticari, siyasi ve jeopolitik gelişmelere rağmen geçen yılın aynı ayına göre yüzde 22,3 artışla 25,4 milyar dolara yükseldiğini belirterek, "Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ikinci aylık mal ihracatı rakamı elde edildi." ifadesini kullanmıştı.

TÜİK, aynı gün nisan ayına ilişkin iş gücü istatistiklerini kamuoyuyla paylaşacak. Türkiye'de işsizlik oranı, martta bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak yüzde 8,1 olmuştu. Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaş grubundaki işsiz sayısı, söz konusu dönemde 96 bin azalarak 2 milyon 873 bin kişiye gerilemişti.

Kurum, 5 Haziran'da mayıs ayına ilişkin enflasyon verilerini duyuracak. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), nisanda aylık bazda yüzde 4,18, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 3,17 olmuştu. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 32,37, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 28,59 olarak kayıtlara geçmişti.

TÜİK, 9 Haziran'da mayıs ayı finansal yatırım araçlarının reel getiri oranlarını açıklayacak. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde nisanda en yüksek aylık reel getiri, yüzde 3,04 ile BIST 100 endeksinde gerçekleşmişti.

TÜİK, 10 Haziran'da ise nisan ayına ilişkin sanayi üretim endeksini açıklayacak. Endeks, martta aylık bazda yüzde 0,8, yıllık bazda yüzde 1,1 azalış gösterdi.

- Mayıs ayı bütçe gerçekleşmeleri belli olacak

TCMB, 12 Haziran'da nisan ayı ödemeler dengesi istatistiklerini kamuoyuyla paylaşacak. Türkiye'nin cari işlemler hesabı mart ayında 9 milyar 672 milyon dolar, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı da 3 milyar 886 milyon dolar açık vermişti.

TÜİK, 15 Haziran'da nisana ilişkin ücretli çalışan istatistikleri ile hizmet üretim ve inşaat üretim endekslerini duyuracak.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, mayıs ayına ilişkin bütçe uygulama sonuçlarını 15 Haziran'da açıklayacak. Türkiye'nin merkezi yönetim bütçe gelirleri, nisanda 1 trilyon 186 milyar 164 milyon lira, giderleri 1 trilyon 524 milyar 891 milyon lira olarak hesaplanmıştı. Bütçede nisanda 338,7 milyar lira, ocak-nisan döneminde 758,8 milyar lira açık oluşmuştu.

Mayıs ayına ilişkin tarım ürünleri üretici fiyat endeksi 16 Haziran'da açıklanacak. TÜİK aynı gün, söz konusu aya ilişkin motorlu kara taşıtları istatistiklerini de duyuracak.

TÜİK, 18 Haziran'da da mayıs ayına ilişkin konut ve iş yeri satış istatistiklerini paylaşacak. Türkiye genelinde nisanda satılan toplam konut sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,6 artışla 126 bin 808, iş yeri sayısı yüzde 10,2 artarak 15 bin 694 olarak hesaplanmıştı.

Kurum, 19 Haziran'da nisan ayına ilişkin tarımsal girdi fiyat endeksini, 22 Haziran'da mayıs yurt dışı üretici fiyat ve haziran tüketici güven endekslerini yayımlayacak. Tüketici güven endeksi, mayısta aylık bazda yüzde 0,3 artışla 85,8'e çıkmıştı.

TÜİK, 30 Haziran'da mayıs ayına ilişkin hizmet üretici fiyat endeksi ile dış ticaret ve işgücü istatistiklerini kamuoyuna duyuracak.

- Piyasaların gözü faiz kararında olacak

TCMB Para Politikası Kurulu toplantısı 11 Haziran'da yapılacak. Kurul, son toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tutmuştu.

Toplantının ardından yapılan açıklamada, jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde, enerji fiyatlarında yüksek seyir ve belirgin oynaklık gözlendiği belirtilerek, "Söz konusu gelişmeler ile yurt içi enerji fiyatlarının maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir." ifadesi kullanılmıştı.

ECB tutanakları, para politikasında faiz artışı baskısını ortaya koydu

Capital Online

ECB Yönetim Konseyinin Frankfurt'ta 28-29 Nisan'da yapılan para politikası toplantısının tutanakları yayımlandı.

Tutanaklar, Yönetim Konseyi üyelerinin politika faizini sabit tutma kararının, beklenenden çok daha zor alındığını ortaya koydu.

Kalıcı yüksek enflasyon karşısında bazı Konsey üyelerinin, özellikle enerji fiyatlarının tetiklediği enflasyonist baskıyı göz ardı etmekte ve faiz artırımından kaçınmakta zorlandığı görüldü.

- "Bekleme stratejisi geçerliliğini yitiriyor"

Tutanaklarda, nisan toplantısına ilişkin "Birçok üye, bu kararın sınırda olduğunu kaydetti. Eğer masaya getirilmiş olsaydı, mevcut toplantıda faiz oranlarının artırılmasına karşı çıkmayacaklarını belirttiler." ifadesi kullanıldı.

Faiz artırımı için bekleme yönündeki fikirlerin ağırlığını kaybettiğinin ifade edildiği tutanaklarda, enflasyondaki geçici yükselişi faiz artırmadan tolere etme stratejisinin ne kadar uygun olduğunun giderek daha fazla sorgulandığı aktarıldı.

ECB'nin tutanaklarında kurumsal iletişim stratejisine de dikkat çekilerek, "Yapılacak iletişimler, Yönetim Konseyinin arz şokunu görmezden gelme eğiliminde olduğu izlenimini vermemelidir." uyarısı yapıldı.

Konsey üyeleri, piyasalara ihtiyatlılık sinyali verilmesi, enflasyondaki yukarı yönlü riskler ile büyümedeki aşağı yönlü risklerin yoğunlaştığının net şekilde aktarılması gerektiğinin altını çizdi.

- Orta Doğu ve Hürmüz Boğazı şoku piyasaları baskılıyor

Şubat sonunda Orta Doğu'da başlayan savaşın ardından yaşanan petrol fiyatı şoku, Avro Bölgesi finans piyasalarındaki hareketliliğin ana belirleyicisi oldu.

Enerji maliyetlerindeki keskin yükseliş, hem ekonomiye yük bindirdi hem de enflasyonu besledi.

Tutanaklara göre, ECB İcra Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, konuya ilişkin yaptığı sunumda, Hürmüz Boğazı'nın olası şekilde yeniden açılmasına yönelik ihtimallerin, Brent petrol vadeli işlemlerinde yüksek oynaklığa yol açtığını belirtti.

- 11 Haziran'da faiz artışı beklentisi

Bu arada piyasalardaki enerji şokunun büyük ve kalıcı olduğu yönündeki beklentiler, yatırımcıların 2026 ve 2027 yılları için enflasyon tahminlerini yukarı yönlü revize etmesine neden oldu.

Avro Bölgesi'nde nisanda yüzde 3 olarak gerçekleşen enflasyon oranı, ECB'nin yüzde 2'lik orta vadeli hedefinin tam bir puan üzerinde seyrediyor.

Piyasalarda, "ECB`nin faiz artırımına gideceğine dair öngörüler" öne çıkmaya devam ediyor.

Analistler, Orta Doğu'da kalıcı barış anlaşması sağlanamaması durumunda faiz artışının kaçınılmaz olabileceğini kaydediyor. Artan enflasyonist riskleri değerlendiren uzmanlar, ECB'nin 11 Haziran'daki toplantısında, politika faizini yüzde 2 seviyesinden yüzde 2,25'e yükseltebileceğini öngörüyor.

ABD ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 1,6 büyüdü

Capital Online

ABD Ticaret Bakanlığı, ocak-mart dönemine ait gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) verisine ilişkin ikinci tahminini açıkladı.

Buna göre, ABD'de GSYH, yılın ilk çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak yüzde 1,6 arttı. Geçen ay yayımlanan öncü veride ABD ekonomisinin 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 2 büyüdüğü öngörülmüştü.

ABD'de ekonomi, 2025'in son çeyreğinde yüzde 0,5, geçen yılın genelinde ise yüzde 2,1'lik büyüme performansı göstermişti.

Ekonominin yılın ilk çeyreğinde büyümesinde ihracat, yatırım, tüketici harcamaları ve kamu harcamalarındaki artış etkili oldu. GSYH hesaplamasında negatif etki yapan ithalat da artış gösterdi.

Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinde bu yılın ilk çeyreğinde öncü tahminlerde olduğu gibi yüzde 4,5 artış kaydedildi.

Bu dönemde 2022'nin üçüncü çeyreğinden bu yana en yüksek oranda artışı gösteren kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, geçen yılın son çeyreğinde yüzde 2,9 artmıştı. Gıda ve enerji harcamalarının hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksindeki artış ise aynı dönemde yüzde 4,3'ten yüzde 4,4'e revize edildi.

Yılın ilk çeyreğinde 2023'ün ilk çeyreğinden bu yana en yüksek oranda artan çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, bir önceki çeyrekte yüzde 2,7 yükselmişti.

AB'den Temu'ya 200 milyon Euro ceza

Capital Online

AB Komisyonundan yapılan açıklamada, Temu'nun platformunda yasa dışı ürünlerin satışına ilişkin sistemik riskleri yeterince tespit etmediği ve değerlendirmediği bildirildi.

AB'deki tüketicilerin Temu'da yasa dışı ürünlerle karşılaşma ihtimalinin yüksek olduğuna işaret edilen açıklamada, Temu'nun 2024 yılı risk değerlendirmesinin DSA kapsamındaki standartları karşılamadığı belirtildi.

Açıklamada, soruşturma kapsamında Temu'ya yönelik gizli alışveriş testlerinde seçilen şarj cihazlarının çok yüksek bölümünün temel güvenlik testlerinden geçemediği, bebek oyuncaklarının önemli bir kısmının kimyasal limitleri aştığı veya kopabilen parçalar nedeniyle boğulma riski taşıdığı için orta ve yüksek düzeyde güvenlik riskinin bulunduğu kaydedildi.

Temu'nun tavsiye sistemleri ve influencer destekli ürün tanıtım programlarının yasa dışı ürünlerin yayılma riskini yeterince değerlendirmediğine işaret edilen açıklamada, DSA kapsamında çok büyük çevrim içi platformların, hizmetleriyle bağlantılı sistemik riskleri titizlikle değerlendirmekle ve buna uygun önlemler almakla yükümlü oldukları vurgulandı.

Açıklamada, Temu'ya AB kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 200 milyon avro para cezası verildiği bildirildi.

Temu'nun 28 Ağustos 2026'ya kadar ihlalleri gidermeye yönelik eylem planı sunması gerektiğine işaret edilen açıklamada, şirketin karara uyulmaması halinde periyodik para cezalarıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuldu.

Avrupa'da faaliyet gösteren büyük şirketler ve dijital platformların katı kurallara uymaları gerekiyor. AB, kurallarını ihlal eden firmalara yüksek para cezası uygulayabiliyor.

Muhteşem Yedili, son bilançolarında 240 milyar dolara yakın kar açıkladı

Capital Online

Dünyanın en değerli şirketi Nvidia, 26 Nisan'da sona eren üç aylık döneme, Alphabet, Apple, Microsoft, Amazon, Tesla ve Meta da bu yılın ocak-mart dönemine dair bilançolarını yayımladı.

AA muhabirinin "Muhteşem Yedili"nin açıkladığı son finansal raporlardan derlediği bilgilere göre, bu 7 dev şirketin söz konusu dönemlerdeki çeyreklik karlarının toplamı yaklaşık yüzde 74 artışla 239,8 milyar dolar oldu. Muhteşem Yedili, geçen yılın aynı döneminde toplam 138,1 milyar dolar kar bildirmişti.

Gelirler toplamına bakıldığında ise bu şirketlerin çeyreklik geliri yüzde 25 yükseldi ve 645,8 milyar dolara ulaşarak küresel çaptaki ağırlıklarını bir kez daha kanıtladı. Bu yedi şirket, geçen yılın aynı döneminde bilançolarında toplam 517 milyar dolar gelir açıklamıştı.

Bilançolarda, yapay zeka atılımlarının getirdiği rüzgar, bulut teknolojilerindeki büyüme ve devasa altyapı yatırımları dikkati çekti.

- Kar büyümesinde Nvidia zirvede

Son çeyrekte en yüksek net karı 62,6 milyar dolarla Alphabet elde etti. Şirketin karında operasyonel başarısının yanı sıra yatırımlarından kaynaklı gerçekleşmemiş değerleme kazançları etkili oldu.

Alphabet'i, 58,3 milyar dolarla Nvidia, 31,8 milyar dolarla Microsoft ve 30,3 milyar dolarla Amazon izledi.

Apple 29,6 milyar dolar ve Meta 26,8 milyar dolarlık net kar açıklarken, elektrikli araç pazarındaki rekabet ve fiyat baskılarıyla mücadele eden Tesla ise 477 milyon dolar ile Muhteşem Yedili arasında en az kar elde eden şirket oldu.

Nvidia, son bilanço döneminde karlılığını en çok artıran şirket olarak dikkati çekti. Veri merkezi ve yapay zeka çiplerine olan devasa talep sayesinde şirket net karını yüzde 211 oranında artırdı.

Yıllık bazda net karında Alphabet yüzde 81, Amazon yüzde 77, Meta yüzde 61, Microsoft yüzde 23, Apple yüzde 19 ve Tesla yüzde 17 büyüme kaydetti.

- Amazon gelirde liderliğini korudu

Gelir tarafında e-ticaret ve bulut devi Amazon, ocak-mart dönemine elde ettiği 181,5 milyar dolarlık gelirle ilk sırada yer aldı. Amazon Web Services (AWS) tarafındaki hızlanan büyüme şirketin gelir artışını destekledi.

Amazon'u 111,2 milyar dolar gelir kaydeden Apple ve 109,9 milyar dolar gelir sağlayan Alphabet izledi. Microsoft 82,9 milyar dolar, Nvidia 81,6 milyar dolar, Meta 56,3 milyar dolar ve Tesla 22,4 milyar dolar çeyreklik gelir bildirdi.

Şirketlerin son bilanço dönemlerindeki gelir artışı, Nvidia için yüzde 85, Meta için yüzde 33, Alphabet için yüzde 22, Microsoft için yüzde 18, Amazon ve Apple için yüzde 17 ve Tesla için yüzde 16 oldu.

Gelir tutarında da son sırada yer alan Tesla'nın, kar ve gelir artışı oranıyla da rakiplerinin gerisinde kalması dikkati çekti.

- Sermaye harcamalarını artırma planları öne çıktı

Muhteşem Yedili'nin son bilançolarında yatırımcıların en çok odaklandığı unsurlardan biri de sermaye harcamaları oldu. Son bilanço döneminde 20 milyar dolara yakın sermaye harcaması yapan Meta, 2026 yılı için toplam sermaye harcamaları hedefini 125-145 milyar dolar bandına yükseltti.

Microsoft da 2026 takvim yılında sermaye harcamaları için kabaca 190 milyar dolar yatırım yapmayı öngördüğünü bildirdi. Benzer şekilde Amazon ve Alphabet de bulut altyapısı ve veri merkezleri için on milyarlarca dolarlık yatırımlarını sürdüreceklerini vurguladı.

Tesla da azalan kar marjlarına rağmen Robotaksi ve insansı robot üretimi için devasa donanım ve sunucu yatırımlarına yöneleceğini ve 2026'da 25 milyar dolar sermaye harcaması yapmayı planladığını açıkladı.

Bakır rekor kırdığı Mayıs ayını geride bırakıyor

Capital Online

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, bakır piyasasında geçen yıl yaşanan ralli havası bu yıla da taşındı. Orta Doğu'daki belirsizliklerin küresel ekonomik aktivite üzerinde risk oluşturmasıyla ABD/İsrail-İran Savaşı başladıktan sonra bakır fiyatlarında geri çekilmeler görülmesine karşın bu ürünün tedarikine ilişkin sıkıntıların ve talebin devam etmesi fiyatların tekrar toparlanmasını sağladı.

Savaşın başlaması sonrasında petrol tedarikine ilişkin aksamalar yenilenebilir enerjiye ilginin artmasına yol açtı. Bu durum, yenilenebilir enerji kaynaklarının üretilmesinde kullanılan bakıra olan talebi artırdı.

- Şili'de üretimde yaşanan düşüş de fiyatlardaki yükselişte etkili oldu

Son zamanlarda, Hürmüz Boğazı kaynaklı sıkıntılardan dolayı kükürt tedarikinin de olumsuz etkilenmesi bakır fiyatlarının rekor kırmasında etkili oldu. Özellikle Zambiya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki bakır üretim hatları, cevher ayrıştırma için gereken sülfürik asit üretiminde bu kükürde bağımlı durumda.

Dünyanın en büyük bakır üreticisi Şili`de üretimde yaşanan düşüş, arz-talep dengesini talep lehine bozarak fiyatları destekleyen önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Çin'in bakır ithalatının güçlü seyretmesi de bakır talebinin güçlü kaldığını gösteriyor.

ABD merkezli Freeport şirketinin Endonezya`daki Grasberg madeninde yaşanan ıslak cevher sorunu nedeniyle bakır üretiminin 2027 sonuna kadar tam kapasiteye ulaşamayacağına ilişkin haberler de arz endişelerini artırdı.

Orta Doğu'daki savaşın başlamasının ardından mart ayında yüzde 6 azalan bakırın libresi bu gelişmelerle kayıplarını telafi etti. Nisan ayında yüzde 6 değer kazanan bakırın libresi, mayıs ayında da yükselişlerine devam etti. Mayıs ayının sonlarına doğru yüzde 5'e yakın değer kazanan bakırın libresi, 13 Mayıs'ta 6,67 dolarla rekor kırmıştı.

Bakırın libresinin yılbaşından bu yana getirisine bakıldığında ise yatırımcısına yüzde 11 kazandırdığı görüldü.

AA Finans, 1. Çeyrek Büyüme Beklenti Anketi sonuçlandı

Capital Online

AA Finans'ın Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 1 Haziran Pazartesi günü açıklanacak 1. Çeyrek GSYH verilerine ilişkin beklenti anketi, 13 ekonomistin katılımıyla sonuçlandı.

Anket sonuçlarına göre, ekonomistler, yılın birinci çeyreğinde Türkiye ekonomisinin yıllık bazda yüzde 2,7 büyüyeceğini tahmin ediyor.

Ankete katılan ekonomistlerin birinci çeyreğine ilişkin büyüme beklentileri yüzde 1,95 ile yüzde 3,40 aralığında yer aldı.

Ekonomistlerin 2026'nın tamamına ilişkin büyüme beklentilerinin medyanı ise yüzde 3,3 oldu. Söz konusu beklentiye ilişkin tahminler en düşük yüzde 2,50, en yüksek seviye yüzde 4 olarak kayıtlara geçti.

Öte yandan ekonomistlerin 2027 sonuna ilişkin büyüme tahminlerinin medyanı yüzde 4,50 oldu. Türkiye ekonomisi, 2025'in 4. çeyreğinde yüzde 3,4, 2025 yılında yüzde 3,6 büyümüştü.

Rusya’da Visa ve Mastercard’ın payı yüzde 17’nin altına geriledi

Capital Online

Bakina, başkent Moskova`da gazetecilere yaptığı açıklamada, ülkedeki ödeme piyasasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Visa ve Mastercard`ın 2022 öncesinde Rusya`daki pazarın hakimi konumu bulunduğuna işaret eden Bakina, “İki şirket 2022`de Rusya`dan çekildi. Geçen süre zarfında bu araçların piyasadaki payı azaldı ve bugün yüzde 17`nin altında.” ifadelerini kullandı.

Bakina, Visa ve Mastercard`ın, Rusya`da daha önce sağladıkları işlevi artık yerine getirmediğini belirterek, “Bu kartların elbette piyasamızdan çıkması gerekiyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Rus ödeme sisteminin “dayanıklılığını göstermeye devam ettiğini” savunan Bakina, nakitsiz ödemelerin payının da istikrarlı şekilde yüksek seviyede kaldığını söyledi.

Bakina, Rusya`da nakitsiz ödemelerin payının 2026 sonuna kadar yüzde 90 eşiğini aşmasının beklendiğini kaydetti.

Visa ve Mastercard, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasının ardından Mart 2022`de Rusya`daki faaliyetlerini askıya almıştı. Rus bankalarınca çıkarılan Visa ve Mastercard kartlarının yurt dışında kullanımı, yurt dışındaki kartların da Rusya`da kullanımı durmuştu.

Rusya`da kart işlemleri ise ülkenin ulusal ödeme altyapısı üzerinden yürütülmeye devam edilirken ulusal ödeme sistemi Mir`in kullanımında artış yaşandı.

Alman sanayisinde son 7 yılda 341 binden fazla istihdam yok oldu

Capital Online

Uluslararası denetim ve danışmanlık firması EY, sanayi şirketlerinin 2026'nın ilk çeyreğindeki performansını inceleyen "2026 1. Çeyrek Sanayi Barometresi" adlı raporunu yayımladı.

Buna göre, 2026 yılının ilk çeyreği itibarıyla Alman sanayi şirketlerindeki çalışan sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,3 (127 bin 300 kişi) azaldı. Kovid-19 salgını öncesi yıl olan 2019'dan bu yana Almanya'da kaybedilen sanayi istihdamı ise 341 bin 500'e ulaştı. Yüzde 6'nın üzerindeki bu düşüş, ülkedeki her 17 sanayi istihdamından 1'inin yok olduğunu gösterdi.

İstihdam kayıplarının en ağır hissedildiği alan otomotiv sektörü oldu. Sektördeki istihdam son bir yılda 32 bin kişi azalırken, 2019'dan bu yana yaşanan kayıp yaklaşık 125 bin 800`e ulaştı. Bu durum, otomotivde 2019'dan beri her 7 istihdamdan 1'inin ortadan kalktığını gösterdi.

Oransal olarak en büyük kayıp ise yüzde 22 ile tekstil sektöründe yaşandı. Metal sanayisinde de istihdam aynı dönemde yüzde 15 geriledi.

Genel olumsuz trende karşı koyarak istihdamını artıran yalnızca iki sektör öne çıktı. 2019`dan bu yana kimya ve ilaç sektöründe istihdam yüzde 3, elektrik sektöründe ise yüzde 2 artış gösterdi.

- Satış gelirlerinde 10 çeyrek sonra ilk artış

Öte yandan, Alman sanayisinde art arda yaşanan 10 çeyreklik düşüşün ardından bu yılın ilk çeyreğinde satış gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,7 artış kaydetti. Sektör, son gelir büyümesini 2023 yılının ikinci çeyreğinde elde etmişti.

EY uzmanları, mevcut istihdam kesintilerinin temel nedeni olarak geçmiş dönemlerdeki zayıf satışları gösterdi. İlk çeyrekteki hafif toparlanmanın kalıcı bir trend dönüşü olup olmadığı ise belirsizliğini koruyor.

İlk çeyrekte kaydedilen gelir artışı büyük oranda, ihracatını yüzde 28, toplam satışlarını ise yüzde 18 artıran metal sektöründen kaynaklandı. Otomotiv sanayisi yüzde 2,1, elektrik sektörü ise yüzde 1,4'lük hafif bir gelir artışı yakaladı. Buna karşın kağıt sektörü yüzde 6, tekstil sektörü ise yüzde 8 satış kaybı yaşadı.

- Fabrika kapatma ve yeni işten çıkarmalar gündemde

EY Almanya Güvence Hizmetleri Yönetici Ortağı Jan Brorhilker, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Alman sanayisindeki hafif gelir artışının temelde metal sanayisine dayandığını belirtti.

Brorhilker, “Diğer sanayi kollarının çoğunda ise küçülme devam ediyor. Önümüzdeki aylar, az sayıdaki sektörde görülen bu büyümenin geçici bir saman alevi mi yoksa kalıcı bir trend dönüşü mü olduğunu gösterecek. Üç yıl boyunca devam eden yaygın satış kayıpları, artık şirketlerin temel yapı taşlarını kemirmeye başladı." ifadelerini kullandı.

Alman hükümetinin yerli sanayiyi desteklemek amacıyla attığı adımların henüz piyasada karşılık bulmadığını vurgulayan Brorhilker, şunları kaydetti:

"Sanayi elektrik fiyatı uygulaması veya kurumlar vergisindeki indirimler önemli adımlardır. Ancak bunlar etkisini gelecekte gösterecek ve mevcut sorunların çözümüne çok az katkı sağlayacaktır. Jeopolitik çatışmalar, artan korumacılık ve ticaret savaşları da ek yükler getiriyor. Tüm bunlar, bir yatırım merkezi olarak Almanya'ya olan güvenin ve inancın azalmasına yol açıyor."

İstihdamdaki düşüşün gelecek süreçte de kaçınılmaz olduğunu belirten Brorhilker, birçok sektörde ciddi kapasite fazlası bulunduğunu ve düşük kapasiteli üretim tesislerinin yüksek maliyet yarattığını ifade etti.

Brorhilker, durgun iç pazar ve kritik ihracat pazarlarındaki büyüme sorunları nedeniyle pek çok şirketin sadece tasarruf programlarını değil, fabrikaları tamamen kapatmayı da gündemine aldığını bildirdi.

Piyasalarda gün ortası... Borsa, döviz ve altında son durum ne? (25 Mayıs 2026)

Capital Online

Cuma gününü 13.808,20 puandan kapatan BIST 100 endeksi, güne 81,22 puan ve yüzde 0,59 artışla 13.889,42 puandan başladı. Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 6,12 puan ve yüzde 0,04 kayıpla 13.802,08 puana düştü.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 13.770,65 puanı, en yüksek 13.936,94 puanı gördü.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 1,70 değer kaybederken, sanayi endeksi yüzde 1,02, hizmetler endeksi yüzde 0,25 ve mali endeks yüzde 0,68 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 62'si yükselirken, 34'i düştü. En çok işlem gören hisse senetleri Türk Hava Yolları, Astor Enerji, Ereğli Demir Çelik, Sasa Polyester ile ASELSAN oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 568 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 39,78, bileşik getirisi yüzde 43,74 oldu.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1640, sterlin/dolar paritesi 1,3490 ve dolar/yen paritesi 158,9 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 45,7210 liradan, avro 53,4750 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 1,3 artışla 4 bin 568 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 5,6 azalışla 95 dolardan işlem görüyor.

Ekonomik Güven Endeksi Mayıs ayında %0.8 arttı

Capital Online

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mayıs ayına ilişkin ekonomik güven endeksi verilerini açıkladı.

Buna göre, nisanda 96,4 olan endeks, mayısta yüzde 0,8 yükselerek 97,2 değerine çıktı.

Tüketici güven endeksi, mayısta aylık bazda yüzde 0,3 artarak 85,8'e yükseldi.

Aynı dönemde reel kesim güven endeksi, yüzde 2,4 artışla 101 olarak kayıtlara geçti.

Hizmet sektörü güven endeksi, yüzde 0,6 gerilemeyle 109 oldu.

Perakende ticaret sektörü güven endeksi, yüzde 0,8 artışla 112,5, inşaat sektörü güven endeksi ise yüzde 1,7 azalarak 82,1 değerini aldı.

BES kumbarasında çocukların birikimi 100 milyar lirayı aştı

Capital Online

Türkiye'de 2021 yılında yürürlüğe giren yasal düzenlemeyle 18 yaş altı çocuklar veli veya vasileri aracılığıyla BES'e katılabiliyor. Doğumdan itibaren hesap açılabilen ve yüzde 20 devlet katkısıyla desteklenen sistem, çocuklara gelecekteki harcamaları için finansal güvence sunuyor.

AA muhabirinin Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verilerinden derlediği bilgilere göre, sözleşmenin yürürlük tarihi itibarıyla 18 yaş altında olan katılımcılara özel BES`te 15 Mayıs itibarıyla katılımcı sayısı 1 milyon 698 bin 755 oldu.

Bu dönemde, yasal temsilcilerin çocukları adına biriktirdiği fon tutarı 82 milyar 728,8 milyon liraya, devlet katkısı fon tutarı ise 19 milyar 503 milyon liraya ulaştı.

Böylece çocukların devlet katkısı dahil toplam fon büyüklüğü 100 milyar lira eşiğini aşarak 102 milyar 231,8 milyon liraya ulaştı.

Aynı dönemde gönüllü BES katılımcılarının yüzde 16,5`ini, yani yaklaşık her 6 katılımcıdan 1'ini çocuklar oluşturdu. Bu gruptaki birikimler gönüllü taraftaki toplam fon büyüklüğünün yüzde 4,4`üne karşılık geldi.

- En çok bebekler biriktirdi

Sözleşmenin yürürlük tarihi itibarıyla yaş grupları bazında 18 yaş altı BES katılımcıları incelendiğinde, bebekler hem fon büyüklüğü hem de katılımcı sayısında öne çıktı. Devlet katkısı dahil en yüksek fon büyüklüğü 9 milyar 868,8 milyon lirayla "sıfır yaş" grubunda kaydedilirken "bir yaş" grubunun birikimi 6 milyar 480,7 milyon lira oldu.

Katılımcı sayısında da "sıfır yaş" grubu 167 bin 557 ile ilk sırada yer aldı. Bu grubu 116 bin 245 katılımcıyla "bir yaş" ve 105 bin 759 katılımcıyla "2 yaş" grubu izledi.

Öte yandan, fon büyüklüğü ve katılımcı sayısının en düşük olduğu "17 yaş" grubunda 54 bin 949 katılımcının toplam birikimi 3 milyar 361,2 milyon lira oldu.

- Yılbaşından bu yana 55 binden fazla çocuk sisteme dahil oldu

Çocukların devlet katkısı dahil toplam fon büyüklüğü geçen yılı 84 milyar 983,4 milyon lirayla, 18 yaş altı katılımcı sayısı ise 1 milyon 640 bin 982 ile kapatmıştı.

Söz konusu fon büyüklüğü, yılbaşından 15 Mayıs'a kadar geçen sürede 17 milyar 248,4 milyon liralık artış kaydetti. Aynı dönemde 18 yaş altı BES'e 57 bin 773 yeni katılımcı dahil oldu.

- Gönüllü BES'te toplam fon büyüklüğü yaklaşık 2,32 trilyon lira

Bu arada, gönüllü BES tarafında tüm yaş gruplarında katılımcı sayısı 15 Mayıs itibarıyla 10 milyon 270 bin 446 olurken katılımcıların fon tutarı ile devlet katkısı fon tutarının toplam büyüklüğü 2 trilyon 318 milyar 665 milyon lirayı buldu.

Aynı dönemde, Otomatik Katılım Sistemi'nin (OKS) de yer aldığı BES havuzunda devlet katkısıyla birlikte toplam fon büyüklüğü 2,5 trilyon liraya yaklaşırken, katılımcı sayısı 18 milyonun üzerine çıktı.

Serbest bölgeler yılın ilk 4 ayında 4,2 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi

Capital Online

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, serbest bölgeler, üretim, ihracat ve istihdam odaklı yapılarıyla Türkiye'nin dış ticaretine ve katma değerli üretim hedeflerine güçlü katkı sağlamaya devam ediyor.

Bu yılın ilk 4 ayında serbest bölgelerde elde edilen gerçekleşmeler, bu bölgelerin net ihracatçı karakterini, yüksek teknolojili üretim kapasitesini ve ekonomiye sağladığı döviz girdisini ortaya koyuyor.

Bu yılın ocak-nisan döneminde, ülkedeki 19 serbest bölgede ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,1 artarak 4,2 milyar dolara yükseldi. İhracat ve ithalat farkı açısından 1 milyar 511 milyon dolar fazla verilirken serbest bölgeler ekonomiye net döviz girdisi sağlamayı sürdürdü.

Serbest bölgelerden yapılan toplam satışlar içinde ihracatın payı yüzde 76,9, ihracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 156,2 olarak gerçekleşti.

Orta-ileri teknoloji (yüzde 51,9) ve yüksek teknoloji (yüzde 7,3) ürünlerin ihracattaki payı yüzde 59,2'ye ulaşırken serbest bölgelerin katma değerli ihracattaki stratejik rolü daha da belirginleşti.

Bölgeden Türkiye'ye satışlar haricindeki tüm yönlerde artış gerçekleşti. İhracatta kayda geçen yüzde 3,1 artışın ve Türkiye'den bölgelere yapılan satışlarla artırılan tedarikçilikteki yüzde 7,4 artışın etkisiyle, bölgelerden Türkiye'ye satışlardaki yüzde 6,4 azalış dengelendi. Toplam ticaret hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,3 artarak 9,3 milyar dolara yükseldi.

- 5 serbest bölgenin ihracatında yüzde 10 ve üzerinde artış

Ege Serbest Bölgesi, ihracatını bu dönemde 113 milyon dolar (yüzde 11) artırarak 1 milyar 140 milyon dolara yükseltti ve toplam ihracatın yüzde 27,1'ini tek başına gerçekleştirdi.

Bursa Serbest Bölgesi, ihracatını yüzde 32,5 artırarak 673 milyon dolara, Antalya Serbest Bölgesi, ihracatını yüzde 10,8 artışla 233 milyon dolara ve Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi ihracatını yüzde 40,5 artırarak 193 milyon dolara yükseltti.

Başta Batı Anadolu, Bursa ve Adana-Yumurtalık olmak üzere 5 serbest bölgenin ihracatında yüzde 10 ve üzerinde artış kaydedildi.

Ege Serbest Bölgesi, yurt dışı ve Türkiye ile ticarette 2,15 milyar dolar hacme ulaşarak toplam ticaretin yüzde 23'ünü tek başına gerçekleştirdi.

Adana-Yumurtalık ve Batı Anadolu serbest bölgelerinde 4 ticaret yönünün tamamında artış gerçekleşirken, ilgili bölgelerdeki büyüme dikkati çekti.

- Serbest bölgelerin nisan ayı performansı

Bu yılın nisan ayında 19 serbest bölgede, 477'si yabancı olmak üzere, toplam 1940 kullanıcı firma tarafından 85 bin 621 kişiye doğrudan istihdam sağlandı.

Verilen 2 bin 796 faaliyet ruhsatının 2 bin 97'si yerli, 699'u yabancı kullanıcılara tahsis edilirken üretim konulu faaliyet ruhsatlarının toplam içerisindeki payı bir önceki yıla göre 0,1 puan artarak yüzde 44,5'e yükseldi.

İhracat, yüzde 6,4 artarak 1 milyar 177 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti ve yine 1 milyar dolar barajının üzerinde seyretti. Dış ticarette 438,5 milyon dolar fazla elde edildi ve böylelikle serbest bölgeler ekonomiye net döviz girdisi sağlamaya devam etti.

Yurt dışı ve Türkiye'ye yapılan toplam satışlar içerisindeki ihracat payı yüzde 76,8, ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 159,4 olurken göstergelerin yüksekliği, serbest bölgelerin net ihracatçı karakterini yansıtması açısından dikkati çekti.

İhracat portföyünün teknolojik niteliği güçlenmeyi sürdürdü. Serbest bölgelerin ihracatında orta-ileri teknoloji (yüzde 52,3) ve yüksek teknoloji (yüzde 6,4) sınıfındaki ürünlerin payı yüzde 58,7'ye ulaşarak Türkiye'nin katma değerli ihracat hedeflerine doğrudan katkı sağladı.

Yurt dışı ve Türkiye ile toplam ticaret, geçen yılın aynı ayına göre hacim olarak yüzde 1,6 büyüyerek 1,92 milyar dolara yükseldi.

- Bursa Serbest Bölgesi'nden nisanda en güçlü ihracat artışı

Bursa Serbest Bölgesi, ihracatını Nisan 2025'e göre 54,2 milyon dolar (yüzde 42) artırıp 183,1 milyon dolar seviyesine yükselterek en güçlü ihracat artış performansını sergileyen serbest bölge oldu.

Ege Serbest Bölgesi, ihracatını bu dönemde 41,5 milyon dolar (yüzde 15,3) artırarak 313,1 milyon dolara çıkarttı ve serbest bölgelerin toplam ihracatının yüzde 26,6'sını tek başına gerçekleştirdi.

Mersin Serbest Bölgesi, ihracatını geçen yılın aynı ayına göre 45,9 milyon dolar (yüzde 44,1) artırarak 150,2 milyon dolar seviyesine, Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi de ihracatını 32,2 milyon dolar (yüzde 90,4) artırarak 67,8 milyon dolar seviyesine yükseltti.

Adana-Yumurtalık, Antalya, Batı Anadolu, Bursa, Denizli, Ege, Gaziantep, İstanbul Endüstri, İstanbul İhtisas, İstanbul Trakya, Kayseri ve Mersin Serbest bölgeleri olmak üzere 13 serbest bölgenin ihracatında artış kaydedildi.

Ege Serbest Bölgesi, yurt dışı ve Türkiye ile ticarette 579,3 milyon dolar hacme ulaşarak serbest bölgelerin yurt dışı ve Türkiye ile toplam ticaretinin yüzde 22,2'sini tek başına gerçekleştirdi.

Serbest bölgelerin üretim, ihracat, teknoloji ve istihdam odaklı yapısını güçlendirmeye yönelik çalışmalar kararlılıkla devam edecek.

Döviz ve altın güne nasıl başladı? (25 Mayıs 2026)

Capital Online

Cuma günü yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 45,7120'den tamamladı.

Dolar/TL saat 09.35 itibarıyla yatay seyirle 45,7110'dan işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,8 artışla 53,4780'den ve sterlin/TL yüzde 0,2 yükselişle 61,9250'den satılıyor.

Dolar endeksi yüzde 0,2 düşüşle 99,03 seviyesinde bulunuyor.

Altında son durum

Gram altın, güne yükselişle başlamasının ardından 6 bin 691 liradan işlem görüyor.

Cuma günü ons fiyatındaki azalışa paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,4 düşüşle 6 bin 626 liradan tamamladı.

Güne yükselişle başlayan gram altın saat 09.15 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 1 üstünde 6 bin 691 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 40 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 940 liradan satılıyor.

Altının onsu ise önceki kapanışa göre yüzde 1 artışla 4 bin 553 dolardan işlem görüyor.

Küresel piyasalar haftaya barış iyimserliğiyle başladı

Capital Online

ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'la müzakerelerin düzenli ve yapıcı bir şekilde ilerlediğini belirterek, iyi bir anlaşma için acele etmeyeceklerine işaret etmesi, tarafların uzlaşı masasından el sıkışarak ayrılabileceğine olan beklentileri güçlendirdi.

Beyaz Saray, ABD ile İran arasındaki olası anlaşma için "iyi bir noktada" olduklarını ancak anlaşmanın tamamlanmasının günler sürebileceğini bildirmesi ve New York Times (NYT) gazetesinin, ABD ile İran'ın "Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması" konusunda uzlaşmaya vardıkları iddiası, söz konusu iyimserlikleri besledi.

Bunu takiben iki ülkenin Hürmüz Boğazı'nın yeniden tam kapasiteyle işlerlik kazanmasına ve petrol arzının kesintisiz sürdürülmesine yönelik bir uzlaşıya yaklaşılabileceğine dair beklentiler güç kazandı.

Jeopolitik tansiyonun düşeceğine yönelik beklentiler, petrol fiyatları üzerindeki baskının hafiflemesini sağlarken, enerji maliyetlerindeki gerileme küresel enflasyon risklerine ilişkin endişelerin azalmasına katkı verdi.

Söz konusu gelişmeler dolar endeksinde de hissedildi. Enflasyon baskılarının yumuşayacağına yönelik tahminlerin güçlenmesi ve jeopolitik risk algısındaki gerileme, güvenli liman talebini zayıflatarak doların başlıca para birimleri karşısında sınırlı değer kaybetmesine yol açtı.

Buna karşın para piyasalarında, ABD Merkez Bankasının (Fed) aralık toplantısında ilave sıkılaşma adımı atabileceğine dair öngörüler ise güçlü kalmayı sürdürdü.

Analistler, ABD'de bu hafta açıklanacak kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi ile büyüme verilerinden alınacak sinyallerle, Fed'in gelecek dönemde alacağı para politikası kararlarına ilişkin beklentilerde değişiklikler yaşanabileceğini kaydetti.

Bu gelişmelerin ışığında altının ons fiyatı yüzde 1,2 artışla 4 bin 561 dolardan, Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 5,81 düşüşle 94,8 dolardan haftaya başladı. Dolar endeksi de yüzde 0,2 azalışla 99 seviyesinde bulunuyor.

ABD'de piyasalar bugün Anma Günü dolayısıyla kapalı olacak. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise haftaya pozitif başladı.

- Avrupa'da endeks vadeli kontratlar pozitif seyrediyor

Cuma günü ABD ile İran arasındaki müzakerelerin başarıyla sonuçlanabileceğine dair beklentileri olumlu fiyatlayan Avrupa'da bu hafta Almanya'da enflasyon verileri yakından takip edilecek.

Bölge genelinde enerji fiyatlarının gerilemesi enflasyon baskılarını hafifletebileceğine yönelik iyimserlik oluştururken, piyasalarda Avrupa Merkez Bankasına (ECB) yönelik sıkılaşma beklentileri güçlü kalmaya devam etti.

Cuma günü açıklamalarda bulunan ECB Başkanı Christine Lagarde, yüzde 2'lik orta vadeli enflasyon hedeflerine ulaşmak için en uygun para politikası duruşunu belirlemek amacıyla veriye bağlı ve toplantı bazlı yaklaşımı sürdürmeye devam edeceklerini kaydetti.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "ABD ile İran arasında anlaşmaya varılması yönündeki ilerlemeyi" memnuniyetle karşıladığını bildirdi.

Von der Leyen, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, çatışmayı "gerçekten yatıştıracak", Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını sağlayacak ve seyrüsefer serbestisini garanti altına alacak anlaşmaya ihtiyaç olduğunu belirtti.

Bu gelişmelerle Avrupa'da endeks vadeli kontratlar haftaya pozitif başladı. İngiltere'de ise tatil dolayısıyla piyasalar kapalı olacak.

- Asya borsalarında işlem hacmi düşük seyrediyor

ABD-İran hattındaki nispeten olumlu gelişmelerin yansımaları Asya tarafında da hissedilirken, az sayıda açık olan borsalarda risk iştahının yüksek seyrettiği görüldü.

Bölgede yarı iletken sektörü öncülüğünde yükselişler dikkati çekerken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi rekor seviyelere ulaştı.

Analistler, ABD-İran müzakereleriyle ilgili haberlerin yakından takip edildiğini belirtirken, enerji fiyatlarındaki görece yüksek seyrin ekonomik görünümü gölgelemeye devam ettiğini ifade etti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,2 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 yükseldi. Güney Kore ve Hong Kong'da piyasalar resmi tatil sebebiyle bugün kapalı olacak.

- Borsa İstanbul'da takas işlemlerinin tarihinde değişiklik olacak

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 4,89 değer kazanarak 13.808,20 puandan tamamladı.

Kurban Bayramı nedeniyle Borsa İstanbul'da takas işlemlerinin tarihinde değişiklik olacak. Pay piyasasında, cuma günkü işlemlerin takası 1 Haziran Pazartesi, bugün ve salı günkü işlemlerin takası 2 Haziran Salı günü gerçekleştirilecek.

Borsada yarın yarım gün seans yapılacak olup, çarşamba, perşembe ve cuma günü seans düzenlenmeyecek.

Dolar/TL kuru cuma gününü 45,7120'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 45,7230'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi verisinin takip edileceğini, yurt dışında ise veri gündeminin sakin olduğunu belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 seviyelerinin direnç, 13.700 ve 13.600 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Güvenlik Operasyonları Merkezi: BT Fonksiyonundan Kurumsal Kalkana

Capital Online

Güvenlik Operasyon Merkezi (SOC) nedir? CEO`ların da bu konuyu önceliklendirmesi gerekir mi, yoksa konu esasen CIO`ların uzmanlık alanında mı değerlendirilmeli?

Siber tehditler artık sürekli, hızlı hareket eden ve giderek daha karmaşık hale gelen bir yapıya sahip. Bu nedenle siber güvenlik, şirketlerin güvenilirliğini korumasını ve operasyonel sürekliliğini sağlamasını destekleyen temel bir iş gerekliliğine dönüştü.

Güvenlik Operasyon Merkezi (SOC), bir kurumun BT ortamındaki tehditleri sürekli olarak izleyen, tespit eden, analiz eden ve bunlara müdahale eden merkezi bir işlevdir. Pratikte bir  SOC; yetkin güvenlik analistlerini gelişmiş teknolojilerle bir araya getirerek şüpheli aktivitelerin tespit edilmesini ve olayların büyümeden engellenmesini sağlar.

Fidye yazılımı saldırıları, uzun süreli sistem kesintileri veya veri kayıpları gibi ciddi güvenlik olayları; finansal kayıplardan itibar zedelenmesine kadar uzanan zincirleme etkiler yaratabilir. Bu riskler düşünüldüğünde SOC yatırımları bir maliyet kalemi olmaktan çok, kurumun dayanıklılığını güçlendiren stratejik bir unsur olarak değerlendirilmeli. Bu nedenle SOC`ler yalnızca BT ekiplerinin değil, CEO`ların da gündeminde yer almalı.

Kurumlar bir SOC kurmadan önce neleri göz önünde bulundurmalı?

Kaspersky`nin, 500`den fazla çalışanı bulunan şirketlerde görev yapan üst düzey BT güvenliği uzmanları, yöneticiler ve direktörlerle gerçekleştirdiği küresel araştırmaya göre, Türkiye`deki katılımcıların yüzde 35`i yüksek yatırım maliyetlerini en önemli zorluklar arasında gösteriyor. Kurumların önemli bir bölümü ise SOC etkinliğini ölçümlemekte zorlandığını belirtiyor (%25); çünkü bu süreç, çok sayıda KPI`ın birlikte değerlendirilmesini gerektiriyor. Şirketler ayrıca karmaşık güvenlik çözümlerinin yönetimi (%22) ve farklı sistem ile teknolojilerin entegrasyonu (%19) konusunda da çeşitli güçlüklerle karşılaşıyor. Kuruluşların yaklaşık dörtte biri ise hem mevcut çalışanlar arasındaki (%24) hem de dış iş gücü piyasasındaki (%28) uzman eksikliğine dikkat çekiyor.

Bu zorlukların üstesinden gelmenin anahtarı stratejik netliktir. Şirketlerin hedefleri, süreçleri ve kilometre taşlarını en baştan tanımlaması gerekir. Bir SOC, rastgele toplanmış araçlar bütünü olarak değil, iş riskleriyle uyumlu, yapılandırılmış bir kabiliyet olarak inşa edilmelidir. Kurum içi uzmanlığı olmayan kuruluşlar için Kaspersky MDR (Yönetilen Tespit ve Yanıt) ve Olay Yanıtı gibi sağlayıcılarla ortaklık kurmak veya SOC Consulting hizmetlerinden yararlanmak, olgunluk sürecini hızlandırabilir ve kritik boşlukları kapatabilir.

Yapay zeka modern SOC`leri nasıl değiştiriyor?

Yapay zeka, günümüzde tehdit tespit kapasitesini önemli ölçüde artıran bir güç çarpanı olarak değerlendiriliyor. Muazzam miktarda veriyi analiz ederek, anomalileri belirleyerek ve şüpheli davranışları insan analistlerden çok daha hızlı işaretleyerek tehdit tespitini güçlendiriyor. Ayrıca rutin yanıtların otomasyonuna imkan tanıyarak önceden tanımlanmış eylemlerin süratle yürütülmesini sağlıyor.

Kaspersky, gelişmiş tehditlerin daha hızlı tespit edilmesine yönelik artan talebi karşılamak, aynı zamanda çözümlerimizi daha verimli ve kullanıcı dostu hale getirmek için B2B portföyünde kapsamlı bir yapay zeka tabanlı araç seti sunuyor. Bunun en iyi örneklerinden biri, Kaspersky Managed Detection and Response bünyesindeki "YZ Analisti"dir. Bu özellik, hatalı alarmları (false positives) otomatik olarak filtreleyerek SOC ekiplerinin iş yükünü azaltıyor; böylece uzmanların tehditlere daha hızlı yanıt vermesine ve tükenmişlik riskini azaltıyor.

Bir diğer çözümümüz olan Kaspersky SIEM platformu ise potansiyel hesap ele geçirme durumlarını tespit etmek için YZ destekli bir mekanizma, geliştirilmiş veri bütünlüğü ve gelişmiş özelleştirme seçenekleri sunuyor. Bu çözüm kısa süre önce, DLL ele geçirme (hijacking) belirtilerini tanımlayan yapay zeka yetkinliğiyle daha da güçlendirildi.

İdeal bir SOC`nin tanımı nedir?

Etkili bir SOC; entegrasyon, görünürlük ve kullanılabilirlik temelleri üzerine inşa edilir. Ağlar, uç noktalar ve bulut ortamları genelinde 7/24 kesintisiz izleme ve tam görünürlük sağlar. Sistemler, mevcut BT ortamıyla sorunsuz bir şekilde çalışmalı ve analistlerin veriye merkezi bir arayüz üzerinden erişip korelasyon kurmasına izin vermelidir.

Güçlü tehdit istihbaratı entegrasyonu da kritik öneme sahiptir. Örneğin Kaspersky SIEM, güvenlik olaylarını güncel tehdit verileriyle zenginleştirerek ekiplerin riskleri önceliklendirmesine ve daha etkili yanıt vermesine yardımcı olur. Bu çözüm, tamamı Kaspersky SOC ekibi tarafından geliştirilen ve üç ayda bir MITRE haritalandırması ve yanıt kılavuzlarıyla güncellenen 800'den fazla hazır tespit kuralına erişim sağlar.

Yapay zeka destekli analitik, altyapı genelindeki şüpheli etkinlikleri belirlemede, tespit doğruluğunu artırmada ve "gürültüyü" (gereksiz uyarıları) azaltmada önemli bir rol oynar. Bu da kuruluşların daha hızlı tepki vermesini ve olayların etkisini minimize etmesini sağlar.

Nihayetinde hedef sadece teknik yetkinlik değil, operasyonel verimliliktir; yani ekiplerin tehditleri hızla ve güvenle algılamasını, anlamasını ve harekete geçmesini sağlamaktır. Yetkin analistler her zaman SOC'nin merkezinde kalacaktır. Teknoloji öngörü sağlar, ancak bağlamı yorumlamak, karar vermek ve yanıt stratejilerine rehberlik etmek için insan muhakemesi şarttır.

Son olarak, esneklik ve ölçeklenebilirlikten de bahsetmek gerekir. Birçok kuruluş, tüm kabiliyetleri kurum içinde tutmanın zorluğunu görerek hibrit veya dış kaynaklıSOC modellerine yöneliyor. Operasyonları ölçeklendirme ve dış uzmanlığı sürece dahil etme yeteneği bu noktada büyük önem taşıyor.

İş dünyası liderlerine bu konuda hangi önerilerde bulunursunuz?

Burada esas değerlendirme kriteri, kurumların elde ettiği somut sonuçlardır. Bir SOC`un değeri yalnızca kullanılan teknolojilerle değil, tehditlerin ne kadar etkin şekilde tespit edilip ne kadar hızlı müdahale edilebildiğiyle değerlendiriliyor. İster kurum bünyesinde yapılandırılsın ister bir iş ortağı desteğiyle yürütülsün, SOC yaklaşımının temelinde kurumsal dayanıklılığı güçlendirmek yer alıyor. Siber güvenlik yatırımları da iş sürekliliğini desteklemek, büyümeyi sürdürülebilir kılmak ve kurumların faaliyetlerini daha güvenli şekilde devam ettirebilmesine katkı sağlamak açısından önem taşıyor.

*Bu bir reklamdır.

KKM bakiyesindeki düşüş devam ediyor

Capital Online

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) yayımladığı haftalık bültene göre, bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi, 15 Mayıs itibarıyla 45 milyar 673 milyon lira artarak 25 trilyon 630 milyar 646 milyon liradan 25 trilyon 676 milyar 319 milyon liraya çıktı.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 523 milyar 426 milyon lira artarak 29 trilyon 88 milyar 93 milyon liradan 29 trilyon 611 milyar 519 milyon liraya yükseldi.

- Tüketici kredileri 3 trilyon 212 milyar liraya geriledi

Tüketici kredilerinin tutarı, bu dönemde 19 milyar 511 milyon lira azalarak 3 trilyon 212 milyar 41 milyon liraya geriledi. Söz konusu tutarın 778 milyar 492 milyon lirası konut, 44 milyar 345 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 389 milyar 204 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı, 36 milyar 630 milyon lira artarak 4 trilyon 27 milyar 254 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 0,3 artışla 3 trilyon 76 milyar 991 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 177 milyar 813 milyon lirasını taksitli, 1 trilyon 899 milyar 179 milyon lirasın�� taksitsiz borçlar oluşturdu.

- Yasal öz kaynaklar arttı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 15 Mayıs itibarıyla önceki haftaya göre 6 milyar 222 milyon lira artışla 718 milyar 880 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 542 milyar 363 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları, 11 milyar 874 milyon lira artarak 5 trilyon 560 milyar 272 milyon liraya yükseldi.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 3 milyon lira azalarak 389,1 milyon liraya düştü.

ECB uzun vadeli enflasyon beklentisini değiştirmedi

Capital Online

Lagarde, Avro Bölgesi ülkelerinin maliye bakanlarının Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nde (GKRY) gerçekleştirdiği Avro Grubu toplantısının ardından basına açıklamalarda bulundu.

ECB'nin enerji şokundan kaynaklanan yüksek belirsizlik ortamında fiyat istikrarına güçlü biçimde bağlı olduğunu anlatan Lagarde, enerji krizinin AB ülkelerinin ekonomileri üzerinde ciddi doğrudan ve dolaylı etkileri olduğunu ifade etti.

Lagarde, toplantıda, Avro Bölgesi'ndeki ekonomik faaliyetler, enflasyondaki son gelişmeler ile nisan ayında aldıkları para politikası kararı hakkında bakanlara bilgi verdiğine işaret etti.

"Enerji krizi enflasyonu yükseltirken ve ekonomi üzerinde baskı oluştururken, uzun vadeli enflasyon beklentileri genel olarak sağlam biçimde kalmaya devam ediyor." diyen Lagarde, savaşın uzun vadeli enflasyon ve ekonomik aktivite üzerindeki etkilerinin enerji fiyat şokunun yoğunluğuna ve süresine, dolaylı etkilerinin seviyesine bağlı olacağını dile getirdi.

Lagarde, "Enflasyonun orta vadede yüzde 2 hedefimizde istikrarlı şekilde kalmasını sağlamak amacıyla para politikasını belirlemeye kararlıyız." dedi.

ECB'nin 11 Haziran'da yapacağı para politikası toplantısı konusunda Lagarde, "Benden çok fazla ipucu alamayacaksınız. Yüzde 2'lik orta vadeli enflasyon hedefimize ulaşmak için en uygun para politikası duruşunu belirlemek amacıyla veriye bağlı ve toplantı bazlı yaklaşımı sürdürmeye devam edeceğiz." diye konuştu.

Lagarde, enerji fiyat şokuna yönelik mali politikayı da ele aldıklarına işaret ederek, mali önlemlerin geçici, hedefe yönelik ve duruma uygun biçimde tasarlanmış olması gerektiğini anlattı.

Yüzer enerji santrali "Powership" enerji arz açığına alternatif çözüm sunuyor

Capital Online

Karadeniz Holding iştiraklerinden Karpowership tarafından geliştirilen "Powership" modeli, kullanılan yakıtın yüzer platformlar üzerinde enerjiye dönüştürülmesiyle enerji arz açığı yaşayan ülkelere haftalar içinde elektrik sağlayabiliyor.

Enerji altyapısının zarar gördüğü ya da yetersiz kaldığı bölgelerde öne çıkan sistemler, klasik kara santrallerinin yıllar sürebilen inşaat süreçlerine kıyasla daha hızlı ve esnek bir çözüm olarak değerlendiriliyor.

Dünyanın ilk ve tek yüzer enerji santrali filosunu işleten şirket, 45 gemiyle 8 bin megavatı aşan kurulu güç kapasitesine sahip. Enerji gemileri, ihtiyaca göre 30 megavattan 600 megavata kadar farklı kapasitelerde geliştirilebiliyor, ülkelerin ihtiyaçlarına göre özelleştirilebiliyor ve uygun altyapı sağlandığında 30 günün altında devreye alınabiliyor.

2013'ten bu yana 123 teravatsaatten fazla elektrik üreten şirketin, Dominik Cumhuriyeti'nden Senegal'e, Irak'tan Guyana'ya kadar farklı coğrafyalarda faaliyet gösteren Powership teknolojisine olan talep giderek artıyor.

- Uzun inşaat sürelerine karşı "tak-çalıştır" enerji modeli

Karadeniz Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Zeynep Harezi Yılmaz, AA muhabirine, Powership modelini klasik kara santrallerinden ayıran en önemli özelliğin devreye alınma hızı ve sunduğu esneklik olduğunu söyledi.

Yılmaz, üretim altyapısının enerji gemileri üzerinde hazır bulunduğunu belirterek, "Geleneksel kara santrallerinin inşası yıllar sürebilirken, Powershipler haftalar içinde devreye alınabiliyor. Mobil yapısı sayesinde ihtiyaç halinde farklı bölgelere taşınarak esnek çözümler sunabiliyor." dedi.

Proje süresi tamamlandığında gemilerin bulunduğu ülkeden ayrılarak karada kalıcı fiziksel iz bırakmadan operasyonunu sonlandırabildiğini ifade eden Yılmaz, elektrik altyapısının zayıf olduğu bölgelerde dahi sisteme entegrasyonun hızlı şekilde gerçekleştirilebildiğini kaydetti.

Yılmaz, ayrıca Powership modelinin "tak-çalıştır" olarak tanımlanabilecek entegre bir enerji çözümü sunduğunu, üretim sistemleri, yüksek gerilim altyapısı, kontrol merkezi, yakıt depolama ve operasyon alanlarının tamamının Powership üzerinde hazır bulunduğunu söyledi.

Bu sayede mevcut ülke şebekesine hızlı ve sorunsuz entegrasyon sağlanabildiğini anlatan Yılmaz, modelin hem gelişmiş hem de gelişmekte olan enerji altyapılarında önemli avantaj sunduğunu dile getirdi.

- "Enerji arz güvenliği artık yalnızca kriz dönemlerinin konusu değil"

Yılmaz, arz güvenliğinin artık yalnızca kriz dönemleriyle sınırlı bir konu olmadığını vurgulayarak, Powership'lerin kuraklık, yakıt arzı problemi ve ani talep artışı gibi durumlarda mevcut şebekeye hızlı şekilde entegre edilerek kısa sürede elektrik üretimine başlayabildiğini söyledi.

İklim değişikliği, artan nüfus, dijitalleşme ve yapay zeka teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte küresel enerji ihtiyacının her geçen gün hızla arttığına işaret eden Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Powership modeli bu noktada yalnızca acil durumlarda değil, uzun vadeli enerji planlamalarında da önemli bir rol üstleniyor. Şebeke stabilitesine katkı sağlayarak güneş ve rüzgar gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme daha dengeli şekilde entegre edilmesini destekleyebiliyor. Bu yönüyle Powership'ler enerji dönüşümünü destekleyen ve enerji arz güvenliğine katkı sağlayan tamamlayıcı bir çözüm sunuyor."

- Çoklu yakıt teknolojisiyle farklı ihtiyaçlara anında uyum

Yılmaz, projeye bağlı olarak birden fazla enerji gemisinin birlikte çalıştırılarak daha yüksek kapasitelere ulaşılabildiğini, Powership'lerin çoklu yakıt teknolojisi sayesinde farklı yakıt tipleriyle de çalışabildiğini anlattı.

Bu kapsamda doğal gaz ve çeşitli sıvı yakıt alternatiflerinin kullanılabildiğini kaydeden Yılmaz, bunun özellikle yakıt erişimi, maliyet yönetimi ve enerji arz güvenliği açısından önemli esneklik sağladığını aktardı.

Yılmaz, filoda farklı enerji ihtiyaçlarına göre geliştirilmiş 6 farklı gemi sınıfı bulunduğunu vurgulayarak, böylece ülkelerin enerji altyapısı ve ihtiyaç duyulan kapasiteye göre en uygun Powership modelinin devreye alınabildiğini dile getirdi.

Bu esnek yapı sayesinde hem küçük ölçekli enerji ihtiyaçlarına hem de ulusal şebekeleri destekleyecek büyük ölçekli projelere çözüm sunulabildiğini belirten Yılmaz, "Powership modelinin en önemli avantajlarından biri de müşterinin ihtiyacına göre doğru kapasite ve doğru teknolojiyle hızlı şekilde çözüm geliştirebilmesi." değerlendirmesinde bulundu.

- "Türk mühendisliği küresel ölçekte kullanılıyor"

Yılmaz, Powership teknolojisinin Türkiye açısından yalnızca bir enerji çözümü değil, aynı zamanda mühendislik ve teknoloji ihracı modeli olduğunu ve tasarım, mühendislik, operasyon ile proje yönetimi süreçlerinin Türk ekipler tarafından yürütüldüğünü söyledi.

Bugün 15 farklı ülkede aktif operasyon yürüttüklerini ifade eden Yılmaz, Türkiye'de geliştirilen bir enerji teknolojisinin küresel ölçekte uygulanabilmesinin önemli örneklerden biri olduğunu anlattı.

Yılmaz, enerjiye erişimin yaşamın devamlılığı için temel ihtiyaçlardan biri olduğuna dikkati çekerek, "Bu nedenle yalnızca enerji sağlayan bir şirket değil, insanların günlük yaşamına dokunan, ülkelerin kalkınma süreçlerine katkı sunan uzun vadeli bir çözüm ortağı olmayı hedefliyoruz." dedi.

Piyasalarda gün ortası... Borsa, döviz ve altında son durum ne? (22 Mayıs 2026)

Capital Online

Dün günü 13.163,88 puandan kapatan BIST 100 endeksi, güne 197,63 puan ve yüzde 1,50 azalışla 12.966,26 puandan başladı. Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 355,61 puan ve yüzde 2,70 yükselişle 13.519,49 puana çıktı.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 12.966,26 puanı, en yüksek 13.545,44 puanı gördü.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 4,94, sanayi endeksi yüzde 3,55, hizmetler endeksi yüzde 2,48 ve mali endeks yüzde 1,67 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 95'i yükselirken, 5'i düştü. En çok işlem gören hisse senetleri Akbank, Astor Enerji, Yapı ve Kredi Bankası, Türk Hava Yolları ile ASELSAN oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 530 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 40,50, bileşik getirisi yüzde 44,60 oldu.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1610, sterlin/dolar paritesi 1,3430 ve dolar/yen paritesi 159,1 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 45,7430 liradan, avro 53,0840 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,3 azalışla 4 bin 530 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 0,3 artışla 102,3 dolardan işlem görüyor.

Alman ekonomisi ilk çeyrekte yüzde 0,3 büyüdü

Capital Online

Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis), ilk çeyreğe ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) nihai verilerini açıkladı.

Buna göre, Almanya`da mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH, bu yılın birinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,3 büyüdü.

Böylece Destatis, 30 Nisan`da ilk çeyrek için öngördüğü yüzde 0,3`lük büyüme verisini son açıklamasıyla teyit etti.

Ülke ekonomisi, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 0,4 genişledi.

Destatis Başkanı Ruth Brand, konuya ilişkin değerlendirmesinde, yılın başında ihracatta yaşanan belirgin artışın ekonomik büyümeyi olumlu etkilediğini belirtti.

2025`in son çeyreğinde gerileyen mal ve hizmet ihracatı, bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 3,3 artış gösterdi. Aynı dönemde ithalat ise çeyreklik bazda yalnızca yüzde 0,1 yükseldi.

Yılın ilk çeyreğinde kamu harcamaları yüzde 1,1 artarken, hane halkı tüketim harcamaları yatay seyretti.

Ücret artışları nedeniyle vatandaşların harcanabilir gelirlerindeki yükseliş ve hükümetin savunma ile silahlanma alanındaki harcamaları ekonomiyi destekleyen temel unsurlar oldu.

Buna karşın yatırımlarda genel olarak yüzde 1,5`lik düşüş kaydedildi. Makine, teçhizat ve taşıt gibi ekipman yatırımları yüzde 1,1 gerilerken, inşaat sektöründeki yatırımlar ocak ve şubat aylarındaki soğuk hava dalgasının etkisiyle yüzde 2,5 düştü.

- İran gerilimi gelecek çeyreklere yönelik beklentileri gölgeliyor

Ekonomistler, şubat ayı sonunda başlayan İran merkezli çatışmaların, ilk çeyrekteki olumlu tabloya rağmen gelecek döneme ilişkin ekonomik görünümü riske attığını belirtiyor. Ham madde ithalatına bağımlı Alman ekonomisinin, küresel jeopolitik gerilimin etkilerini uzun süre hissetmesi bekleniyor.

Küresel ticaretin can damarı konumundaki Hürmüz Boğazı`nın büyük ölçüde kapatılması, ham petrol fiyatlarının hızla yükselmesine yol açtı. Enerji maliyetlerindeki bu artış, akaryakıt istasyonları başta olmak üzere hem tüketiciler hem de işletmeler üzerinde baskı oluşturarak tüketim ve yatırım iştahını sınırlıyor. Bu durum, ülkedeki iş dünyası güven endekslerine de olumsuz yansıyor.

Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı ile Almanya Merkez Bankası (Bundesbank), içinde bulunulan ikinci çeyrekte büyümenin yavaşlayacağını öngörüyor.

Bakanlığın ekonomiye yönelik son raporunda, “Yükselen fiyatlar, tedarik zinciri sorunları ve belirsizlikler, şirketlerin ve hane halklarının eğilimlerini olumsuz etkiliyor. Durum düzelse bile enerji, ham madde fiyatları ve tedarik zincirleri üzerindeki etkiler bir süre daha hissedilecektir.” ifadelerine yer verildi.

Bundesbank ise nisan-haziran döneminde ekonominin durgunluğa girebileceğine işaret ederek, Orta Doğu`daki çatışmaların Alman ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerinin ikinci çeyrekte daha geniş alanda ve daha belirgin şekilde hissedileceğini vurguladı.

Yaşanan gelişmelerin ardından ekonomistler büyüme tahminlerini düşürmeye başladı. Avrupa Komisyonu, yüksek enerji maliyetlerini gerekçe göstererek Almanya`nın 2026 yılı büyüme tahminini yarı yarıya düşürerek yüzde 0,6`ya çekti. Alman hükümeti ise ekonominin bu yıl yüzde 0,5 büyümesini bekliyor. Alman ekonomisi, geçen yıl yüzde 0,2`lik sınırlı büyümeyle üst üste üçüncü yılı da büyüme kaydedemeden kapatmaktan kıl payı kurtulmuştu.

- İkinci çeyrek için umut yok

ING Küresel Makro Araştırma Başkanı ve Almanya Başekonomisti Carsten Brzeski de yayımladığı analizde, Orta Doğu`daki çatışmalara rağmen Alman ekonomisinin 2025`in ilk çeyreğinden bu yana en iyi performansını sergilediğini vurguladı.

Yılın ilk üç ayındaki büyümenin kamu tüketimi ve ihracat odaklı olduğunu belirten Brzeski, açıklanan GSYH detaylarının yılın ikinci çeyreği için iyimser bir tablo sunmadığı konusunda uyardı.

Brzeski, “Ekonomik faaliyetleri ciddi şekilde baskılayan stok azalışları, çeyreklik GSYH büyümesinden 0,9 puan götürdü. Stok değişimlerinin panzehiri olan net ihracat ise büyümeye 1,3 puanlık pozitif katkı sağladı. Bu denli büyük dalgalanmalar, temkinli olmayı gerektiriyor. Geleceğe bakıldığında, büyümenin mevcut kompozisyonu, Orta Doğu`daki savaşın somut etkileri, artan belirsizlikler ve yükselen enerji fiyatları yakın vadeli görünümü gölgeliyor.” ifadelerini kullandı.

Net ihracatın ilk çeyrekteki güçlü performansını tekrarlamasının zor olduğunu vurgulayan Brzeski, “Tedarik zincirindeki olası aksamaları öngören şirketler, muhtemelen daha yüksek stok seviyelerini korumak isteyecektir. Yüksek enerji fiyatları nedeniyle hane halkı tüketiminin toparlanması pek olası görünmediği gibi yüksek faiz oranları da inşaat sektöründeki faaliyetleri baltalamaya devam edecektir. Bu durum, ikinci çeyrekte kamu sektörünü tek olası büyüme kaynağı olarak bırakıyor ki bu da çok umut verici bir görünüm değil.” değerlendirmesinde bulundu.

TCMB Mayıs 2026'ya ilişkin "Sektörel Enflasyon Beklentileri"ni yayımladı

Capital Online

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Mayıs 2026'ya ilişkin "Sektörel Enflasyon Beklentileri" verilerini yayımladı.

Buna göre, mayısta 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentileri geçen aya göre, piyasa katılımcıları için 0,43 puan artarak yüzde 23,82 seviyesine yükselirken, reel sektör için 0,60 puan azalarak yüzde 33,10 seviyesine, hane halkı için 2,05 puan azalarak yüzde 49,51 seviyesine geriledi.

Gelecek 12 aylık dönemde enflasyonun düşeceğini bekleyen hanehalkı oranı geçen aya göre 1,03 puan artarak yüzde 15,60 seviyesinde gerçekleşti.

Hane halkının mayıs ayında 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi geçen aya göre 2,05 puan azalarak yüzde 49,51 oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 3 bin 89 hane halkı tarafından yanıtlanan mayıs ayına ilişkin "Hanehalkı Beklenti Anketi" verilerini yayımladı.

Buna göre, hane halkının 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi geçen aya göre 2,05 puan azalarak yüzde 49,51 seviyesinde gerçekleşti.

Hane halkının son bir yıl içinde fiyatlarının en çok arttığını değerlendirdiği ve gelecek 12 ayda fiyatlarının en çok artmasını beklediği ürün ve hizmet grupları "gıda" ile "yakıt ve enerji" oldu.

Gıdayı, fiyatı en çok artan ürün grupları arasında değerlendiren katılımcıların payı, bir önceki aya göre 0,2 puan artarak yüzde 40,9`a çıktı.

Gelecek 12 ay sonuna ilişkin konut fiyat artışı beklentisi bir önceki aya göre 1,28 puan azalarak yüzde 33,95`e geriledi. Aynı döneme ilişkin dolar kuru beklentisi ise bir önceki aya göre 0,41 lira artarak 52,53 lira oldu.

Katılımcıların yatırım tercihleri değerlendirildiğinde, ilk sırada yer alan "altın alırım" diyenlerin oranı bir önceki aya göre 0,5 puan azalarak yüzde 48,3'e düştü. İkinci sırada yer alan "ev/dükkan/arsa vb. alırım" diyenlerin oranı ise 0,2 puan azalarak yüzde 33,2 oldu.

TCMB "Türkiye Dış Borç İstatistikleri"ni yayımladı

Capital Online

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yılın ilk çeyreğine ilişkin "Türkiye Dış Borç İstatistikleri"ni yayımladı.

Buna göre, Türkiye'nin toplam brüt dış borç stoku, yılın ilk çeyreğinde, bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,4 azalarak 518,5 milyar dolara indi.

Aynı dönemde kısa vadeli dış borçlar yüzde 0,5 azalarak 166,6 milyar dolara, uzun vadeli dış borçlar ise yüzde 0,3 azalışla 351,9 milyar dolara geriledi.

Alt sektörler itibarıyla bir önceki çeyreğe kıyasla, kamu sektörü borcu yüzde 3,3 azalarak 192,2 milyar dolar, özel sektör borcu yüzde 1,8 artarak 302,1 milyar dolar oldu.

TCMB'nin dış yükümlülükleri ise yüzde 2,9 azalışla 24,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Dış borç stokunun enstrüman dağılımında en büyük payın yüzde 46,1 ile kredilere ait olduğu görülüyor. Kredileri yüzde 19,1 ile borç senetleri, yüzde 17,5 ile ticari krediler ve diğer yükümlülükler izliyor.

Para birimi dağılımı bakımından ise dış borcun yüzde 48,7'sini dolar, yüzde 29,5'ini avro, yüzde 11,7'sini Türk lirası ve yüzde 10,2'sini diğer para birimleri oluşturuyor.

Kredi ve borç senetlerinin ödeme projeksiyonlarına göre, anapara geri ödemelerinin 24 ay ve üzeri vadede yoğunlaştığı görülüyor.

Buna karşılık 13-24 ay aralığında anapara geri ödemeleri görece sınırlı kalırken, kısa vadede (0-12 ay) daha çok özel sektör kredilerinden kaynaklanan ödeme profili öne çıkıyor.

Reel Kesim Güven Endeksi 101 oldu

Capital Online

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), mayıs ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve RKGE verilerini açıkladı.

Buna göre, İktisadi Yönelim Anketi sonuçları, imalat sanayisinde faaliyet gösteren 1966 iş yerinin yanıtlarının ağırlıklandırılıp toplulaştırılmasıyla elde edildi.

Mayısta mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA), bir önceki aya göre 2,4 puan artarak 101 seviyesinde gerçekleşti.

Endeksi oluşturan anket sorularına ait yayılma endeksleri incelendiğinde, genel gidişat, gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı, gelecek üç aydaki toplam istihdam, mevcut toplam sipariş miktarı, gelecek üç aydaki üretim hacmi, son üç aydaki toplam sipariş miktarı ve sabit sermaye yatırım harcamasına ilişkin değerlendirmeler endeksi artış yönünde etkilerken, mevcut mamul mal stokuna ilişkin değerlendirmeler ise endeks üzerinde azalış yönünde etkili oldu.

Mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) ise bir önceki aya göre 2,7 puan artarak 103,3 seviyesinde gerçekleşti.

Son üç aya yönelik değerlendirmelerde, üretim hacminde artış bildirenler lehine olan seyrin bir önceki aya göre güçlendiği, iç piyasa sipariş miktarı ve ihracat sipariş miktarında azalış bildirenler lehine olan seyrin ise artış bildirenler lehine döndüğü görüldü.

- ÜFE beklentisi yüzde 31,6`ya geriledi

Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğu yönündeki değerlendirmelerin bir önceki aya göre zayıfladığı, mevcut mamul mal stokları seviyesinin mevsim normallerinin üstünde olduğunu bildirenler lehine olan seyrin ise bir önceki aya göre bir miktar güçlendiği gözlendi.

Gelecek üç aya yönelik değerlendirmelerde, üretim hacmi ve ihracat sipariş miktarında artış bekleyenler lehine olan seyrin bir önceki aya göre güçlendiği, iç piyasa sipariş miktarında artış bekleyenler lehine olan seyrin ise zayıfladığı görüldü. Gelecek üç aydaki istihdam ve gelecek 12 aydaki sabit sermaye yatırım harcamasına ilişkin artış yönlü beklentilerin de güçlendiği gözlendi.

Ortalama birim maliyetlerde, son üç ayda artış olduğunu bildirenler lehine olan seyir güçlenirken, gelecek üç ayda artış olacağını bekleyenler lehine olan seyir ise zayıfladı.

Gelecek üç aydaki satış fiyatına ilişkin artış yönlü beklentiler de zayıfladı.

Gelecek 12 aylık dönem sonu itibarıyla yıllık Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) beklentisi bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak yüzde 31,6`ya geriledi.

İçinde bulunduğu sanayi dalındaki genel gidişata ilişkin değerlendirmelerde, bir önceki aya kıyasla daha kötümser olduğunu belirtenler lehine olan seyrin zayıfladığı görüldü.

Finansal İstikrar Komitesi: Türkiye ekonomisi şoklara karşı önemli ölçüde dirençli

Capital Online

Bakanlıktan yapılan açıklamada, Finansal İstikrar Komitesinin, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında toplandığı belirtildi.

Toplantıda, yurt içi ve dışı gelişmelerin finansal piyasalara muhtemel etkileri ve alınabilecek tedbirlerin kapsamlı şekilde ele alındığı vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Komite, Türkiye ekonomisinin sağlıklı politika çerçevesi ve güçlü sermaye tamponları sayesinde şoklara karşı önemli ölçüde dirençli olduğunu değerlendirmiştir. Makrofinansal istikrarın korunması, dezenflasyon sürecinin kesintisiz devamı ve finansal sistemin sağlıklı işleyişi için gerekli tüm adımların tam bir eş güdüm içinde atılması kararlaştırılmıştır. Komite, tüm gelişmeleri anlık ve yakından izlemeye devam edecektir."

Her 5 liralık ticaretin 1 lirası internetten yapılıyor

Capital Online

Dijitalleşmeyle birlikte iş yapış biçimleri de hızlı bir dönüşüm geçiriyor. Öyle ki 2019'da 136 milyar lira olan dijital ticaret hacmi, 2025 sonu itibarıyla 4,5 trilyon lirayı aştı. Artık her beş liralık ticaretin biri internet üzerinden gerçekleşiyor. 2025 yılında e-ticaret hacmi bir önceki yıla göre yüzde 52,2 artarak 4 trilyon 567 milyar liraya ulaştı. 2019'daki 136 milyar liralık hacimle kıyaslandığında, sektörün altı yılda 21 kat büyüdüğü görülüyor.

Elektronik ticareti en çok besleyen alanların başında dijital pazarlama geliyor. Geçmişte tüketiciye ulaşmak için uzun süreçler ve yüksek bütçeli reklam çalışmaları gerekirken, bugün müşteriyle markalar arasında yalnızca “bir tık” bulunuyor.

Bu süreçte markaların dijital kanalları doğru kullanması, hedef kitleyle etkili iletişim kurması ve değişen tüketici alışkanlıklarını doğru analiz etmesi ekonomik sürdürülebilirlik için büyük önem taşıyor. Bu kapsamda yazar Olgu Şengül, Ceres Yayınları etiketiyle yayımlanan 2 Saatte A'dan Z'ye Dijital Pazarlama kitabıyla dijital dünyanın hızla değişen dinamiklerini anlaşılır bir dille okuyuculara aktarıyor.

“Dijital Pazarlama Bir Düşünce Biçimidir”

Dijital pazarlamanın bir araçlar yığınından çok bir düşünme biçimi olduğunu belirten Yazar Olgu Şengül, “Dijital pazarlamayı sadece teknik bir araçlar bütünü veya reklam mecralarının yönetimi olarak görmek, büyük bir stratejik eksikliktir. Asıl mesele, bu araçları bir araya getirerek bir düşünme biçimi inşa etmektir. Kitabımda da vurguladığım gibi; araçlar sürekli değişir, algoritmalar güncellenir ancak insan psikolojisini ve veri okumayı merkeze alan bir dijital zihin yapısı her zaman kazandırır” dedi.

Veriyi Yatırım Kararına Dönüştüren Yöntemler Paylaşılıyor

Kitap arama motoru dinamiklerinden sosyal medya algoritmalarına, yapay zekâ (AI) araçlarından veri analizine kadar geniş bir yelpazeyi, karmaşadan arındırılmış bir dille anlatıyor. Reklam bütçesini "harcamak" yerine, veriyi kullanarak "yatırıma dönüştürmenin" yollarını gösteren kitap, yazarın 1000'i aşkın işletmeye verdiği danışmanlık deneyiminden beslenen vaka çalışmaları, soyut kavramları uygulanabilir iş kararlarına dönüştürüyor.

Döviz ve altın güne nasıl başladı? (22 Mayıs 2026)

Capital Online

Dün yatay seyreden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 45,5740'tan tamamladı.

Dolar/TL saat 09.45 itibarıyla yüzde 0,4 artışla 45,7430'dan işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,3 artışla 53,1050'den ve sterlin/TL yüzde 0,4 yükselişle 61,7060'tan satılıyor.

Dolar endeksi yatay seyirle 99,2 seviyesinde bulunuyor.

Altında son durum

Gram altın, güne yatay başlamasının ardından 6 bin 653 liradan işlem görüyor.

Dün gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,1 azalışla 6 bin 654 liradan tamamladı.

Güne yatay başlayan gram altın saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışın hemen altında 6 bin 653 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 10 bin 940 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 560 liradan satılıyor.

Altının onsu ise önceki kapanışa göre yüzde 0,4 düşüşle 4 bin 525 dolardan işlem görüyor.

Küresel piyasalara temkinli iyimserlik hakim

Capital Online

Orta Doğu'da gerilimleri azaltabilecek gelişmeler piyasaların yönü üzerinde etkili olmaya devam ediyor.

ABD-İran hattındaki olumlu haber akışı yakın zamanda bölgedeki gerginliklerin sona erebileceğine yönelik umutları besledi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran'la müzakerelerde olumlu sinyaller olduğunu belirtti.

Analistler, bölgede gerilimlerin önceki haftalara göre sakin kalmayı sürdürmesinin, tarafların her an anlaşma sağlayabileceğine ilişkin iyimserliklerin sürmesine katkı verdiğini belirtti.

Buna ek olarak İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, son 24 saatte Hürmüz Boğazı'ndan 31 geminin geçiş yaptığını duyurdu. Bölgedeki tansiyonun yatışabileceğine ilişkin beklentilerle enerji arzına yönelik endişeler hafifledi. Dün Brent petrolün varil fiyatı 8 Mayıs'tan bu yana ilk kez 100 doların altına indi.

Öte yandan ABD'li milyarder iş insanı Elon Musk'ın Üst Yöneticisi (CEO) olduğu uzay ve havacılık şirketi Space Exploration Technologies Corp'un (SpaceX), halka arz başvurusunda bulunması ve yapay zeka sohbet robotu ChatGPT'nin geliştiricisi OpenAI şirketinin hisse piyasasında işlem görme girişimi de risk iştahını destekledi.

Analistler, büyüme potansiyeli yüksek büyük ölçekli teknoloji şirketlerinin halka açılmasının sermaye piyasalarının derinliğini artırabileceğini belirtirken, söz konusu gelişmelerin yatırımcıların teknoloji sektörüne yönelik olumlu algısını desteklediğini ifade etti.

Diğer taraftan petrol maliyetlerinden ötürü ABD'de enflasyonist baskıların artabileceğine ilişkin öngörüler sürerken, ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları takip edildi.

Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin, faiz oranlarını artırmanın, arz şoklarının tetiklediği enflasyonu çözmeyeceğini belirtti. Barkin, enflasyon şoklarının devam etmesi durumunda, Fed'in buna yanıt vermesi gerekeceğini kaydetti.

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee de oldukça ciddi bir enflasyon sorunu olduğunu, ancak iş gücü piyasasının istikrarlı seyrettiğini ifade etti. Goolsbee, Fed'in ikili hedeflerinden enflasyon tarafına daha çok odaklanmış durumda olduğunu vurguladı.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 16 Mayıs ile biten haftada 3 bin azalışla 209 bine inerken, piyasa beklentilerinin hafif altında kaldı.

Ülkede imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) mayısta 55,3 ile 48 ayın en yüksek seviyesine çıktı ve piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

Petrol fiyatlarındaki düşüşün enflasyon baskılarının sınırlanabileceğine işaret etmesiyle tahvil piyasalarında da satış baskısı zayıfladı. Dün ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,56'ya gerilerken, yeni günde yatay seyrediyor.

Dün yatay seyreden altının ons fiyatı yeni günde yüzde 0,3 düşüşle 4 bin 528 dolardan alıcı buluyor. Dolar endeksi de dar bantta hareket ederek 99,2 seviyesinde. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1 düşüşle 101 dolardan işlem görüyor.

Kurumsal tarafta, dün piyasaların kapanışından sonra bilançosunu açıklayan çip şirketi Nvidia, 26 Nisan'da sona eren üç aylık dönemde gelirinin yıllık yüzde 85, net karının da yüzde 211 arttığını bildirdi. Nvidia'nın hisseleri, piyasa beklentilerinin üzerinde gelir ve kar açıklamasına rağmen yaklaşık yüzde 2 değer kaybetti.

Söz konusu gelişmelerle, S&P 500 endeksi yüzde 0,17, Nasdaq endeksi yüzde 0,09 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,55 arttı. Dow Jones endeksi, tüm zamanların en yüksek kapanış değerini gördü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif seyirle başladı.

- Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsalarında İngiltere hariç satıcılı bir seyir öne çıkarken, gözler bugün Almanya'nın büyüme verilerine çevrildi. Bölgede genelinde yavaşlayan sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri ekonomik aktiveye ilişkin halihazırdaki endişeleri artırdı.

S&P Global tarafından açıklanan öncü verilere göre, Avro Bölgesinde bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) mayısta 47,5'e, imalat sanayi PMI 51,4'e ve hizmet sektörü PMI 46,4'e geriledi.

Avrupa Komisyonu, Orta Doğu savaşı kaynaklı yüksek enerji maliyetlerini gerekçe göstererek Almanya'nın 2026 için ekonomik büyüme tahminini yüzde 1,2'den 0,6'ya indirdi.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,11 yükselirken, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,53, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,39 düştü. İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi ise yatay seyretti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

- Japonya'da enflasyon yavaşladı

Asya tarafında pozitif bir seyir hakimken, Japonya'da enflasyon nisan ayında beklentilerin altında gerçekleşti. Ülkede yıllık enflasyon yüzde 1,4 ile tahminlerin altında kalırken, mart ayındaki veriye göre yavaşlama sinyali verdi.

Çekirdek enflasyon da yüzde 1,4 ile Japonya Merkez Bankası (BoJ) hedefinin altında kaldı. Orta Doğu kaynaklı enflasyon korkularıyla para piyasalarındaki fiyatlamalarda BoJ'un haziran ayında faiz artıracağına ilişkin beklentiler güçlü kalmayı sürdürdü.

Analistler, ülkede enflasyonun gelecek aylarda Orta Doğu'daki gerilimlerle bağlantılı olarak yükselen enerji fiyatlarının ekonomiye yansımalarıyla hızlanabileceğinin öngörüldüğünü aktardı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,8, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,6, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,3 yükseldi.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 6,05 değer kaybederek 13.163,88 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,71 düştü.

Dolar/TL kuru dünü 45,5740'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 45,7430'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde sektörel beklenti anketi, ticaret dengesi, reel kesim güven endeksinin, yurt dışında ise Almanya'da büyüme, ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.200 ve 14.300 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Sıfır Atık Vakfı ve BM’den Özel Sektöre Çağrı

Capital Online

Sıfır Atık Vakfı, Birleşmiş Milletler Türkiye ve UN Global Compact Türkiye iş birliğiyle düzenlenen “COP31`e Doğru: İklim Eylemi Ajandası`nda Özel Sektörün Rolü – Özel Sektör İstişare Serisi Türkiye” başlıklı Yuvarlak Masa Toplantısı, 21 Mayıs 2026 tarihinde İstanbul Ataşehir`de yoğun katılımla gerçekleştirildi.

Birleşmiş Milletler temsilcileri, iş dünyası kuruluşları, finans sektörü temsilcileri ve özel sektör liderlerini bir araya getiren toplantı; Türkiye`nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) sürecine yönelik özel sektör perspektifinin şekillendirilmesi açısından önemli bir platform oluşturdu.

Programda Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Birleşmiş Milletler Türkiye Mukim Koordinatörü Dr. Babatunde A. Ahonsi, UN Global Compact Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Güliz Öztürk ve THY Yönetim Kurulu Üyesi Melih Ecertaş hitaplarda bulundu.

“Dünyada Bir STK Tarafından Gerçekleştirilen, 183 Ülkenin Katıldığı İkinci Bir Toplantı Yok”

Açılış konuşmasını yapan Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, diyalog ve ortak akıl vurgusu yaparak, “2017 yılında Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi liderliğinde başlayan Sıfır Atık Hareketi, bugün dünyanın 193 ülkesinde karşılık bulan global bir hareket haline dönüştü. 2,5 yaşındaki Vakfımız bugün dünyanın en büyük sıfır atık ve çevre etkinliğini 500'den fazla partnerle organize ediyor. İstanbul`da 5-7 Haziran tarihleri arasında düzenleyeceğimiz Sıfır Atık Forumu`na 183 ülke katılacak. Dünyada ikinci bir toplantı yoktur ki bir sivil toplum kuruluşu tarafından gerçekleştirilsin ve 183 ülke katılsın. Bugün dünyanın en iyi üniversiteleri Harvard, Oxford, Sıfır Atık Forumu`nun partnerleri arasında” dedi.

“Özel Sektörün Yol Arkadaşlığı Bizler İçin Çok Önemli”

İstanbul`un dünyadaki sıfır atık çalışmalarının merkezi haline geldiğini belirten Ağırbaş, “Dün İstanbul Valimizle beraber bir tanıtım toplantısı gerçekleştirdik. İstanbul'u sıfır atığın başkenti yapmak istiyoruz. 10 bin yıldan fazla tarihi olan bu kadim şehir, bazı alanlarda dünyaya başkentlik yapabilecek konumda. İşte tam da bu noktada siz değerli özel sektör temsilcilerimizin bu süreçteki yol arkadaşlığı ve paydaşlığı bizler için çok önemli. Sadece İstanbul Sıfır Atık Haftası kapsamında 1500'den fazla etkinlik başvurusu geldi. 1-7 Haziran tarihleri arasında İstanbul'da gönüllü kuruluşlarımız, üniversitelerimiz, okullarımız, derneklerimiz şehre dair söz söylemek isteyen herkese nasip olacak etkinlikle beraber İstanbul'da farklı bir ortamı hep beraber hissedeceğiz” diye konuştu.

“COP31`le Beraber Türkiye İçin Tarihi Dönüşüm Fırsatını Yakalayabiliriz”

Sıfır Atık Vakfı`nın İstanbul`da 16 milyon, Türkiye`de 86 milyon, dünyada ise 8 milyar insanın vakfı olduğunu söyleyen Ağırbaş, şöyle devam etti:

“Şehirlerimizin yeşiline sahip çıkmazsak, mavisine sahip çıkmazsak, havasına sahip çıkmazsak yarın bunun faturasını hep birlikte ödeyeceğimizi unutmamalıyız. İşte tam da bu noktada Türkiye için tarihi bir dönüşüm fırsatını COP31'le beraber yakalayabileceğimize inanıyorum. COP31'i etkin değerlendirebilirsek, kamu kurumlarımız, iş dünyası, sivil toplum kuruluşlarımız, üniversitelerimiz ve herkes iklim, çevre ve sıfır atık alanlarında yeni bir başlangıca imza atabilir. Bu noktadan hareketle biz COP31 sürecine herkesin etkin katılımını önemsiyoruz.

Dünyanın iki farklı ucunu yaşıyoruz. Bu kadar adaletsizliğin olduğu dünyada bir şeyleri değiştirmek zorundayız. Yılda 8 milyon insanımızı açlık ve susuzluktan dolayı kaybediyoruz. Ben bu duruma isyan ediyorum. Ne yazık ki Ankara nüfusundan fazla insan sayısını biz açlık ve susuzluğa bazı sebeplerden dolayı kaybediyoruz.”

COP31`le Dört Öncelik Alanı Belirlendi

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi`nin liderliğinde dört ana öncelik belirlendiğini aktaran Ağırbaş, “Bunlardan bir tanesi gıda israfı. COP31'de 100'den fazla ülkenin desteğiyle, uluslararası kurumların desteğiyle yeni bir kampanyaya başlıyoruz. 10 yıl sürecek bir kampanya olacak. Gıda israfını yüzde 20 azaltabilirsek dünyada açlığı bitirebiliyoruz” dedi.

Enerji verimliliğinin de COP31 önceliklerinden olacağını belirten Ağırbaş, şöyle devam etti:

“Türkiye, yıllık 100 milyar dolardan fazla bir rakamı enerji ithalatı için ödüyor. Ne yazık ki bizim ülkemizde, bizim topraklarımızda çok fazla doğalgaz, petrol yok. Özel sektör, sivil toplum, bütün paydaşlar olarak elimizden geleni yapacağımıza inanıyoruz. Tabii ki bu yatırımlar sürerken, bu çalışmalar sürerken bir yandan da toplumsal bilinç oluşturmak zorundayız.

Üçüncü önceliğimiz ise su verimliliği. Ne yazık ki Türkiye olarak su kaynaklarımız oldukça kısıtlı ve bu su kaynaklarımızı her gün, her geçen gün kaybediyoruz. Çözüm üretilmesi gerekiyorsa çözüm üretiyoruz. Bu ülkenin suyuna, havasına, doğasına hep birlikte sahip çıkmak zorundayız.

Dördüncü önceliğimiz kadın, çocuk ve gençler. Kadınlar için, gençler ve çocuklar için bir şeyler yapmamız lazım. Ne yazık ki iklim değişikliğine bağlı sebeplerden dolayı en çok etkilenenler bu üç grup.”

“Dezavantajlı Gruplar İçin Fon Oluşturuldu”

Sıfır Atık Vakfı olarak dezavantajlı gruplara yönelik olarak COP31`e katılımları kapsamında bir fon oluşturulduğunu söyleyen Ağırbaş, “Dünyanın farklı bölgelerinde sıfır atığa dair, iklim ve çevreye dair fikri ve projesi olan fakat finansal durumu olmayan insanları Vakıf olarak fonlayacağız, onların hayallerini gerçekleştirmesi için ve kendi söylemlerini dünyaya anlatmaları için destekçileri olacağız” ifadelerini kullandı.

“Türkiye, İklim Hedeflerine Önemli Katkılar Sunma Potansiyeline Sahip”

BM Türkiye Mukim Koordinatörü Dr. Babatunde Ahonsi, dinamik ve küresel ölçekte bağlantılı bir özel sektöre sahip üst orta gelirli bir ekonomi olarak Türkiye`nin, sürdürülebilir ve dirençli büyümeyi ülke içinde ilerletirken aynı zamanda küresel iklim hedeflerine önemli katkılar sunma potansiyeline sahip olduğunu vurguladı.

Ahonsi, Türkiye`nin İklim Kanunu süreci, Ulusal Katkı Beyanları, uzun vadeli kalkınma öncelikleri, yeşil dönüşüm gündemi, sürdürülebilir finans çalışmaları ile uluslararası iklim raporlama ve açıklama standartlarına uyum çabalarını içeren gelişen ulusal politika çerçevesinin, dönüştürücü eylemler için önemli bir ivme oluşturduğunu belirtti.

“COP31 Bir Hayata Geçirme Dönüm Noktası Olmalı”

Ahonsi, “COP31 yalnızca bir müzakere dönüm noktası değil; aynı zamanda uygulama, ortaklıklar, finansman ve somut dönüşüme odaklanan bir hayata geçirme dönüm noktası olmalıdır. Bunu mümkün kılmada özel sektörün kritik bir rolü bulunuyor” dedi.

“Özel Sektörün İklim Değişikliğiyle Mücadeledeki Rolü Her Geçen Gün Artıyor”

UN Global Compact Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Güliz Öztürk konuşmasında iklim değişikliğiyle mücadelenin şirketler açısından risk yönetimi, dayanıklılık ve rekabet gücüyle doğrudan bağlantılı olduğunun altını çizerek “İklim değişikliği ile mücadele yalnızca `iyi zamanların konusu` değil. Tedarik zincirlerinin kırıldığı, enerji maliyetlerinin dalgalandığı, finansmana erişimin zorlaştığı bir dünyada; şirketler için yön veren bir çerçeve sunuyor. Artık biliyoruz ki hareketsiz kalmanın maliyeti, dönüşüm maliyetinden daha yüksek. Bu konjonktürde özel sektörün iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolü her geçen gün artıyor: özel sektör bugün çözümün merkezinde yer alıyor. COP31'in ana gündem maddeleri olan sıfır atık, gıda güvenliği, yeşil sanayileşme, temiz enerji geçişi ve iklim uyumu; önümüzdeki dönemde odaklanmamız gereken alanları ortaya koyuyor. Bu alanlarda şirketlerimiz taahhütlerini güçlendirerek, ilerlemeyi şeffaf raporlayarak, inovasyonla dönüşümü ölçeklendirerek ve tüm değer zincirine yayarak küresel rekabet güçlerini artırabilir.” dedi.

“İklim Değişikliği Artık Sistematik Bir Gerçeklik”

THY Yönetim Kurulu Üyesi Melih Ecertaş, COP31'e doğru giden kritik virajda iklim eylemi ajandasında özel sektörün rolünü ortak bir akılla şekillendirmek üzere bir araya geldiklerini belirterek, “İklim değişikliği artık gelecekte bizi bekleyen bir risk değil. Bugün ekonomilerimizi, ekosistemimizi, iş yapış şekillerimizi kökten sarsan sistematik bir gerçekliktir. Küresel gayri safi hasılanın ve nüfusun dinamiklerini en yakından gözlemleyen, kıtaları birbirine bağlayan bir sektörün aktörü olarak net bir şekilde görüyoruz ki, havacılık dünyası sürdürülebilirlik odaklı köklü bir dönüşümün eşiğindedir” diye konuştu.

Emisyon azaltımı ve karbonsuzlaşma başlığının THY için ana strateji odağı olduğunu söyleyen Ecertaş, “Havacılık sektörü küresel emisyonların Azaltılmasında yönetilmesi en zorlu, teknik olarak en çok inovasyon gerektiren alanlardan biridir. Biz bu zorluğu bir engel değil, bir liderlik fırsatı olarak görüyoruz. Karbonsuzlaşma yol haritamızın en temel sütunlarıdır. Ancak net sıfır emisyon hedeflerine tek başımıza ulaşamayacağımızı farkındayız. Özellikle tedarik zincirimizin, yer hizmetlerimizin ve ekosistemimizdeki tüm KOBİ'lerin bu dönüşüme bizle birlikte senkronize olmasında büyük fayda görüyoruz” ifadelerini kullandı.

Özel Sektörün İklim Eylemindeki Stratejik Rolü Ele Alındı

Açılış konuşmalarının ardından UN Global Compact Türkiye üyesi şirketlerden, iş dünyası kuruluşlarından ve Birleşmiş Milletler'in Türkiye'de faaliyet gösteren ajanslarından temsilcilerin katıldığı yuvarlak masa toplantılarında “Azaltım ve Karbonsuzlaşma Yol Haritaları”, “İklime Uyum ve Dayanıklılık”, “Kurumsal İklim Hedefi Belirleme ve Raporlama” ve “İklim Finansmanı ve Yatırımlar” olmak üzere dört başlık ele alındı.

Küresel ölçekte giderek derinleşen iklim krizinin; ekonomik sistemlerden üretim modellerine, tedarik zincirlerinden toplumsal yaşama kadar geniş bir etki alanı oluşturduğu vurgulanan toplantıda, özel sektörün iklim eylemindeki stratejik rolü kapsamlı biçimde ele alındı. Katılımcılar, özel sektörün artık yalnızca emisyon üreten bir yapı değil; aynı zamanda inovasyonun, yeşil yatırımların, teknoloji odaklı dönüşümün ve ölçeklenebilir iklim çözümlerinin temel taşıyıcısı olduğuna dikkat çekti.

Toplantıda Türkiye`nin; güçlü üretim kapasitesi, gelişen ekonomisi ve çeşitlendirilmiş sanayi yapısıyla düşük karbonlu kalkınma sürecinde bölgesel ve küresel ölçekte önemli bir aktör haline geldiği ifade edildi. Türkiye`nin sürdürülebilir kalkınma, yeşil büyüme ve karbon nötr dönüşüm hedefleri doğrultusunda geliştirdiği politikaların; kurumsal sürdürülebilirlik anlayışının güçlenmesiyle birlikte yeni iş birlikleri için önemli fırsatlar sunduğu değerlendirildi.

Özel Sektörün Sorunları Masaya Yatırıldı

Program kapsamında gerçekleştirilen yuvarlak masa oturumlarında; özel sektörün düşük karbonlu ekonomiye geçiş sürecinde karşı karşıya kaldığı temel sorunlar masaya yatırıldı. Karbonsuzlaşma politikaları, yatırım modelleri, iklim finansmanı araçları, sürdürülebilir üretim süreçleri ve uluslararası iş birliği imkanları çok boyutlu şekilde değerlendirildi.

Çalışma gruplarında ayrıca KOBİ`lerin yeşil dönüşüm süreçleri, sürdürülebilir finansman mekanizmaları, yeşil tahvil uygulamaları, sürdürülebilirlik bağlantılı kredi modelleri, iklim risklerinin finansal sistemlere entegrasyonu ve Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları`na uyum süreçleri gibi stratejik konular üzerinde kapsamlı değerlendirmeler yapıldı.

Kamu-Özel Sektör İş Birliğinin Güçlendirilmesi Vurgulandı

Toplantıda öne çıkan başlıklardan biri de kamu-özel sektör iş birliğinin güçlendirilmesi oldu. Katılımcılar; iklim krizinin çok paydaşlı bir yaklaşım gerektirdiğini vurgulayarak, kamu kurumları, uluslararası kuruluşlar ve iş dünyası arasında sürdürülebilir iş birliği mekanizmalarının geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.

Etkinlik boyunca iyi uygulama örnekleri paylaşılırken, özel sektörün COP31 sürecine yönelik taahhütlerini güçlendirecek politika önerileri de gündeme geldi. Katılımcılar, Türkiye`nin iklim diplomasisi vizyonunu destekleyecek somut eylem alanlarının geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Toplantı sonunda ortaya çıkan değerlendirme ve önerilerin; Türkiye`nin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine, uluslararası iklim müzakerelerine ve COP31 hazırlık sürecine önemli katkılar sunması hedefleniyor.

COP31 Sürecinde Önemli Bir Platform

Girişimin; çevresel sürdürülebilirlik, döngüsel ekonomi, yeşil dönüşüm ve iklim direnci alanlarında özel sektörün dönüşüm kapasitesini artırmayı amaçladığı ifade edilirken, Türkiye`nin COP31 sürecindeki küresel iklim liderliğini destekleyen önemli bir platform niteliği taşıdığı vurgulandı.

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi`nin ortaya koyduğu “Ortak Evimiz Dünya” vizyonu doğrultusunda şekillenen istişare süreci; iklim krizine karşı ortak sorumluluk anlayışını güçlendiren, kamu ve özel sektör arasında güçlü iş birliklerini teşvik eden ve sürdürülebilir gelecek hedefi doğrultusunda somut eylem çağrısı ortaya koyan stratejik bir adım olarak değerlendirildi.

Euro Bölgesi'nde inşaat üretimi Mart'ta yükseldi

Capital Online

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ile Avro Bölgesi'nin mart ayına ilişkin mevsimsellikten arındırılmış inşaat üretimi verilerini yayımladı.

Verilere göre, Avro Bölgesi'nde inşaat üretimi martta bir önceki aya kıyasla yüzde 0,8 artarken, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,2 azaldı.

AB'de ise inşaat üretimi martta aylık bazda yüzde 1,2 yükselirken, yıllık bazda yüzde 0,6 geriledi. AB ülkeleri arasında martta inşaat üretiminde önceki aya oranla en fazla artış yüzde 11,4 ile Slovakya`da yüzde 6,6 ile İsveç`te ve yüzde 6,1 ile Polonya`da ölçüldü.

En fazla düşüş ise yüzde 1,1 ile Romanya'da, yüzde 0,7 ile İtalya`da, yüzde 0,2 ile Fransa`da ve yüzde 0,1 ile Danimarka`da belirlendi.

İnşaat üretimi yıllık bazda Slovenya`da yüzde 29,6, Slovakya`da yüzde 27,9 ve Romanya`da yüzde 9,4 artarken, İspanya`da yüzde 4,4, Fransa`da yüzde 3,3 ve Avusturya`da yüzde 3 geriledi.

AB, 2026 yılı ekonomik büyüme tahminini düşürdü

Capital Online

AB Komisyonunun "Avrupa Ekonomik Tahminleri 2026 İlkbahar" raporu yayımlandı. "Enerji Şoku Enflasyonu Artırırken Büyüme Yavaşlıyor" başlıklı raporda, AB ekonomisinin, bu defa Orta Doğu'daki çatışmanın tetiklediği yeni bir enerji şokuyla karşı karşıya bulunduğu anımsatıldı.

Raporda, bu durumun üretim maliyetlerini ve tüketici fiyatlarını yeniden artırarak hane halklarının harcanabilir gelirlerini ve birçok Avrupalı şirketin karını aşındıracağı, zayıflayan güven ve artan belirsizlik ortamında talebi baskılayacağı kaydedildi.

Şokun küresel ölçekte ticareti yapılan enerji emtiaları üzerinden yayıldığı ve bu durumun dünya ekonomisine yansıdığının bildirildiği raporda, "Enerji fiyatları, mevcut piyasa beklentilerinde öngörüldüğü gibi arz koşullarının nispeten hızlı ancak kısmi şekilde normalleşmesi doğrultusunda hareket ederse, bu şokun makroekonomik etkisinin önceki enerji krizine kıyasla daha sınırlı olması bekleniyor." ifadesi kullanıldı.

- Görünüm daha olumsuz olabilir uyarısı

Raporda, "Büyümenin yavaşlaması ancak durmaması, enflasyonun ise 2027`de yeniden düşüş eğilimine girmesi öngörülüyor. Ancak arz kesintileri piyasaların şu anda beklediğinden daha uzun sürerse, görünüm temel senaryoda öngörülenden çok daha olumsuz olabilir." değerlendirmesi yapıldı.

Kısa vadede sınırlı hafifletici önlemlerin gerekli olabileceği ancak bunların en fazla etkilenen hane halkları ve şirketlere hızlı destek sağlaması, kalıcı mali yük oluşturmaması ve fiyat sinyallerini bozmaması gerektiğine işaret edilen raporda, gelecekteki enerji şoklarına karşı dayanıklılığı artırmak için enerji verimliliği alanında daha fazla ilerleme kaydedilmesi ve fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılmasının önemi vurgulandı.

Raporda, AB ekonomisinin 2026'da yüzde 1,1, 2027'de yüzde 1,4, Avro Bölgesi ekonomisinin ise 2026'da yüzde 0,9, 2027'de yüzde 1,2 büyüyeceği öngörüldü.

AB Komisyonunun bir önceki "sonbahar" raporunda ise AB'nin 2026'da yüzde 1,4, 2027'de yüzde 1,5, Avro Bölgesi'nin ise 2026'da yüzde 1,2, 2027'de yüzde 1,4 büyüyeceği tahmin edilmişti.

Son raporla birlikte AB'nin 2026 ve 2027 büyüme tahminleri aşağı yönlü revize edilmiş oldu. Avro Bölgesi'nin büyüme tahmini de 2026 için 0,3 puan, 2027 için de 0,2 puan düşürüldü.

Bu yıl Almanya`nın yüzde 0,6, Fransa'nın yüzde 0,8, İtalya'nın yüzde 0,5, İspanya'nın ise yüzde 2,4 büyüyeceği tahmin edilen raporda, gelecek yıl Almanya'nın yüzde 0,9, Fransa'nın yüzde 1,1, İtalya`nın yüzde 0,6 ve İspanya'nın yüzde 1,9 büyüyeceği tahmin edildi.

Raporda, enflasyonun bu yıl AB'de yüzde 3,1, Avro Bölgesi'nde yüzde 3 olmasının beklendiği, 2027'de enflasyon oranının AB'de yüzde 2,4, Avro Bölgesi'nde yüzde 2,3 seviyesine ineceği tahmin edildi. Önceki rapora kıyasla enflasyon öngörüleri yukarı yönlü revize edildi. Sonbahar raporunda enflasyonun AB`de 2026'da yüzde 2,1, 2027`de yüzde 2,2, Avro Bölgesi`nde 2026`da yüzde 1,9, 2027`de yüzde 2 olacağı tahmin edilmişti.

"Görünüme yönelik riskler esas olarak Orta Doğu`daki çatışmanın seyrine ve bunun küresel enerji piyasalarına etkilerine bağlı bulunuyor." ifadesi yer alan raporda, çatışmanın uzaması ve enerji arzının piyasaların öngördüğünden daha yavaş normalleşmesinin, daha güçlü enflasyon baskılarına ve daha zayıf büyümeye yol açacağı kaydedildi.

Raporda, helyum ve gübre tedarikindeki aksaklıkların da stratejik öneme sahip yarı iletken sektörü dahil olmak üzere küresel üretim zincirlerinde olumsuz etkilere yol açabileceği, gıda erişilebilirliği üzerinde baskı oluşturabileceği belirtildi.

Büyük küresel aktörlerin ticaret politikalarına ilişkin belirsizliklerin süregeldiği ifade edilen raporda, ticarette yön değişikliklerinin, jeopolitik ve ticari ilişkilerin yeniden şekillenmesinin kritik değer zincirlerini bozarak Avrupa'daki sanayi üretimi ve istihdam üzerinde baskı oluşturabileceği bildirildi.

-Türkiye ekonomisi

Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerin de yapıldığı raporda, ekonomik büyümenin 2026'da yüzde 3, 2027'de yüzde 4 olacağı tahmin edildi.

"Orta Doğu'daki çatışmanın Türk ekonomisini etkileyen en önemli faktörü uluslararası petrol fiyatlarıdır." ifadesi kullanılan raporda, sıkı para politikası duruşuna rağmen, enerji arz şokunun cari açığı artırması ve enflasyondaki düşüş sürecini geciktirmesi beklendiği değerlendirmesi yapıldı.

Raporda, Türkiye`nin ekonomiyi desteklemek için bütçe gücü ve kapasitesi olduğu, bunu kullansa bile kamu borcunun sınırlı ölçüde artacağı belirtildi.

AB Komisyonunun Ekonomiden Sorumlu Üyesi Valdis Dombrovskis de rapora ilişkin açıklamasında, "Orta Doğu'daki çatışma, Avrupa'nın zaten istikrarsız jeopolitik ve ticari ortamda karşılaştığı zorlukları daha da artırarak büyük bir enerji şokuna yol açtı." ifadesini kullandı.

AB ülkelerinin birlik ve kararlılıkla hareket etmesinin önemine işaret eden Dombrovskis, reformları hızlandırmaları, büyümenin önündeki engelleri kaldırmaları ve sağlam kamu maliyesini güvence altına almaları gerektiğini belirtti.

Kısa vadeli dış borç stoku ilk çeyrekte azaldı

Capital Online

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ocak-mart dönemine ilişkin kısa vadeli dış borç istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, KVDB stoku bu dönemde bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,5 azalarak 166,6 milyar dolara indi.

Orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine 1 yıl veya daha az kalmış borçları gösteren kalan vadeye göre KVDB stoku, 237 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Bankalar kaynaklı KVDB stoku, bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,6 azalarak 71,3 milyar dolar oldu.

Yurt içi bankaların yurt dışından kullandıkları kısa vadeli krediler, bir önceki çeyreğe göre yüzde 3,5 azalarak 8,3 milyar dolara geriledi.

Yurt dışı yerleşik bankaların yurt içindeki mevduatı yüzde 8,3 düşüşle 17,4 milyar dolar oldu. Banka hariç yurt dışı yerleşiklerin döviz tevdiat hesabı yüzde 2,5 artışla 21,8 milyar dolara, Türk lirası cinsinden mevduatlar yüzde 0,9 artarak 23,9 milyar dolara yükseldi.

Diğer sektörler kaynaklı KVDB stoku, bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,7 artarak 69,5 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti.

Dış ticaret işlemlerinden kaynaklanan ticari kredi yükümlülükleri, yüzde 1,8 artarak 63,6 milyar dolar olurken, nakit kredi kaynaklı yükümlülükler değişmeyerek 5,8 milyar dolarda kaldı.

Döviz kompozisyonu incelendiğinde, KVDB stokunun yüzde 35,8`inin dolar, yüzde 27,8`inin avro, yüzde 24'ünün Türk lirası ve yüzde 12,4`ünün diğer döviz cinslerinden oluştuğu görüldü.

Kalan vadeye göre KVDB stokunda, yurt dışı yerleşiklerin Türkiye`de yerleşik bankalardaki mevduat stoku 63 milyar dolara düşerken, bankalar ve diğer sektörlerin kredi ve tahvil yükümlülükleri 73,2 milyar dolara çıktı.

Piyasalarda gün ortası... Borsa, döviz ve altında son durum ne? (21 Mayıs 2026)

Capital Online

Dün günü 14.012,01 puandan kapatan BIST 100 endeksi, güne 28,05 puan ve yüzde 0,20 artışla 14.040,06 puandan başladı. Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 112,48 puan ve yüzde 0,80 düşüşle 13.899,53 puana indi.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 13.869,34 puanı, en yüksek 14.063,63 puanı gördü.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 0,26 değer kazanırken, sanayi endeksi yüzde 0,50, mali endeks yüzde 1,16 ve hizmetler endeksi yüzde 0,84 değer kaybetti.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 21'i yükselirken 76'sı düştü, 3'ü yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Astor Enerji, Türk Hava Yolları, Sasa Polyester, Aselsan ve Koç Holding oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 531 dolar

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1630, sterlin/dolar paritesi 1,3440 ve dolar/yen paritesi 159,0 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 45,6160 liradan, avro 53,2280 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,28 azalışla 4 bin 531 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 1,2 azalışla 101,1 dolardan işlem görüyor.

Fed tutanakları yayımlandı: Masada faiz artışı sinyali var

Capital Online

ABD Merkez Bankasının (Fed) son toplantısına ilişkin tutanaklar, yetkililerin çoğunun enflasyonun yüzde 2'nin üzerinde seyretmeye devam etmesi halinde politika duruşunda bir miktar sıkılaştırmanın uygun olabileceği görüşünde olduğunu ortaya koydu.

Fed, Federal Açık Piyasa Komitesi'nin (FOMC) 28-29 Nisan'da düzenlenen toplantısına ilişkin tutanakları yayımladı.

Politika faizinin beklentiler doğrultusunda yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutulduğu son toplantının tutanakları, faiz artışı ihtimalinin değerlendirilmeye başlandığını gösterdi.

Enflasyonun kısmen küresel enerji fiyatlarındaki son artışı yansıtacak şekilde yüzde 2'lik uzun vadeli hedefin üzerinde seyrettiğinin gözlemlendiği belirtilen tutanaklarda, genel olarak son göstergelerin ekonomik faaliyetin sağlam bir hızla genişlemekte olduğuna işaret ettiği aktarıldı.

Tutanaklarda, istihdam artışlarının ise ortalama olarak düşük seyrettiği ve işsizlik oranının son aylarda kayda değer bir değişiklik göstermediği kaydedildi.

Orta Doğu'daki gelişmelerin ekonomik görünüme ilişkin yüksek düzeydeki belirsizliğe katkıda bulunduğu belirtilen tutanaklarda, bu tablo karşısında Fed yetkililerinin neredeyse tamamının söz konusu toplantıda politika faizinin mevcut aralıkta tutulmasını desteklediği aktarıldı.

Tutanaklarda, yetkililerin enflasyon göstergelerinin yüksek seyretmeye devam etmesi ve Orta Doğu'daki çatışmanın süresi ile ekonomik etkileriyle ilgili belirsizliğin mevcut politika duruşunun tahmin edilenden daha uzun süre sürdürülmesini gerektirebileceği görüşünde olduğu belirtildi.

Fed'in tutanaklarında, "Bazı katılımcılar, dezenflasyon sürecinin yeniden sağlam bir şekilde rayına girdiğine dair net işaretler veya iş gücü piyasasında daha belirgin bir zayıflamaya işaret eden somut emareler ortaya çıktığında federal fon oranı hedef aralığının düşürülmesinin muhtemelen uygun olacağını vurguladı." ifadeleri yer aldı.

Bununla birlikte katılımcıların çoğunluğunun enflasyonun kalıcı bir şekilde yüzde 2'nin üzerinde seyretmeye devam etmesi durumunda politika duruşunda bir miktar sıkılaştırmaya gidilmesinin uygun hale gelebileceği görüşünde olduğu aktarılan tutanaklarda, bu ihtimali ele almak üzere birçok katılımcının Komite'nin gelecekteki faiz kararlarının olası yönüne ilişkin gevşeme eğilimi ima eden ifadelerin toplantı sonrası yayımlanan açıklamadan çıkarılmasından yana olduğu kaydedildi.

Tutanaklarda, para politikası görünümüne ilişkin risk yönetimi hususları görüşülürken yetkililerin enflasyona yönelik yukarı yönlü, istihdama yönelik ise aşağı yönlü risklerin yüksek kalmaya devam ettiğini değerlendirdiği aktarıldı.

Orta Doğu'daki çatışmanın bu risklerin dengesi ve uygun para politikası seyrine yönelik önemli etkilerinin olabileceğinin gözlemlendiği belirtilen tutanaklarda, "Bazı yetkililer, çatışmanın kısa süre içinde çözüme kavuştuğu bir senaryoda, yüksek tarifeler ve enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkilerinin beklentiler doğrultusunda zayıflaması halinde bu yılın ilerleyen dönemlerinde faiz indirimlerinin yerinde olacağını belirtti." ifadeleri kullanıldı.

Tutanaklarda, bununla birlikte bazı yetkililerin uzun süre yüksek seyreden enerji fiyatlarının tarifelerin etkileriyle birleşerek enflasyonist baskıların daha geniş bir şekilde yerleşmesine yol açabileceği, bunun da enflasyon beklentilerinin çıpalanmasını zayıflatabileceği ve Komite'nin istihdam ile enflasyon hedefleri arasında daha büyük bir ikilem yaratabileceğine dair endişelerini dile getirdiği kaydedildi.

Turkcell 5G ile 1500 kilometreden tıbbi operasyon

Capital Online

Yerli ve milli imkanlarla üretilen bir cihazla gerçekleştirilen böbrek taşı ameliyatı, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesinden Prof. Dr. Tzevat Tefik ile Muş Devlet Hastanesinden Op. Dr. Rıfat Burak Ergül tarafından gerçekleştirildi.

Her iki hastanede bulunan Turkcell 5G altyapısı, yüksek veri aktarım kapasitesi ve ultra düşük gecikme süresi sayesinde uzaktan ameliyata imkan sağladı.

Yaklaşık 4 saat süren ve hastaya cerrahi kesi uygulanmadan damar yoluyla gerçekleştirilen operasyon, böbrek taşı tedavisinde Retrograd İntrarenal Cerrahi (RIRS) yöntemiyle yapılan dünyanın ilk uzaktan ameliyatı olarak kayıtlara geçti.

ELMED'in geliştirdiği ve patentini aldığı Avicenna Roboflex adlı İbn-i Sina robotu, Avrupa CE işareti ile ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) onayına sahip olmasıyla öne çıkıyor. Robot, ABD, Birleşik Krallık, Almanya, Polonya, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar'da kullanılıyor.

- "5G tıpta yeni kullanım alanlarının önünü açtı"

İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Osman Bülent Zülfikar, operasyon sonrası gerçekleştirilen basın toplantısında, 5G teknolojisinin tıp sektöründe uzaktan teşhis, takip, görüntüleme, eğitim ve operasyon gibi süreçlerde yeni kullanım alanlarının önünü açtığını söyledi.

Zülfikar, 5G destekli bu operasyonun İstanbul Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı'nın robot yardımlı Retrograd İntrarenal Cerrahi ve ileri endoüroloji alanındaki deneyiminin farklı merkezlere başarıyla aktarılabileceğini göstermesi açısından son derece önemli olduğunu vurgulayarak, "Bu operasyon sağlık teknolojileri ve telecerrahi uygulamaları, kendilerini insanlığın hayatını kolaylaştırmaya adamış uzman hekimlerimizin elinde ülkemiz için önemli bir bilimsel adımdır." dedi.

Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç da 1 Nisan itibarıyla Türkiye genelinde kullanıma açılan 5G teknolojisinin eğitimden sağlığa, sanayiden ulaşıma kadar birçok alanda dönüşümü hızlandırdığını söyledi.

5G'yi Türkiye'nin dijital geleceği için stratejik bir eşik olarak gördüklerini dile getiren Koç, "Bu teknoloji çok yüksek hız, ultra düşük gecikme ve güçlü veri taşıma kapasitesiyle hayatın her alanında yeni bir dönemin kapılarını açıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Koç, İstanbul ile Muş arasında yaklaşık 1500 kilometre mesafeden Superbox 5G aracılığıyla gerçekleştirilen operasyonun, 5G'nin mesafeleri ortadan kaldıran kapasitesinin çarpıcı bir örneği olduğunu kaydederek, şunları söyledi:

"Bu kapsamda yakın gelecekte eğitimden sağlığa, sanayiden ulaşıma kadar birçok alanda 5G`nin dönüştürücü etkisini daha da fazla göreceğiz. Turkcell olarak sahip olduğumuz altyapı ve en geniş frekans bandıyla, bu köklü değişime liderlik etmenin haklı gururunu yaşıyoruz. Bu vesileyle sayın rektörümüze, kıymetli hocalarımıza, tüm paydaşlarımıza ve çalışma arkadaşlarıma teşekkürlerimi sunuyorum."

- "RIRS yöntemiyle gerçekleştirilen dünyanın ilk uzaktan böbrek taşı ameliyatı"

Prof. Dr. Tzevat Tefik ise Turkcell'in 5G altyapısı ve İbn-i Sina robotu sayesinde Muş'taki hastayı İstanbul'dan aynı ameliyathanedeymiş gibi takip edebildiklerini belirtti.

Tefik, ultra düşük gecikme süresi sayesinde cerrahi sezgilerinden hiçbir şey kaybetmeden işlemi tamamladıklarını ifade ederek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu çalışma, telecerrahinin yalnızca bir teknoloji demonstrasyonu olmadığını, doğru altyapı, deneyimli ekip ve multidisipliner işbirliğiyle klinik pratikte güvenle uygulanabilir bir model olduğunu somut biçimde ortaya koydu. Türkiye'de bir ilk olmasının ötesinde, RIRS yöntemiyle gerçekleştirilen dünyanın ilk uzaktan böbrek taşı ameliyatı olması bu başarıyı küresel ölçekte de anlamlı kılıyor. Uluslararası akademik işbirlikleri çerçevesinde robot yardımlı retrograd intrarenal telecerrahiyi, küresel ölçekte yaygınlaştırmayı ve Türkiye'yi bu alanda uluslararası bir referans merkezi konumuna taşımayı hedefliyoruz."

ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın geliri yüzde 85 arttı

Capital Online

Nvidia, bilançosunda 2027 mali yılının ilk çeyreği olarak kabul ettiği 26 Nisan'da sona eren üç aylık döneme ilişkin finansal sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, şirketin söz konusu dönemde elde ettiği gelir, yıllık yüzde 85 artışla 81,6 milyar dolara yükseldi. Gelirini bir önceki çeyreğe göre yüzde 20 artıran Nvidia, geçen yılın aynı döneminde ise 44,1 milyar dolar gelir elde etmişti.

Piyasa beklentisi, Nvidia'nın bu dönemdeki gelirinin 78,9 milyar dolar olması yönündeydi. Çip üreticisi, içinde bulunulan çeyreğe ilişkin gelir beklentisini ise 91 milyar dolar olarak açıkladı.

- Şirketin karı 3 katından fazlasına çıktı

Nvidia'nın net karı da söz konusu çeyrekte yıllık yüzde 211 artarak 58,3 milyar dolara yükseldi. Şirketin net karı, geçen yılın aynı döneminde 18,8 milyar dolar olarak kaydedilmişti.

Nvidia'nın 2026 mali yılının ilk çeyreğinde 76 sent olan hisse başına karı da bu dönemde 2,39 dolara çıktı. Böylece şirketin karı da piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

Şirket ayrıca, yönetim kurulunun 80 milyar dolarlık ek hisse geri alım yetkisini onayladığını ve çeyreklik nakit temettü ödemesini hisse başına 1 sentten 25 sente yükselttiğini duyurdu.

Nvidia'nın Kurucusu ve Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang, yapay zeka fabrikalarının inşasının insanlık tarihindeki en büyük altyapı genişlemesi olduğunu ve bu sürecin olağanüstü hızla ilerlediğini söyledi.

Ajan tabanlı yapay zeka dönemine girildiğini, bu sistemlerin artık iş üretimi ve ekonomik değer yarattığına işaret eden Huang, Nvidia'nın bu dönüşümün merkezinde yer aldığını ifade etti.

Finansal teknoloji şirketi Intuit, çalışanlarının yüzde 17'sini işten çıkarıyor

Capital Online

Finansal teknoloji şirketi Intuit, 2026 mali yılının üçüncü çeyreği olarak adlandırdığı 30 Nisan'da sona eren üç aylık döneme dair bilançosunu açıkladı.

Buna göre, söz konusu dönemde şirketin geliri yüzde 10 artarak 8,6 milyar dolara ulaşırken, şirketin hisse başına karı yüzde 11 yükselişle 11,09 dolar oldu.

Intuit'in bilançosuna dair açıklamasında, şirketin organizasyon yapısını sadeleştirmek ve daha hızlı, daha verimli ve daha odaklanmış bir şirket haline gelmek amacıyla tam zamanlı çalışan sayısını yüzde 17 oranında azaltacağı bildirildi.

Açıklamada, yaklaşık 300 milyon ila 340 milyon dolar tutarında olacağı öngörülen yeniden yapılandırma maliyetinin, büyük ölçüde 31 Temmuz'da sona erecek 2026 mali yılının dördüncü çeyreğinde muhasebeleştirileceği aktarıldı.

Intuit Üst Yöneticisi (CEO) Sasan Goodarzi, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Geleceğe bakarken, kalıcı ve uzun vadeli bir büyüme sağlamak amacıyla, büyüme motorlarımızı daha da ölçeklendiriyor ve daha yüksek bir hızla işleyen bir organizasyon kurguluyoruz." ifadesini kullandı.

Finansal Hizmetler Güven Endeksi Mayıs'ta geriledi

Capital Online

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), mayıs ayına ilişkin Finansal Hizmetler İstatistikleri ve Finansal Hizmetler Güven Endeksi'ni açıkladı.

Finansal sektörde faaliyet gösteren 150 kuruluşun yanıtlarının ağırlıklandırılıp toplulaştırılmasıyla elde edilen anket sonuçlarına göre, FHGE mayısta geçen aya göre 13,2 puan azalarak 154,1'e geriledi.

Endeksi oluşturan anket sorularına ait yayılma endeksleri incelendiğinde, son üç aydaki iş durumu ile hizmetlere olan talep FHGE'yi azalış yönünde, gelecek üç aydaki hizmetlere olan talep beklentisinin ise FHGE'yi artış yönünde etkilediği görüldü.

İş durumu ve hizmetlere olan talebe ilişkin değerlendirmelere göre, son üç ayda iş durumunda iyileşme olduğu yönündeki değerlendirmeler bir önceki aya kıyasla zayıfladı.

Son üç ayda hizmetlere olan talepte artış olduğu yönündeki değerlendirmelerin zayıfladığı, gelecek üç ayda hizmetlere olan talepte artış olacağı yönündeki beklentilerin ise güçlendiği görüldü.

İstihdama ilişkin değerlendirmelere göre, son üç ayda istihdamda artış olduğunu bildirenler lehine olan seyrin güçlendiği, gelecek üç ayda istihdamda artış olacağını bekleyenler lehine olan seyrin ise zayıfladığı gözlendi.

Mayısta, NACE Rev.2 sektör sınıflamasına göre "Finans ve Sigorta Faaliyetleri" sektöründe güven endeksleri alt sektörler itibarıyla değerlendirildiğinde, bir önceki aya göre "64-Finansal Hizmet Faaliyetleri (sigorta ve emeklilik fonları hariç)" ve "66-Finansal Hizmetler ile Sigorta Faaliyetleri için Yardımcı Faaliyetler" sektörlerinde sırasıyla 15 ve 2,3 puanlık azalış, "65-Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Fonları (zorunlu sosyal güvenlik hizmetleri hariç)“ sektöründe ise 5,4 puanlık artış olduğu gözlendi.

Döviz ve altın güne nasıl başladı? (21 Mayıs 2026)

Capital Online

Dün ons fiyatındaki yükselişe paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,4 artışla 6 bin 660 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,3 altında 6 bin 640 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 10 bin 900 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 390 liradan satılıyor.

Altının onsu ise önceki kapanışa göre yüzde 0,4 düşüşle 4 bin 530 dolardan işlem görüyor.

Altının ons fiyatı, yüksek ABD Hazine tahvil getirileri ve gücünü koruyan dolar endeksinin baskısıyla gerilerken, ABD-İran gerilimine dair pozitif beklentiler kayıpları sınırladı.

Dövizde son durum

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 45,6140 seviyesinden işlem görüyor.

Dün yatay seyreden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 45,5940'tan tamamladı.

Dolar/TL saat 09.45 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 45,6140'tan işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,3 artışla 53,1840'tan ve sterlin/TL de yüzde 0,3 yükselişle 61,4770'ten satılıyor.

Dolar endeksi yatay seyirle 99,1 seviyesinde seyrediyor.

Borsa güne yükselişle başladı

Capital Online

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,12 değer kaybederek 14.012,01 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 28,05 puan ve yüzde 0,20 artışla 14.040,06 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,17 düşerken, holding endeksi yatay seyretti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,25 ile metal eşya makina, en çok gerileyen yüzde 0,48 ile orman kağıt basım oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da gerilimlerin nispeten azalması ve güçlü gelen Nvidia bilançosuyla risk iştahı yeniden artarken, dünya genelinde açıklanacak Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri yatırımcıların odağına yerleşti.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi, hizmet sektörü ve bileşik PMI verileri başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.300 seviyelerinin direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Küresel piyasalar toparlanma eğiliminde

Capital Online

ABD ile İran arasında çoğunlukla arabulucular üzerinden ilerleyen görüşmelerde bir anlaşmaya varılabileceğine yönelik artan iyimserlik piyasalara nefes aldırdı. ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile şu anki durumun "tam sınırda" olduğunu belirtmesi ve görüşmeleri yürüttükleri İranlı yetkililerin tutumuna ilişkin yaptığı olumlu değerlendirmeler, Orta Doğu'da jeopolitik risklerin azalabileceğine dair umutları besledi.

Bölgedeki tansiyonun düşebileceğine dair beklentilerle enerji arzına ilişkin endişelerin hafiflemesi, petrol fiyatlarında geri çekilmeyi beraberinde getirdi. Petrol fiyatlarındaki düşüşün enflasyon baskılarının sınırlanabileceğine işaret etmesiyle tahvil piyasalarında da satış baskısı zayıfladı.

Brent petrolün varili dün yüzde 4,8 düşüşle 102,3 dolara gerilerken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi de yaklaşık 10 baz azalışla yüzde 4,58'e çekildi. Yeni işlem gününde Brent petrolün varili yüzde 0,1 artışla 102,4 dolardan işlem görürken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi ise yatay seyrediyor.

Öte yandan dünyanın en büyük şirketi konumundaki ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın açıkladığı güçlü bilanço ve sonraki çeyrek için 92,8 milyar dolarlık gelir öngörülmesi piyasalardaki iyimserliği destekledi.

Şirket, bilançosunda 2027 mali yılının ilk çeyreği olarak kabul ettiği 26 Nisan'da sona eren üç aylık dönemde elde ettiği gelir, yıllık yüzde 85 artışla 81,6 milyar dolara yükseldi.

Gelirini bir önceki çeyreğe göre yüzde 20 artıran Nvidia, geçen yılın aynı döneminde ise 44,1 milyar dolar gelir elde etmişti. Piyasa beklentisi, Nvidia'nın bu dönemdeki gelirinin 78,9 milyar dolar olması yönündeydi.

Bu gelişmelere ek olarak ABD Merkez Bankasının (Fed) yayımladığı toplantı tutanakları da yakından takip edildi. Söz konusu tutanaklar, enflasyonun yüksek seyretmesi halinde faiz artışı ihtimalinin güçlendiğini gösterdi.

Tutanaklarda, Fed yetkililerinin çoğunluğunun enflasyonun kalıcı bir şekilde yüzde 2'nin üzerinde seyretmeye devam etmesi durumunda politika duruşunda bir miktar sıkılaştırmaya gidilmesinin uygun hale gelebileceği görüşünde olduğu aktarıldı.

Analistler, jeopolitik risk primindeki çözülme ve Nvidia öncülüğünde güçlenen yatırımcı iştahının piyasalarda kısa vadeli rahatlama sağlasa da Fed tutanaklarının enflasyon konusunda hala sıkı bir duruşa işaret etmesinin, iyimserliğin kalıcılığına ilişkin soru işaretlerini canlı tuttuğunu belirtti.

Söz konusu gelişmelerle dün yüzde 1,4 artışla 4 bin 543 dolara çıkan altının ons fiyatı yeni günde yüzde 0,2 düşüşle 4 bin 535 dolardan alıcı buluyor. Dolar endeksi de dün yüzde 0,2 azalışla 99,1 seviyesine gerilerken bugün yatay seyrediyor.

Kurumsal tarafta, dün bilançosunu açıklayan indirimli ürün mağaza zinciri TJX'in hisseleri, şirketin yıllık satış ve kar tahminlerini yukarı yönlü revize etmesinin ardından yüzde 6'ya yakın yükseldi.

ABD'li perakende zinciri Target'in hisseleri ise beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildirmesine rağmen yaklaşık yüzde 4 düşüş gösterdi.

Söz konusu gelişmelerle, S&P 500 endeksi yüzde 1,08, Nasdaq endeksi yüzde 1,55 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,31 arttı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif seyirle başladı.

- Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa pay piyasalarında da azalan jeopolitik risk algısı ve teknoloji hisseleri öncülüğündeki yükselişlerin etkisiyle pozitif bir seyir izlendi. Bölge genelinde düşen enerji fiyatlarının enflasyon baskılarını hafifletebileceğine yönelik beklentiler riskli varlıklara olan talebi destekledi.

Avro Bölgesi ve İngiltere'de açıklanan enflasyon verileri beklentilerin altında geldi. Avro Bölgesi'nde nihai verilere göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) nisanda aylık bazda yüzde 1, yıllık bazda yüzde 3 ile beklentilere paralel şekilde arttı.

İngiltere'de ise martta yüzde 3,3 olan yıllık enflasyon, nisan ayında yüzde 2,8'e geriledi. Ülkede aylık enflasyon da yüzde 0,7 oldu.

Enflasyondaki yavaşlama işaretleri ve Orta Doğu'da enerji akışının yeniden hızlanacağı beklentileri Avrupa borsalarında risk iştahını destekleyen unsurlar arasında yer aldı.

Bu gelişmelerle Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,38, İngiltere'de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,99, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,7 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,71 arttı. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- Güney Kore'de teknoloji rallisi yaşanıyor

ABD ve Avrupa'da teknoloji öncülüğünde artan risk iştahının yeni günde Asya tarafına yansıdığı görülürken, Güney Kore'de teknoloji ve yarı iletken şirketlerindeki hızlı yükseliş dikkati çekiyor.

Analistler, Nvidia`nın açıkladığı güçlü bilançonun ardından yatırımcıların yeniden yapay zeka temasına odaklandığını belirtirken, söz konusu yükselişte Samsung Electronics`te yaklaşık 50 bin çalışanın ücret anlaşmazlığı nedeniyle planlanan grev kararının askıya alınmasının da etkili olduğunu ifade etti.

Güney Kore'de Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 7,6, SK Hynix'in hisseleri yüzde 11,5 ve LG Electronics'in hisseleri yüzde 26,8 yükseliş kaydetti.

Öte yandan bölgede bugün açıklanan verilere göre Japonya'da dış ticaret dengesi nisanda beklentilerin aksine 301,9 milyar yen (yaklaşık 1,9 milyar dolar) fazla verdi. Ülkede çekirdek makine siparişleri martta aylık bazda yüzde 9,4 azalırken, yıllık bazda yüzde 5,9 arttı.

Japonya'da sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksleri (PMI) ise mayısta önceki aya göre azaldı. Ülkede mayısta imalat sanayi PMI 54,5, hizmet sektörü PMI 50 ve bileşik PMI 51,1 olarak gerçekleşti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,7, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 8,2 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 artarken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 düştü.

- Erdoğan-Trump görüşmesinde bölgesel ve küresel konular ele alındı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,12 değer kaybederek 14.012,01 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,44 yükseldi.

Dolar/TL kuru dünü 45,5935'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 45,6120'den işlem görüyor.

Öte yandan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile telefonda görüştü. Görüşmede, ikili ilişkiler ile bölgesel ve küresel konular ele alındı.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi, hizmet sektörü ve bileşik PMI verileri başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.200 ve 14.300 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

"Güçlü uluslararası işbirliği hayati önemini koruyor"

Capital Online

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Mali Eylem Görev Gücü (FATF) standartlarının tüm yetki alanlarında tutarlı şekilde hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek, "Aksi takdirde suçlular her zaman en zayıf halkayı bulacak." ifadesini kullandı.

Şimşek sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 5'incisi Paris'te düzenlenen "No Money for Terror" (Teröre Finansman Yok) Bakanlar Konferansı'na katıldığını bildirdi.

Konferansta, "Preventing the Misuse of Financial Innovation for Terrorism Financing" panelinde konuşan Şimşek, finansal inovasyonun, fırsatlar kadar riskler de barındırdığını belirterek, ödemeleri daha hızlı, ucuz ve erişilebilir kılan özelliklerin, suçlular ve terör finansörleri için de yeni kanallar (yollar) oluşturduğuna işaret etti.

Şimşek, kripto varlıkların artık bu yeni risk ortamının merkezinde yer aldığına dikkati çekerek, işlemlerin saniyeler içinde gerçekleştiğini, sınır ötesine kolayca aktarılabildiğini ve tek tıkla küresel likiditeye erişim sağladığını ifade etti. Şimşek, ayrıca söz konusu araçların birçoğunun kullanıcılarının kimliklerini gizlemesine imkan verdiğini bildirdi.

FATF'a göre, "stabil coinlerin" giderek terör finansörlerinin daha fazla tercih ettiği bir araç haline geldiğini ifade eden Şimşek, söz konusu coinlerin, değerlerini korumaları, sınır ötesine anında taşınabilmeleri ve kolay erişilebilir olmaları sebebiyle suistimal edilebildiklerini belirtti.

Şimşek, standartların uygulanmasında tutarlılık olmamasının, aslında bunların hiç uygulanmaması anlamına geldiğine işaret ederek, "FATF standartları tüm yetki alanlarında tutarlı şekilde hayata geçirilmelidir. Aksi takdirde suçlular her zaman en zayıf halkayı bulacak." ifadesini kullandı.

- "Güçlü uluslararası işbirliği hayati önemini koruyor"

Türkiye'nin kripto varlıklarla ilgili Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesi/Terörizmin Finansmanı ile Mücadele (AML/CFT) risklerine karşı erken ve kararlı şekilde harekete geçtiğini vurgulayan Şimşek, 2021'de kripto varlık hizmet sağlayıcılarını ilgili yükümlülükler kapsamına aldıklarını, seyahat kuralını uygulamaya koyduklarını, lisanslama ve uyum şartlarını getirdiklerini anımsattı.

Şimşek, risklerin çok yüksek olması sebebiyle kripto ATM'lerini de tamamen yasakladıklarına işaret ederek, bazı alanlarda FATF'ın tavsiyelerinin de ötesine geçtiklerini belirtti. Bu kapsamda, stabil kripto para transferlerine günlük 3 bin dolar ve aylık 50 bin dolar limitleri getirdiklerini ifade eden Şimşek, seyahat kuralı şartlarını karşılamayan işlemler için zorunlu bekleme süreleri uygulamaya aldıklarını bildirdi.

Şimşek, suç ağlarına ait fonların saniyeler içinde transfer edilebildiğini kaydederek, uluslararası işbirliğinin de aynı hızda hareket etmesi gerektiğine dikkati çekti. Şimşek, bu çerçevede şüpheli cüzdan tespit edildiğinde, bilgi akışının haftalar değil, saatler içinde gerçekleşmesinin önemini vurguladı.

Finansal inovasyonun gelişmeye devam edeceğinin ve risklerin de aynı şekilde gelişeceğinin altını çizen Şimşek, bu süreçte güçlü uluslararası işbirliğinin hayati önemini koruduğunu belirtti.

Euro Bölgesi'nde yıllık enflasyon Nisan'da yüzde 3'e yükseldi

Capital Online

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avro Bölgesi ve Avrupa Birliği'nin (AB) nisan ayı enflasyonu nihai verilerini açıkladı.

Buna göre, Avro Bölgesi'nde martta yüzde 2,6 olan yıllık enflasyon, nisanda yüzde 3`e çıktı. Enflasyon, nisanda aylık bazda ise yüzde 1 oldu.

Piyasa beklentisi de enflasyonun geçen ay yıllık bazda yüzde 3, aylık bazda yüzde 1 olacağı yönündeydi.

Avro Bölgesi'nde nisanda çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 2,2, aylık bazda yüzde 0,9 seviyesinde ölçüldü.

Nisan ayında enflasyondaki artış büyük ölçüde hizmet sektörü ve enerji ürünleri fiyatlarının yükselişinden kaynaklandı.

AB'de ise yıllık enflasyon nisanda yüzde 3,2 olurken aylık enflasyon yüzde 0,9 seviyesinde belirlendi.

Enflasyon, nisanda geçen yılın aynı ayına göre Almanya'da yüzde 2,9, Fransa'da yüzde 2,5, İtalya'da yüzde 2,8 ve İspanya'da yüzde 3,5 oldu.

IEA: Dünyada bu yıl satılan araçların yaklaşık yüzde 30'u elektrikli olacak

Capital Online

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), dünyadaki elektrikli araç ve şarj altyapısına ilişkin piyasa dinamiklerinin analiz edildiği yıllık Küresel Elektrikli Araç Görünümü raporunu yayımladı. Raporda, ABD/İsrail-İran Savaşı sonrası Hürmüz Boğazı'nda ticaret akışının durma noktasına gelmesiyle yaşanan enerji krizinin elektrikli araç pazarına etkileri de incelendi.

Rapora göre, küresel elektrikli araç satışları 2025'te yıllık bazda yüzde 20 artışla 20 milyonu aştı ve geçen yıl satılan yeni araçların yüzde 25'ini oluşturdu. Dünya çapında yaklaşık 40 ülkede elektrikli araç satışları toplam satışların yüzde 10'una karşılık geldi.

Çin, geçen yıl satılan elektrikli araçların yüzde 60'ını tedarik ederken Avrupa ve Kuzey Amerikalı araç üreticileri küresel elektrikli araç üretiminde yüzde 15'er paya sahip oldu.

Çin ve ABD'deki politika değişiklikleriyle, küresel elektrikli araç satışları bu yılın ilk yarısında yıllık bazda yüzde 8 geriledi. Bu düşüşe rağmen satışlar aynı dönemde Avrupa'da yüzde 30, Çin hariç Asya'da yüzde 80 ve Latin Amerika'da yüzde 75 yükseldi.

Yaklaşık 90 ülkede mart ayında elektrikli araç satışlarında artış görülürken bu ülkelerin 30'unda satışlar rekor seviyeye ulaştı. Söz konusu büyüme, Hürmüz Boğazı'nda ticaretin durma noktasına gelmesi sonrası dünya çapında akaryakıt fiyatlarında görülen keskin artışa karşı tepki alımlarını içeriyor.

Bu kapsamda dünyada bu yıl satılan tüm araçların yaklaşık yüzde 30'unu elektrikli araçların oluşturması ve toplam satışların 23 milyona ulaşması bekleniyor. Enerji kriziyle, elektrikli araç potansiyelinin kilit pazarlarda güçleneceği öngörülüyor.

Dünyada 2035 itibarıyla herhangi bir yeni politika değişikliği olmadan dahi küresel elektrikli araç filosunun bugünkü 80 milyon seviyesinden 510 milyona yükseleceği hesaplanıyor.

IEA Başkanı Fatih Birol, rapora ilişkin değerlendirmesinde, geçen yıl elektrikli araç satışlarının 100'e yakın ülkede rekor kırdığını belirterek, "Elektrikli araçların artan popülaritesi, otomobil pazarları ve enerji sistemi genelinde önemli bir dönüşüme yol açtı ve tarihin en büyük petrol arz şokunun yaşandığı bu dönemde bir nebze de olsa rahatlama sağlıyor. İleriye baktığımızda, batarya fiyatlarında gördüğümüz düşüşler ve mevcut küresel enerji krizine yönelik olası politika tepkileri, elektrikli araç pazarlarına daha da ivme kazandıracak." ifadelerini kullandı.

Piyasalarda gün ortası... Borsa, döviz ve altında son durum ne? (20 Mayıs 2026)

Capital Online

Pazartesi günü 14.029,54 puandan kapanan BIST 100 endeksi, güne 20,51 puan ve yüzde 0,15 azalışla 14.009,02 puandan başladı. Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 33,78 puan ve yüzde 0,24 düşüşle 13.995,76 puana indi.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 13.918,76 puanı, en yüksek 14.070,08 puanı gördü.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 1,01, mali endeks yüzde 0,74 değer kaybederken, sanayi endeksi yüzde 0,01 ve hizmetler endeksi yüzde 0,58 değer kazandı.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 42'si yükselirken 54'ü düştü, 4'ü yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri, Astor Enerji, Aselsan, Türk Hava Yolları, Akbank, Sasa Polyester ve Türk Altın İşletmeleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 486 dolar

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1590, sterlin/dolar paritesi 1,3380 ve dolar/yen paritesi 159,1 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 45,6020 liradan, avro 52,8840 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,1 artışla 4 bin 486 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 1,7 azalışla 105,7 dolardan işlem görüyor.

Rusya'nın en büyük bankası Sber, GigaChat'te Çin çiplerini kullanmak istiyor

Capital Online

Rusya'nın en büyük bankası Sber'in Üst Yöneticisi (CEO) German Gref, bankanın geliştirdiği yapay zeka asistanı GigaChat'te halihazırda Çin teknolojilerinin kullanılmadığını ancak gelecekte Çin çiplerini kullanmak istediklerini söyledi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e Pekin ziyaretinde eşlik eden Gref, Rus devlet televizyonu "Pervıy Kanal"a açıklamalarda bulundu.

GigaChat'te Çin teknolojilerinin kullanılıp kullanılmadığına yönelik soruyu yanıtlayan Gref, "Hayır, henüz değil." dedi.

Gref, Çin üretimi çiplerin ilerleyen dönemde GigaChat kapsamında kullanılabileceğini belirterek, "Ancak zamanla GigaChat'i kullanırken Çin çiplerinden faydalanabileceğimizi umuyoruz. Şimdilik bunları kullanmıyoruz." ifadesini kullandı.

- Sber teknoloji ekosistemi alanında da önemli yatırımlar yapmaya başladı

Ülkenin en büyük bankası konumundaki Sber, son yıllarda eski adı Sberbank'ı değiştirerek teknoloji ekosistemi alanında da önemli yatırımlar yapmaya başlamıştı.

Sber tarafından geliştirilen GigaChat, Rusya'nın yapay zeka alanındaki en önemli projeleri arasında gösteriliyor. Banka, son dönemde yapay zeka teknolojilerinin finans, kamu hizmetleri ve kurumsal çözümler alanında kullanımını artırmaya yönelik çalışmalar yürütüyor.

Rusya, yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesinde, özellikle gelişmiş çip ve elektronik bileşenlerde dış tedarike bağımlılığını azaltmaya çalışıyor.

Putin'in Çin'in başkenti Pekin'de ziyareti dün başlarken, bugün de iki ülke heyetlerinin katılımıyla çeşitli görüşmeler yapılması bekleniyor.

İngiltere'de yıllık enflasyon Nisan'da yüzde 2,8 ile beklentilerin altında ölçüldü

Capital Online

İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), nisan ayına ilişkin enflasyon rakamlarını açıkladı.

Buna göre, martta yüzde 3,3 olan yıllık enflasyon nisanda yüzde 2,8 olarak ölçüldü. Piyasa beklentisi, yıllık enflasyonun nisanda yüzde 3 olacağı yönündeydi.

Yıllık enflasyonda en büyük aşağı yönlü katkıyı konut ve hane halkı hizmetleri sağlarken akaryakıt fiyatları enflasyonda yukarı yönlü baskı oluşturmaya devam etti.

İngiltere`de yıllık bazda çekirdek enflasyon ise yüzde 2,5 oldu. Çekirdek enflasyon martta yıllık bazda yüzde 3,1 olarak ölçülmüştü.

İngiltere Merkez Bankasının (BoE) politika faiz kararları açısından yakından izlediği yıllık hizmet sektörü enflasyonu ise marttaki yüzde 4,5 seviyesinden nisanda yüzde 3,2 seviyesine geriledi.

Ülkede enflasyon aylık bazda ise yüzde 0,7 seviyesinde gerçekleşti.

ONS Başekonomisti Grant Fitzner, enflasyon rakamlarına ilişkin değerlendirmesinde, gıda fiyatları ve tatil paketlerindeki fiyat düşüşlerinin enflasyonun yavaşlamasında etkili olduğunu belirterek, bunun akaryakıt ve giyim sektöründeki fiyat artışlarını dengelediğini ifade etti.

- “Enflasyondaki yavaşlamanın devam etmesi beklenmiyor”

Londra merkezli düşünce kuruluşu Kamu Politikası Araştırma Enstitüsü (IPPR) Kıdemli Ekonomisti William Ellis, enflasyon rakamlarının ardından paylaştığı notta, enflasyondaki yavaşlamanın sürmesinin beklenmediğini kaydetti.

Orta Doğu`daki savaşın şubat sonunda başladığını ve savaş sonrası görülen yüksek petrol ve gaz fiyatlarının yansımasının zaman alacağını belirten Ellis, asıl etkinin gelecek ay enerji tavan fiyatlarının yeniden belirlenmesiyle görüleceğini ifade etti.

Ellis, önlem alınmaması halinde enflasyonun bu yıl yüzde 5,8`e kadar çıkabileceğine dikkati çekerek, “Hazine, artan borç ödemeleri ve azalan vergi gelirleri nedeniyle yılda 8 milyar sterline varan bir kayıp yaşayabilir. Bu konuyu İngiltere Merkez Bankasına bırakmak, hane halklarını iki kez vurmak anlamına gelir. Birincisi artan faturalar yoluyla, ikincisi ise artan mortgage ödemeleri yoluyla.” değerlendirmesinde bulundu.

BM, küresel ekonomik büyüme tahminini düşürdü

Capital Online

BM Ekonomik ve Sosyal İşler Departmanı (DESA), Dünya Ekonomik Durumu ve Beklentiler 2026 raporunu güncelledi.

Raporda, Orta Doğu'daki krizin büyüme görünümünü gölgelemesi, enflasyonist baskıları artırması ve finansal piyasalardaki belirsizliği derinleştirmesi nedeniyle küresel ekonominin baskı altında olduğuna dikkat çekildi.

Küresel ekonominin bu yıl yüzde 2,5, 2027'de ise yüzde 2,8 büyümesinin beklendiği bildirilen raporda, "Bu oranlar, zaten zayıf olan görünümde aşağı yönlü revizyonlara işaret ediyor. Her ne kadar bu revizyonlar ılımlı olsa da tahminlere ilişkin belirsizlik önemli ölçüde arttı. Çünkü görünüm, çatışmanın süresi ve kapsamına bağlı bulunuyor. Beklenenden hızlı bir çözüm güveni yeniden tesis edebilirken, uzun süreli bir aksama büyümedeki aşağı yönlü revizyonları derinleştirebilir." ifadeleri kullanıldı.

BM, ocak ayında yayımladığı raporda, küresel ekonominin 2026'da yüzde 2,7 ve gelecek yıl yüzde 2,9 büyüyeceğini öngörmüştü.

- "Hürmüz Boğazı'nın kapanması küresel tedarik zincirleri üzerinde baskı yaratıyor"

Raporda, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının yaklaşık 5'te 1'inin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının yakıt, gübre ve gıda fiyatlarını yükselttiği ve küresel tedarik zincirleri üzerinde baskı yarattığına işaret edildi.

Küresel enflasyonun 2026'da yüzde 3,9'a ulaşmasının beklendiği aktarılan raporda, bu durumun enflasyonun gerileme eğilimini tersine çevireceği ve hane halkının satın alma gücünü azaltacağı kaydedildi.

Raporda, küresel enflasyon beklentisinin ocak ayındaki tahmine göre 0,8 puan daha yüksek seviyede olduğu vurgulandı.

Finansal piyasalardaki oynaklığın arttığına değinilen raporda, "Çatışmanın devam etmesi halinde portföy çıkışlarının yeniden başlaması ve dış finansman koşullarının sıkılaşması riskleri bulunuyor. Merkez bankalarının enflasyonu kontrol altına almak için faiz oranlarını daha uzun süre yüksek tutması beklenirken, hükümetler de zayıflayan büyümenin yanı sıra krizin etkilerini hafifletmeye yönelik gerekli harcamalar nedeniyle artan mali baskılarla karşı karşıya kalıyor." ifadeleri kullanıldı.

- "Milyonlarca kişinin yoksulluğa sürüklenme riski arttı"

Raporda, dayanıklı iş gücü piyasaları ile yapay zeka destekli ticaret ve yatırımlar küresel ekonomik faaliyetleri desteklese de bunların yaygın olumsuzlukları tamamen telafi etmesinin beklenmediği belirtildi.

Görünümün özellikle yakıt ve gıda ithalatçısı gelişmekte olan ekonomiler açısından daha zorlu seyrettiğine değinilen raporda, "Artan ithalat maliyetleri bu ülkelerde bütçe açıklarının genişlemesi, dış dengelerin bozulması ve gıda güvensizliğinin derinleşmesi riskini beraberinde getiriyor." değerlendirmesi yapıldı.

Bütçelerinde gıda ve enerjiye en yüksek payı ayıran düşük gelirli hane halklarının en ağır yükü taşıdığı vurgulanan raporda, milyonlarca kişinin yoksulluğa sürüklenme riskinin arttığı bildirildi.

Raporda, azalan yardım akışları ve yükselen borç servisi maliyetleriyle birleşen bu baskıların kalkınma alanında elde edilen kazanımları tersine çevirme ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'na yönelik ilerlemeyi daha da yavaşlatma tehdidi oluşturduğu kaydedildi.

- AB büyümesinde de aşağı yönlü revizyon

Raporda, ABD'ye yönelik ekonomik büyüme tahmini bu yıl yüzde 2 olarak korunurken, gelecek yıl için yüzde 2,2'den yüzde 2'ye çekildi.

Avrupa Birliği'nde (AB) ise ekonomik büyümenin 2026'da yüzde 1,1 ve 2027'de yüzde 1,4 olmasının beklendiği kaydedildi. Bu tahminler ocak ayına kıyasla 0,2 puanlık aşağı yönlü revizyona işaret etti.

BM raporunda Çin ekonomisinin ise bu yıl yüzde 4,6, gelecek yıl yüzde 4,5 büyümesinin beklendiği aktarılırken, ocak ayına göre revizyon yapılmadı.

Konut Fiyat Endeksi Nisan'da yüzde 1,8 arttı

Capital Online

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), nisan ayına ilişkin KFE ve Yeni Kiracı Kira Endeksi (YKKE) verilerini açıkladı.

Türkiye`deki konutların kalite etkisinden arındırılmış fiyat değişimlerini izlemek amacıyla hesaplanan Konut Fiyat Endeksi (KFE), nisanda bir önceki aya göre yüzde 1,8 artarak 223,4 seviyesinde gerçekleşti.

Bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 26,6 artan KFE, aynı dönemde reel olarak yüzde 4,3 azaldı.

KFE nisan ayında, bir önceki aya göre İstanbul'da yüzde 1,6, Ankara'da yüzde 2,6 ve İzmir`de yüzde 2,1 arttı. Endeks değerleri bir önceki yılın aynı ayına göre, İstanbul, Ankara ve İzmir`de sırasıyla yüzde 26,2, 29,9 ve 26,7 artış gösterdi.

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına göre bölgelerin yıllık konut fiyat endeksi değişimleri incelendiğinde, Nisan 2026 döneminde en yüksek yıllık artış yüzde 33,6 ile Erzurum, Erzincan, Bayburt, Ağrı, Ardahan, Kars, Iğdır bölgesinde, en düşük yıllık artış ise yüzde 16,7 ile Aydın, Denizli, Muğla bölgesinde gözlendi.

- YKKE yüzde 1,7 arttı

Nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 1,7 artan Yeni Kiracı Kira Endeksi (YKKE), bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak yüzde 31,7 artarken, reel olarak ise yüzde 0,5 azaldı.

YKKE, söz konusu dönemde İstanbul'da yüzde 1,4, Ankara'da yüzde 2,8 ve İzmir`de yüzde 1,2 yükseldi. Endeks değerleri bir önceki yılın aynı ayına göre, İstanbul, Ankara ve İzmir`de sırasıyla yüzde 36,2, 36,7 ve 29,4 arttı.

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına göre bölgelerin yıllık yeni kiracı kira endeksi değişimleri incelendiğinde, nisanda en yüksek yıllık artış yüzde 36,7 ile Ankara bölgesinde, en düşük yıllık artış ise yüzde 21,5 ile Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye bölgesinde yaşandı.

Vakıf Katılım'dan 2026'nın ilk çeyreğinde 3,3 milyar lira net kar

Capital Online

Bankadan yapılan açıklamaya göre Vakıf Katılım, yılın ilk çeyreğine ilişkin finansal sonuçlarını paylaştı.

Söz konusu dönemde, Vakıf Katılım, 616 milyar lira fon topladı ve ekonomiye 591,4 milyar lira finansman desteği sağladı.

Net karını 3,3 milyar liraya çıkaran banka, aktif büyüklükte 2025 yıl sonuna göre yüzde 13,4'lük bir büyüme sergiledi ve 2026 yılının ilk çeyreğinde 888,9 milyar liralık aktif büyüklüğe ulaştı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Vakıf Katılım Genel Müdürü Mehmet Ali Akben, katılım finans sektöründe öncü ve referans kurum olma hedefleri doğrultusunda, Türkiye'nin sürdürülebilir büyüme yolculuğuna güçlü katkılar sunmaya devam ettiklerini belirtti.

Akben, 2026'nın ilk çeyreğinde elde ettikleri finansal sonuçların, stratejik hedefleriyle uyumlu büyüme performanslarını bir kez daha teyit ettiğini kaydetti.

Bu dönemde 616 milyar lira fon toplayarak reel sektöre 591,4 milyar lira finansman desteği sağladıklarının altını çizen Akben, "Aktif büyüklüğümüzü yıl sonuna göre yüzde 13,4 oranında artırarak 888,9 milyar lira seviyesine ulaştırdık. Önümüzdeki dönemde de yenilikçi ürün ve hizmetlerimiz, müşteri odaklı yaklaşımımız ve katılım bankacılığı prensiplerine bağlılığımızla, hem sektörümüze hem de Türkiye ekonomisine değer katmayı sürdüreceğiz." ifadelerini kullandı.

Döviz ve altın güne nasıl başladı? (20 Mayıs 2026)

Capital Online

Dün yatay seyreden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 45,5840'tan tamamladı.

Dolar/TL saat 09.35 itibarıyla dar bantta hareket ederek 45,5970, avro/TL yüzde 0,1 artışla 52,9450 ve sterlin/TL yatay seyirle 61,1090 seviyesinde bulunuyor.

Dolar endeksi önceki kapanışına yakın seyirle 99,3 seviyesinde seyrediyor. Orta Doğu'daki gerilimlerin piyasalara yönelik zincirleme etkileri varlık fiyatlamalarında daha belirgin hissedilmeye başlandı.

Altında son durum

Gram altın, güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 655 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki yükselişe paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,8 artışla 6 bin 691 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,5 altında 6 bin 655 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 960 liradan, cumhuriyet altını 43 bin 650 liradan satılıyor.

Altının onsu ise önceki kapanışa göre yüzde 0,5 düşüşle 4 bin 540 dolardan işlem görüyor.

Küresel piyasalarda gözler Fed tutanakları ve Nvidia bilançosunda

Capital Online

Orta Doğu`daki gerilimlerin piyasalara yönelik zincirleme etkileri fiyatlamalar üzerinde daha belirgin hissedilmeye başlandı. Bölgede 8 Nisan'da sağlanan ateşkese rağmen yüksek seyrini koruyan petrol fiyatları enflasyon korkularını körüklemeyi sürdürüyor. Artarak devam eden enflasyon endişeleriyle tahvil piyasalarındaki satış baskısı sürüyor.

Özellikle ABD'de güçlü enflasyon endişelerinin sürdüğünü ve makroekonomik verilerin ekonomik aktivitedeki canlılığa işaret ettiğini belirten analistler, bu durumun tahvil piyasalarındaki satıcılı seyrin başlıca sebebi konumunda olduğunu kaydetti.

Fed'e yönelik beklentilerin savaş öncesi döneme göre "şahin" tarafa doğru dönmesi söz konusu baskıyı desteklerken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın aralık toplantısında politika faizini 25 baz puan artırma ihtimali yüzde 73'e çıktı.

Tahvil faizlerindeki yükseliş eğilimi, küresel piyasalarda yatırımcı davranışları üzerinde belirleyici olurken, artan getirilerin pay piyasalarında oynaklığı beslediği görülüyor.

Analistler, özellikle ABD tahvil getirilerinin yüzde 5 seviyelerine yaklaşmasının risk-getiri dengesini yeniden şekillendirdiğini, görece cazip hale gelen tahvil piyasalarının yatırımcıların hisse senedi pozisyonlarını azaltmasına neden olduğunu belirtti.

Öte yandan yükselen tahvil faizlerinin şirketlerin borçlanma maliyetlerini yukarı çektiğine dikkati çeken analistler, karlılık görünümüne yönelik endişelerin de hisse piyasalarındaki zayıf seyrin ana unsurları arasında yer aldığını kaydetti.

Bir süredir yapay zeka teması ekseninde şekillenen piyasalarda gözler ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın bugün açıklayacağı finansal sonuçları ile Fed'in toplantı tutanaklarına çevrildi. Fed'in toplantı tutanaklarında bankanın gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin sinyaller aranacak.

Öte yandan ABD Senatosu, Başkan Donald Trump'ın İran'a yönelik saldırılarının Kongre onayına tabi olmasını öngören "savaş yetkileri" tasarısının görüşmelere açılmasını kabul ederek tasarının önünü açan bir adım attı.

Trump'ın veto edeceğine kesin gözüyle bakılan tasarı, bu haliyle dahi ABD Kongresindeki Cumhuriyetçiler arasında "İran'la savaşın uzamasından" duyulan rahatsızlığın bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

- Altın, yükselen tahvil faizleriyle geriledi

Bu gelişmelerin ışığında dün ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,6833'e ulaşarak 16 Ocak 2025`ten bu yana en yüksek seviyesini test ederken, 30 yıllık hazine tahvil faizi de yüzde 5,19`un üzerine çıkarak 2007`den beri en yüksek seviyesine ulaştı.

ABD'nin 10 yıllık tahvil getirisi yeni günde yüzde 4,65'te dengelendi.

Analistler, tahvil faizleri ile tahvil fiyatlarının ters yönde hareket ettiğini hatırlatarak, yükselen tahvil faizinin aslında "tahvilin fiyatının düşmesi ve tahvil satışlarının arttığı" anlamına geldiğini bildirdi.

Fed'e ilişkin tahminlerin "şahin" tarafa kaymasıyla dolar endeksi kritik değer olan 100 seviyesine yakın kalmaya devam ediyor.

Güçlü dolar ve yükselen tahvil faizleriyle alternatif maliyeti artan altının ons fiyatı dün yüzde 1,9 düşüşle 4 bin 481 dolara inerken, yeni günde de yüzde 0,3 azalışla 4 bin 466 dolardan alıcı buluyor.

Orta Doğu'daki gelişmelerin etkisiyle yüksek seyrini sürdüren Brent petrolün varil fiyatı ise yeni işlem gününde yüzde 0,5 düşüşle 107 dolarda bulunuyor.

Söz konusu gelişmelerle, S&P 500 endeksi yüzde 0,67, Nasdaq endeksi yüzde 0,84 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,65 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne negatif seyirle başladı.

- Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsalarında da söz konusu gelişmelerin etkisiyle karışık bir seyir öne çıkıyor. Avro Bölgesinde bugün açıklanacak enflasyon verileri yakından takip edilecek.

Dün yayımlanan verilere göre, AB'nin ihracatı, martta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,7 azalarak 233,9 milyar avroya gerilerken, ithalatı ise yüzde 2,7 yükselerek 228 milyar avroya çıktı. AB, söz konusu ayda 5,9 milyar avro dış ticaret fazlası verdi.

BM Ekonomik ve Sosyal İşler Departmanı (DESA), Dünya Ekonomik Durumu ve Beklentiler 2026 raporunu güncelledi. Raporda, ABD'ye yönelik ekonomik büyüme tahmini bu yıl yüzde 2 olarak korunurken, gelecek yıl için yüzde 2,2'den yüzde 2'ye çekildi.

Bu gelişmelerle Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,38 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,07 artarken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,07 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,65 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

- Çin'de 1 ve 5 yıllık kredi faiz oranları (LPR) değişmedi

ABD'deki satıcılı seyrin yeni günde Asya'ya taşındığını görülürken, Çin'de gösterge faizi işlevi gören 1 ve 5 yıllık kredi faiz oranlarında (LPR) değişikliğe gidilmedi. Ulusal Bankalar Arası Fon Merkezi, 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3'te, 5 yıllık kredi faiz oranını ise yüzde 3,5'te sabit tuttu.

Küresel tahvil faizlerindeki yükseliş, bölgede büyüme ve teknoloji hisseleri üzerinde baskı unsuru olarak kabul ediliyor.

Bu gelişmelere ek olarak Samsung Electronics'te yaklaşık 50 bin çalışanın ücret anlaşmazlığından ötürü grev kararı almasıyla şirketin hisseleri yüzde 1,6 geriledi. Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,6, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,7 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,1 düştü.

Borsa İstanbul 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle dün kapalıydı. Pazartesi günü satış ağırlıklı seyreden Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,35 değer kaybederek 14.029,54 puandan tamamlamıştı.

Dolar/TL dünü 45,5840'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 45,5900'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksinin, yurt dışında ise Fed'in toplantı tutanakları ve Avro Bölgesinde enflasyon verileri başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.200 ve 14.300 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

IMF, İngiltere ekonomisinde bu yıl büyümenin yavaşlayacağını öngördü

Capital Online

IMF, İngiltere'ye ilişkin yıllık değerlendirme kapsamındaki 4. madde raporunu yayımladı.

Buna göre, İngiltere ekonomisi son yıllarda dayanıklılığını korusa da ABD/İsrail-İran Savaşı'nın etkileri ülke ekonomisine yönelik kısa vadeli görünümü olumsuz etkiliyor.

Bu kapsamda 2025'te yüzde 1,4 büyüyen İngiltere ekonomisinde bu yıl büyümenin yüzde 1 seviyesine yavaşlayacağı öngörülüyor. Artan enerji fiyatlarının tüketici harcamalarını azaltması, üretim maliyetlerinin yükselmesi, sıkılaşan finansal koşullar ve artan belirsizlik ortamının, büyümenin yavaşlamasında etkili olacağı tahmin ediliyor.

Ülkede ekonomik büyüme üzerinde aşağı yönlü en büyük risk, "Orta Doğu'da uzayan bir savaşın enerji ve gıda fiyatlarının uzun süre yükselmesine yol açması ve küresel piyasalarda dalgalanmanın sürmesi" olarak görülüyor.

Ekonomide büyümenin 2027'nin ikinci yarısında toparlanma eğilimine girmesi ve orta vadede potansiyel seviyede istikrar kazanması bekleniyor.

Yüksek enerji fiyatlarının enflasyonu geçici olarak yukarı çekerek bu yıl sonunda yüzde 4'e yaklaşacağı ve İngiltere Merkez Bankası'nın yüzde 2'lik enflasyon hedefine yaklaşık bir yıl daha geç ulaşacağı öngörülüyor.

IMF'ye göre, yüksek enerji fiyatlarının enflasyonda yol açtığı ikincil etkilerin sınırlandırılmasını sağlamak için İngiltere'nin para politikasında "yeterince sıkı duruşu" sürdürmesi gerekiyor.

Mevcut enerji fiyatı görünümüne göre, yılın geri kalanında politika faizinin sabit tutulmasının enflasyonu 2027 sonuna kadar hedef seviyeye geri getirmek için yeterli olacağı değerlendiriliyor.

Ancak artan belirsizlik göz önüne alındığında, kararların verilere bağlı kalıp her toplantıda alınması, İngiltere Merkez Bankası`nın "tepki fonksiyonu" konusunda net bir iletişim kurması tavsiye ediliyor.

Hükümete "kamu borçlanmasını azaltma yolunda rotasından sapmaması" önerisinde bulunan IMF, geçen yıl temmuz ayında yayımladığı değerlendirme raporunda ekonominin bu yıl yüzde 0,8 büyüyeceğini öngörmüştü.

Alman Commerzbank, İtalyan UniCredit’in satın alma teklifini reddetti

Capital Online

Bankanın Yönetim Kurulu ve Denetleme Kurulunun ortak açıklamasında, UniCredit'in, Commerzbank hissedarlarına makul bir prim sunmadığı ve birleşmeye yönelik anlaşılır, güçlü bir stratejik plan ortaya koyamadığı vurgulandı.

Açıklamada, Yönetim ve Denetleme Kurullarının, hissedarlara, hisse takası teklifini kabul etmeme yönünde tavsiyede bulunduğu bildirildi.

Commerzbank Üst Yöneticisi (CEO) Bettina Orlopp, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "UniCredit'in 'birleşme' olarak adlandırdığı şey, aslında rüştünü ispatlamış ve karlı iş modelimize ciddi şekilde müdahale edecek bir yeniden yapılandırma teklifidir. UniCredit'in stratejik planları son derece belirsizdir." ifadelerini kullandı.

Bankanın Denetleme Kurulu Başkanı Jens Weidmann da UniCredit'in olgunlaşmamış fikirlerinin ciddi riskler barındırdığını belirterek, "Commerzbank'ın güven ve sadakat üzerine kurulu müşteri ilişkilerinin yanı sıra çalışanlarımızın motivasyonunu da tehlikeye atıyor." değerlendirmesinde bulundu.

- Teklif piyasa fiyatının altında kaldı

15 Mayıs Cuma günü itibarıyla 34,56 avro olarak hesaplanan satın alma teklifi, Commerzbank hisselerinin 36,48 avroluk mevcut piyasa fiyatının altında kaldı. Analistlerin hisse senedi için belirlediği ortalama hedef fiyat ise 41,50 avro seviyesinde bulunuyor.

Commerzbank yönetimi, yalnızca yasal olarak zorunlu kılınan asgari bedele dayanan bu teklifin şirket kontrolünü ele geçirmeye yönelik fırsatçı bir girişim olduğunu belirtti.

Alman banka ayrıca, teklifin açıklanmasından bu yana Commerzbank hisselerinin her seans kapanışında teklif değerinin üzerinde işlem gördüğüne dikkati çekti.

- UniCredit payını artırıyor

Öte yandan, UniCredit, Commerzbank'taki payını artırmak için hamlelerini hızlandırdı. İtalyan bankası, Commerzbank hisselerinin yüzde 26,77'sini doğrudan elinde bulundururken finansal araçlar vasıtasıyla yüzde 3,22'lik bir hisseye daha erişim sağladı.

Toplamda yüzde 29,99'luk bir paya ulaşan UniCredit, böylece yüzde 30'luk zorunlu çağrı sınırının hemen altında kaldı.

Ancak banka, yüzde 8,88'lik hisseye yönelik satın alma fiyatı garantileri de dahil olmak üzere, oy haklarının toplamda yüzde 32,64'ten yüzde 38,87'ye yükseldiğini bildirdi.

Mayıs ayı başında gönüllü satın alma teklifinde bulunan UniCredit, her bir Commerzbank hissesi için 0,485 yeni UniCredit hissesi sundu.

Çok daha maliyetli olacak "zorunlu çağrı" yükümlülüğüne takılmadan 16 Haziran'a kadar daha fazla hisse toplamayı hedefleyen banka, bu süreyi 3 Temmuz'a kadar uzatabilecek.

- Avrupa finans tarihinin en büyük devralma girişimlerinden biri

İtalyan bankacılık grubu UniCredit'in, Alman finans devi Commerzbank'ı bünyesine katmak için başlattığı hamleler, Avrupa finans tarihinin en büyük devralma girişimlerinden birine dönüştü. Eylül 2024'te başlayan ve Mart 2026 itibarıyla 35 milyar avroluk resmi teklifle yeni bir boyuta taşınan bu kritik süreç, ekonomi yönetimleri ve küresel piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.

Avrupa finans piyasalarını sarsan bu süreç, Alman Federal Hükümeti'nin 2008 finansal krizinden bu yana elinde tuttuğu Commerzbank hisselerinin bir kısmını satışa çıkarmasıyla başladı. Berlin yönetimi, hisselerin geniş bir yatırımcı grubuna yayılmasını planlarken, UniCredit piyasa beklentilerinin aksine hisselerin yüzde 4,5`lik büyük bir bölümünü tek başına satın alarak toplam payını yüzde 9`a çıkardı. Alman hükümeti, hisselerin tamamının bir rakip bankaya gitmesini "hatalı bir süreç yönetimi" olarak nitelendirerek İtalyan bankasının bu hamlesine sert tepki gösterdi.

- İtalyan banka siyasi muhalefete rağmen payını artırdı

UniCredit, Berlin`in güçlü siyasi muhalefetine rağmen geri adım atmayarak türev finansal araçlar yoluyla bankadaki payını artırmaya devam etti. 2024 sonuna gelindiğinde Commerzbank'taki potansiyel payını yüzde 21`e çıkaran İtalyan grubu, 2025 yılında ise bu oranı yüzde 29,9 seviyesine kadar yükseltti.

Böylece banka, Alman devralma yasasındaki yüzde 30`luk "zorunlu teklif" eşiğine kadar dayandı.

Commerzbank yönetimi ve Alman hükümetinin bu satın alma girişimine karşı sergilediği kararlı direnişin temelinde ise bankanın Alman ekonomisinin belkemiği olan orta ölçekli işletmeler üzerindeki kritik rolü yatıyor.

Süreçte bankanın yüzde 12'den fazla hissesini elinde bulunduran Alman hükümetinin de desteğini arkasına alan Commerzbank, 8 Mayıs`ta UniCredit'in devralma girişimine karşı "bağımsızlık" stratejisini sertleştirerek 3 bin kişilik istihdam kesintisine gideceğini açıkladı.

Alman hükümeti, bankanın kontrolünün Milano`ya geçmesi durumunda ülke sanayisine verilen kredi akışının kesilebileceğinden endişe ediyor. Berlin yönetimi ayrıca, olası bir devralma durumunda Alman finans sisteminin İtalya`nın yüksek kamu borcu riskine doğrudan maruz kalmasından korkuyor.

Küresel tahvil piyasalarındaki satış baskısı derinleşiyor

Capital Online

Orta Doğu'daki gerilimler küresel tahvil piyasalarını sarsmaya devam ediyor.

ABD/İsrail ve İran'ın Orta Doğu'da savaşı sona erdirecek bir anlaşma sağlayamamasından kaynaklı riskler, dünya genelinde enflasyonist baskıların güçlenebileceğine yönelik tahminleri artırdı.

Hürmüz Boğazı'nın sağlıklı şekilde işleyememesi ve artan sigorta maliyetleriyle petrol fiyatlarının yüksek seyrini koruması enflasyonun daha da hızlanacağı öngörülerini güçlendirdi. Söz konusu gelişmeler merkez bankalarının para politikalarında "şahin" adımlar atabileceği beklentilerini öne çıkardı.

ABD'de son açıklanan enflasyon verilerinin beklentilerin üzerinde artışa işaret etmesinin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik beklentiler faiz artırımı yönünde yoğunlaştı.

Savaş öncesinde para piyasalarında Fed'in yıl genelinde toplam 2 faiz indirimi yapabileceği fiyatlanıyordu. Savaş sonrası yaşanan belirsizliklerle bu tahminler tersine döndü. Piyasa fiyatlamaları, bankanın aralık toplantısında yüzde 70 ihtimalle 25 baz puanlık faiz artışına gidebileceğine işaret ediyor.

Enflasyonun bir süre yüksek kalacağı endişeleri ve Fed'e yönelik artan faiz artırımı ihtimalleri tahvil piyasalarında satış baskısını artırdı. ABD'nin 5 ve 10 yıllık tahvil faizleri yaklaşık 16 ayın, 20 ve 30 yıllık tahvil getirileri ise yaklaşık son 3 yılın zirvelerine ulaştı.

ABD`nin 5 yıllık tahvil faizi yüzde 4,29`a, 10 yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,63`e yükselerek Şubat 2025`ten bu yana en yüksek seviyelerini gördü. Öte yandan, 20 yıllık tahvil getirisi yüzde 5,17`ye çıkarak Kasım 2023'ten, 30 yıllık tahvil getirisi de yüzde 5,15`e yükselerek Ekim 2023'ten beri en yüksek düzeyine ulaştı.

- Avrupa'da mevcut risklere siyasi belirsizlikler de eklendi

Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) Profesyonel Tahminciler Anketi sonuçları, Avro Bölgesi'nde ekonomik görünümün enerji fiyatlarındaki yükseliş ve Orta Doğu`daki jeopolitik gerilimlerin gölgesinde kaldığını ortaya koydu.

İlk çeyrek anket sonuçlarıyla karşılaştırıldığında, ikinci çeyrekte enflasyon tahmininde bu yıl için 0,9 puan ve 2027 için 0,1 puan artış oldu. Ankette ortalama uzun vadeli enflasyon tahminleri (5 yıllık) yüzde 2 olarak değişmedi. Orta Doğu`daki savaşın enerji maliyetleri üzerindeki olumsuz etkisi, büyüme rakamlarına aşağı yönlü revizyon olarak yansıdı.

Ankete katılanların, Avro Bölgesi için gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) büyüme tahminleri 2026, 2027 ve 2028 yılları için sırasıyla yüzde 1, 1,3 ve yüzde 1,3 oldu. Bu çeyrekte, ilk çeyreğe göre 2026 büyüme tahmininde 0,2 puan, gelecek yılın tahmininde de 0,1 puanlık aşağı yönlü değişim görüldü. 2028 yılı için ise büyüme beklentileri sabit kaldı.

Avro Bölgesi'nde yıllık enflasyon nisan ayında enerji fiyatlarındaki artışın etkisiyle yüzde 3 seviyesine çıktı. Enflasyon, nisanda aylık bazda ise yüzde 1 oldu.

İngiltere'de yerel seçimlerde iktidar partisinin oy kaybetmesiyle siyasi belirsizlik algısı ülke tahvilleri üzerinde ilave baskı yarattı.

Bu gelişmelerle Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,16'yla Mayıs 2011'den, İngiltere'nin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,18'le temmuz 2008'den bu yana en yüksek seviyesini gördü.

- Japonya ve Çin tahvil piyasalarında ters hareketler görüldü

Bahsedilen gelişmeler çerçevesinde Asya tarafında tahvil piyasasında benzer etkiler görülüyor. Japon yeninin dolar karşısında zayıflaması ülkede enflasyon risklerini artırırken tahvil piyasasındaki satıcılı seyre ilave etki yapıyor.

Söz konusu gelişmelerin ışığında Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,72'ye çıkarak Haziran 1997'den beri en yüksek seviyesini gördü. Maliyet kanalıyla teknik olarak deflasyonist bölgeden çıkan Çin'de ise tahvil piyasalarında yatay seyir hakim. Ülkenin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 1,75 seviyesinde bulunuyor.

- Tahvil faizlerinin yükselmesi büyümeyi zorlaştırıyor

Avustralya merkezli KCM Trade Global Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, tahvil faizlerindeki artışın Hürmüz Boğazı kapalı kaldığı sürece yüksek petrol fiyatlarının ve dolayısıyla yüksek enflasyonun küresel piyasalarda olağan bir durum haline gelebileceğini hatırlattığını belirtti.

Yüksek tahvil faizlerinin enflasyonla mücadele etmek için muhtemelen daha sıkı para politikası uygulanacağına dair beklentileri yansıttığını ifade eden Waterer, bu durumun büyüme açısından faiz oranları görünümüne duyarlı riskli varlıklarda tedirginliğe yol açtığını dile getirdi.

"Tahvil faizlerinin yükselmesi, para politikası koşullarının sıkılaşmasıyla birlikte büyümenin önündeki yolun daha zorlu hale gelebileceğini gösteriyor." değerlendirmesinde bulunan Waterer, üç haneli petrol fiyatlarının merkez bankaları için daha şahin bir faiz ortamı ortaya çıkardığını, bu nedenle tahvil faizleri yükselmeye devam ederken piyasalarda gerginliğin devam edebileceğini söyledi.

Piyasalarda gün ortası... Borsa, döviz ve altında son durum ne? (18 Mayıs 2026)

Capital Online

Cuma günü 14.367,60 puandan kapanan BIST 100 endeksi, güne 33,94 puan ve yüzde 0,24 azalışla 14.333,66 puandan başladı. Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 261,14 puan ve yüzde 1,82 düşüşle 14.106,46 puana indi.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.090,70 puanı, en yüksek 14.342,48 puanı gördü.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 0,71, mali endeks yüzde 1,46, sanayi endeksi yüzde 1,65 ve hizmetler endeksi yüzde 1,98 değer kaybetti.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 9'u yükselirken 90'ı düştü, biri yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Sasa Polyester, Türk Hava Yolları, Astor Enerji, Türkiye İş Bankası (C) ve Akbank oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 540 dolar

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1640, sterlin/dolar paritesi 1,3360 ve dolar/yen paritesi 158,9 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 45,5800 liradan, avro 53,0350 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,1 artışla 4 bin 540 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 0,6 artışla 106,8 dolardan işlem görüyor.

El Nino emtia piyasasında yeni endişe kaynağı olabilir

Capital Online

2026`nın ortalarından itibaren gerçekleşme ihtimali bulunan El Nino olayının küresel sıcaklık ve yağış düzenlerini etkilemesi bekleniyor.

İklim modelleri yılın başından bu yana nötr koşullara işaret etmesine rağmen bundan sonraki süreçte El Nino kaynaklı etkiler takip ediliyor. Pasifik Okyanusu`nda meydana gelen El Nino hava olayı, öncelikle okyanuslara kıyısı olan bölgelerde, ardından dünya genelinde sıcaklık artışına neden oluyor. Bunun tersi olarak nitelendirilebilecek La Nina ise dünya genelinde daha soğuk hava koşulları anlamına geliyor. Bu iki hava olayı arasındaki geçiş döneminde ise nötr yani doğal hava koşulları etkili oluyor.

Bu gelişmelerle birlikte, El Nino hava olayının temmuz ayında etkili olması beklenirken söz konusu hava olayının etkilerine dair endişelerin de artmasıyla emtia piyasasında yeni bir gündem oluşabileceği değerlendiriliyor.

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, El Nino`nun temmuz ayında ortaya çıkma ihtimalinin yüzde 80`in üzerine çıktığını belirtti.

Bunun çok ciddi bir oran olduğunu ifade eden Ergezen, kış mevsimine bakıldığında bu olasılığın yüzde 90`ın üzerine çıktığını vurguladı.

Deniz yüzeyi sıcaklıklarının yükseldiğini kaydeden Ergezen, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Buna da baktığımız zaman modellemeler de bize El Nino etkisinin görüleceğini gösteriyor. Yani El Nino nedir diye çok kısaca anlatacak olursak, okyanustaki ısı değişikliklerinden kaynaklanıyor. Baktığımız zaman dünyada okyanusların ısınmasıyla birlikte ve özellikle Amerika`ya doğru esen rüzgarların azalması, Amerika`ya doğru olan Pasifik Okyanusu`nda su sıcaklıklarını artırıyor. Bu da bir miktar daha fazla kuraklık anlamına gelmekte. Daha sıcak bir dönem yaşanıyor diyebiliriz. Özellikle Amerika tarafında. Asya tarafının da ısındığını, yağışlarının azaldığını görebiliriz. Amerika tarafında ise tam tersine daha fazla sel ve yağmur olabiliyor. Yani böyle bir dönemde aslında şunu bekleyebiliriz; Asya ve Avustralya`da yağmurlar azalır, kuraklıklar başlar. Amerika kıyılarında ise tam tersi yağışlar artar diyebiliriz. Afrika ve Hindistan`da da mevsimlerin zamanlaması bozuluyor diyebiliriz.”

- Palm yağı, kakao ve pamukta riskler öne çıkıyor

Ergezen, özellikle Asya tarafına odaklanılması gerektiğini belirtti.

Endonezya`nın küresel palm yağı arzının yaklaşık yüzde 60`ını gerçekleştirdiğini, Malezya tarafında da palm yağı üretiminin çok güçlü olduğunu ifade eden Ergezen, bu ülkelerdeki hava değişikliklerinin önemli olduğunu dile getirdi.

Aynı zamanda El Nino etkisinin soya ve ayçiçeği gibi diğer bitkisel yağlara da sıçrama riskinin bulunduğunu vurgulayan Ergezen, şunları kaydetti:

“Diğer taraftan bakacak olursak eski deneyimlere göre son 50 yıldır yaşanan her El Nino`da kakao üretiminin azaldığını gördük. Kakao üretimine yönelik etkileri bu sene değil ama 2027`de görebiliriz. O yüzden kakao tarafında yeniden fiyat artışlarının muhtemel olduğunu söylememiz mümkün. Çünkü bu El Nino`nun öncekilere nazaran bir miktar daha güçlü olması bekleniyor. Bu noktada üretim tarafından bakacak olursak pamuk tarafında Hindistan-Pakistan etkisinin önemli olduğunu söyleyebiliriz. Hindistan`da muson gecikmesi ve sıcaklıklar nedeniyle pamukta böceklenme önemli olabilir, bu da pamuk tarafında dalgalanmaya yol açabilir.”

- Pirinç fiyatlarında da dalgalanma görülebilir

Ergezen, El Nino hava olayından etkilenebilecek ürünlerden birinin de pirinç olduğunu söyledi.

Özellikle dünyanın önde gelen pirinç üreticileri arasında yer alan Tayland ve Vietnam`da yağışların zayıflamasının pirinç fiyatlarında dalgalanmaya yol açabileceğini belirten Ergezen, “Şimdi hep olumsuzları konuştuk ama diğer taraftan bakacak olursak örneğin soya fasulyesinde artış olacağını söyleyebiliriz ki önceki dönemlere baktığımız zaman hep Amerika, Arjantin olsun, bu bölgelerde soya fasulyesi üretimi artmıştır. Keza yine bunu da görebiliriz.” diye konuştu.

Ergezen, bu senenin güçlü bir El Nino yılı olabileceğini dile getirdi.

Bu nedenle kuraklık endişelerinin önemli olduğunu söyleyen Ergezen, tarım ürünlerinin fiyatlarında dalgalanma görülebileceğini, özellikle tarımsal emtia fiyatlarında risklerin yukarı yönlü olduğunun unutulmaması gerektiğini ifade etti.

Ergezen, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Baktığımız zaman belki de bizim için en önemli göstergelerden bir tanesi bu haziran ve eylül ayındaki muson döneminde gerçekleşecek diyebiliriz. Hindistan bu anlamda önemli. Orayı takip ediyor olacağız. Orada yaşanacak yağışlar pamuk, şeker, pirinç ve palm yağı gibi ürünlere yönelik beklentileri bize gösterecek. Normal bir muson olursa risklerin azaldığı görülür ama eğer musonun etkisi zayıf olursa, zayıf bir muson dönemi görürsek Hindistan`da bu öncü sinyal olur. Demektir ki önümüzdeki dönemde El Nino etkisi güçlü olacak.”

Ticari Gayrimenkul Fiyat Endeksi ilk çeyrekte arttı

Capital Online

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından bu yılın ilk çeyreğine ilişkin TGFE verileri açıklandı.

TGFE, yılın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 7,7, geçen yılın aynı çeyreğine göre nominal olarak yüzde 31 arttı, reel olarak ise değişim göstermedi.

Türkiye genelinde, 2026 yılı birinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 7,4 yükselen Dükkan Fiyat Endeksi, geçen yılın aynı çeyreğine göre nominal olarak yüzde 31,2, reel olarak da yüzde 0,1 artış gösterdi.

Ofis Fiyat Endeksi de aynı çeyrekte, bir önceki çeyreğe göre yüzde 10, geçen yılın aynı çeyreğine göre nominal olarak yüzde 30,3 artarken reel olarak yüzde 0,5 azaldı.

Üç büyük ildeki gelişmeler değerlendirildiğinde, İstanbul, Ankara ve İzmir`in ticari gayrimenkul fiyat endeksleri, yılın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre, sırasıyla yüzde 9, yüzde 9,5 ve yüzde 8,4 artış kaydetti.

Endeks değerleri geçen yılın aynı çeyreğine göre, İstanbul, Ankara ve İzmir`de sırasıyla yüzde 29,6, yüzde 36,3 ve yüzde 29,8 yükseldi.

Türkiye'nin e-ticaret hacmi 5 yılda 10,6 trilyon liraya ulaştı

Capital Online

AA muhabirinin Ticaret Bakanlığının "Türkiye'de e-Ticaretin Görünümü Raporu 2025" verilerinden derlediği bilgiye göre Kovid-19 salgını sırasında internet üzerinden alışverişin yaygınlaşması, artan e-ticaret platform sayısı ve sipariş edilen ürün çeşitliliğinin gelişmesi daha geniş kitleleri telefon ve bilgisayarlar üzerinden alışveriş yapmaya yönlendirdi.

Bu kapsamda, 2021'de Türkiye genelinde 381 milyar liralık e-ticaret hacmi oluşurken bu tutar 2022'de 800 milyar liraya, 2023'te 1 trilyon 855 milyar liraya yükseldi.

e-Ticaret hacmi 2024'te 3 trilyon lira seviyesine kadar çıkarken geçen yıl 4 trilyon 567 milyar lira ile rekorunu geliştirdi.

Bu 5 yıllık süreçte e-ticaret hacmi yaklaşık 12 katına yükselerek 10 trilyon 603 milyar lira oldu.

Söz konusu hacmin 5 trilyon 757 milyar liralık kısmı perakende e-ticaret alanında oluştu.

- İşlem sayısı 26 milyara yaklaştı

e-Ticaret işlem sayısı da 5 yıllık dönemde düzenli artış gösterdi. 2021'de 3,34 milyar adet olan işlem sayısı, bir sonraki yıl 4,79 milyara, 2023'te 5,87 milyara çıktı.

İşlem sayısındaki artış oranı son 2 yılda yavaşlarken 2024'te 5,91 milyar adet ve 2025'te 5,94 milyar adet e-ticaret işlemi kayıtlara geçti.

Bu 5 yıllık süreçte toplam e-ticaret işlem sayısı ise 25,85 milyar oldu.

Dolar bazında incelendiğinde ise 2021'de e-ticaret işlem hacmi 43,07 milyar dolar iken geçen yıl 115,43 milyar dolara ulaştı. Dolar bazında 5 yıllık işlem hacmi ise 373,6 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.

Kartlı ödemelerin tutarı Nisan'da 2,6 trilyon liraya yaklaştı

Capital Online

Bankalararası Kart Merkezi (BKM), nisan ayına ilişkin verileri açıkladı.

Buna göre, nisan ayı itibarıyla Türkiye'de kredi kartı sayısı 147,6 milyona, banka kartı sayısı 216 milyona, ön ödemeli kart sayısı 98,4 milyona yükseldi.

Nisanda geçen yılın aynı dönemine göre kredi kartı sayısında yüzde 11'lik, banka kartında yüzde 2'lik artış olurken ön ödemeli kart sayısı yüzde 3 geriledi. Toplam kart sayısı ise yüzde 4 artarak 462 milyon oldu.

Kredi kartları, banka kartları ve ön ödemeli kartlarla nisanda yapılan ödemelerin toplam tutarı yıllık bazda yüzde 44 artarak 2 trilyon 559,6 milyar lira oldu. Bu ödemelerin 2 trilyon 185,2 milyar lirası kredi kartları, 366,8 milyar lirası banka kartları, 7,6 milyar lirası ise ön ödemeli kartlarla yapıldı.

Aynı dönemde ödeme tutarı ise kredi kartlarında yüzde 44, banka kartlarında yüzde 48 artarken ön ödemeli kartlarda yüzde 60 geriledi.

Kartlarla yapılan ödeme sayısı yüzde 14 artarak 1,8 milyara yükseldi. Bunun 1 milyar 59,7 milyonunu kredi kartları, 740,5 milyonunu banka kartları, 32 milyonunu ön ödemeli kartlar oluşturdu.

- İnternetten kartlı ödemeler 756,9 milyar liraya ulaştı

Geçen ay internetten yapılan kartlı ödemelerin tutarı yıllık bazda yüzde 39 artarak 756,9 milyar liraya ulaştı. İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam ödemeler içindeki payı yüzde 30 oldu.

Aynı dönemde, internetten kartlı ödemeler yüzde 11 artarak 249,2 milyona yükseldi. İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam içindeki payı yüzde 14 olarak kayıtlara geçti.

Kartlarla yapılan temassız ödeme sayısı yüzde 16 artarak 1 milyar 233,7 milyon oldu. Temassız ödeme tutarı ise yüzde 51 artarak 855 milyar liraya yükseldi. Nisan ayında mağaza içi yapılan her 5 kartlı ödemeden 4'ü temassız gerçekleşti.

Tüketici güven endeksi Mayıs'ta aylık bazda arttı

Capital Online

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mayıs ayına ilişkin tüketici güven endeksi verilerini açıkladı.

Buna göre, TÜİK ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası işbirliğiyle yürütülen Tüketici Eğilim Anketi sonuçlarından hesaplanan tüketici güven endeksi, nisanda 85,5 iken bu ay yüzde 0,3 yükselerek 85,8 oldu.

Mevcut dönemde hanenin maddi durumu endeksi, mayısta aylık yüzde 3,5 azalışla 71,8'den 69,2'ye geriledi.

Gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durum beklentisi endeksi, nisanda 87,5 iken yüzde 0,5 artarak mayısta 87,9 olarak belirlendi.

Geçen ay 78,3 olan gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durum beklentisi endeksi, bu ay yüzde 3,9 yükselişle 81,4 olarak hesaplandı.

Gelecek 12 aylık dönemde dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesi endeksi de geçen ay 104,4 iken bu ay yüzde 0,04 artarak 104,5'e çıktı.

TÜİK Ocak-Mart dönemi iş gücü istatistiklerini açıkladı

Capital Online

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ocak-mart dönemine ilişkin iş gücü istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde mevsim etkisinden arındırılmış işsiz sayısı bu yılın ocak-mart döneminde bir önceki çeyreğe göre 52 bin kişi azalarak 2 milyon 894 bin kişi olarak tespit edildi.

Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ise 0,1 puanlık azalışla yüzde 8,2 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8, kadınlarda ise yüzde 11,1 olarak hesaplandı.

İşsizlik oranı, 2025 yılının ilk çeyreğinde de yüzde 8,2 seviyesinde gerçekleşmişti. Bu yıl ilk çeyrekte yıllık bazda değişiklik gözlenmedi.

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta, mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı bu yılın ilk çeyreğinde, bir önceki çeyreğe göre değişim göstermeyerek yüzde 15,2 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı erkeklerde yüzde 12,6, kadınlarda ise yüzde 20,4 olarak tahmin edildi.

Döviz ve altın güne nasıl başladı? (18 Mayıs 2026)

Capital Online

Cuma günü yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,4950'den tamamladı.

Dolar/TL saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 45,5800'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,2 artışla 53,0260'tan, sterlin/TL de yüzde 0,2 yükselişle 60,8360'tan satılıyor. Dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 99,2 seviyesinde seyrediyor.

Altında son durum

Gram altın, güne yükselişle başlamasının ardından 6 bin 647 liradan işlem görüyor.

Cuma günü ons fiyatındaki azalışa paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 2,3 düşüşle 6 bin 641 liradan tamamladı.

Güne yükselişle başlayan gram altın saat 09.35 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 6 bin 647 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 10 bin 947 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 715 liradan satılıyor.

Altının onsu ise önceki kapanışa göre yüzde 0,1 düşüşle 4 bin 537 dolardan işlem görüyor.

Küresel piyasalarda bu hafta takip edilecek 6 önemli gelişme hangileri olacak?

Capital Online

ABD/İsrail-İran arasında savaşı sona erdirecek somut bir anlaşmaya varılamaması piyasalarda jeopolitik risk fiyatlamalarının sürmesine neden oluyor.

Orta Doğu'da 8 Nisan'da sağlanan ateşkes kapsamında taraflar müzakere masasından olumlu bir sonuçla kalkamazken, her geçen gün yeni tehditkar açıklamalar söz konusu ateşkes sürecinin kırılgan yapısını gözler önüne seriyor.

Bölgede her an tansiyonun yeniden tırmanabileceği ihtimali fiyatlamaları zorluyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın açılmasıyla ilgili "derhal ve hızlıca harekete geçmeleri" gerektiği konusunda uyarıda bulundu. İran'a yönelik sert ifadeler kullanan Trump, "Aksi takdirde kendilerinden geriye hiçbir şey kalmayacak. Zaman kritik önem taşıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Hürmüz Boğazı'ndan tanker sevkiyatlarının sağlıklı biçimde sürdürülememesi ve yükselen sigorta maliyetleri küresel çapta enerji arzına ilişkin endişelerin sürmesine yol açarken, bu durum petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketi besliyor.

Artan petrol fiyatlarının makroekonomik görünüme yönelik olumsuz etkileri, dünya genelinde açıklanan enflasyon verilerinde belirgin şekilde hissediliyor. Süregelen fiyat baskıları, merkez bankalarına ilişkin beklentilerin daha "şahin" bir çizgiye kaymasına yol açıyor.

ABD'de açıklanan son veriler, özellikle üretici enflasyonunda sert bir ivmelenmeye işaret ederken, diğer merkez bankalarından sonra ABD Merkez Bankasının (Fed) da gelecek dönemde faiz artırımlarına yönelebileceğine ilişkin öngörüleri güçlendirdi.

Savaş öncesinde para piyasalarında Fed'in yıl genelinde toplam 2 faiz indirimi yapabileceği fiyatlanıyordu. Savaş sonrası yaşanan belirsizliklerle bu tahminler terse döndü. Piyasa fiyatlamaları, Fed'in aralık toplantısında yüzde 70 ihtimalle 25 baz puanlık faiz artışına gidebileceğine işaret ediyor.

- Tahvil piyasasında satış baskısı güçlendi

Enflasyonun bir süre yüksek kalacağı endişeleri ve Fed'e yönelik artan faiz artımı ihtimalleri tahvil piyasalarında satış baskısını artırdı. ABD'nin 5 ve 10 yıllık tahvil faizleri yaklaşık 16 ayın, 20 ve 30 yıllık tahvil getirileri ise yaklaşık son 3 yılın zirvelerine ulaştı.

Cuma günü yüzde 4,59 seviyesine yükselen ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yeni haftada yüzde 4,63'e çıktı.

Analistler, uzun vadeli tahvil getirilerinin kısa vadelilere göre daha fazla yükselmesinin piyasaların artık yapısal olarak daha yüksek enflasyon ve daha yüksek faiz ortamını fiyatlamaya başladığı şeklinde yorumlanabileceğini kaydetti.

- Beyaz Saray, Çin ile mutabakata varılan ekonomik başlıkları açıkladı

Bu gelişmelerin yanı sıra Beyaz Saray, Trump'ın Çin ziyaretinde mutabakata varılan ekonomik başlıkları duyurdu.

Buna göre Çin, nadir toprak elementleri ve diğer kritik minerallere ilişkin tedarik zincirindeki aksaklıklara dair ABD`nin endişelerini giderecek. Ayrıca nadir toprak üretimi ve işleme ekipmanları ile teknolojilerinin satışına yönelik yasaklar veya kısıtlamalar konusundaki ABD endişeleri de ele alınacak. Çin, Çinli havayolu şirketleri adına Amerikan yapımı 200 adet Boeing uçağının alımını onayladı.

Çin, Ekim 2025`te verdiği soya fasulyesi alım taahhütlerine ek olarak, 2026, 2027 ve 2028 yıllarında ABD tarım ürünlerinden yılda en az 17 milyar dolarlık alım yapacak.

- ABD'de endeks vadeli kontratlar haftaya satıcılı başladı

Orta Doğu'daki gerilimlerin zincirleme etkileriyle cuma günü yüzde 2,4 düşüşle 4 bin 540 dolara inen altının ons fiyatı yeni işlem gününde yüzde 0,1 yükselişle 4 bin 545 dolardan alıcı buluyor.

Fed'e ilişkin tahminlerin "şahin" tarafa kaymasıyla cuma günü 99,3 seviyesine çıkan dolar endeksi yeni günde yatay seyrediyor. Brent petrolün varil fiyatı ise Orta Doğu'daki risklerin gölgesinde haftaya yüzde 1,7 artışla 107,9 dolardan başladı.

ABD'de endeks vadeli kontratlar ise haftaya negatif başladı. Ayrıca bu hafta, Orta Doğu'daki gelişmelerin yanında yapay zeka temasının seyri üzerinde kritik değer taşıyan Nvidia'nın bilançosu ve Fed'in toplantı tutanakları yakından takip edilecek.

- Avrupa'da enflasyon riskleri gündemde kalıyor

Orta Doğu'daki gerilimlerle enerji maliyetlerinin yüksek seyrini koruması ve İngiltere'de siyasi belirsizliklere yol açabilecek düzeydeki gelişmeler Avrupa gündeminin odağını oluşturuyor.

Bölgede enerji maliyetlerinin yüksek seyrini koruması halihazırdaki enflasyon korkularını körüklerken, piyasalarda Avrupa Merkez Bankası (ECB) yıl sonuna kadar toplam 3 faiz artışı yapabileceği fiyatlanmaya devam ediyor.

Bu hafta Avro Bölgesi ve İngiltere'de açıklanacak enflasyon verileri söz konusu risklerin seyrine ilişkin net bilgi sağlayacak. Analistler, İngiltere'deki enflasyon verilerinde olası hızlanma işaretlerinin ülke tahvil piyasasındaki satış baskısını artırabileceğini kaydetti.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD, Çin ve Rusya'nın "AB'yi sevmediğini" belirterek, "Bu güçlerin Avrupa Birliği'ni dağıtmak istemesinin nedeni, bir arada olduğumuzda çok daha güçlü olmamızdır." dedi.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar haftaya negatif başladı.

- Çin verileri ekonomide yavaşlama sinyali verdi

Asya borsalarında Güney Kore hariç negatif bir seyir öne çıkarken, Çin'de sanayi ve tüketim verileri beklentilerin altında kaldı.

Ülkede sanayi üretimi nisanda yıllık bazda yüzde 4,1 artsa da beklentilerin altında kaldı ve önceki aya göre yavaşlama eğilimi gösterdi. Perakende satışlar da yüzde 0,2 ile tahminlerin epey altında kaldı.

Zayıf gelen Çin verileri bölgede ekonomik aktiviteye yönelik endişeleri artırdı. Güney Kore piyasası yapay zeka teması nedeniyle çip talebi beklentilerinin güçlü kalmasıyla bölgede pozitif ayrıştı.

Öte yandan Japonya'da dolar/yen paritesi yükseliş eğilimini sürdürerek 159,07 seviyesine çıktı. Dolar/yen paritesindeki artış ülkede enflasyon endişelerini körüklemesinin yanında tahvil faizlerinde de yukarı yönlü hareketi tetikledi.

Japonya'da 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,74'e çıkarak 1995'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,7, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 düşerken, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,3 yükseldi.

- Yurt içinde işsizlik oranı takip edilecek

Cuma günü, satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,89 değer kaybederek 14.367,60 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,32 geriledi.

Dolar/TL kuru cuma gününü 45,4950'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 45,5770'ten işlem görüyor.

Öte yandan, yarın 19 Mayıs Atatürk`ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle Borsa İstanbul işleme kapalı olacak.

Analistler, bugün yurt içinde tüketici güven endeksi ve işsizlik oranının takip edileceğini, yurt dışında ise veri gündeminin sakin olduğunu belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.400 puanın destek, 14.700 ve 14.800 seviyelerinin ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Emtia piyasalarında yönü ABD enflasyonu ve ABD-Çin görüşmeleri belirledi

Capital Online

ABD yönetiminin İran'ın sunduğu ateşkes teklifini kabul etmemesi hafta içindeki önemli gelişmelerden biri olarak öne çıktı. Bu karar, Orta Doğu'daki gerilimin sürebileceği algısını güçlendirdi.

Söz konusu gelişme, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan petrol ve doğal gaz akışına ilişkin endişeleri artırdı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın karşı teklifini "kabul edilemez" bulduğu, taraflar arasındaki görüşmelerde Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve nükleer program başlıklarında anlaşmazlıkların sürdüğü bildirildi.

- ABD enflasyon verileri emtia piyasalarında fiyatlama davranışını belirledi

Makroekonomik veri tarafında ise ABD'de enflasyon göstergelerinin beklentileri aşması, emtia piyasalarında fiyatlama davranışını belirleyen bir diğer unsur oldu.

ABD'de nisan ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 3,8 artarak Mayıs 2023'ten bu yana en güçlü yükselişini kaydetti. Enerji fiyatlarındaki artışın TÜFE'deki yükselişin yüzde 40'tan fazlasını oluşturduğu, gıda fiyatlarında da yukarı yönlü baskının güçlendiği belirtildi.

Üretici fiyatlarındaki görünüm de maliyet enflasyonuna ilişkin endişeleri artırdı. ABD'de nisan ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık bazda yüzde 1,4 ile Mart 2022'den bu yana en sert artışını gösterirken, yıllık bazda yüzde 6 ile Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

Aynı dönemde ABD Senatosu'nun Kevin Warsh'ı 54'e karşı 45 oyla ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanlığına onaylaması, para politikasına ilişkin belirsizlikleri de fiyatlamaların merkezinde tuttu.

Analistler, Warsh'ın göreve gelmesiyle Fed'in iletişim stratejisi, bilanço yönetimi ve faiz patikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenebileceğini belirterek, yüksek enflasyon verilerinin faiz indirimlerine yönelik beklentilerin ötelenmesine neden olduğunu kaydetti.

- Trump-Şi zirvesi enerji ve tarım ürünlerinde izlendi

Öte yandan, Trump'ın üst düzey iş insanlarından oluşan heyetle Pekin'e gitmesinin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği zirve, emtia piyasalarında enerji ve tarım fiyatlamaları üzerinde etkili oldu.

Beyaz Saray'ın zirve bildirgesinde, iki tarafın Hürmüz Boğazı'nın enerji akışını destekleyecek şekilde açık kalması gerektiği konusunda mutabık kaldığı belirtildi.

Bu açıklama petrol ve doğal gaz fiyatlarında kısa süreli geri çekilmeye neden olsa da somut bir mekanizma öngörülmemesi ve ABD-İran müzakerelerindeki tıkanıklığın sürmesi, Brent petrol üzerindeki jeopolitik risk priminin korunmasına yol açtı.

Trump'ın, Çin'in soya fasulyesi, enerji ve uçak alımını artırmayı kabul ettiğini belirtmesi de piyasalarda yakından izlendi.

- Değerli metallerde satış baskısı öne çıktı

Değerli metaller, haftayı ABD'de açıklanan enflasyon verilerinin ardından Fed'in para politikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenmesiyle düşüşle tamamladı.

Analistler, yüksek enflasyonun Fed'in faiz indirim sürecini öteleme ihtimalini artırdığını, bunun da altın gibi faiz getirisi olmayan varlıkların cazibesini azalttığını belirtti.

Gümüşün ons fiyatı, hem değerli metal hem de sanayi metali özelliği nedeniyle satış baskısından en fazla etkilenen ürün oldu. Dolar endeksindeki güçlenme ve sanayi talebine yönelik zayıflama beklentileri, gümüşün ons fiyatını baskıladı.

İsviçre bankası UBS'in gümüş piyasasında daha küçük açık beklentisine işaret etmesi de fiyatlar üzerinde baskı oluşturan unsurlar arasında yer aldı.

Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 5,5, paladyumda yüzde 5,2, altında ve platinde yüzde 3,8 geriledi.

- Baz metallerde karışık seyir izlendi

Baz metallerdeki fiyatlamalarda jeopolitik arz riskleri ve Çin talebine ilişkin beklentilerle karışık bir seyir izlendi.

Hafta boyunca Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizlikler, bölgedeki lojistik akışlara yönelik riskler ve arz endişeleri baz metallerde fiyatları destekledi.

Buna karşın, ABD'de açıklanan enflasyon verilerinin beklentileri aşması, Fed'in faiz indirimine ilişkin beklentileri zayıflatarak haftanın son kısmında sanayi metalleri üzerinde baskı oluşturdu.

Alüminyumda, Körfez Bölgesi'ndeki üretim kapasitesine yönelik riskler öne çıktı. Bölgedeki bazı tesislerde üretimin normale dönmesinin zaman alacağına ilişkin beklentiler ve Hürmüz kaynaklı lojistik riskler fiyatları destekledi.

Bakır fiyatları hafta içinde Hürmüz kaynaklı sülfürik asit ve sülfür arz darlığına ilişkin endişelerle destek bulsa da ABD enflasyon verilerinin ardından kazançlarını sınırladı.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta libre bazında fiyatlar çinkoda yüzde 2,6, alüminyumda yüzde 1,9, kurşunda yüzde 0,3 ve bakırda yüzde 0,1 artarken, nikelde yüzde 1,9 geriledi.

- Enerji emtialarında Hürmüz etkisi sürdü

Enerji emtialarındaki fiyatlamalarda Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizlikler, ABD-İran ateşkes sürecindeki tıkanma ve küresel arz endişeleri etkili oldu.

Hafta içinde ABD-İran ateşkes sürecine yönelik haber akışı petrol piyasalarında jeopolitik risk primini artırdı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın son karşı önerisini kabul edilemez bulduğuna ilişkin açıklamaları ve ateşkes sürecinin kırılgan seyrini koruması, arz kesintilerinin sürebileceği endişelerini destekledi.

Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) küresel petrol arzına ilişkin uyarıları da fiyatları destekledi. IEA, küresel petrol arzının 2026'da günlük 3,9 milyon varil düşeceğini, Körfez üretiminin savaş öncesi seviyenin oldukça altında kaldığını ve küresel envanterlerde sert erime yaşandığını bildirdi.

Doğal gaz tarafında ise fiyatlamalarda depolama verileri, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracat tesislerindeki bakım süreci ve Hürmüz kaynaklı küresel LNG arz endişeleri öne çıktı.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, 8 Mayıs ile biten haftada ABD doğal gaz depoları 85 milyar fitküp artış gösterirken, toplam stoklar beş yıllık ortalamanın üzerinde kalmayı sürdürdü.

Buna karşın, Hürmüz Boğazı'ndaki jeopolitik gerilim küresel LNG piyasasında sıkışıklığı artırdı. Katar'dan sınırlı sayıda LNG kargosunun Boğaz'dan geçebilmesine karşın, bölgedeki genel ihracat akışlarının kısıtlı kalması fiyatlamalarda destekleyici unsur oldu.

Bununla birlikte, haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 7,4, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 7,4 arttı.

- Tarım emtialarında ABD-Çin görüşmesi izlendi

Tarım emtialarında hafta içinde karışık bir seyir izlenirken, ABD-Çin tarımsal ticaretinin genişletilmesine yönelik mesajlar izlendi.

Çin Ticaret Bakanlığı, tarafların tarife indirimleri ve tarife dışı engellerin azaltılması yoluyla tarımsal ticareti artırma konusunda ön mutabakat sağladığını açıkladı.

Analistler ise ticaret geriliminin azalabileceğine yönelik iyimserliğin tarım emtia piyasasını desteklediğini, ancak Çin'in ihtiyacını büyük ölçüde Brezilya'dan karşılamaya devam etmesi nedeniyle kalıcı etkinin sınırlı kalabileceğini kaydetti.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 3,4 ve buğdayda yüzde 2,7 artarken, mısırda yüzde 3,4 ve soya fasulyesinde yüzde 2,6 geriledi.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 0,6 artarken, pamukta yüzde 5,2 ve kahvede yüzde 3,3 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 3,6 düşüşle tamamladı.

Borsada bu hafta en çok kazandıran ve kaybettiren 3 hisse hangileri oldu? (11-15 Mayıs)

Capital Online

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 4,61 azalışla 14.367,60 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en düşük 14.265,67 puanı, en yüksek 15.204,92 puanı gördü.

Borsa İstanbul'da aynı dönemde hizmetler endeksi yüzde 1,43 düşüşle 13.175,87 puana, sanayi endeksi yüzde 2,08 azalışla 18.858,22 puana, teknoloji endeksi yüzde 2,82 kayıpla 50.236,54 puana ve mali endeks yüzde 6,49 değer kaybıyla 19.099,28 puana geriledi.

- Sarkuysan en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 11,75 ile Sarkuysan ilk sırada yer aldı.

Sarkuysan'ı yüzde 11,13 ile Katılımevim Tasarruf Finansman AŞ ve yüzde 7,97 ile Türk Altın İşletmeleri izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 26,73 ile Ral Yatırım Holding, yüzde 23,48 ile Kiler Holding ve yüzde 21,14 ile Destek Finans Faktoring AŞ oldu.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 892 milyar 400 milyon lirayla ASELSAN, 610 milyar 200 milyon lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ ve 545 milyar 160 milyon lirayla Garanti BBVA oldu.

- Altın ve döviz dolar hariç geriledi

24 ayar külçe altının gram fiyatı geçen hafta sonuna göre yüzde 4,16 azalışla 6 bin 630 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 4,14 düşüşle 44 bin 671 liraya geriledi.

Çeyrek altının satış fiyatı da yüzde 4,16 değer kaybederek 11 bin 105 lira oldu.

Doların satış fiyatı yüzde 0,39 artarak 45,5440 liraya yükselirken, avronun satış fiyatı yüzde 0,81 azalışla 53,0320 liraya geriledi.

Geçen hafta 61,8440 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,58 azalışla 60,8640 liraya geriledi.

İsviçre frangı da yüzde 0,71 düşüşle 57,9880 liradan alıcı buldu.

Küresel piyasalar Orta Doğu'daki gelişmelere ve Nvidia bilançosuna odaklandı

Capital Online

Orta Doğu'daki gerilimlerin gölgesinde haftaya yön arayışıyla başlayan küresel piyasalarda, ABD Başkanı Trump'ın Çin'e gerçekleştirdiği ziyarette iyimser bir hava esmesiyle teknoloji öncülüğünde risk iştahının görece arttığı görüldü.

Trump'ın gerçekleştirdiği ziyarete önde gelen şirket yöneticilerinin eşlik etmesi, yapay zeka ve teknoloji alanında büyük yatırımların önünün açılabileceğine yönelik beklentileri kuvvetlendirse de ABD/İsrail-İran Savaşı'nın henüz tam olarak sonlanmaması ve yüksek seyreden petrol fiyatlarının olumsuz etkilerinin makroekonomik verilerde belirginleşmesi yatırımcı iştahını törpüledi.

ABD-İran hattından gelen çelişkili mesajlar petrol fiyatları üzerinde etkili olurken bu durum küresel ölçekte makro görünüme yönelik endişeleri devam ettirdi. Trump'ın, İran ile ateşkesin "yaşam desteğine bağlı şekilde sürdüğünü" söylemesi, bölgede gerilimin kısa sürede azalacağına yönelik beklentileri zayıflattı.

Artan petrol fiyatlarının ekonomiye negatif yansımaları ABD'nin enflasyon verilerinde izlendi. Ülkede tüketici enflasyonu yıllık bazda yüzde 3,8 ile tahminlerin üzerinde gerçekleşirken üretici enflasyonu da beklentileri keskin şekilde aştı ve salgın sonrası dönemin en hızlı yükselişine işaret etti.

Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon üzerindeki ikincil etkileri, taşımacılık faaliyetleri üzerinden belirginleşmeye başladı. Bu gelişmelerin ardından piyasalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonunda faiz artırımına gidebileceği ihtimalleri yüzde 65'e yükselirken olası bir indirim olası fiyatlamalardan çıktı.

Savaş öncesinde para piyasalarında Fed'in yıl genelinde toplam 2 faiz indirimi yapabileceği fiyatlanırken beklentiler terse döndü. Beklentilerin seyrini savaşın gidişatı belirleyecek olsa da halihazırda enerji başta olmak üzere maliyet kaynaklı baskıların enflasyonda ikincil etkileri artırabileceği ifade ediliyor.

Güçlenen enflasyon endişeleriyle tahvil faizleri yükseliş eğilimini sürdürdü. ABD'nin 5, 10, 20 ve 30 yıllık tahvil faizleri sert şekilde yükselerek yaklaşık son 1 yılın zirvelerine ulaştı. ABD 10 yıllık tahvil faizi cuma günü yüzde 4,55'e çıkarak Mayıs 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.

Gelecek hafta, Orta Doğu'daki gelişmelerin yanında yapay zeka temasının seyri üzerinde kritik değer taşıyan Nvidia'nın bilançosu ve Fed'in toplantı tutanakları yakından takip edilecek.

Diğer taraftan Trump'ın Fed başkanlığına aday gösterdiği Kevin Warsh, Senato'dan onay aldı. Fed'den yapılan açıklamada, Jerome Powell'ın başkanlık görev süresinin sona erdiği belirtildi. Warsh'un yemin ederek göreve başlamasının beklendiği kaydedilen açıklamada, Fed Yönetim Kurulunun, Warsh yeni başkan olarak yemin edene kadar Powell'ı geçici başkan olarak atadığı bildirildi.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre yaklaşık 20 baz puan artışla yüzde 4,54'te, dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 1,4 artışla 99,3 seviyesinde kapandı.

Orta Doğu'daki gerilimlerin oluşturduğu risklerin ortadan kalkmaması, enflasyon endişeleriyle faiz artırımına ilişkin beklentilerin güçlenmesiyle altının onsu haftalık bazda yüzde 3,8 düşüşle 4 bin 540 dolara indi. Brent petrolün varil fiyatı da arz endişeleriyle yüzde 7,4 artışla 106,2 dolara yükseldi.

- New York borsası karışık seyretti

New York borsasında geçen hafta karışık bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 0,13 yükselirken, Nasdaq endeksi yüzde 0,38 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,17 düştü.

Makroekonomik verilere göre ABD'de ikinci el konut satışları nisanda yüzde 0,2 artmasına rağmen piyasa beklentilerinin altında kaldı.

ABD'de sanayi üretimi, nisanda aylık bazda yüzde 0,7 ile beklentilerin üzerinde artış gösterdi. Fed New York şubesinin açıkladığı imalat endeksi, mayısta 19,6 değerine çıkarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Gelecek hafta salı bekleyen konut satışları, çarşamba Fed toplantı tutanakları, perşembe S&P Global imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI, konut başlangıçları, inşaat izinleri, Philadelphia Fed imalat endeksi, haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma Michigan tüketici güven endeksi takip edilecek.

- İngiltere'de siyasi belirsizlik tahvil piyasasına yansıdı

Avrupa borsalarında geçen hafta negatif bir seyir öne çıktı. Bölgede mevcut küresel gelişmelerin yanı sıra İngiltere'deki seçim süreci öne çıktı.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkede yapılan yerel seçimlerdeki ağır yenilgisi sonrası istifayı düşünmediğini, sürekli değişimin ülkeyi kaosa sürüklediğini söyledi. Ülkede siyasi belirsizliklerin artabileceği endişeleriyle tahvil faizlerinde sert yükselişler görülürken sterlin/dolar paritesi haftalık bazda yüzde 1,9 azalışla 1,3325'e indi.

Bunun yanı sıra İngiltere'de 1. çeyrek gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) önceki çeyreğe göre yüzde 0,6 ile beklentiler dahilinde gerçekleşirken yıllık yüzde 1,1 ile beklentilerin üzerinde geldi.

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon beklentilerini tehdit etmesi durumunda Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz artışına gitmesinin güçlü bir seçenek olduğunu belirterek, "Haziran ayında tekrar bir araya geleceğiz ve yeni veriler ışığında kararımızı vereceğiz." dedi.

Gelecek hafta Avro Bölgesi ve İngiltere'de enflasyon verileri karşılanacak. Analistler, İngiltere'deki enflasyon verilerinde olası hızlanma işaretlerinin ülke tahvil piyasasındaki satış baskını artırabileceğini kaydetti.

Öte yandan Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) ile Avrupa Birliği (AB) verilerine göre Avro Bölgesi'nde, yılın ilk çeyreğinde GSYH önceki çeyreğe göre yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 0,8 artarak beklentiler dahilinde gerçekleşti.

Bölgede sanayi üretimi martta bir önceki aya göre yüzde 0,2 artarken yıllık bazda yüzde 2,1 geriledi. Piyasa beklentileri, Avro Bölgesi`nde mart ayında sanayi üretiminin aylık bazda yüzde 0,3 artacağı, yıllık bazda yüzde 1,7 düşeceği yönündeydi.

Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,44, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,97, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 0,35 ve Almanya'da DAX endeksi yüzde 1,65 düştü.

Gelecek hafta salı ILO işsizlik oranı, çarşamba Avro Bölgesi ve İngiltere'de enflasyon, Almanya'da ÜFE, perşembe Avro Bölgesi, İngiltere, Almanya'da imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI, cuma Almanya'da büyüme ile IFO iş ortamı güven endeksi verileri takip edilecek.

- Asya borsaları satıcılı seyretti

Asya tarafında da geçen hafta negatif bir seyir izlenirken gelecek hafta açıklanacak Nvidia bilançosu, ABD-Çin arasında olası anlaşma duyuruları ve Orta Doğu'daki gelişmeler yatırımcıların odağında yer alıyor.

Geçen hafta Çin'de açıklanan enflasyon verileri ise fiyat artışlarındaki hızlanma eğiliminin devam ettiğini gösterdi. Ülkede, nisan ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yüzde 1,2 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Ülkede, TÜFE mart ayında yüzde 1 artmıştı.

Çin'de nisan ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 2,8 ile Temmuz 2022'den bu yana en hızlı yükselişini kaydetti. Mart ayında yüzde 0,5 artan ÜFE'nin nisanda yüzde 1,8 artış kaydetmesi bekleniyordu.

Çin Merkez Bankası (PBOC) Orta Doğu'daki çatışmaların tetiklediği yüksek petrol ve emtia fiyatlarından kaynaklanacak ithal enflasyon riskine karşı uyarıda bulundu. Banka, ithal enflasyonun ekonomi üzerindeki etkisinin izlenmesi gerektiğini ifade etti.

Diğer taraftan Japonya Merkez Bankasının (BoJ) nisan ayı toplantısının tutanakları yayımlandı. Şahin görüşlerin hakim olduğu tutanaklarda, "Orta Doğu'daki durum belirsizliğini koruyor ve mevcut koşullar, politika faiz oranının acilen yükseltilmesi gerektiğine işaret etmiyor." ifadelerine yer verildi.

Japonya'da yükselen enerji fiyatlarının enflasyonist baskıları tetiklemesiyle ülkede 20 yıllık tahvil faizi yüzde 3,49'a çıkarak Ağustos 1996'dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Yendeki zayıflık da devam ederken dolar/yen paritesi haftalık bazda yüzde 1,2 artışla 158,8 seviyesine çıktı. Yendeki zayıflığın enflasyonist riskleri ve tahvil piyasasındaki satış baskısını artırması Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güçlenmesine neden oldu.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,06, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,07, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,63 ve Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,08 düştü.

Gelecek hafta pazartesi Çin'de sanayi üretimi, perakende satışlar, salı Japonya'da büyüme, sanayi üretimi, kapasite kullanım oranı, cuma Japonya'da enflasyon verileri takip edilecek.

- Yurt içinde yılın ikinci Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısı takip edildi

Yurt içinde geçen hafta satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 4,61 düşüşle 14.367,60 puandan kapandı.

Öte yandan geçen hafta yılın ikinci Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında konuşan TCMB Başkanı Fatih Karahan, "Enflasyonun 2026 yıl sonunda yüzde 26, 2027 yıl sonunda ise yüzde 15 olarak gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. Enflasyonun 2028 yıl sonunda yüzde 9`a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz." dedi.

Karahan, "2026 yılı ara hedefimizi yüzde 24`e, 2027 yılı ara hedefimizi yüzde 15`e, 2028 yılı ara hedefimizi ise yüzde 9 seviyesine yükselttik" diye konuştu.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 45,4950'den tamamladı.

Gelecek hafta yurt içinde pazartesi tüketici güven endeksi, işsizlik oranı, çarşamba konut fiyat endeksi, cuma dış ticaret dengesi, kapasite kullanım oranı ve reel kesim güven endeksi takip edilecek.

19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı nedeniyle salı günü Borsa İstanbul işleme kapalı olacak.

Hazine haftaya 2 ihale gerçekleştirecek

Capital Online

Bakanlığın yayımladığı iç borç ihraç takvimine göre 18 Mayıs Pazartesi günü 1,5 yıl (546 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli altın tahvilinin doğrudan satışı yapılacak.

Aynı gün, 1,5 yıl (546 gün) vadeli, 6 ayda bir kira ödemeli altına dayalı kira sertifikasının doğrudan satışı gerçekleştirilecek.

Piyasalarda gün ortası... Borsa, döviz ve altında son durum ne? (15 Mayıs 2026)

Capital Online

Dün 14.644,70 puandan kapanan BIST 100 endeksi, güne 118,23 puan ve yüzde 0,81 azalışla 14.526,47 puandan başladı. Endeks, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 275,47 puan ve yüzde 1,88 düşüşle 14.369,23 puana indi.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.350,68 puanı, en yüksek 14.538,43 puanı gördü.

Günün ilk yarısında mali endeks yüzde 2,46, hizmetler endeksi yüzde 1,97, sanayi endeksi yüzde 0,80 ve teknoloji endeksi yüzde 0,19 değer kaybetti.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 14'ü yükselirken 84'ü düştü, 2'si yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Türkiye Altın İşletmeleri, Türk Hava Yolları, Sasa Polyester, Destek Finans Faktoring AŞ ile ASELSAN oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 550 dolar

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1630, sterlin/dolar paritesi 1,3350 ve dolar/yen paritesi 158,5 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 45,5470 liradan, avro 53,0600 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 2,3 azalışla 4 bin 550 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 2,1 artışla 106,1 dolardan işlem görüyor.

Yerli ayçiçeği tohumu pazar payını yüzde 15'e çıkardı

Capital Online

Toruk, Kepenekli Mahallesi`nde gazetecilere yaptığı açıklamada, yerli ayçiçeği tohumu çalışmalarına 2019 yılında başladıklarını, 2021'den itibaren ise ürünlerin sahada kullanılmaya başlandığını ifade etti.

Yerli tohumların Trakya başta olmak üzere farklı bölgelerdeki üreticilerden yoğun ilgi gördüğünü aktaran Toruk, özellikle kuraklık ve su kısıtlılığı nedeniyle Anadolu`da ayçiçeği ekimine yönelimin arttığını dile getirdi.

Üreticilerin verimden memnun kaldığını belirten Toruk, "İlk başladığımızda pazar payımız yüzde 2 seviyelerindeydi. Bugün yüzde 15'lere ulaştık. Bu, sektör açısından çok önemli bir başarı. Yerli hibrit ayçiçeği tohumları artık pazarda kalıcılığını ortaya koydu." dedi.

Toruk, yerli tohum üreten firmaların hem teknoloji hem de yeni çeşit geliştirme konusunda uzmanlaştığını belirterek, Türkiye genelinde Tarım ve Orman il müdürlükleri ile çiftçi kuruluşlarından yoğun talep aldıklarını kaydetti.

Ayçiçeği ekimlerinin ülke genelinde yakından takip edildiğini ifade eden Toruk, Trakya Kalkınma Ajansı öncülüğünde ve bakanlık iş birliğiyle yürütülen yerli ayçiçeği üretimi çalışmalarında 16 firmanın yer aldığını dile getirdi.

Toruk, yerli tohumculukta hedeflerinin pazar payını daha da büyütmek olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Yüzde 2'den yüzde 15'e nasıl geldiysek hedefimiz yüzde 60`lara ulaşmak. Artık Türkiye`de hibrit ayçiçeği tohumunda dışa bağımlılık büyük ölçüde sona erdi. Milli hibrit ayçiçeği tohumu kendisini ispatladı ve bundan sonra da büyüyerek yoluna devam edecek."

Yabancı yatırımcıya vergi avantajı, hukukçuya göre yeterli mi?

Capital Online

Türkiye`de döviz kazandırıcı faaliyetleri desteklemek ve yabancı yatırımcı çekme kapasitesini artırmak amacıyla vergi mevzuatında köklü değişiklikler yapıldı. 32549 sayılı Resmî Gazete`de yayımlanan 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren başlayan dönem kazançlarına uygulanmak üzere yürürlüğe girdi. Düzenleme; hizmet ihracatı yapan şirketler ile yurt dışında iştiraki bulunan kurumlar ve gerçek kişiler için önemli vergi avantajları getiriyor.

Düzenleme ile Kurumlar Vergisi Kanunu`nun 5/1-b1 maddesindeki koşulları taşıyan iştiraklerden-yani yurt dışı inşaat işi yapan iştiraklerden-elde edilen temettülerin tamamının kurumlar vergisinden istisna olması uygulamasına dokunulmadı.

RAKAMSAL ETKİ: Daha önce yurt dışı iştirak kazancı üzerinden Türkiye`de hesaplanan efektif vergi yükü (%50 × %25 =) %12,5 seviyesindeydi. Yeni düzenleme ile bu oran (%20 × %25 =) %5 seviyesine indi. Bu, yurt dışı iştiraki bulunan Türk şirketlerinin vergi maliyetinde %60`ı aşan bir azalma anlamına geliyor.

Düzenlemenin, özellikle yurt dışında şirket kurmuş Türk girişimcileri, yatırımcıları ve aile ofislerini doğrudan ilgilendirdiği belirten ve yabancı yatırımcı üzerindeki etkilerini değerlendiren uluslararası yatırım hukuku uzmanı Av. İbrahim Aslan, paketin teknik içeriğinin yabancı sermaye için cazip olduğunu, ancak yatırım kararının yalnızca vergi oranlarına bakılarak alınmadığını söyledi. asıl faktörün hukuki güvence olduğunu ifade etti. “Yatırımcılar uzun vadeli kararlar alırken yalnızca mali avantajlara odaklanmıyor. Özellikle mülkiyet hakkı, sözleşme güvenliği ve yargı süreçlerinin öngörülebilirliği gibi alanlarda güven arıyor. Ekonomik teşvikler elbette son derece olumlu bir gelişme; ancak tek başına yeterli değil” diyen Av. Aslan, yeni paketin Türkiye`nin uluslararası yatırımcı sıralamasındaki konumunu güçlendirme potansiyeli taşıdığını, ancak teşviklerden gerçek anlamda yararlanılabilmesi için düzenleyici istikrarın, öngörülebilir bürokratik süreçlerin ve yatırım uyuşmazlıklarında etkili tahkim mekanizmalarının sağlanması gerektiğine dikkat çekti.

Aslan`a göre, 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile getirilen avantajlardan azami şekilde yararlanmak isteyen yatırımcıların, yapı hatalarından kaçınmak ve istisna koşullarını sağlam zeminde inşa etmek için uzman bir hukuk ekibinden yatırım planlaması desteği alması gerekiyor.

Mevzuatın yürürlüğe girmesiyle birlikte hizmet ihracatçısı şirketler, yurt dışı iştiraki bulunan holding yapıları ve sınır ötesi gelir elde eden gerçek kişiler için 2026 dönem beyannameleri öncesinde uyum süreçlerinin yeniden gözden geçirilmesi öneriliyor. Düzenlemenin uygulamasına ilişkin tebliğ ve genel uygulama esaslarının önümüzdeki haftalarda Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanması bekleniyor.

İnşaat üretim endeksi Mart'ta yıllık bazda yüzde 1,2 azaldı

Capital Online

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mart ayına ilişkin inşaat üretim endeksi verilerini açıkladı.

Buna göre endeks, martta yıllık bazda yüzde 1,2 azalış kaydetti.

İnşaatın alt sektörleri incelendiğinde endeks, söz konusu ayda geçen yılın aynı ayına kıyasla bina inşaatı sektöründe yüzde 3,6 azalırken bina dışı yapıların inşaatında yüzde 8,5, özel inşaat faaliyetlerinde yüzde 0,9 arttı.

İnşaat üretim endeksi, martta aylık bazda ise yüzde 4,5 azaldı.

Endeks, bina inşaatı sektöründe aylık yüzde 5,3, bina dışı yapıların inşaatında yüzde 0,5, özel inşaat faaliyetlerinde yüzde 4,4 azalış gösterdi.

Ücretli çalışan sayısı Mart'ta yıllık yüzde 1,8 arttı

Capital Online

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mart ayına ilişkin ücretli çalışan istatistiklerini yayımladı.

Buna göre, Mart 2025'te 15 milyon 320 bin 850 kişi olan sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı, martta yüzde 1,8 artışla 15 milyon 601 bin 250 kişiye yükseldi.

Söz konusu ayda ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yıllık bazda yüzde 2,7 azaldı, inşaat sektöründe yüzde 6,4 ve ticaret-hizmet sektöründe yüzde 3,5 arttı.

- Aylık değişim

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı martta, şubata göre yüzde 0,1 artış gösterdi.

Bu dönemde ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yüzde 0,3 azalırken inşaat sektöründe yüzde 0,9, ticaret-hizmet sektöründe yüzde 0,2 artış kaydetti.

Anket sonucu: Piyasanın yıl sonu enflasyon, faiz, büyüme beklentisi ne oldu?

Capital Online

TCMB, reel ve finansal sektör temsilcileri ile profesyonellerden oluşan 72 katılımcıyla gerçekleştirdiği mayıs ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'ni yayımladı.

Buna göre, geçen ay yüzde 1,82 olan mayıs ayı TÜFE artışı beklentisi, bu anket döneminde yüzde 1,89'a çıktı. Cari yıl sonu TÜFE artışı beklentisi ise yüzde 27,53'ten yüzde 28,94'e yükseldi.

TÜFE'de artış beklentisi 12 ay sonrası için yüzde 23,39'dan yüzde 23,82`ye, 24 ay sonrası için ise yüzde 18,02'den yüzde 18,43`e yükseldi.

Katılımcıların yıl sonu dolar/TL beklentisi 51,2285'ten 51,5711'e, 12 ay sonrası dolar/TL beklentisi de 53,6195'ten 54,6923'e çıktı.

Bir önceki anket döneminde 44,3 milyar dolar olan yıl sonu cari işlemler açığı beklentisi, bu dönemde 47,8 milyar dolara, gelecek yıl için de 39,8 milyar dolardan 41,6 milyar dolara yükseldi.

- Cari yıl için büyüme beklentisi yüzde 3,3'e geriledi

Ankette cari yıl için Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) artış beklentisi yüzde 3,5'ten yüzde 3,3'e gerilerken, gelecek yıl için beklenti yüzde 4,1 seviyesinde sabit kaldı.

Ankette TCMB'nin politika faizine ilişkin ilk toplantı beklentisi yüzde 37, ikinci toplantı beklentisi yüzde 37 ve üçüncü toplantı beklentisi ise yüzde 35,99 oldu.

12 ay sonrası için politika faizi beklentisi ise yüzde 30,22'ye yükseldi.

Döviz ve altın güne nasıl başladı? (15 Mayıs 2026)

Capital Online

Dün yatay seyreden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 45,4160'tan tamamladı.

Dolar/TL saat 09.55 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 45,5450'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,1 düşüşle 53,1090'dan, sterlin/TL de yüzde 0,2 azalışla 60,9310'dan satılıyor. Dolar endeksi yüzde 0,2 artışla 99,1 seviyesinde seyrediyor.

Altında son durum

Gram altın, güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 694 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki azalışa paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,7 düşüşle 6 bin 795 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.45 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 1,5 altında 6 bin 694 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 11 bin 947 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 708 liradan satılıyor.

Altının onsu da önceki kapanışa göre yüzde 1,8 düşüşle 4 bin 570 dolardan işlem görüyor.

Küresel piyasalarda dünkü teknoloji rallisi bugün yerini satış baskısına bıraktı

Capital Online

Teknoloji ve yapay zeka şirketlerine ilişkin iyimserliğe karşın ABD/İsrail-İran Savaşı'ndan kaynaklı etkiler piyasalardaki risk iştahında kırılganlıklara işaret ediyor.

Yapay zeka harcamalarının şirketlerin büyümesini olumlu etkileyeceğine dair beklentilerle teknoloji ve yapay zeka şirketlerinin hisselerinde görülen sert yükselişler küresel piyasalarda dün risk iştahını artırmış, savaş kaynaklı enerji maliyetlerine karşın ABD'de açıklanan verilerin tüketicinin gücünün sürdüğüne işaret etmesi de piyasalarda görülen pozitif seyirde etkili olmuştu.

Yapay zekaya yönelik yenilenen yatırımlar, sağlam şirket karları ve açıklanan makroekonomik verilerin özellikle ABD ekonomisinin dirençli olduğunu göstermesi dün borsaların rekor tazelemesini sağladı.

Diğer taraftan petrol fiyatlarındaki yükseliş ve tahvil faizlerindeki artış yeni günde piyasalarda satış baskısına neden oldu.

Yatırımcılar, borsalardaki yapay zeka temelli yükselişlerin ne kadar sürdürülebilir olduğunu sorgularken, ABD-Çin görüşmelerinin nasıl değerlendirilmesi konusunda da kararsız görünüyor.

Taraflar arasında ekonomik işbirliğinin arttığına dair işaretler olmasına karşın piyasaların beklediği şeyin İran konusunda bir ilerleme olması ve bu konuda kayda değer bir ilerleme olmaması piyasalardaki risk iştahını baskılıyor.

Böylece teknoloji hisselerine yönelik yatırımcı coşkusu yerini tahvil faizlerindeki yükselişlerden kaynaklı negatif etkiler ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artışı beklentilerinin güçlenmesine yol açan enflasyonist endişelere bıraktı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın devam eden Pekin temasları bugün de yatırımcıların odağında yer alıyor

Siyasi kurmaylarının yanı sıra Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang ile Tesla Üst Yöneticisi Elon Musk gibi Amerikan şirketlerinin temsilcilerinden oluşan geniş bir heyetle Çin'de temaslarda bulunan Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ikili ve heyetler arası görüşme için bir araya geldi.

Dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderlerinin görüşmesinden çıkan mesajlar yakından izlenirken, Çin Devlet Başkanı Şi, iki ülkenin rakip değil ortak olması gerektiğini ifade etti.

İran konusunda ise Beyaz Saray, ABD Başkanı Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi'nin, Hürmüz Boğazı'nın açık kalması ve "İran'ın asla nükleer silaha sahip olmaması" konusunda mutabık kaldığını açıkladı.

Trump, Fox News'e verdiği röportajda da Şi'nin İran'la anlaşma ve Hürmüz Boğazı'nın açılması konusunda yardımcı olmaya hazır olduğunu söylediğini belirtti. Trump'ın bu açıklaması da dün piyasaları destekledi.

Ayrıca Trump, Şi'nin Amerikan uçak üreticisi Boeing'den 200 uçak satın almayı kabul ettiğini açıkladı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de ülkesinin İsrail ile birlikte İran'a saldırılarıyla başlayan savaş nedeniyle gemi trafiğinde kesintilerin yaşandığı Hürmüz Boğazı'nın açılmasında Çin'in, ABD'den daha fazla çıkarı olduğunu, bu yüzden Washington'a destek vereceklerine inandığını belirtti.

ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin de açıklamaları takip edilirken, Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid, devam eden enflasyonu ekonomi açısından en acil risk olarak gördüğünü belirtti.

Öte yandan düzenlediği basın toplantısında, küresel ekonomideki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Uluslararası Para Fonu (IMF) Sözcüsü Julie Kozack, küresel ekonominin Orta Doğu'daki savaş dolayısıyla yükselen petrol fiyatlarıyla birlikte "olumsuz" senaryoya doğru ilerlediğini ancak orta vadeli enflasyon beklentilerinin çıpalanmış durumda olduğunu söyledi.

Makroekonomik veri tarafına bakıldığında ABD'de perakende satışların nisanda aylık bazda yüzde 0,5 ile beklentilere paralel artış kaydettiği görüldü.

Söz konusu dönemde satış tutarındaki en yüksek artış, Orta Doğu'daki çatışmaların etkisiyle yükselen petrol fiyatlarına bağlı olarak benzin istasyonlarında görüldü.

Analistler, söz konusu verinin artan enerji fiyatlarına karşın tüketici talebinin devam ettiğini ortaya koyduğunu ancak perakende satışlarda en yüksek artışın benzin istasyonlarında görülmesinin enflasyonist baskıların daha da fazla artabileceğini gösterdiğini söyledi.

Ülkede ithalat fiyat endeksi nisanda aylık yüzde 1,9, ihracat fiyat endeksi yüzde 3,3 ile beklentilerin üzerinde arttı.

ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 9 Mayıs ile biten haftada 211 bine çıkarak piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

Piyasa beklentisi, işsizlik maaşı başvuru sayısının bu dönemde 205 bin olması yönündeydi.

İşsizlik maaşı başvuru sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 200 binden 199 bine revize edildi. Ülkede, ithalat fiyat endeksi nisanda aylık yüzde 1,9 ihracat fiyat endeksi yüzde 3,3 ile beklentilerin üzerinde arttı.

Enflasyonist endişeler tahvil piyasasında satış baskısına neden olurken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, yüzde 4,52 ile 1 yılın en yüksek seviyesine, ABD'nin 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,0693'le Temmuz 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Brent petrolün varil fiyatı, yüzde 0,1 artışla 104 dolarda seyrediyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş eğilimi dünya genelindeki ülkelerde enflasyonun yükseleceğine dair endişeleri körüklerken, bu hafta ABD'den gelen Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Üretici Fiyat Endeksindeki (ÜFE) yükseliş bu endişelerin kanıtı oldu.

Yatırımcıların güvenli liman talebinin artmasıyla dolar endeksi yüzde 0,2 artışla 99,1 seviyesinde seyrederken, yükselen petrol fiyatları ve güçlenen doların negatif etkileriyle altının onsu yüzde 1,3 azalışla 4 bin 590 dolardan işlem görüyor.

Kripto para piyasasında, ABD Senatosunun Bankacılık Komitesinin sektöre yasal netlik kazandırmayı hedefleyen ve "CLARITY" olarak bilinen yasa tasarısını onaylayarak Senato Genel Kurulu'na sevk etmesi sonrası dün 82 bin dolara kadar yükselen Bitcoin'in fiyatı, bugün 81 bin dolar seviyelerinde dengelendi.

- New York borsası rekor tazeledi

New York borsasında teknoloji hisselerinde devam eden yükselişlerin pozitif etkisiyle dün alış ağırlıklı bir seyir izlendi.

ABD'nin yaklaşık 10 Çinli şirketin Nvidia'nın H200 çipini satın almasına onay verdiğine dair haberlerin ardında Nvidia'nın hisseleri yüzde 4,4 değer kazandı. Çin'in Boeing'den 200 uçak satın alacağına yönelik haberlere rağmen Boeing hisseleri günü yüzde 4,7 kayıpla tamamladı.

Teknoloji şirketleri arasında Cisco hisselerindeki yükseliş öne çıktı. Şirketin yeniden yapılanma kapsamında yaklaşık 4 bin çalışanını işten çıkaracağını açıklamasına karşın yıllık gelir beklentisini yukarı yönlü revize etmesinin ardından hisseleri yüzde 13,4 değer kazandı.

Söz konusu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,75, S&P 500 endeksi yüzde 0,77 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,88 değer kazandı.

S&P 500 endeksi, 7.517,12 puanla, Nasdaq endeksi 26.707,14 puanla rekor kırdı. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise yeni güne negatif seyirle başladı.

- Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsaları dün güçlü bilançoların desteğiyle pozitif seyretti.

Buna karşın Avrupa'da büyük teknoloji şirketlerinin fazla olmayışı ve enerji fiyatlarındaki yükselişin büyüme ve enflasyon görünümü üzerinde baskı oluşturması Avrupa piyasalarındaki risk algısının devam etmesine neden oluyor.

Öte yandan İngiltere'de 1. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla önceki çeyreğe göre yüzde 0,6 ile beklentiler dahilinde gerçekleşirken, yıllık yüzde 1,1 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Önceki çeyreklik dönemdeki ekonomik büyüme yüzde 0,2 olurken, yıllık bazda yüzde 1 olmuştu. İngiltere ekonomisi ABD/İsrail-İran kaynaklı savaş etkilerine karşın güçlü bir büyüme kaydetti. Ancak söz konusu büyüme ocak ve şubat aylarını da kapsadığı için bundan sonraki dönemde İngiltere ekonomisinde durgunluk olabileceği tahmin ediliyor. İngiltere'nin enerji tedariki konusunda dışarıya yoğun bir şekilde bağlı olmasının ülke ekonomisini kırılgan hale getirebileceği öngörülüyor.

Ülkede tahvil faizlerindeki sert yükseliş de mortgage piyasasında faizlerin artmasına sebep oldu. Bu durumun ekonomik büyümeyi baskılayacağına dair beklentiler bulunuyor.

Ayrıca son siyasi gelişmelerden sonra ülkede liderlik yarışının başlayacağına kesin gözle bakılıyor. Son olarak, 7 Mayıs'taki yerel seçimlerde büyük yenilgi alan Başbakan Keir Starmer'a istifa çağrısında bulunan Sağlık Bakanı Wes Streeting de hükümetteki görevinden ayrıldığını duyurdu.

Wes Streeting'in Starmer'a karşı İşçi Partisi liderliği için aday olmayı planladığı gündeme gelmesine rağmen kendisi mektubunda resmi bir adaylık açıklamasında bulunmadı.

İngiltere'deki siyasi belirsizliklerin etkisiyle sterlin/dolar paritesi yüzde 0,4 azalışla 1,3350'de seyrediyor.

Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,32, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,15, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,46 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,93 değer kazandı. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar ise yeni güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsalarında Çin hariç negatif bir seyir izleniyor

Asya borsalarında, ABD-Çin görüşmelerinde jeopolitik ve bazı ekonomik konularda kayda değer bir haber akışı olmaması ve Japonya'da üretici fiyatlarında görülen sert hızlanmayla Çin hariç negatif bir seyir izleniyor.

ABD ve Çin arasındaki görüşmelerde çip ihracat kontrollerinin ayrıntılı olarak ele alınmadığına yönelik haberler özellikle Güney Kore borsasını olumsuz etkiledi.

Japonya'da nisan ayına ilişkin ÜFE aylık yüzde 2,3, yıllık da yüzde 4,9 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, verinin artış hızında da mart ayına göre de belirgin derecede yükseliş görüldü. Ülkede ÜFE mart ayında aylık bazda yüzde 0,8, yıllık bazda yüzde 2,6 artmıştı.

Söz konusu verinin ardından Japonya'da 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,72 ile 1995 yılından bu yana en yüksek seviyeyi gördü.,

Söz konusu gelişmelerle, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 4,8, Hong Kong'da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,9 ve Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,7 gerilerken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 arttı.

- Borsa günü yükselişle tamamladı

Borsa İstanbul'da ise dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,32 değer kazanarak 14.644,70 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışının hemen altında 17.209,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 45,4308'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 45,5440'dan işlem görüyor.

Öte yandan dün yılın ikinci Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında konuşan TCMB Başkanı Fatih Karahan, "Enflasyonun 2026 yıl sonunda yüzde 26, 2027 yıl sonunda ise yüzde 15 olarak gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. Enflasyonun 2028 yıl sonunda yüzde 9`a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz." dedi.

Karahan, "2026 yılı ara hedefimizi yüzde 24`e, 2027 yılı ara hedefimizi yüzde 15`e, 2028 yılı ara hedefimizi ise yüzde 9 seviyesine yükselttik" diye konuştu.

Analistler, bugün yurt içinde bütçe dengesi ve piyasa katılımcıları anketinin, yurt dışında ise ABD'de New York Fed imalat endeksi, sanayi üretimi ve kapasite kullanım oranının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.800 ve 14.900 puanın direnç, 14.500 ve 14.400 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

ABD'de işsizlik maaşı başvuruları arttı

Capital Online

ABD Çalışma Bakanlığı, işsizlik maaşı başvurularına ilişkin haftalık verileri açıkladı.

Buna göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 9 Mayıs ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 12 bin kişi artarak 211 bine yükseldi.

Piyasa beklentisi, işsizlik maaşı başvuru sayısının bu dönemde 205 bin olması yönündeydi.

İşsizlik maaşı başvuru sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 200 binden 199 bine revize edildi.

Geçen hafta itibarıyla 4 haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı da 750 artışla 203 bin 750'ye çıktı.

Devam eden işsizlik maaşı başvuru sayısı ise 2 Mayıs ile biten haftada 24 bin kişi artarak 1 milyon 782 bine yükseldi.

KKM bakiyesindeki düşüş devam ediyor

Capital Online

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) yayımladığı haftalık bültene göre, bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi 8 Mayıs itibarıyla 76 milyar 141 milyon lira artarak 25 trilyon 554 milyar 504 milyon liradan 25 trilyon 630 milyar 646 milyon liraya çıktı.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 80 milyar 172 milyon lira azalarak 29 trilyon 168 milyar 265 milyon liradan 29 trilyon 88 milyar 93 milyon liraya geriledi.

- Tüketici kredileri 3 trilyon 232 milyar liraya yükseldi

Tüketici kredilerinin tutarı bu dönemde 11 milyar 634 milyon lira artarak 3 trilyon 231 milyar 552 milyon liraya yükseldi. Söz konusu tutarın 773 milyar 586 milyon lirası konut, 44 milyar 649 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 413 milyar 317 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı 20 milyar 815 milyon lira artarak 3 trilyon 990 milyar 624 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 1,5 azalışla 3 trilyon 67 milyar 991 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 167 milyar 301 milyon lirasını taksitli, 1 trilyon 900 milyar 690 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

- Yasal öz kaynaklar arttı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 8 Mayıs itibarıyla önceki haftaya göre 9 milyar 56 milyon lira artışla 712 milyar 658 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 537 milyar 625 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları 430 milyon lira artarak 5 trilyon 548 milyar 398 milyon liraya yükseldi.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 35 milyon lira azalarak 1 milyar 360 milyon liraya düştü.

Merkez Bankası rezervleri 171,5 milyar dolar oldu

Capital Online

TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, 8 Mayıs itibarıyla Merkez Bankası brüt döviz rezervleri 3 milyar 964 milyon dolar artışla 60 milyar 564 milyon dolara çıktı. Brüt döviz rezervleri, 1 Mayıs'ta 56 milyar 600 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Bu dönemde altın rezervleri de 2 milyar 82 milyon dolar artarak 108 milyar 883 milyon dolardan 110 milyar 965 milyon dolara yükseldi.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri 8 Mayıs haftasında bir önceki haftaya göre 6 milyar 46 milyon dolar artarak 165 milyar 483 milyon dolardan 171 milyar 529 milyon dolara çıktı.

Türkiye'de Nisan ayında 126 bin 808 konut satıldı

Capital Online

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), nisan ayına ilişkin konut ve iş yeri satış istatistiklerini açıkladı.

Buna göre Türkiye genelinde satılan ilk el konut sayısı, nisanda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 9,6 artarak 40 bin 306'ya yükseldi. İkinci el konut sayısı aynı dönemde yüzde 0,3 azalarak 86 bin 502'ye geriledi. Böylece, geçen ay satılan toplam konut sayısı 2025'in aynı ayına göre yüzde 2,6 artışla 126 bin 808'e ulaştı.

Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışlarının payı yüzde 31,8, ikinci el olanların payı yüzde 68,2 oldu.

İpotekli satışlar arttı

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları, nisanda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 40,5 artarak 25 bin 771 olarak hesaplandı.

Diğer konut satışları ise nisanda yıllık bazda yüzde 4 azalışla 101 bin 37 olarak gerçekleşti. Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı yüzde 20,3, diğer satışların payı yüzde 79,7 oldu.

Takvim etkilerinden arındırılmış serilerde, nisanda 2025'in aynı ayına göre ilk el konut satışları yüzde 2,9 artarken ikinci el konut satışları yüzde 6,1 azaldı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış serilerde de bir önceki aya göre ilk el konut satışları yüzde 5,4, ikinci el konut satışları yüzde 0,5 artış gösterdi.

Yabancılara 1516 konut satıldı

Yabancılara yapılan konut satışları, nisanda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,1 azalarak 1516 oldu. Nisanda toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı yüzde 1,2 olarak gerçekleşti.

Geçen ay ülke uyruklarına göre en fazla konut satışı 263 ile Rusya, 110 ile Çin ve 100 ile İran vatandaşlarına yapıldı.

Ocak-Nisan dönemi

Bu yılın ocak-nisan döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla ilk el konut satış sayısı yüzde 3,8 artarak 147 bin 885'e yükseldi. İkinci el konut satış sayısı aynı dönemde yüzde 0,9 azalarak 328 bin 319 oldu. Böylece söz konusu dönemde satılan toplam konut sayısı, 2025'in aynı dönemine göre yüzde 0,5 artışla 476 bin 204 olarak kayıtlara geçti.

İpotekli konut satışı, ocak-nisan döneminde yüzde 33,8 artışla 97 bin 47'ye çıktı. Bu yılın 4 aylık döneminde diğer konut satışları, yüzde 5,5 azalışla 379 bin 157'ye geriledi.

Aynı dönemde yabancılara yapılan konut satışları, geçen yılın ocak-nisan dönemine göre yüzde 11,6 azalarak 5 bin 681 oldu.

Buna göre, Türkiye genelinde ilk el iş yeri satış sayısı nisanda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,3 artışla 4 bin 301 oldu. İkinci el iş yeri satışları da yıllık bazda yüzde 8,7 artışla 11 bin 393'e yükseldi.

Böylece geçen ay satılan toplam iş yeri sayısı, 2025'in aynı ayına göre yüzde 10,2 artışla 15 bin 694 olarak hesaplandı.

Ülke genelinde ipotekli iş yeri satışları, nisanda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 102,1 artışla 758 olurken, diğer iş yeri satışları yüzde 7,7 artarak 14 bin 936 olarak kayıtlara geçti.

Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, nisanda geçen yılın aynı ayına göre ilk el iş yeri satışları yüzde 7,4, ikinci el iş yeri satışları yüzde 2,6 artış gösterdi.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre de bir önceki aya göre ilk el iş yeri satışları yüzde 10, ikinci el iş yeri satışları yüzde 8,8 yükseldi.

Ocak-nisan dönemi

Türkiye'de ocak-nisan döneminde ilk el iş yeri satış sayısı yıllık bazda yüzde 1,6 azalarak 15 bin 513, ikinci el iş yeri satışları da yüzde 4,7 gerileyerek 42 bin 16 oldu.

Böylece yılın 4 ayında satılan toplam iş yeri sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,9 azalışla 57 bin 529 olarak hesaplandı.

Ocak-nisan döneminde ipotekli iş yeri satışı, yüzde 73,6 artışla 2 bin 724'e çıktı. Bu yılın aynı döneminde diğer iş yeri satışları ise yüzde 6 azalışla 54 bin 805'e geriledi.

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan 3 yıllık enflasyon ara hedeflerini açıkladı

Capital Online

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın ikinci Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında konuştu.

Küresel büyüme görünümüne ilişkin beklentilerin jeopolitik gelişmelerin etkisiyle zayıfladığını belirten Karahan, bu nedenle, 2026 yılı için dış talep varsayımlarını aşağı yönde güncellediklerini ifade etti.

İkinci güncellemelerinin petrol ve ithalat fiyatlarıyla ilgili olduğunu dile getiren Karahan, "Jeopolitik gerilimin bir sonucu olarak petrol fiyatlarında kuvvetli artışlar gözlendi. Sürecin seyrine ilişkin belirsizlik devam etmekle birlikte petrol fiyatlarının yıl içinde kademeli olarak azalacağını varsaydık. " diye konuştu.

Karahan, bu çerçevede, petrol fiyatlarıyla beraber ithalat fiyatlarına ilişkin varsayımlarını belirgin şekilde yukarı yönlü güncellediklerini söyledi.

Bunlara ek olarak, gıda fiyatları varsayımlarını gerçekleşme ve tarımsal emtia fiyatlarındaki görünüm kaynaklı olarak yükselttiklerini kaydeden Karahan, "Tahminlerimizi oluştururken, para politikası duruşunun önceki rapor dönemine göre daha uzun süre daha sıkı kaldığı bir görünüm esas aldık. Ayrıca, ekonomi politikalarındaki eşgüdümün de devam edeceği varsayımını yansıttık. " ifadelerini kullandı.

Geçen yılın üçüncü Enflasyon Raporu toplantısında, ara hedeflerin değiştirilmesinin ancak rapor dönemleri arasında olağanüstü güncellemeler olması halinde mümkün olacağının iletişimini yaptıklarını belirten Karahan, şu ifadeleri kullandı:

"Mevcut rapor döneminde, yaşanan olağandışı jeopolitik gelişmelerin etkisiyle varsayım setimizde olağanüstü güncellemeler yapmış olduk. Dolayısıyla bu dönemde ara hedeflerimizde güncellemeye gitmek durumunda kaldık. Bu doğrultuda, 2026 yılı ara hedefimizi yüzde 24`e, 2027 yılı ara hedefimizi yüzde 15`e, 2028 yılı ara hedefimizi ise yüzde 9 seviyesine yükselttik."

Karahan, savaş ve yüksek belirsizlik ortamının ara hedeflerdeki güncellemelerin yanı sıra "tahmin belirsizliğinin iletişimine dair yeniden gözden geçirmeleri de beraberinde getirdiğini vurguladı.

Son yıllarda pandemiden savaşa kadar uzanan bir yelpazede yaşanan arz şoklarının sık ve derin nitelikleriyle yapısal kırılmalara ve artan belirsizliklere yol açtığını ifade eden Karahan, bunun ise tahmin aralıklarının mevcut ve gelecek belirsizlikleri ölçme yeterliliğine dair tartışmalara yol açtığını dile getirdi.

Karahan, içinden geçilen şokun savaş gibi uç bir olay olduğu da düşünüldüğünde, büyük ölçekli ve doğrusal olmayan etkilerin de resme girdiğini eklemek gerektiğini söyledi.

Geçen yıllara bakıldığında, böylesi karmaşık şok ortamlarında, birçok merkez bankasının iletişiminde tahmin aralığı yaklaşımına ara verdiğinin göze çarptığını belirten Karahan, şunları kaydetti:

"Pandemi sonrası dönemde “betimsel risk anlatımı” ve “senaryolara” yer veren merkez bankalarının sayısı artış göstermekte. Bu bağlamda biz de içinden geçtiğimiz yüksek belirsizlik ortamında “tahmin aralığı iletişimine” ara vermenin yerinde bir yaklaşım olduğunu değerlendiriyoruz. Dolayısıyla bu rapor döneminde bir iletişim revizyonu eşliğinde, baz senaryo altında nokta tahminlerimizi ve kurul tarafından öne çıktığı değerlendirilen risk unsurlarını paylaşıyoruz. Enflasyonun 2026 yıl sonunda yüzde 26, 2027 yıl sonunda ise yüzde 15 olarak gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. Enflasyonun 2028 yıl sonunda yüzde 9`a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz."

"Petrol fiyatlarının yüksek kalması yukarı yönlü risklerin başında geliyor"

Karahan, savaşın gidişatına bağlı olarak petrol fiyatlarının temel varsayımlara göre daha uzun süre daha yüksek kalmasının yukarı yönlü risklerin başında geldiğini ifade etti.

Diğer taraftan, savaşın gidişatının daha ılımlı olması durumunda petrol fiyatlarının temel varsayımlardan düşük kalarak enflasyon üzerinde aşağı yönlü etki yapabileceğini ifade eden Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Doğal gazda enerji arz güvenliğine ve Avrupa LNG talebine ilişkin riskler fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir. Gıda fiyatları tarafında da uluslararası tarımsal emtia fiyatları, iklim koşulları ve arz gelişmeleri önemini koruyor. Özellikle işlenmemiş gıda grubunda arz yönlü gelişmeler, kısa vadeli enflasyon görünümü üzerinde her iki yönde de etkili olabilir. Diğer taraftan, arz yönlü şokların son dönemlerde daha s��k ve art arda görülmesinin, fiyatlama davranışları ve enflasyon ataleti açısından riskler barındırdığını eklemek gerekir. Tedarik zincirlerinde olası aksaklıkların büyüyerek sürmesi durumunda maliyet baskılarının artabileceğini değerlendiriyoruz. Bu çerçevede, para politikası duruşumuzu oluştururken; risklerin yönünü ve enflasyon beklentileri üzerindeki olası etkilerini bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmeye devam edeceğiz."

Karahan, son rapor döneminden bu yana yaşanan şok ve yarattığı sisin dezenflasyon sürecini olumsuz etkilese de bu durumun fiyat istikrarına ulaşma yolundaki kararlılıklarını değiştirmeyeceğini vurguladı.

Yaşanan gelişmelerin orta vadeli enflasyon görünümü üzerindeki yansımaların para politikası duruşuyla şekilleneceğini belirten Karahan, "Her vesileyle vurguladığım gibi; fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için bir ön koşul. Bu bağlamda, ara hedeflerle uyumlu bir seyir içinde fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunu sürdüreceğimizi yeniden belirtmek isterim." ifadelerini kullandı.

"Bu ortamda savaşın özellikle enerji ve ulaştırma hizmet fiyatlarına ve dolayısıyla enflasyona hızlı yansımasına şahit olduk"

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, ABD/İsrail-İran Savaşı'yla yaşanan jeopolitik gelişmelerin dünya ekonomisini ciddi bir belirsizlik ortamına ittiğini belirterek, "Bu ortamda savaşın özellikle enerji ve ulaştırma hizmet fiyatlarına ve dolayısıyla enflasyona hızlı yansımasına şahit olduk." dedi.

ABD/İsrail-İran Savaşı'yla yaşanan jeopolitik gelişmelerin dünya ekonomisini beklenmedik derecede ciddi bir belirsizlik ortamına ittiğini belirten Karahan, "Merkez bankaları açısından zor bir döneme kapı araladı. Bu ortamda savaşın özellikle enerji ve ulaştırma hizmet fiyatlarına ve dolayısıyla enflasyona hızlı yansımasına şahit olduk." ifadesini kullandı.

Karahan, bölgedeki gerilimin ve enerji arzındaki baskıların ne kadar süreceğinin en temel soru olarak durduğunu, enflasyonist etkilerin de kısa vadede canlı kalacağını değerlendirdiklerini söyledi.

Küresel beklentilerin, gerilimin ve sebep olduğu baskıların ağırlıklı olarak kısa vadeli olacağı senaryosu etrafında şekillense de bu sürecin enflasyon görünümü üzerindeki olası ikincil etkilerinin izlenmesinin önem taşıyacağını dile getiren Karahan, "Bu bağlamda dezenflasyon sürecinde etkili sonuçlara ulaşmanın formülü, yine para politikasında veri odaklı ve ihtiyatlı bir yaklaşım izlemekten geçiyor. Dolayısıyla savaşın bir belirsizlik bulutu eşliğinde dezenflasyon görünümünü etkilediği şu günlerde de kararlılığımızdan taviz vermediğimizin altını çizmek istiyorum." diye konuştu.

Karahan, yaşanan etkilerin orta vadede enflasyon görünümü üzerindeki yansımalarının para politikası duruşuyla şekilleneceğini belirterek, fiyat istikrarı doğrultusunda tüm araçları kullanmaya devam edeceklerine vurgu yaptı.

"Hürmüz Boğazı'nın kapatılması küresel enerji arzı açısından risk oluşturmakta"

Küresel ekonomik görünüme ilişkin halihazırda süregelen belirsizliğin, jeopolitik gelişmelerden kaynaklı olarak belirgin şekilde yükseldiğini dile getiren Karahan, "Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, küresel enerji arzı açısından risk oluşturmakta. Öncü göstergeler küresel iktisadi faaliyette yavaşlama, girdi maliyetlerinde artış ve tedarik zincirlerinde aksamalara işaret ediyor." açıklamasında bulundu.

Karahan, şubat ayı sonunda başlayan savaşla keskin bir şekilde artan enerji fiyatlarının yüksek düzeyini koruduğunu kaydetti.

Son dönemdeki azalışla birlikte petrol fiyatlarındaki oynaklığın tarihsel ortalamasının üzerinde olduğunu ifade eden Karahan, "Enerji fiyatları kadar yüksek olmamakla birlikte endüstriyel metal ve tarımsal emtia kaynaklı olarak enerji dışı fiyatlar da artıyor." dedi.

Büyüme öngörülerinin aşağı yönde güncellendiğini görüyoruz

Karahan, yüksek küresel belirsizliğin tüketici ve üretici güvenini olumsuz etkilediğini söyleyerek, şunları kaydetti:

"Başta savaş bölgesinde yer alan ülkeler olmak üzere birçok ekonomide büyüme öngörülerinin aşağı yönde güncellendiğini görüyoruz. Bu yıl küresel büyümenin belirgin şekilde ivme kaybetmesi bekleniyor. Buna bağlı olarak Türkiye'nin dış talebinin de zayıflayacağını öngörüyoruz. Enerji fiyatlarına bağlı olarak manşet enflasyon küresel ölçekte arttı. Bu artışın net enerji ithalatçısı ülkelerde daha belirgin olduğunu görüyoruz. Bu yıla ait enflasyon tahminleri de hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler için yukarı yönlü güncellendi.

Çekirdek enflasyon oranları şimdilik daha ılımlı bir seyir izliyor. Bundan sonraki süreçte savaşın gelişimi, enerji nakliyatındaki aksamaların boyutu ve süresi belirleyici olacak. Savaşın başından bu yana küresel anlamda para politikalarının ilk tepkisi sınırlı oldu. Buna karşın gelişmiş ülkelerde beklenen faiz indirimlerinin ötelendiğini ve bazılarında faiz artışı olasılıklarının da piyasa fiyatlamalarına yansıdığını görüyoruz. ABD Merkez Bankasının yüksek olasılıkla yıl boyunca politika faizini değiştirmeyeceği fiyatlanırken, Avrupa Merkez Bankasının ise yılın ikinci yarısında politika faizini artırması bekleniyor."

"Gelişmiş ülkelerin izleyeceği para politikası küresel risk iştahı üzerinde etkili olma potansiyeli taşıyor"

Karahan, enerji arzına ilişkin aksamaların sürmesi durumunda fiyat artışlarının ikincil etkilerini kontrol altına almak ve beklentileri çıpalamak için küresel ölçekte daha güçlü bir para politikası tepkisi gerekebileceğini kaydetti.

Artan jeopolitik belirsizliğe bağlı olarak mart ayında gelişmekte olan ülke piyasalarından portföy çıkışlarının gözlendiğini ifade eden Karahan, "Nisan ayında söz konusu piyasalara bir miktar portföy girişi gerçekleşti. Savaşın seyrinin yanı sıra bu yıl boyunca gelişmiş ülkelerin izleyeceği para politikası da küresel risk iştahı ve portföy hareketleri üzerinde etkili olma potansiyeli taşıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Bu kapsamda yurt içi makroekonomik gelişmelere ilişkin değerlendirmelerini paylaşan Karahan, "Sıkı para politikamızın hedeflenen bir sonucu olarak, talep kompozisyonunda dengeli seyir devam etmekte. Nitekim 2025 yılında tüketimin büyümeye katkısının 2023 yılına kıyasla belirgin olarak gerilediğini, yatırımların katkısının ise devam ettiğini görüyoruz. Küresel ticareti sınırlayıcı tarife ve korumacı önlemlerin etkisiyle 2025 yılında net ihracatın katkısı negatife dönse de sıkılaştırma öncesine göre daha dengeli bir resim mevcut." diye konuştu.

Karahan, yılın ilk çeyreğine ilişkin göstergelere değinerek, 2025'in üçüncü çeyreğinde gerileyen sanayi üretiminin takip eden iki çeyrekte görece yatay bir seyir izlediğini, oynaklığı yüksek sektörler dışlandığında ise ilk çeyrekte sınırlı olarak gerilediğini söyledi.

Hizmet üretiminin şubat itibarıyla ilk çeyrekte artış gösterdiğini izlediklerini belirten Karahan, bu dönemde ulaştırma ve konaklama gibi hane halkı talebiyle daha yakından ilişkisi olan alt kalemlerde ise hizmet üretiminin azaldığını kaydetti.

Karahan, kapasite kullanım oranının yılın ilk çeyreğinde sınırlı olarak arttığını, nisanda ise yatay seyir izlediğini aktararak, bununla birlikte kapasite kullanım oranının tarihsel ortalamasının altındaki seyrini sürdürdüğünü ifade etti.

İş gücü piyasasında ise ilk çeyrekte manşet işsizlik oranının sınırlı gerilediğini belirten Karahan, "Buna göre, işsizlik oranı geçmiş dönem ortalamalarının oldukça altında seyrederken, geniş tanımlı göstergeler daha az sıkı bir iş gücü piyasasına işaret ediyor. Örneğin, atıl iş gücü oranı ve ilan başına başvuru sayıları yüksek seyrediyor." şeklinde konuştu.

Karahan, talep koşullarından da bahsederek, altın hariç bakıldığında perakende satışların büyümesinin bir önceki çeyreğin üzerinde gerçekleştiğini dile getirerek, trendinden arındırıp bakıldığında ise perakende satışlardaki ivme kaybının sürdüğünü söyledi.

Çeyreklik olarak yatay seyreden kart harcamalarının da talepteki yavaşlamayı teyit ettiğini anlatan Karahan, nisan ayına ilişkin verilerin kart harcamalarındaki zayıf seyrin sürdüğüne işaret ettiğini söyledi.

Karahan, "Talebe ilişkin veriler bir bütün olarak, ilk çeyrekte talep koşullarının dezenflasyonist düzeyde olduğunu gösteriyor." dedi.

Farklı yöntemlerle hesapladıkları çıktı açığı göstergelerinin büyük çoğunluğunun ve ortalamasının ilk çeyrekte negatif düzeye işaret ettiğini belirten Karahan, "Yılın geri kalanında dezenflasyonist görünümün korunacağını öngörüyoruz." ifadesini kullandı.

"Nisanda ihracatta artış, ithalatta azalış gerçekleşti"

Fatih Karahan, iktisadi faaliyete ilişkin olarak dış ticaret gelişmelerinden de bahsederek, "Küresel ticaret ve jeopolitik koşullardaki zorluklara rağmen nisan ayında ihracatta artış, ithalatta ise azalış gerçekleşti. Orta Doğu ülkelerine yapılan ihracat kısmen toparlanırken, Afrika, Avrupa Birliği ve Kuzey Amerika ülkelerine ihracat arttı." diye konuştu.

Yüksek fiyatlar nedeniyle enerji ithalatının artmasına karşın altın ve enerji hariç ithalatta düşüş gözlendiğini bildiren Karahan, "Böylelikle dış ticaret açığı nisan ayında ilk çeyreğe kıyasla geriledi. Tüketim malı ithalatının da yıl başından bu yana gerilemekte olduğunu izliyoruz. Bu gerilemede büyük oranda binek otomobil ithalatındaki yavaşlama rol oynuyor." değerlendirmesinde bulundu.

Cari işlemler dengesi gelişmelerine de değinen Karahan, "Cari açık yılın ilk çeyreğinde dış ticaret ve hizmetler dengesindeki görünüme bağlı olarak artmakla birlikte, milli gelire oran olarak tarihsel ortalamaların altında kalmayı sürdürdü." dedi.

Karahan, "Savaşın enerji fiyatlarında tetiklediği hızlı yükseliş, mart ayında enerji ithalatında belirgin artışa neden oldu. Bir önceki çeyreğe göre gerileyen altın ithalatı ise cari açıktaki artışı sınırladı." şeklinde konuştu.

Bununla birlikte korumacı önlemlerin küresel talep üzerinde oluşturduğu mevcut risklere, jeopolitik gelişmeler ve enerji fiyatlarındaki artış kaynaklı risklerin de eklendiğini anlatan Karahan, "Bu gelişmeler yılın geri kalanında dış ticaret açığı üzerinde yukarı yönlü baskıyı artırıyor. Bütün bu gelişmelere rağmen 2026 yılında cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşeceğini öngörüyoruz. Bununla birlikte jeopolitik gelişmelerin seyri her iki yönde de belirsizlik içeriyor." açıklamasında bulundu.

"Eşel mobil, petrol fiyatlarındaki artışların enflasyona yansımasını önemli ölçüde sınırladı"
TCMB Başkanı Karahan, enflasyon görünümüne ilişkin güncel değerlendirmelerini paylaşarak, nisan itibarıyla yıllık tüketici enflasyonun yüzde 32,4 seviyesinde gerçekleştiğini, Mayıs 2024'te ulaşılan zirveyle kıyaslandığında enflasyonda belirgin bir düşüş yaşanmakla birlikte enflasyonun yüksek seyrini koruduğunu söyledi.

Karahan, Orta Doğu'daki gerilimin negatif arz şoklarına yol açarak yakın dönem enflasyon görünümünde öne çıkan ana unsur olduğunu vurgulayarak, yavaşlama eğiliminde olan enerji yıllık enflasyonunun son 2 ayda petrol ve doğal gaz fiyatları öncülüğünde 19 puan artarak yüzde 47'ye yükseldiğini dile getirdi.

Bu maliyet artışları sonucunda elektrik ve doğal gaz tarifelerinde güncellemeye gidildiğini kaydeden Karahan, özellikle doğal gazda meskenler için fazla tüketim yapan hanelerin daha yüksek ödediği kademeli fiyat uygulamasına geçilmesiyle fiyat artışının belirgin olduğunu aktardı.

Karahan, ham petrol fiyatlarındaki artışların hemen ardından akaryakıt ürünlerinde eşel mobil sisteminin devreye alındığını anımsatarak, "Bu sistem, petrol fiyatlarındaki artışların enflasyona yansımasını önemli ölçüde sınırladı. Bununla birlikte eşel mobilin etkisinin petrol fiyatlarının seviyesine bağlı olarak değişkenlik gösterebildiğini not etmek gerekir. Özellikle içinde bulunduğumuz dönem gibi şokların büyük olduğu dönemlerde, motorindeki fiyat artışları, küresel rafineri marjlarının seyriyle ham petrol fiyatlarının ima ettiği rakamlardan olumsuz yönde ayrışabiliyor." değerlendirmesini yaptı.

"Göstergelerin son 3 aylık ortalamaları, enflasyonun ana eğiliminde bir miktar yükselişe işaret ediyor"

Fatih Karahan, son dönem enflasyon gelişmelerinde etkili olan bir diğer unsurun gıda fiyatları olduğunu belirterek, yılın ilk aylarında gıda grubunun enflasyona artırıcı yönde katkıda bulunduğunu, kasımda sert düşüş gösteren sebze fiyatlarının olumsuza dönen hava koşulları sonucunda ocak ve şubat aylarında belirgin biçimde yükseldiğini söyledi.

Gıda enflasyonunda son aylarda kaydedilen oynak seyirde sebze kaleminin rolünün oldukça belirgin olduğunun altını çizen Karahan, "İlk 4 ayda taze meyve ve sebze fiyatları belirgin bir artış gösterdi. Öncü veriler, arz koşullarındaki normalleşmeyle birlikte mayıs ayında sebze grubunda fiyat düşüşlerinin başladığını gösteriyor. Bu görünümün önümüzdeki aylarda da devam ederek gıda enflasyonunu olumlu yönde etkilemesini bekliyoruz." dedi.

"Şubat-mart döneminde öngördüğümüz tahmin aralığının içinde seyreden tüketici enflasyonu, nisan ayında gerilimin etkilerinin belirginleşmesiyle tahmin aralığının üzerinde gerçekleşti." diyen Karahan, "Söz konusu gelişmelerin yansımaları daha sınırlı olmakla birlikte ana eğilim göstergeleri üzerinde de hissediliyor. Nitekim göstergelerin son 3 aylık ortalamaları, enflasyonun ana eğiliminde bir miktar yükselişe işaret ediyor." ifadelerini kullandı.

Yılın ilk 4 ayındaki fiyat artışlarına bakıldığında, geçen yıla kıyasla gıda ve enerjide yükseliş gördüklerini aktaran Karahan, "Buna karşın para politikasındaki sıkı duruşun etkisiyle hizmet ve temel mal gibi gruplarda enflasyon gerilemeye devam ediyor." bilgisini paylaştı.

Karahan, 2025'te hizmet enflasyonunun yüksek seyrinde kira ve eğitim hizmetlerinin önemli olduğunu, bu iki kalemde de geçmiş enflasyona endeksleme eğiliminin rolünün yüksek olduğunu belirtti.

Yılın ilk 4 ayında her iki kalemde de enflasyonda önemli düşüşler yaşandığının altını çizen Karahan, bu durumun hizmetlerde süregelen ataletin güç kaybetmeye başladığını haber verdiğini kaydederek, şunları söyledi:

"Kira tarafında, gerek mevsim etkilerinden arındırılmış yakın dönem kira verileri gerekse yeni yayımlamaya başladığımız yeni kiracı kira endeksi, enflasyonda eğilimin aşağı yönlü olduğuna işaret ediyor. Eğitim tarafında ise fiyat ayarlamalarına dair düzenlemelerde, geçmiş 24 ayın enflasyonu yerine 12 ayın etkisini yansıtacak şekilde değişikliğe gidilmesini önemli buluyoruz. Bu değişikliklerin, geçmiş enflasyona endeksleme mekanizmasını görece zayıflatarak dezenflasyon sürecini desteklemesini bekliyoruz. Bu düzenleme değişikliğinin 2026 yılı için ima ettiği rakamlar, eğitim tarafında dezenflasyonda belirli bir alan olduğunu gösteriyor."

Öte yandan Karahan, jeopolitik gelişmeler neticesinde akaryakıt fiyatlarına bağlı olarak ulaştırma hizmetlerinde fiyat artışlarının güçlü seyretmeye devam ettiğini aktararak, öncü verilerin bu görünümün mayıs ayında da sürdüğüne işaret ettiğini dile getirdi.

Karahan, enflasyon beklentilerinin seyrine ve öne çıkan risklere de değinerek, "Bir önceki rapor dönemiyle kıyasladığımızda, enflasyon beklentilerinin arzu ettiğimiz ölçüde gerilemediğini görüyoruz. Beklentiler, halen enflasyon tahminlerimizin üzerinde seyrediyor. Yılın ilk aylarında gıda fiyatları yüksek seyretti. Sonraki dönemde ise Orta Doğu'daki gelişmeler, enflasyon görünümü üzerinde belirsizliğe yol açtı. Buna istinaden enflasyon beklentilerinde bozulma izledik. Bu dönemde jeopolitik gelişmelerin olası ikincil etkileri önem taşımakta. Gerilimin ne kadar süreceği enflasyon görünümü açısından kritik bir risk unsuru." değerlendirmesinde bulundu.

Bu yıl ocak ayında para politikası adımlarının büyüklüğünü gözden geçirdiklerini ifade eden Karahan, politika faizini 100 baz puanlık bir indirimle yüzde 37 seviyesine çektiklerini anımsattı.

Karahan, Orta Doğu'da başlayan gerilimlerden kaynaklanan belirsizliklerin enflasyon görünümü üzerinde oluşturabileceği riskleri sınırlamak amacıyla sıkılaştırıcı bazı tedbirler aldıklarını bildirdi.

Bu süreçte sıkı politika duruşunu koruyarak mart ve nisan aylarında politika faizini sabit tuttuklarını anımsatan Karahan, "1 Mart'tan itibaren, finansal piyasalarda yaşanan gelişmeleri dikkate alarak parasal duruşumuzu güçlendirmek amacıyla bir hafta vadeli repo ihalelerine ara verdik. Bu dönemde, piyasanın likidite ihtiyacını üst banttan yapılan fonlama ile karşılayarak para piyasalarında gerçekleşen referans faiz oranının yüzde 40 seviyesine yükselmesini sağladık. Ayrıca, döviz karşılığı TL swap ihaleleriyle piyasaya fonlama sağlamaya başladık." ifadelerini kullandı.

Karahan, Türk lirası mevduat, kredi büyümesi ve likidite yönetimi odaklı makroihtiyati tedbirleri sıkı parasal duruşunu desteklemek üzere uygulamaya devam ettiklerini kaydetti.

Türk lirası mevduat payını artırmayı hedefleyen düzenlemeleri finansal koşullara göre revize ederek uyguladıklarını ifade eden Karahan, kredi büyümesindeki dalgalanmaları yönetmek için büyüme sınırlarını kullandıklarını bildirdi.

Karahan, son dönem jeopolitik gelişmeler sonrasında olduğu gibi aktif likidite yönetimi politikasıyla parasal aktarım mekanizmasını güçlendirdiklerini belirterek, "2025'in ikinci yarısından itibaren politika faizinde yapılan indirimler, şubat ayı sonundaki jeopolitik gelişmelere kadar olan dönemde mevduat ve kredi fiyatlamalarına beklentilerimiz ölçüsünde yansıdı. Bu dönemde politika faizinde 9 puan indirim yapılırken, kredi ve mevduat faizlerindeki düşüş 9-10 puan arasında gerçekleşti." açıklamasında bulundu.

Kredi büyümesi bir miktar geriledi

Yaşanan jeopolitik gelişmeleri dikkate aldıklarını ve alınan politika kararları sonucunda ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin 3 puan arttığını bildiren Karahan, bu dönemde Türk lirası ticari kredi ve mevduat faizlerinin 3 puan, tüketici kredisi faizleri ise yaklaşık 4 puan yükseldiğini ifade etti.

Geçen yıldan itibaren kıymetli maden fiyatlarındaki hızlı yükseliş ve artan jeopolitik riskler sonucunda Türk lirası payının zaman zaman dalgalandığını belirten Karahan, "Sıkı para politikası duruşumuz yanında destekleyici makro ihtiyati araç setimiz, yurt içi yerleşiklerin Türk lirası mevduatı tercihinin korunmasında rol oynadı." ifadelerini kullandı.

Karahan, Türk lirası mevduatın payının yüzde 59,7 ile güçlü seyrini koruduğunu, yatırım fonlarını da dahil ettiklerinde bu görünümün değişmediğini, kredi büyümesinde 2025'in kasım ayından itibaren artış görüldüğünü söyledi.

Mevsimsel etkilerin ortadan kalkması ve makroihtiyati tedbirlerle nisan ayından itibaren kredi büyümesinin bir miktar gerilediğini anlatan Karahan, şunları kaydetti:

"Ayrıca, kredi kompozisyonunda Türk lirası lehine gelişim korunuyor, ticari kredi büyümesi 2025 yılı son çeyreğinde hızlanmıştı. Ticari kredi büyümesinin dezenflasyon patikası ile uyumlu seyrini sağlamak amacıyla ocak ayında yabancı para kredi büyüme sınırını düşürdük, ayrıca mart ayında Türk lirası ticari kredilerde istisnaların kapsamını daralttık. Alınan bu önlemlerin etkisiyle ticari kredilerde büyümenin bir miktar hız kestiğini görüyoruz. 2025'te güçlü seyreden bireysel kredi büyümesi bu yıl atılan adımların etkisiyle bir miktar geriledi. Bireysel kredilerde kompozisyon da değişiyor. İhtiyaç ve kredi kartı büyümeleri gerilerken konut kredisi büyümesi hızlanıyor. Bu gelişme iç talepteki dengelenmeye ve finansal sistemde aktif kalitesi risklerinin yönetilmesine katkı verecektir. Yaşanan gelişmelerin etkisiyle tahvil faizlerinde tüm vadelerde yükseliş görüldü."

Karahan, son dönemde yaşanan jeopolitik gelişmeler sırasında, döviz talebinin büyük ölçüde yurt dışı yerleşikler kaynaklı gerçekleştiğini ifade ederek, mart ayı sonunda altın fiyatlarındaki hızlı gerilemenin ise hanehalkı altın talebinde bir yükselişe sebep olduğunu kaydetti.

Söz konusu talebin ilerleyen haftalarda durduğunu, sonrasında başlayan hanehalkının altın ve döviz satışlarının devam ettiğini söyleyen Karahan, "Bu dönemde, döviz piyasasının sağlıklı işleyişine ve şirketlerin döviz riski yönetimlerine katkı sağlamak amacıyla Türk lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başladık. 13 Mayıs itibarıyla vadesi gelmemiş işlem tutarı 8,1 milyar dolardır." diye konuştu.

Karahan, ülke kredi risk primi ve döviz kuru oynaklığında ateşkes görüşmeleri sonrasında gerileme yaşandığını belirterek, "Jeopolitik gelişmeler sonucu 27 Mart'ta 155 milyar dolara gerileyen brüt rezervler, takip eden dönemde 17 milyar dolar artış göstererek 8 Mayıs'ta 172 milyar dolara ulaştı. Swap hariç net rezervler ise 20 milyar dolar artışla 39 milyar dolara yükseldi." dedi.

"Enflasyon görünümünün tekrar aşağı yöne evirilmesini sağlayacağız"

Fatih Karahan, bilgilendirme toplantısında, başkan yardımcıları Hatice Karahan, Fatma Özkul, Gazi İshak Kara ve Yusuf Emre Akgündüz ile soruları da yanıtladı.

Karahan, enflasyon raporuna ilişkin sunumda piyasa, hane halkı ve reel sektörün enflasyon beklentilerine ilişkin detaylara ve enflasyon beklentilerindeki bozulmaya yeterince yer verilmediğine ilişkin bir yorum üzerine, sunumda hem piyasa katılımcılarının hem hane halkının hem de reel sektörün beklentilerine yer verdiklerini söyledi.

Beklentilerde en çok artışın da hane halkında yaşandığını dile getiren Karahan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Burada 2,8 puanlık bir bozulma söz konusu. Reel sektörde daha sınırlı, 1 puanın altında, 0,8 puanlık bir artış enflasyon beklentilerinde. 12 aylık beklentilerden bahsediyorum. Piyasa katılımcılarında da 1,2 puanlık bozulma oldu. Bu gerçekleşmeler geçmiş deneyimlerle uyumlu. Özellikle hane halkı tarafında daha önce birçok kez de vurguladığımız gibi bu beklentiler daha çok gıda ve kira gibi çok hissedilen kalemlerdeki enflasyon üzerinden şekilleniyor. Son dönemde özellikle gıda fiyatlarında çok yüksek artışlar gördük. Sunumumda da gösterdiğim gibi sebze fiyatlarında son dönemde birçok ayda çift haneli aylık enflasyon gördük. İlk 4 ayda taze meyve sebze fiyatları yüzde 57'lik artış gösterdi."

Karahan, bu artışın hissedilen enflasyona ve hane halkının beklentilerine yansıdığını kaydederek, bu doğrultuda beklentileri en çok bozulan kesimin hane halkı olmasının makul olduğunu bildirdi.

TCMB Başkanı Karahan, enflasyonist baskıların bir süre daha enerji fiyatları ve bir miktar da gıda kaynaklı devam edeceğini belirterek, beklentilerin bunu yansıttığını söyledi.

Kendileri için orta vadeli enflasyon görünümünün çok önemli olduğunu vurgulayan Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Burada da her zaman iki faktörün öne çıktığını vurguluyoruz. Bunlardan bir tanesi ve tüm iletişimlerimizde vurguladığımız enflasyon beklentileri. Enflasyon gerçekleşmeleri beklentilerin üzerinde olduğunda enflasyon beklentileri bozuluyor ve bu orta vadeli görünümü bozma potansiyeli taşıyan bir risk unsuru. Bu birinci etki orta vadeli görünüm üzerine. Diğeri ise son dönemde yaşanan gelişmelerin ekonomik aktivite üzerinden orta vadeli enflasyon görünümüne etkisi. Burada küresel büyüme üzerinde aşağı yönlü riskler var. Zaten büyüme tahminleri revize edilmiş durumda ama savaşın daha uzun sürmesi durumunda daha büyük revizyonların da olası olduğunu değerlendiriyoruz."

Karahan, iç talepte sıkılaşan finansal koşullara binaen gevşemenin devam edeceğini değerlendirdiklerinin altını çizerek, şu ifadeleri kullandı:

"Bu görünüm doğrultusunda orta vadedeki enflasyon görünümünün ne yönde şekilleneceği henüz çok net değil. Bir taraftan beklentiler bozulurken bu yukarı yönlü etki yapacakken, aktivitede iç ve dış taraftaki olası zayıflama aşağı yönlü çekebilir. Burada politika kararlarımızı alırken bu dengeyi de gözeteceğiz ve enflasyon görünümünün tekrar aşağı yöne evirilmesini sağlayacağız. Bu şekilde de dezenflasyonu tesis edeceğiz."

"Enflasyonun tekrar düşüşe geçmesiyle beklentiler toparlanmaya başlayacak"

TCMB Başkanı Karahan, enflasyon beklentilerine ilişkin soru üzerine, beklenti vurgusunun Para Politikası Kurulu (PPK) metninde görülebileceğini belirterek, orada ikincil etkilerden bahsettiklerini, metinlerinde her zaman bunu vurguladıklarını bildirdi.

Enflasyonda üç kesimin beklentilerini takip ettiklerini dile getiren Karahan, piyasa beklentilerinin daha çok yakın dönem gerçekleşmeler, talep görünümü, para politikası iletişimi ve maliye politikası gibi birçok makro faktöre bakılarak oluşturulduğunu anlattı.

Karahan, burada enflasyon beklenenden yüksek geldiğinde beklentilerin yukarı yönlü revize edildiğini belirterek, şu açıklamalarda bulundu:

"Son dönemde de bu doğrultuda bir miktar bozulma olması normal. Bunun uzun vadelere yayılmaması önemli. Biz de politika iletişimimizde sıkı duruş mesajımızı, dezenflasyon sürecine olan kararlılığımızı her fırsatta vurguluyoruz. Bunu da aksiyonlarımızla gösteriyoruz. Enflasyonun tekrar düşüşe geçmesiyle burada beklentilerin toparlanmaya başlayacağını değerlendiriyoruz. Önemli olan orta vadedeki beklentilerin bozulmaması."

Karahan, hane halkı beklentilerinin biraz daha geçmiş enflasyon ile gıda ve kiraya göre şekillendiğini kaydederek, kira enflasyonunun en hızlı düşen kalemlerden biri olduğunu, ataletin net şekilde kırılmaya başladığını ancak gıda fiyatlarında yüksek oynaklıklar gördüklerini söyledi.

Fatih Karahan, "(Gıda fiyatları) Genelde seviye olarak manşet enflasyonunun her zaman çok üstünde seyretmese de dönem dönem çok hızlı hareket edebildiği için algıyı ve dolayısıyla beklentileri bozuyor. Reel sektör beklentileri de aslında biraz geçmiş enflasyona endeksleme davranışı sergiliyor. Dolayısıyla o da enflasyon gerçekleşmelerinden etkileniyor." dedi.

"Para politikası tarafında ihtiyatlı duruşumuzu sürdürüyoruz"

Merkez Bankası Başkanı Karahan, petrol fiyatlarının barış sağlansa bile bir süre daha yüksek kalacak olmasının ikincil etkiler açısından hangi anlama geldiğine ilişkin soru üzerine, burada şokun büyüklüğünün ve süresinin henüz belirsizliğini koruduğunu, petrol fiyatlarının seyrine göre oldukça farklı etkiler görebileceklerini vurguladı.

Yüksek petrol fiyatlarının enerji ve ham madde ithalatı üzerinden yol açtığı olumsuz yansımalara işaret eden Karahan, şöyle devam etti:

"Burada devreye alınan eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatları üzerinden gelen etkiyi önemli ölçüde sınırlıyor. Örneğin petrol fiyatının 85 dolar olduğu bir senaryoda bir önceki varsayımlarımıza göre yaşanan şok 12 ayda enflasyonu 4,4 puan yükseltecekken eşel mobil sistemi sayesinde bu etki 1,3 puana kadar sınırlanabiliyor. Ama etki burada sadece petrol fiyatları üzerinden gerçekleşmiyor. Son dönemde küresel ölçekte doğal gaz fiyatları da arttı. Bu kanaldan da yukarı yönlü etki geliyor. Onun dışında alüminyum ve gübre gibi üretimi etkilenen birçok ürün söz konusu. Helyum arzında bir azalma var. Bu durum ileride çip konusunda arz yönlü sorunlara yol açabilir. Dolayısıyla birçok yönlü riskin olduğu ve savaşın süresi uzadıkça ve petrol arzı etkilendikçe bu etkilerin gittikçe belirginleşeceği bir durum söz konusu."

"Para politikası kararlarını tek bir değişkene bakarak almıyoruz"

Fatih Karahan, para politikası tarafında ihtiyatlı duruşu sürdürdüklerinin altını çizerek, "Enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı durmamız, ihtiyatımızı korumamız gerekiyor. Bu doğrultuda da aslında geçmişte biraz daha iç ekonomimizin dinamiklerine yönelik risklerle ilgilenirken son dönemde diğer merkez bankaları gibi yurt dışı gelişmeleri, jeopolitik riskleri ve bunların makroekonomik etkilerini yakından takip ediyoruz." şeklinde konuştu.

Para politikası kararlarını tek bir değişkene bakarak almadıklarını ancak mevcut dönemde kısa vadede enflasyon üzerinde yukarı yönlü etkiler bulunduğu için buna daha fazla odaklanmaları gerektiğini vurgulayan Karahan, "Enflasyon beklentilerinin yaratacağı orta vadeli görünümde bozulmaya engel olmamız gerekiyor. Bu oldukça önemli. Bu da nasıl olabilir? Ekonomik aktivitede orta vadede göreceğimiz iç ve dış talepte yavaşlama burada enflasyon görünümü üzerindeki riskleri dengeleyebilir." ifadelerini kullandı.

"Cari açığın 2026 sonunda da tarihsel ortalamalarının altında kalacağını öngörüyoruz"
TCMB Başkanı Karahan, savaşın cari açığa etkisine ilişkin soru üzerine, 2025 yılında cari işlemler açığının milli gelire oranının yüzde 1,9 olarak gerçekleştiğini belirterek, yılın ilk iki ayında özellikle dış ticaret dengesinden kaynaklanan bir bozulma gördüklerini, savaş öncesi dönemde de cari dengede bir miktar bozulma yaşandığını anlattı.

Burada enerji fiyatlarından kaynaklanan bir yükün daha geleceğini dile getiren Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Petrol fiyatlarında 10 dolarlık bir artışın cari denge üzerinde 3 ila 4 milyar dolar arasında bir etkide bulunacağını değerlendiriyoruz. Burada bir miktar enerji dengesi bozulurken diğer taraftan dış ticaret dengesi ekonomik aktiviteye bağlı olarak düzelebilir. Bu ikisinin dengesinde her 10 dolarlık petrol fiyatı artışı için 3-4 milyar dolar arasında bozulma öngörüyoruz. Buna rağmen iyi bir noktadan, yüzde 1,9'luk orandan başladığımız için cari açığın 2026 sonunda da tarihsel ortalamalarının altında kalacağını öngörüyoruz."

"Bundan sonraki kararlarımız konusunda tüm seçenekler masada"

Fatih Karahan, parasal duruşun daha uzun ve sıkı tutulduğu bir çerçeveden bahsettiğine ilişkin yorum ve bunun detaylarına ilişkin soru üzerine, borç verme ve politika faizi arasında 300 baz puanlık, borç alma faizi arasında da 150 baz puanlık bir makas bulunduğunu, asimetrik koridor uygulamasını bir süredir devam ettirdiklerini anlattı.

Hızla değişebilen bir ortamda bu tarz kullanımın doğru ve isabetli olduğunu dile getiren Karahan, "Üst bandın geniş olması bize esneklik sağlıyor." diye konuştu.

Karahan, repo ihalelerine 1 Mart'ta ara verdiklerini ve bu süreçte fonlama faizini 300 baz puan yükselterek yüzde 40'a çektiklerini anımsatarak, şu açıklamalarda bulundu:

"Önümüzdeki döneme baktığımızda iki temel belirsizlik bulunuyor. Bunlardan bir tanesi savaşın gidişatına ve şiddetine yönelik belirsizlikler. İkincisi de beklentilerin bir taraftan enflasyon görünümünü yukarı çekme potansiyeli var. Diğeri de ekonomideki soğumanın enflasyon görünümüne yönelik etkileri. Burada net etkinin hangi yöne evirileceği oldukça önemli. Bu belirsizlik biraz daha azalana kadar mevcut duruşun isabetli olduğunu düşünüyoruz. Bundan sonraki kararlarımız konusunda tüm seçenekler masada. O dönemki enflasyon görünümüne, veri ve haber akışına göre karar vereceğiz."

Bir katılımcının, uzun dönemde kur dengesiyle alakalı öngörü sorusuna ilişkin Karahan, kur politikasında bir değişiklik öngörmediklerini söyledi.

Karahan, bir önceki katılımcının cari açık sorusuna verdiği cevaba ekleme yaparak, şöyle konuştu:

"Burada genelde reel değerlenme konuşulduğunda cari açığın seviyesi ve bunun sürdürülebilirliği üzerinden genelde değerlendiriliyor. Burada baktığımızda bizim çalışmalarımız, uluslararası çalışmalar, farklı merkez bankalarının çalışmaları ihracatta temel belirleyicinin reel kur değil, talep olduğunu gösteriyor. Reel kurun da tabii ki ihracat üzerinde etkisi var ama göreli olarak oldukça sınırlı. Geçen sene bundan örnek verebiliriz, reel kurun bir miktar değerlendiği bir dönem yaşadık, yüzde 7,5 oranında reel kur değerlendi geçen sene ama ihracatımız da aynı zamanda arttı, yüzde 4'ten fazla arttı ve 273 milyar dolar seviyesinde kapattık geçen seneyi. Bu sene için baktığımızda tabii geçen seneden gelen korumacı eğilimler var, bunlar ihracat üzerinde aşağı yönlü etkilerde bulunuyor. İkincisi de yurt dışı talebin bu sene biraz toparlamasını bekliyorduk, özellikle Avrupa'da büyümenin toparlamasını bekliyorduk. Bütün dünya savaşlardan etkilendiği için şu anda büyüme konusundaki, küresel büyüme konusundaki riskler bir miktar artmış durumda. Aşağı yönlü revizyonlar yapılmış durumda ve uzayacak olursa da daha fazla aşağı yönlü revizyon yapılabilir. Bu da dış ticaret kanalı üzerinden cari denge üzerinde bir risk oluşturuyor ama şu anki görünümde, ortadaki verilere ve enerji fiyatları üzerindeki belli varsayımlar üzerinden baktığımızda, yıl sonunda, daha önce de söylediğim gibi, cari dengenin tarihsel ortalamaların altında kalacağını, dolayısıyla sürdürülebilir olduğunu değerlendiriyoruz."

"Önümüzdeki dönem enflasyon hedeflerini yeni bir çerçeveye oturtmuş olduk"

TCMB Başkanı Karahan, bir katılımcının, iç tarafta TL'nin cazibesinin devamı için faiz artırımı ya da mali taraftan bir stopaj indirimi talebinde bulunmayı düşünüp düşünmedikleri sorusuna yönelik kur politikası konusunda değişen bir yaklaşımlarının olmadığını vurgulayarak, son dönemde enerji fiyatları kaynaklı cari dengede bir miktar artış gördüklerini ve yıl sonuna kadar da enerji fiyatlarının seyrine göre biraz daha yüksek seviyeler göreceklerini öngördüklerini bildirdi.

Karahan, "Buradan gelen bir miktar döviz talebi var ve olacak. Bunun dışında küresel risk iştahına dayalı sermaye girişleri ve çıkışları olabiliyor. Son dönemde biraz daha çıkışların daha fazla olduğu bir dönem yaşadık ama oynaklıklar da yüksek. Dolayısıyla döviz talebinin bir miktar arttığı durumda da kurdaki hızlanmanın artması oldukça normal." diye konuştu.

Bir gazetecinin "Burada bu büyük revizyonun yapılması sizin piyasalar tarafından daha güvercin algılanmanıza yol açabilir mi? Böyle bir endişe duyuyor musunuz ve ilerleyen dönemde bu revizyonu para politikası görünümü açısından nasıl görmeliyiz? Örneğin faiz artışları masada mı yoksa makro ihtiyati tedbirleri mi tercih edersiniz bu aşamada?" sorusuna yönelik Karahan, 2025 Ağustos'ta yayımladıkları çerçeve dokümanda, varsayım setinde olağanüstü güncellemeler olmadığı sürece hedeflerini revize etmeyeceklerini ve para politikası araçlarını en etkili şekilde kullanarak enflasyonu hedeflere ulaşacak şekilde para politikasını oluşturmaya çalışacaklarını söylediklerini anımsattı.

Karahan, son döneme bakıldığında olağanüstü şartların gerçekleştiğine işaret ederek, savaşı sadece birkaç aylık gelişme olarak değerlendirmenin doğru olmadığını, orta vadeli etkilerinin de olacağını ve bunu da dikkate alarak güncellemede bulunduklarını belirtti.

Yakın döneme bakıldığında enerji fiyatları kaynaklı maliyet yönlü baskıların öne çıktığını anlatan Karahan, şöyle devam etti:

"Küresel görünümde arz yönlü şokların çok daha sık, belirgin, yüksek olduğu bir döneme girdik. Bunu belki salgından bu yana bakarak söylemek lazım ama son bir yılda bu frekans oldukça artmış durumda. Bu durum enflasyonun ataletini artırma, enflasyon dinamiklerini değiştirme potansiyeline sahip. Optimal para politikası aslında arz yönlü şokları talep yönlü şoklar olduğu kadar sönümlemeye çalışmıyor. Bütün bunları göz önünde bulundurarak, bir de ülkemizin belli şartları, gıda enflasyonunu kastediyorum, onun da kendi içinde ciddi oynaklık arz edebildiğini göz önünde bulundurarak, önümüzdeki dönem enflasyon hedeflerini yeni bir çerçeveye oturtmuş olduk. Para politikası iletişimi açısından bir değişiklik içermiyor. Enflasyon hala oldukça yüksek, çok daha düşük seviyelere gelmesi oldukça önemli. Enflasyonun maliyeti birçok kanaldan ekonomimizi etkiliyor, hala bir numaralı sorun olarak görüyoruz, dolayısıyla bu alanda kararlılığımız kesinlikle değişmedi. İletişim olarak bakacak olursak hedefleri 24'e çekmiş olduk ama tahminimizi 26'da tutuyoruz ve iletişimimize bakacak olursanız yukarı yönlü risklerin çok daha belirgin, sayıca daha fazla olduğunu ve etki ihtimali açısından da oldukça daha güçlü olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla para politikası duruşumuzda bir değişiklik olmayacak."

"Temel önceliğimiz en önemli, en etkili şekilde enflasyonu orta vadede de hedefimiz olan yüzde 5'e düşürmek"

Karahan, ticari kredilerde, selektif kredilerde ve makro ihtiyati tedbirlerde ufak ayarlamalar yapılıp yapılmayacağı sorusuna ilişkin bu soruyu yüksek enflasyonun maliyeti çerçevesinde anlatmak istediğini ifade etti.

Dezenflasyonun maliyetinin dönem dönem konuşulduğunu ama enflasyonun kendisinin de çok yüksek bir maliyeti olduğunu kaydeden Karahan, bunun Türkiye açısından en temel ve en öncelikli konulardan biri olduğunu bildirdi.

Karahan, yüksek enflasyonun gelir dağılımında bozulmaya sebep olduğunu, ekonomideki kaynakların verimli şekilde dağılmasına engel olduğunu ve bu vesileyle ekonominin potansiyel büyümesini aşağı yönde etkilediğini belirtti.

Yüksek enflasyon ortamında birikimlerin yastık altında kaldığını ve yüksek dolarizasyon gördüklerini anlatan Karahan, şunları kaydetti:

"Bu da finansal sistemin gücünü, Merkez Bankası'nın rezervlerini zayıflatan ülkemizi dış şoklara karşı daha kırılgan yapan bir görünüme sokuyor. Yine yüksek enflasyon ortamında tasarrufların düştüğünü görüyoruz çünkü tasarruf saiki azalıyor, tüketim iştahı artıyor. Düşen tasarruflar yüksek ve kronik cari açığa sebep oluyor. Cari açık risk primi kanalından yurt dışı borçlanma maliyetlerimizi artırıyor. Yurt dışı borçlanma maliyeti bankacılık sektörünü, en önemlisi bunun üzerinden reel sektörü ciddi anlamda etkiliyor. Dolayısıyla burada temel önceliğimiz her zaman en önemli, en etkili şekilde enflasyonu düşük seviyelere, önce tek hane daha orta vadede de hedefimiz olan yüzde 5'e düşürmek. Bu süreçte eleştirilerin gelmesini anlıyorum çünkü uzun süren bir süreç ama enflasyonda katılığın yüksek olduğu bir dönemden geliyoruz. Yüzde 75'te sınırladık ve o günden bugüne de ciddi bir mesafe kat ettik. Tabii bu sürede ataletin yüksek olması, çeşitli iç ve dış şoklara maruz kalmamız neticesinde istediğimiz mesafeyi tam olarak alamadık ama burada yapmamız gereken enflasyonla mücadelede kararlılığımızı artırarak devam etmek ve en etkili şekilde enflasyonu tek haneli sayılara indirmeye gayret etmek."

TCMB Başkan Yardımcıları Karahan, Kara ve Özkul soruları yanıtladı

TCMB Başkanı Fatih Karahan, yılın ikinci Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısına, başkan yardımcıları Hatice Karahan, Fatma Özkul, Gazi İshak Kara ve Yusuf Emre Akgündüz ile katıldı.

Soruları yanıtlayan Hatice Karahan, jeopolitik belirsizliklerin ve risklerin arttığı son dönemde yabancı para mevduat tercihinin sınırlı kaldığını gördüklerini belirterek, "Bu aslında bizim için TL'ye olan güvenin devam ettiğini gösterdi." diye konuştu.

Birkaç tarih ve veri açısından TL payına bakıldığında, şubat sonunda yüzde 58,4 civarında bir TL payı olduğunu kaydeden Karahan, bunun da mayıs ayı başı itibarıyla 1 puan artarak yüzde 59,5 seviyesine yükseldiğini dile getirdi.

Karahan, son dönemde piyasada yaşanan döviz talebinin bireysel tarafta çok az bir kısmının gerçekleştiğini gördüklerini kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

"O satışın da aslında altın fiyatlarının düştüğü dönemlere denk geldiğini görüyoruz. Bu da bize bu talebin kalıcı bir dolarizasyon olarak değil de anlık düşük fiyatlardan faydalanma saikiyle gerçekleşen bir hareket olduğunu gösteriyor. Zaten buradaki kilit unsur mevcut para politikası duruşumuz. Para politikası duruşumuzun Türk lirası enstrümanları destekleyici yönde kalmaya devam edeceğini değerlendiriyoruz ve dolayısıyla dolarizasyon anlamında bir risk görmüyoruz."

"Sadeleştirme adımlarına devam etmeyi düşünüyoruz"

Gazi İshak Kara ise makroihtiyati çerçevenin, bu alanda yapılan düzenlemelerin amacının para politikası faizini ikame değil, para politikası çerçevesini desteklemek olduğunu belirterek, "Biz bu araçları temelde üç hedef doğrultusunda kullanıyoruz. Bunlardan birincisi TL mevduat payının artırılması, diğeri ise kredi büyümesinin dezenflasyon politikasıyla, patikasıyla uyumlu bir çerçevede gerçekleşmesi ve son olarak da likidite yönetimi ve finansal istikrar." diye konuştu.

Bundan sonraki dönemde makroihtiyati düzenlemeler ve çerçevenin para politikasını destekleyici şekilde olmaya devam edeceğini bildiren Kara, şunları kaydetti:

"Biz bunu yaparken makroihtiyati çerçevede de zaman zaman sadeleştirme, basitleştirme yönüne gidiyoruz. Son dönemde kredi büyümesi ve TL payı hesaplamalarında hesaplama dönemini 4 haftadan 8 haftaya çıkardık, böylece hem operasyonel olarak sadeleşmeyi sağladık hem de bankalara ve finansal kuruluşlara, reel sektöre esneklik sağlamış olduk. Piyasa şartları elverdikçe bu tür sadeleştirme adımlarına da devam etmeyi düşünüyoruz."

"Sterilizasyon işlemleri sonucunda faiz giderlerimizde bir artış söz konusu oldu"
Fatma Özkul da Merkez Bankası olarak bilançonun aktifinde menkul kıymetlerden, kullandırdıkları kredilerden ve fonlamalardan faiz geliri elde ettiklerini belirterek, "Bunun yanında bilançomuzun pasifinde de TL zorunlu karşılıklardan ve piyasadaki fazla likiditeyi çektiğimiz için de bir faiz giderimiz söz konusu oluyor. Bununla birlikte Kur Korumalı Mevduat (KKM) ödemeleri ve diğer döviz kazandırıcı işlemler için de bir kur farkı giderimiz oluşuyor, bunları bilançomuzda raporluyoruz." ifadelerini kullandı.

Son dönemde KKM uygulamasının sonlanmasıyla söz konusu kur farkının giderlerinde azalma meydana geldiğini söyleyen Özkul, hem KKM ödemeleri hem de rezerv biriktirme stratejileri sonucunda piyasada bir likidite fazlası oluştuğunu dile getirdi.

Özkul, bu likidite fazlasını çekmek için para politikası araçları ve TL zorunlu karşılık uygulamalarıyla fazla likiditeyi sterilize ettiklerini belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Sterilizasyon işlemleri sonucunda da faiz giderlerimizde bir artış söz konusu oldu. Bilançoda gördüğünüz o faiz gelirlerinden daha fazla faiz giderlerimiz söz konusu oldu ve 2025 yılında 1 trilyon 65 milyar liralık bir zarar açıkladık. Bu zarar aslında temel olarak parasal sıkılaşma ve sterilizasyon işlemlerinden kaynaklanan faiz giderlerindeki artışın bir sonucu. Biz oluşan bu zararı aslında politika setinin bütüncül etkileriyle birlikte değerlendiriyoruz. Burada önemli olan merkez bankalarının, Merkez Bankamızın kar veya zarar etmesi değil fiyat istikrarına yönelik uygulanan politikaların etkili bir şekilde uygulanması.”

Risk setleriyle ilgili yöneltilen soruyu cevaplayan Karahan, para politikasını oluştururken enflasyon görünümüne odaklandıklarını belirtti.

Karahan, enflasyon görünümünü oluştururken de hem enflasyon verileri, enflasyon beklentileri ve talep koşullarını çok genel bir çerçevede zengin bir veri setini bir araya getirerek yapılan değerlendirmelerle oluşturduklarını ifade ederek, "Dolayısıyla enflasyon üzerinde risk oluşturabilecek tüm gelişmeleri politika yapımımızda kullanıyoruz. Bir süredir enflasyonun hedeflerimizden saptığını da görüyoruz. Bunun hakkında bir değerlendirme de yapmakta fayda var. Bizim aldığımız sıkılaştırıcı yönlü etkiler belli bir gecikmeyle enflasyon dinamiklerini etkiliyor. Burada aslında bütün dünyada benzer bir durum söz konusu ama bizde aktarım mekanizması biraz daha yavaş ve biraz daha sınırlı ilerledi özellikle başlarda." ifadelerini kullandı.

"Süreç uzadığı için de bu süreçte karşıdan esen rüzgarlar dönem dönem enflasyonun beklentilerini önemli ölçüde bozdu." diyen Karahan şunların altını çizdi:

"Bu beklentilerdeki bozulmanın yanı sıra öne çıkan bir diğer unsur da kira gibi ataleti yüksek kalemlerde ilerlemenin, düşüşün sınırlı olması, oldukça geriden gelmesi. Burada birçok sebep var. Geçtiğimiz toplantılarda kira konusunda değerlendirme yaptığım için çok detaya girmek istemiyorum ama bu da öne çıkan unsurlardan bir tanesi. Yine bu süreçte yaşadığımız şoklardan birçoğu gıda kaynaklı. Bunu bu yılda da yaşadık. Yağışın yüksek olmasına rağmen baktığımızda sebze ve meyve grubunda sadece ilk 4 ayda yüzde 57`lik artış görüyoruz. Bu da oldukça yüksek. Özetlemek gerekirse aslında sadece dış şokları öne çıkarmıyoruz. Enflasyon dinamiğini etkileyen bütün gelişmeleri göz önünde bulunduruyoruz ve kendi modellememizde de bunları değerlendiriyoruz."

Fatih Karahan, "Topyekun enflasyonla mücadele programı oluşturulması konusunda bakanlıkların da katılacağı bir iletişime yönelik çalışma düşünülüyor mu?" sorusunu şu şekilde cevapladı:

"Özellikle enflasyonun yüksek olduğu seviyelerden tekrar tek hanelere giderken maliye ve para politikalarının eş güdüm içinde hareket etmesi ve bu sürece de yapısal iyileştirmelerin eşlik etmesi önemli. Eş güdümün birçok boyutu var. Son dönemde baktığımızda tabii enflasyon patikası biraz yukarı geldiği için elektrik ve doğalgaz konusunda biraz daha önceki öngörülerimizden daha yüksek artışlar gördük öte yandan hazine maliye bakanlığımızın uygulamaya almış olduğu eşel mobil sistemini oldukça önemli buluyoruz. Bu gerçekten akaryakıt fiyatları üzerinden tüketici fiyatlarına geçişi ciddi anlamda sınırlamış durumda. Bir diğer unsur da bütçe açığı, geçen sene faiz dışı sınırlı bir fazla olarak gerçekleşti. Bu senede yine benzer bir görünüm olabileceğini değerlendiriyoruz. Bu da enflasyon görünümü açısından önemli. Onun dışında yapısal unsurlarda birçok mekanizma var. Biz Merkez Bankası olarak bazen doğrudan temsil ediyoruz. Bazen de dışarıdan misafir olarak davet ediliyoruz ve katkılarımızı yapıyoruz. EKK bunlardan bir tanesi, Gıda Komitesi bunlardan bir tanesi. Çeşitli yapısal unsurları ve önerilerimizi burada sunuyoruz."

Haftalık repo ihalelerinin hangi şartlar altında yeniden başlayabileceğine ilişkin yöneltilen soruyu yanıtlayan Karahan, "Biz bu üst bant kullanımını bir risk ortamında daha çok yapıyoruz. Çok uzun sürecek olduğu zamanda da bir normalleşmeye gidiyoruz. Çünkü çok uzun süre politika faiziyle fonlama faizinin birbirinden bu kadar ayrı kalması hem iletişim açısından doğru değil hem de para politikası uygulaması olarak doğru değil. Mevcut durumda iki belirsizlik var." ifadelerini kullandı.

Karahan, gelecek dönemde bu belirsizliklerin azalması ve bunun ne yönünde azalacağının alınacak kararları belirleyeceğini vurgulayarak şunları kaydetti:

"Bu belirsizliklerden bir tanesi savaşın kendisinin gidişatı, süreci ve şiddeti. Dönem dönem aşağı yönlü riskler belirginleşirken dönem dönem çok hızlı değişebiliyor. İkincisi de bunların yol açacağı bir taraftan enflasyon beklentilerinde bozulma, diğer taraftan iç ve dış talepteki zayıflama, bu ikisinin dengesi aslında enflasyon görünümünü belirleyecek. Doğru para politikası kurgusu altında enflasyon görünümündeki bozulmanın sınırlanacağını daha sonra da iyileşeceğini değerlendiriyoruz. Mevcut durumda da bu belirsizlik biraz daha azalana kadar şu anki duruşumuzun isabetli olduğunu değerlendirdik ve dolayısıyla son toplantıda da bir değişiklik kararı almadık. Tekrar vurgulamak isterim ki bundan sonraki kararımızda tüm seçenekler masada o dönemki enflasyon görünümüne, veri akışına ve haber akışına bakarak karar vereceğiz."

Karahan, ekonomideki yavaşlamanın dezenflasyon sürecine katkısını da sorulan soru üzerine değerlendirdi.

Talep koşullarının dezenflasyonu destekleyecek seviyede olmasının oldukça önemli olduğunun altını çizen Karahan, epey süredir sıkı para politikasını uyguladıklarını ve bunun finansal koşullar üzerinden aktiviteye yansımasının biraz zaman alabildiğini kaydetti.

"Genel olarak asıl talep koşullarındaki yavaşlamanın belirginleştiğini görüyoruz"
Karahan, geçen sene altın fiyatlarında görülen artışın aslında talep yönetimi anlamında karşıdan esen bir rüzgar olduğunu belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Dolayısıyla talepteki düşüşü sınırladı ve neticesinde de dezenflasyonun hızını yavaşlatmış oldu geçen sene. Ama son dönemdeki verilere baktığımızda özellikle ilk çeyrekte çok çeşitli verilere baktığımızda burada bir gevşeme görüyoruz talep koşullarında. Bu gittikçe de netleşiyor. Perakende satışların bir miktar dirençli olduğunu not etmek lazım. Orada farklı etkiler de var. Dayanıklı mal talebi ki bu tarz durumlarda çok hızlı artabilir. Enflasyonist risklerinin arttığı dönemlerde 2022 yılına benzer döneme gidecek olursanız dayanıklı mal talebinin, dayanıklı mal ithalatının çok hızlı arttığını görürsünüz. Şu anda onu görmüyoruz. Tam tersi otomobil ve beyaz eşya gibi ürünleri olan talep soğuyor sağlıklı bir şekilde. Kartla yapılan harcamalar biraz daha genel bakacak olursak onun da ilk çeyrekte yavaşladığını ve aylık verilere baktığımızda aslında ivmenin de doğru yönde olduğunu ve devam edeceğini öngörüyoruz. Anket bazlı göstergelere baktığımızda aktiviteye yönelik, beklentilere yönelik, PMI gibi bizim kendi anketlerimizle yaptığımız talep beklentileri gibi sorulara baktığınızda burada da yavaşlamayı görüyorsunuz. Genel olarak asıl talep koşullarındaki yavaşlamanın belirginleştiğini görüyoruz. Doğru politika kurgusu altında bunun devam edeceğini ve dezenflasyon sürecine destek vereceğini söylemek istiyorum."

Fatih Karahan, bugün yapılan ara hedefteki değişikliklerin beklenti çıpalanmasını desteklemesi açısından para politikası toplantısında da benzer bir hamle gelip gelmeyeceğine dair yöneltilen soruya ise, "Kararlar bağlamında bandın daha genişlemesini doğru bulmuyorum. Mevcut konjonktürde de asimetrik bandın devam etmesini daha sağlıklı değerlendiriyoruz. Dolayısıyla o konuda da bir değişiklik öngörmüyoruz. Bu toplantıda aslında üç temel revizyon yaptık. Hedef revizyonu, bunu sebeplerini kapsamlı bir şekilde anlattım. Değişen arz yönlü şokların belirginleşen etkisi, savaşın etkisi, gıda yönlü şokların biraz daha belirginleşmesi gibi. Diğeri tahmin revizyonuydu. Bunu burada muhasebeyi sene sonunda veriyoruz. Ana kaynaklarda zaten sunumunu da açıkladım ama üçüncü yaptığımız önemli bir değişiklik de burada bant iletişimine ara vermek. Burada belirsizliğin bir süredir yüksek olduğu bir dönemden geçiyoruz ve biz banda oluştururken enflasyonun geçmiş dönem oynaklığını, geçmiş dönem dinamiklerini göz önünde bulundurarak bandı oluşturuyoruz. Ama şokların doğasının, sıklığının ve büyüklüğünün değiştiği bir ortamda bu şekilde oluşturulan bantların, enflasyon üzerindeki belirsizliği çok karşılayamayacağını değerlendiriyoruz." şeklinde cevap verdi.

"Bant iletişimine ara verirken senaryo analizi kullanmak yerine betimsel olarak riskleri tasvir etmeyi seçtik"

Fatih Karahan, bu nedenle bant iletişimine ara verdiklerini yineleyerek, böyle dönemlerde birçok merkez bankasının bu şekilde adımlar atabildiğini vurguladı.

Avrupa Merkez Bankasının (ECB) böyle bir adımı pandemi döneminde attığını anımsatan Karahan "ECB şimdi tekrar yapıyor. İngiltere Merkez Bankası (BoE) da yine bant iletişimine ara verdi. Burada ama bazı merkez bankaları senaryo iletişimi yapıyor. Bazıları da en önemli risk faktörlerini listeleyerek buradaki risklerin yönü üzerinden yönlendirme yapıyor." yorumunu yaptı.

"Biz senaryo analizi seçeneğini de değerlendirdik ama bunu çok doğru bulmadık iletişim açısından. Aslında kullanmamamızın ardında temel iki sebep var. " diyen Karahan şöyle devam etti:

“Bir tanesi temel risk, şu anda evet savaşın gidişatı, süreci ve şiddeti. Ama bu sadece enerji fiyatları üzerinden etki etmiyor. Bu sürece göre gübre arzında yaşanabilecek sorunlar, tedarik zincirlerinde ortaya çıkabilecek sorunlar, bunlara yönelik de belirsizlikler var. Bunun ötesinde bizde enflasyonun kendisi yüksek olduğu için oynaklığı da yüksek ve dinamikleri daha belirsiz. Dolayısıyla belli senaryolar da verecek olsak bunun etrafında da bir belirsizlik vermemiz gerekirdi. Çünkü senaryonun bütün koşulları gerçekleşse bile enflasyon nokta olarak tahmin etmek bizde oldukça zor. Hem senaryo hem bant iletişimine oldukça karışık olacaktı. Bu nedenle bant iletişimine ara verirken senaryo analizi kullanmak yerine betimsel olarak riskleri tasvir etmeyi seçtik ve sunumda da gösterdiğim gibi mevcut dönemde en azından kısa vadede enflasyonun üzerindeki yukarı yönlü risklerin daha belirgin olduğunu göstermiş olduk.”

Aksigorta ve AgeSA ile Ageas ortaklığının 15. yılı kraliyet ziyaretiyle taçlandı

Capital Online

Türkiye Cumhuriyeti ve Belçika Krallığı`ndan bakanların da iştirak ettiği organizasyon, iki ülkenin iş dünyasını aynı çatı altında buluşturarak finans ve sigortacılık alanında kurulan güçlü ortaklığın geldiği noktayı gözler önüne serdi.

Ageas Group Yönetim Kurulu Başkanı Bart De Smet, törende yaptığı konuşmada şunları paylaştı: “Genç ve dinamik bir nüfusla birlikte yüksek nitelikli profesyonelleri barındıran Türkiye`de bu ortaklığın büyük bir potansiyel taşıdığına daha ilk günden inanıyordum. Bugün Aksigorta ve AgeSA, Türkiye sigorta pazarının lider oyuncuları arasında yer alıyor ve toplamda yaklaşık 6 milyon müşteriye hizmet veriyor. Bu başarılı yolculuğumuz Medisa`nın da katılımıyla büyümeye devam ediyor. Türkiye`deki faaliyetlerimiz, Ageas Group`un Avrupa iş kolunun temel taşlarından biri haline geldi. Bu iş birliğinin Türkiye ile Belçika arasındaki köklü ilişkilerin de önemli bir göstergesi olduğuna inanıyorum. Türkiye, sahip olduğu enerji, yaratıcılık ve fırsatlarla iş yapmak için son derece güçlü bir ülke.”

Aksigorta, Agesa ve Medisa Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Binbaşgil ise davetteki konuşmasında ortaklığın stratejik ve sembolik önemine dikkat çekti: “Sabancı Grubu ile Ageas arasındaki 15 yıllık ortaklık; istikrarlı büyümenin, ortak hedeflerin ve karşılıklı güvenin de bir hikâyesi. Son derece verimli bir iş birliği yürüttük ve bunun uzun yıllar boyunca gelişerek devam edeceğine yürekten inanıyorum. Bu ortaklığın bir iş ilişkisinin ötesinde; Türkiye ile Belçika arasındaki ilişkinin yaşayan bir yansıması olduğunu düşünüyorum. Yaklaşık iki yüzyıla uzanan ikili ilişkiler, bugün finansal hizmetler alanında güçlü bir sinerjiye dönüşmüş durumda. İş birliğimiz güvenle başladı, güvenle büyüdü ve bugün her iki tarafın tek başına inşa edebileceğinden çok daha güçlü bir yapıya ulaştı.”