"Güçlü dolar sürdürülebilir değil"

Türkiye İş Bankası Genel Müdürü Bali, "Tüm dünyada değerlenen dolar kuru ve ticaret savaşlarından en olumsuz etkilenecek ülkelerden birinin ABD ekonomisi olduğu öngörülüyor" dedi.

27 AĞUSTOS, 20180
Paylaş Tweet Paylaş
"Güçlü dolar sürdürülebilir değil"

Türkiye İş Bankası Genel Müdürü Adnan Bali, bankanın 94. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla yaptığı açıklamada, dünya, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Dünyada, 2008 global krizinden sonra izlenen aşırı genişlemeci para politikaları ile hemen hemen bütün ülke gruplarının büyümeyi ivmelendirdiğini, 2018'e girildiğinde bu büyümenin global düzeyde epey yaygınlaştığını ifade eden Bali, ancak son dönemlerde ABD ile Çin arasında ticaret savaşları, İran'a yönelik yaptırımlar ve korumacı önlemlerin büyüme üzerindeki öngörüleri bir miktar olumsuz etkilemeye başladığını söyledi.

Bali, ABD'nin, toplam 570 milyar dolar düzeyindeki açığının yüzde 68'ini oluşturan 389 milyar dolarlık kısmının Çin'den kaynaklandığını belirtti.

Aralık 2015'ten bu yana 7 faiz artışı gerçekleştiren ABD Merkez Bankası'nın (Fed), aşırı genişletilmiş para politikasını normalleştirme yönünde stratejiler izlediğinin altını çizen Bali, 2018'e ilişkin enflasyon ve büyüme beklentilerini yukarı yönlü revize eden Fed'in, yılın kalanında 2 defa daha faiz artırımına gideceğinin öngörüldüğünü kaydetti.

Bali, ABD'de 10 yıllık hazine tahvili faizinin yüzde 3'ün üzerine çıktığını ve son 7 yılın en yüksek değerine ulaştığını, bunun gelişmekte olan ülkelerdeki fonların çıkması anlamına geldiğini dile getirdi.

"ABD ÇİFT AÇIK NOKTASINA DOĞRU GİDİYOR"

Adnan Bali, G20 Zirvesi için IMF'nin hazırladığı notta; ticaret savaşlarından en olumsuz etkilenecek ülkelerden birinin ABD olacağının öngörüldüğüne dikkati çekti.

ABD dolarının bütün dünyada Fed'in faiz artırımlarından da beslenerek değer kazandığına değinen Bali, bu durumun ABD'nin dış ticaret açığını daha da artırdığını ifade etti.

Bali, şöyle devam etti: "Doların değer kazanması nedeniyle Amerikan ekonomisinin dışarıya mal satması zor, mal ithal etmesi ise kolay. Buradan ortaya çıkan şu; bu yolla sermaye akımlarını belki ABD'ye çekiyorsunuz ama ticaret tarafında kayıplar veriyorsunuz. IMF, tüm dünyada değerlenen dolar kurunun üzerine ticaret savaşlarının eklenmesiyle büyüme açısından bundan en olumsuz etkilenecek ülkelerden birinin ABD ekonomisi olduğunu öngörüyor. Bu yönüyle bakıldığında aslında güçlü ABD dolarının, o kadar sürdürülebilir olmadığı görünüyor.

Aslında 2008 global krizine girerken ABD'nin hem bütçe açığı hem dış ticaret açığı vardı. Dışarıda açıkların giderilebilmesi için mümkün olabildiği kadar serbest ticaret, bol likidite ve ABD dolarının da biraz güçsüz olması seçildi. İçeride, harcamalarla ilgili çok ciddi disiplinli politikaların uygulanması söz konusu oldu. Şimdi de ABD'nin tekrar çift açık noktasına doğru gittiği görülüyor. İstikrarlı olmayan bir tablo söz konusu… Oysa çok kısa bir süre önce, 2018'in başlarında çok daha iyimser bir tablo vardı. Ekonomilerin birbirlerini de etkileyecek şekilde büyümesi öngörülüyordu. Ama özellikle jeopolitik gerginlikler, yaptırımlar, karşılıklı agresif politikalar tabloyu biraz daha karmaşık hale getirmiş durumda."

Bankaların yurt dışından borçlanma gereksinimi ve maliyetlerine ilişkin Bali, "Bu tür dönemlerde fonlamaya ilişkin yurt dışı yatırımcı ve kreditörlerde ilgi, iştah bir miktar düşer ama bu dramatik, majör bir problem haline gelmez" dedi.

"TÜRKİYE REFORMCU RUHU YENİDEN KAZANMALI"

Adnan Bali, Türkiye'ye ilişkin değerlendirmesinde ise artık bir üst lige geçmek için farklı bir büyüme modeline ihtiyaç duyulduğunu, bunun da ancak katma değerli üretim, Ar-Ge, teknoloji, eğitim, hukuk, iş gücü alanlarında mesafe alınması ile mümkün olabileceğini vurguladı.

Bu alanlarda yapılacak iyileştirmelerin ve atılacak adımların aynı zamanda iş yapma ortamını kolaylaştıracağını, yabancı yatırımcıları çekecek cazibeli bir ekonomik görünüm ortaya koyacağını ifade eden Bali, "Orta uzun dönemli reformlarla, yüzde 5,7 olan cari açığın GSYH'ye oranının daha aşağı çekilebilmesi yönünde adımlar atılmasında fayda var. Cari açığı daraltacak şekilde ithalat yaptığımız alanlarda büyük ölçüde yurt içinde katma değerli üretim yapmaya yönelik bir dönüşüm süreci geçirmeliyiz. Aynı zamanda ihracat pazarlarımızın genişletilmesi büyümeye pozitif katkı yapacaktır. Türkiye'nin bütün bunları gerçekleştirebilmesi için de reformcu ruhunu yeniden kazanması önemli" şeklinde konuştu.

"ALINAN AKSİYONLAR PİYASADA KARŞILIK BULMAYA BAŞLADI"

İş Bankası Genel Müdürü Bali, şu anda yaşanan sıkıntıların 2001 krizi ile kıyaslanamayacağını ifade etti. Bu tür atakların öngörülebilmesi ve buna göre hep tedbirli olacak şekilde hareket edilmesi, hızlı bir şekilde aksiyon gösterilmesi gerektiğini söyleyen Bali, "Yeterli aksiyon alınmaması durumunda piyasalar, kötü niyetli yaklaşanlar tarafından kullanılır. Piyasa, buradaki gecikmeyi cezalandırır. Son yaşadığımız döviz kuru ile ilgili dalgalanmada ise gerek Merkez Bankası, gerekse Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) problemleri giderecek yönde aksiyonlar aldı. Bunların piyasada karşılık bulmaya başladığını görüyoruz" dedi.

Türkiye ekonomisinin benzer ülke grupları ile olumlu ayrışan, farklı alanlarda ise olumsuz ayrışan yönlerinin bulunduğuna dikkati çeken Bali, ekonominin büyüme performansı, güçlü ve sağlam bankacılık sistemi, kamunun bütçe açığı ve kamu borç stokunun GSYH'ya oranlarında, borçlanma ve mali disiplin göstergelerinde olumlu ayrışmaya devam ettiğini söyledi.

Bali, cari açık ve enflasyonda ise ülke ekonomisinin olumsuz ayrıştığını, hazırlanacak programların, eylem planlarının bu önceliklendirmeyi esas alması gerektiğini vurguladı.

Üretime, özel kesim yatırımlarına, makine teçhizat yatırımlarına ve net ihracatın katkısına dayalı büyümenin sağlanmasına yönelik bir programın önemine işaret eden Bali, "Ekonomik programın bir eylem planına dönüşmesi, eylem planında sadece kurumların değil, kişilerin sorumluluklarının belirlenmesi, buradaki performansın kamuoyu ile paylaşılması önemli. Şu anda orta vadeli plan çalışmaları sürüyor. Açıklandıktan sonra bunun bileşenlerini göreceğimizi düşünüyorum" ifadelerini kullandı.

"GEREKTİĞİNDE HER ENSTRÜMAN KULLANILABİLMELİ"

Adnan Bali, çekirdek enflasyonun belirgin bir şekilde arttığı dikkate alındığında, enflasyondaki yükselişin biraz kalıcı olabileceğini söyledi.

TL'deki değer kaybı, işlenmemiş gıdadaki fiyat hareketleri, başta petrol olmak üzere emtia fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu ciddi şekilde tetiklediğinin altını çizen Bali, yaptıkları hesaplamalara göre, her yüzde 10'luk kur artışının, yıllık enflasyonu 1,5 puan civarında yükselttiğini ifade etti.

Bali, "Şu anda hem kur hem faiz açısından yaşanan ciddi dalgalanmaların sonrasındaki asıl hedefimiz, enflasyonu kontrol altına almak suretiyle bunun kurlar ve faizler üzerindeki etkilerini yumuşatabilmek olmalı" yorumunu yaptı.

Merkez Bankası ile ilgili de para politikasının sadeleştirilmesinin önemine dikkati çeken Bali, "Enflasyondaki yükseliş eğilimi, parasal sıkılaşmanın tek başına yetmediğini gösteriyor. Bu sıkılaşmanın mali politikalarla da eşgüdüm içerisinde sürdürülmesi önemli… Önümüzdeki dönemde hem büyümenin kompozisyonunu hem de enflasyonun seviyesini bu alanda atılacak adımlar belirleyecek" şeklinde konuştu.
"Faiz konusunda, iktisat biliminin kurallarına göre hareket edilmeli" diyen Bali, "Kötü bir örnek; ama yeri geliyor kemoterapi yapılıyor. Çok mu arzu ediliyor? Hayır. Faiz de böyle bir şey… Gerektiği zaman her enstrüman kullanılabilmeli" dedi.

"FAİZİN YÜKSEK OLMASI BANKA BİLANÇOLARI İÇİN DE KÖTÜ"

Adnan Bali, serbest piyasa mekanizmalarıyla şu andaki tablonun sürdürülmesi gerektiğini belirterek, "Faizin yüksek olması kötü bir şey. Banka bilançoları açısından da kötü bir şey." ifadelerini kullandı.

Mevduatların ortalama vadesinin 35 gün olduğuna işaret eden Bali, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Bir faiz artışının ardından en fazla 35 gün içerisinde kaynaklarımızın yüzde 55'ini oluşturan mevduatların yeniden fiyatlanmasıyla, anında maliyet artışına maruz kalıyoruz. Ama bu artış, aynı anda ortalama vadesi daha uzun olan aktiflerimize yansımıyor. Bunun sonucunda net faiz marjları daralıyor. O nedenle, bankacılar faaliyetlerini sürdürürken faizlerin yükselmesini istemezler. Faizlerin düşüş eğilimine girdiği dönemler ise bankaların kârlılıklarına olumlu yansır."


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz