30. İç Denetim Kongresi’nde güven ve yapay zeka öne çıktı

Şirketlerin karşı karşıya olduğu riskler çeşitlenirken iç denetimin sorumlulukları da genişliyor. Yapay zekanın karar süreçlerine etkisi, yönetim kurullarının gözetim rolü ve kurumlara duyulan güvenin korunması, Türkiye İç Denetim Enstitüsü’nün (TİDE) düzenlediği 30. Uluslararası Türkiye İç Denetim Kongresi’nde tartışıldı. 

Özlem Aydın Ayvacı / [email protected]

Wyndham Grand İstanbul Levent Otel’de gerçekleştirilen kongre, “Denetimde Yeni Ufuk: Kolektif Zeka ile Güvenin Yeniden İnşası” temasıyla düzenlendi. İki günlük programda insan deneyimi, yapay zekanın analiz gücü ve farklı uzmanlıklar arasındaki iş birliğinin denetime katkıları ele alındı.

Tapkan: “İç denetimin sorumluluğu genişliyor”

Kongre, TİDE Yönetim Kurulu Başkanı M. Kemal Tapkan, TKYD Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Tamer Saka ve IIA Eğitim, Lisanslama ve Satıştan Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Brad Monterio’nun konuşmalarıyla başladı.

Tapkan, finansal sistemlerin güven ve itibar üzerinde ayakta durduğunu vurguladı. Karmaşıklaşan risk ortamının, yeni finansal ürünlerin, yapay zekanın ve mevzuat değişikliklerinin güveni yeniden inşa etme ihtiyacını artırdığını belirterek şöyle konuştu:

“Böyle bir ortamda iç denetimin sorumluluğu genişliyor. Kurumların kararlarına bağımsız olarak rehberlik etmek, gelişmekte olan riskleri öngörerek erken uyarıda bulunmak, yeni teknolojilerin ve uygulamaların güvenilir şekilde hayata geçirilmesine güvence sağlamak giderek daha fazla önem kazanıyor.”

Tapkan, kolektif zekanın da bu yaklaşımın önemli bir parçası olduğunu söyledi. Yapay zekanın analiz gücünün insan muhakemesiyle birleşmesi gerektiğini belirterek denetçinin gördüğü riskin, diğer paydaşların bilgisi, sahadaki çalışanın deneyimi ve yönetimin bakışıyla buluşmasının daha sağlıklı değerlendirmeler yapılmasını sağlayacağını ifade etti.

TİDE’yi birbirinden öğrenen, zor zamanlarda birbirine danışan ve bilgisini paylaşan büyük bir meslek ailesi olarak tanımlayan Tapkan, kongre programında 30’a yakın oturumda 60’a yakın konuşmacının yer alacağını aktardı.

Argüden: Sağlam kurumlar için hesap verebilirlik

Capital Dergisi Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Özlem Aydın Ayvacı’nın moderatörlüğünde gerçekleşen “Sağlam Kurul, Sağlam Kurum: Yönetişimde Hesap Verebilirlik Zinciri” oturumunda ARGE Danışmanlık Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Yılmaz Argüden, yönetim kurullarının sağlam kurumların oluşmasındaki rolünü değerlendirdi.

Argüden, “İyi yönetişim kurallarla değil, davranışlarla sağlanır. Güven iyi yönetişimin özü ve sürdürülebilir kalkınmanın temelidir” derken yönetişimin kurum kültürüne ve günlük kararlara yerleşmesinin önemini açıkladı. Argüden, “Kurumsal yönetişim bir kültürdür, bir iklimdir ve bir davranışlar bütünüdür. İç denetim, suistimal durumları haricinde, yönetimin karşısında değil yönetime destek olan ve değer yaratan bir anlayışla yürütüldüğünde şirketlerin sürekli gelişimini hızlandıran bir fonksiyon olur. Bugün en çok ihtiyacımız olan şey yönetişim” diye konuştu. Kongredeki oturum, bu çerçevede yönetim kurullarının sorumlulukları ve yönetişimde hesap verebilirlik zincirine odaklandı.

Ekonomi ve küresel riskler

İlk günün kapanışında gerçekleşen “Sisin İçinde Rota: Küresel Riskler, Politikalar ve Türkiye Ekonomisi” oturumu, kongrenin ekonomi gündemini oluşturdu.

Bilkent Üniversitesi’nden Prof. Dr. Hakan Kara, ekonomist Dr. Mahfi Eğilmez, İş Portföy Genel Müdür Yardımcısı Nilüfer Sezgin ve TÜSİAD Başekonomisti Gizem Öztok Altınsaç’ın katıldığı oturumda küresel riskler, ekonomi politikaları ve Türkiye ekonomisi değerlendirildi. Oturumun ardından Eğilmez, “Merkez Bankası – Dünyada ve Türkiye’de” kitabını katılımcılar için imzaladı.

Yönetim kurullarının yeni soruları

MY Executive Kurucusu Müge Yalçın’ın moderatörlüğünde düzenlenen “Yönetim Kurulu Odasında Yeni Sorular: Yapay Zeka ve Dayanıklılık” panelinde bağımsız yönetim kurulu üyeleri Lale Saral Develioğlu, Selen Kocabaş ve Uğur Bayar ile Yapay Zeka Teknoloji Derneği Yönetim Kurulu Başkanı ve bağımsız yönetim kurulu üyesi Nazan Kullukçu Barış yer aldı. Panelde, yapay zekanın dönüştürdüğü iş dünyasında yönetim kurullarının gündemine giren yeni sorular tartışıldı. Paralel oturumlarda KPMG Türkiye Siber Güvenlik Hizmetleri Lideri ve Şirket Ortağı Ümit Yalçın Şen, yapay zeka çağında güven, etkili yönetişim ve hesap verebilirliğin nasıl yeniden şekillendiğini ele aldı. EY Türkiye’den Ulvi Cemal Bucak ve Reyzi Devrim Pamir ise siber dayanıklılıkta yapay zekanın rolünü, ilk risk sinyallerinden bağımsız güvenceye uzanan süreci değerlendirdi.

ECIIA CEO’su ve European Policy Centre Kıdemli Danışmanı Dr. Rachel Barlow, AB Yapay Zeka Yasası’nın getirdiği düzenlemeleri ve iç denetçilerin bu çerçevede bilmesi gerekenleri aktardı.

Etik kararlar ve sürekli denetim

bp Etik ve Uyum Direktörü ve TEİD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Aslı Ertekin ile Cerebra Kurucu ve CEO’su, TEİD Yönetim Kurulu Üyesi Fikret Sebilcioğlu, baskı altında etik kararları, suistimal karşısında kurumların gösterdiği refleksleri ve gri alanlarda doğruyu seçmenin yollarını değerlendirdi.

Etihad Airways İç Denetim ve Risk Başkanı Andrew Fisher, “İç Denetçinin Dişleri Olmalı: Neden Gerçekleri Yumuşatıyoruz?” başlıklı sunumunda denetçilerin gerçekleri aktarırken temkinli bir dil kullanma nedenlerini sorguladı.

Optimate Solutions GRC Genel Müdürü Ali Dinçkan ve Kibar Holding Kıdemli İç Denetim Müdürü Ömer Faruk Doğan, güvence süreçlerinde süreklilik, izlenebilirlik ve kurumsal hafızanın rolünü ele aldı. Koç Holding Kıdemli Denetim Müdürü Ekin Demir Kılıç, Aydem Holding IT Denetim ve Özel Soruşturmalar Grup Müdürü Ahmet Bilgiç ve SADE Yazılım Danışmanlık’tan İlkay Aydoğdu ise veri analitiğinin sürekli denetimdeki rolünü ve görünmeyen riskleri belirleme gücünü tartıştı.

Minerva BDM Yönetici Ortağı Deniz Ergene ve Azor Brand & People Solutions Kurucusu Emre Başkan, sürekli öğrenmenin ve konfor alanından çıkmanın mesleki gelişimdeki önemini değerlendirdi. Tarihçi ve yazar Prof. Dr. Emrah Safa Gürkan da “Tarihten Bugüne: Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet’in Kazanımları” başlıklı konuşmasıyla programda yer aldı.

Yapay zeka çağında liderlik ve rekabet

Kongrenin ikinci günü, TİDE Kurucu ve Onursal Başkanı Ali Kamil Uzun ile TÜRMOB Genel Başkanı İrfan Hüseyin Yıldız’ın açılış konuşmalarıyla başladı.

Knowledge Experts Genel Müdürü, teknoloji ve yapay zeka stratejisti Umut Aydın’ın moderatörlüğündeki oturumlarda global teknoloji lideri Ayşegül İldeniz ile Microsoft Türkiye Genel Müdürü Levent Özbilgin ağırlandı.

İldeniz, “Geleceğe Son Çıkış: Yapay Zeka Çağında Yönetişim, İnsan, Yetenek ve Etik” oturumuna katılırken Özbilgin, “Teknolojinin Yeni Güç Haritası: Üretmek, Yönetmek, Rekabet Etmek” başlıklı oturumda yer aldı. İldeniz, konuşmasının ardından “Geleceğe Son Çıkış” kitabını imzaladı.

PwC Türkiye İç Denetim Hizmetleri Lideri Hande Yinanç ve SEV Amerikan Okulları Eğitim Teknolojileri Koordinatörü Büşra Zorba, yapay zekayı etik, risk ve yönetişim perspektifinden ele aldı. BDO Türkiye Risk Danışmanlığı Direktörü Görkem Erdoğdu’nun moderatörlüğünde Tuğçe Aydoğan ve The Integral Institute Kurucusu Sami Bugay, güvence fonksiyonlarında yapay zeka farkındalığından yetkinliğe geçişi değerlendirdi.

AçıkBeyin Kurucu Başkanı Prof. Dr. Sinan Canan ise “Beyin, Davranış ve Karar: Belirsizlik Karşısında İnsan Zihni” başlıklı konuşmasını gerçekleştirdi.

Sürdürülebilirlik ve bütüncül güvence

Deloitte Türkiye’den Murat Günaydın, Billur Atlı ve Orkun Yılmaz ile IC Holding Kıdemli Sürdürülebilirlik Müdürü Ayçe Yılmaz Canlı, sürdürülebilir tedarik zincirinin dönüşümünü ele aldı. İGA İç Kontrol Direktörü Dr. Aytek Demirdelen ve İGA Denetim Kurulu Başkanı Zübeyde Demirçivi ise bütüncül güvence yaklaşımını, iç denetim ve iç kontrolün stratejik konumlandırılmasını değerlendirdi.

Gazeteci Süheyla Yılmaz’ın moderatörlüğünde Anadolu Grubu Holding Denetim Başkanı Menteş Albayrak, Akbank Teftiş Kurulu Başkanı Kayhan Yavaş ve Borusan Holding Denetim Başkanı Derya Acar, mesleğin 30 yıllık geçmişini ve gelecek 10 yılda liderliğin rolünü tartıştı.

Solvia Digital Solutions Risk Çözümleri Direktörü Ozan Gençer, gerçek zamanlı güvence anlayışını; Atheros AI Kurucusu Dr. Sezin Tunaboylu, yapay zeka regülasyonları çağında iç denetimin rolünü anlattı. Risk Audit Professional Development Kurucusu Sandro Boeri, denetim kültürünün ölçülmesi ve geliştirilmesini, IIA Slovenya Başkanı Matej Drašček ise Üç Hat Modeli’nin daha bağlantılı ve etkin kullanımını ele aldı.

Dönüşümün merkezinde insan

Müge Çevik’in moderatörlüğündeki insan kaynakları panelinde QNB Türkiye İnsan Kaynaklarından Sorumlu İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Cenk Akıncılar, Kibar Holding İnsan Kaynaklarından Sorumlu İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Şennur Kuru ve Zorlu Holding İnsan Kaynakları Grup Başkanı Hakan Timur bir araya geldi.

Panelde, yapay zeka dönüşümünde insan faktörü; yetenek, kurum kültürü ve uyum başlıkları üzerinden değerlendirildi.

İstanbul için 2030 hedefi

Ali Kamil Uzun, konuşmasında geleceğin denetiminin insan ile yapay zeka arasında sorumlu ve etik iş birliği üzerine kurulması gerektiğini vurguladı.

“Geleceğin denetimi; insan ile yapay zekanın yıkıcı rekabeti değil, sorumlu ve etik iş birliği olmak zorundadır” diyen Uzun, İstanbul’un bilgi, deneyim, teknoloji ve etik değerlerin buluştuğu küresel bir merkez haline gelmesi çağrısında bulundu.

Uzun, 2030 yılında dünyanın farklı ülkelerinden denetçileri, bilim insanlarını, teknoloji liderlerini ve gençleri İstanbul’da buluşturacak küresel bir konferansa ev sahipliği yapılmasını önerdi. Bu hedefi, TİDE’nin 30 yıllık birikimini geleceğe taşıyacak bir platform oluşturma vizyonuyla ilişkilendiren Uzun, “2030’da buluşalım! İstanbul’da buluşalım! Geleceğin güvenini birlikte inşa edelim!” dedi.