Enerji Borsası ne getirecek?

Geniş Açı’nın bu toplantısı, “Enerji Borsası Ne Getirecek?” başlığıyla düzenlendi.

1.10.2013 00:00:000
Paylaş Tweet Paylaş
Enerji Borsası ne getirecek?


Biraz önce Tevfik Bey çok önemli bir şey söyledi. Daha fazla enerji şirketini borsada görmek istiyoruz. Bu konunun tüketim ve talep ile de alakası var. Bakarsanız enerji şirketleri de daha yoğun biçimde borsaya girmek istiyor. Ama bu noktada önemli sıkıntılar var. Bu sıkıntıları tek bir kelimeyle özetleyebiliriz, sürdürülebilirlik. Çünkü bir şirketin borsada kendini arz edebilmesi için sürdürülebilirlik konusunda yatırımcılarını ikna edebiliyor olması lazım. Türkiye’de enerji şirketlerimizin daha sürdürülebilir bir piyasada işlem yaptığını yatırımcılarına ve tüm piyasa oyuncularına ikna edebilmesi için, doğal kaynaktan üretim tarafına, piyasanın serbest bir şekilde işlediğini ispat edebiliyor olması lazım.

Türkiye’de son 10-15 yılda çok önemli yok kat ettik fakat bu noktada istenen yerde değiliz. Ne yazık ki halen doğalgaz piyasasında BOTAŞ’ın, yani kamu şirketimizin hakim oyuncu pozisyonu var. Piyasa payı yüzde 70-75 civarında. Dolayısıyla tam manasıyla serbestleşemeyen bir doğalgaz piyasasının olduğu bir yerde, tam manasıyla serbestleşmiş bir elektrik piyasasından bahsetmek zaten mümkün değil. Hele Türkiye gibi tükettiğimiz elektriğin yüzde 45 civarının doğalgaz kaynaklı enerji tesislerinden geldiği gerçeğini unutmazsak...

Dolayısıyla burada doğalgaz sektöründeki liberalizasyon sürecinin BOTAŞ’ın kontrat devirleri veya hacim devirleriyle özel sektöre kontratlarını devretmesinin, bir noktada özelleştirilmesinin, artık pozisyonunu iletici olarak korumasının, Türkiye’ye yurtdışından gaz tedarikçilerini iç pazarda oyuncu yapıp “gas to gas competition” dediğimiz tedarikçilerin birbiriyle iç pazarda rekabetinin önünü açmadığımız sürece yol almak çok mümkün değil. Çünkü biz zaten hammaddeyi kontrol etmiyoruz, enerji maliyetlerini hiçbir şekilde zaten radikal olarak düşüremeyeceğiz. Sadece verimlilikler yakalamaya çalışacağız.

Şu noktaya da değinmek istiyorum. Doğalgaz sektörünün bütün konuştuklarımız içerisinde çok ama çok önemli bir etken olduğunu, biraz daha makro resme baktığımız zaman görebiliyoruz. Biraz önce bahsetmiştim ama elektrik üretim özelleştirmelerine tekrar değinmek istiyorum. Çünkü elektrik sektöründe çok ciddi adımlar
atıldı. Özel sektör her yıl 3-5 bin megawatt (MW) arasında yatırımlar yaparak bugün kurulu 61 bin MW’a getirdi. Herhalde yılsonunda 62-63 bin MW civarlarını bulabilir. Bu inanılmaz bir ivme. Son 10 yıla baktığımız zaman 24 binlerdeydik. Neredeyse 2,5 - 3 katına çıkıyoruz. Halen, bütün bunlara rağmen, kamunun elektrik üretiminde çok ciddi bir payı var. 15-20 bin MW’lik bu pay da onu hala piyasada önemli bir oyuncu yapıyor.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz