Dünyada 7,5 trilyon dolara ulaşan wellness ekonomisi büyümeye devam ederken Türkiye’de estetik sektörü artan maliyetler ve azalan alım gücüyle mücadele ediyor. Kliniklerde işlem sayısının ve kârlılığın gerilediğini belirten Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Reha Yavuzer, “Devretmek veya kapatmak isteyen güzellik ve estetik noktalarının arttığını görüyoruz” diyor.
Küresel güzellik ve iyi yaşam pazarında büyümenin yönü değişiyor. Geleneksel estetik uygulamaların yanına sağlıklı yaşlanma, uzun yaşam ve kişiselleştirilmiş sağlık hizmetleri ekleniyor. Ancak Türkiye, büyüyen pazardan yeterince pay alamıyor.
Nilüfer Gözütok Ünal / [email protected]
Yüksek enflasyon, ithal ürünlere bağımlılık ve artan hizmet maliyetleri hem iç talebi hem sağlık turizmini olumsuz etkiliyor. Türkiye'nin estetikte geçmişte sahip olduğu fiyat avantajını kaybettiğine dikkat çeken plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanı Prof. Dr. Reha Yavuzer ile sektördeki daralmayı, değişen tüketici tercihlerini, sağlık turizminde artan rekabeti ve sektörün yeni büyüme alanlarını konuştuk:
Dünyada güzellik ve iyi yaşam ekonomisi hızla büyüyor. Global wellness pazarı 2025'te 7,5 trilyon dolara ulaştı. Türkiye bu büyümeden ne ölçüde pay alıyor?
Güzellik, estetik ve uzun yaşam sektörü büyük bir ivmeyle büyüyor. Sağlık turizmi içindeki payı da giderek artıyor. Türkiye bu değişimin belli ölçüde farkında. Ancak gerek teknoloji üretimi gerek mevzuatın gelişmelere uyumu açısından Türk tıbbının yeterince desteklendiğini söylemek güç. Dünyada yakalanan büyüme hızının çok küçük bir bölümü halihazırda ülkemize yansımış durumda.
Dünyada güzellik ve iyi yaşam anlayışı nasıl değişiyor? Tüketicilerin harcamaları hangi yeni alanlara kayıyor?
Dünyada yaş ortalaması yükseliyor. Yaşlanan nüfusun hayata bakışı da değişiyor. Genç kesimlerde estetik ve güzellik ön plana çıkarken ileri yaş gruplarında uzun yaşam, fonksiyonların korunması ve iyilik halinin sürdürülmesi önem kazanıyor. Bu değişim talep edilen hizmetlere de yansıyor. Yaş ilerledikçe yalnızca estetik görünümü iyileştirmeye yönelik işlemler yerine uzun ve sağlıklı yaşamı destekleyen uygulamalar tercih ediliyor.
Türkiye'deki ekonomik gelişmeler estetik pazarını nasıl etkiledi? Özellikle alım gücündeki düşüş talebe nasıl yansıyor?
Yüksek enflasyonla mücadele eden Türkiye'de alım gücünün azalması, tüketicileri alternatif arayışlarına yöneltiyor. Estetik işlemlere yönelik talep ülke geneline yayılmış durumda. Ancak neredeyse tamamen ithal ürün ve teknolojilere bağımlı olan sektörde fiyat artışları, tüketicinin estetik hizmet alma isteğini ortadan kaldırmasa da daha ucuz seçeneklere yönelmesini hızlandırıyor. Bu durum düşük kaliteli veya sahte ürün ve teknoloji kullanımını körüklüyor. Buna bağlı olarak komplikasyonlarda ve istenmeyen sonuçlarda artış gözlemliyoruz. Bu tablo yalnızca yerli tüketiciler açısından değil sağlık turizmi açısından da olumsuz bir ortam yaratıyor.
Güzellik ve estetik harcamaları geçmişte orta ve üst gelir gruplarına hitap ediyordu. Bugün nasıl bir tablo var? Orta gelir grubu pazardan çekiliyor mu?
Yüksek enflasyon ortamında sabit gelirlilerin alım gücünün azalması tüm tüketim gruplarını etkiliyor. Güzellik ve estetik sektörü de bundan payını alıyor. Bazı gelir gruplarının güvenli koşullarda estetik işlem yaptırma imkanını kaybetmesi, onları ucuz ancak sağlıksız alternatiflere yöneltiyor. Oysa estetik uygulamalarda başarı, kullanılan ürün ve cihazların kalitesiyle doğrudan ilişkili. Estetik ameliyatlarda da ameliyathanenin koşulları, kullanılan malzemeler ve cerrahın eğitimi ile deneyimi büyük önem taşıyor.
“TÜRKİYE REKABET AVANTAJINI KAYBETTİ”
Türkiye, estetik uygulamalarda geçmişte sahip olduğu fiyat avantajını kaybediyor mu?
Güzellik ve estetik uygulamalarında kullanılan pek çok ürün ve teknoloji yurt dışında üretiliyor. Büyük uluslararası şirketler, yüksek Ar-Ge bütçeleriyle yeni ürün geliştirmeye devam ediyor ve pazar hakimiyetlerini koruyor. Bu yapı Türkiye'deki işletmelerin maliyetlerini sürekli artırıyor. Üstelik yalnızca sağlık hizmetleri değil seyahat, konaklama, yeme içme ve eğlence giderleri de yükseldi. Türkiye bu alanlarda uluslararası fiyat rekabetindeki avantajını kaybetti. Sağlık hizmeti almak isteyen yabancıların toplam maliyet değerlendirmelerinde Türkiye artık daha alt sıralarda yer alıyor.
Sektördeki büyümenin ne kadarı fiyat artışlarından ne kadarı gerçek talep artışından kaynaklanıyor? İşlem sayısı ve kliniklerin kârlılığı nasıl değişiyor?
Bu konuda kesin verilere ulaşmak mümkün değil. Ancak bazı eğilimler üzerinden değerlendirme yapabiliriz. Nüfus artışı, güzellik ve estetik sektöründe doğal bir talep artışı yaratıyor. Son 10 yılda sosyal medyanın yükselişi de talebi nüfus artışının ötesine taşıdı. Bu eğilim hem dünyada hem Türkiye'de gözlemleniyor. Ancak Türkiye'deki ekonomik koşullar sektörü olumsuz etkiliyor. Kliniklerde kârlılığın belirgin biçimde düştüğünü, kişi başına harcamanın ve işlem sayısının azaldığını görüyoruz. Buna bağlı olarak işletmesini devretmek veya kapatmak isteyen güzellik ve estetik merkezlerinin sayısı artıyor. Sektörün sağlıklı biçimde faaliyetlerini sürdürebilmesi için vergisel kolaylıklar sağlanması, yatırımların finansal açıdan desteklenmesi ve mevzuatın geliştirilmesi gerekiyor.
Bu tablo tüketici davranışlarını nasıl değiştiriyor? İnsanlar daha düşük maliyetli uygulamalara mı yöneliyor, yoksa işlemlerden vaz mı geçiyor?
Azalan alım gücü ve artan yaşam giderleri nedeniyle tüketiciler, daha çok lüks tüketim kapsamında değerlendirilen güzellik ve estetik harcamalarını kısıyor. İşlemler arasındaki süre uzuyor, işlem sayısı azalıyor ve daha ucuz alternatiflere yönelim artıyor. Ancak ucuz alternatifler sıklıkla düşük kaliteli veya sahte ürünlerin kullanılmasına yol açabiliyor. Bu da komplikasyon ve istenmeyen sonuçların artmasına neden oluyor.
“STRATEJİK ADIMLAR GEREKİYOR”
Türkiye uzun yıllardır estetik cerrahi ve sağlık turizminde önemli bir destinasyon. Bugün hangi ülkelerle rekabet ediyoruz?
Türkiye başarılı hekimleri, yüksek donanımlı hastaneleri, Türk Hava Yolları'nın ulaşım ağı ve güçlü konaklama altyapısıyla sağlık turizminde çok özel bir yere sahip. Ayrıca hastaların konaklamaları sırasında değerlendirebilecekleri çok sayıda kültürel ve turistik seçenek bulunuyor. Polonya, Macaristan, Hindistan, Tayland ve Güney Kore gibi ülkeler ise fiyat avantajlarıyla Türkiye'nin önemli rakipleri arasında yer alıyor. Ancak Türkiye'nin sahip olduğu avantajların tamamını bir arada sunabilen başka bir ülke olmadığını düşünüyorum.
Türkiye'nin daha pahalı bir sağlık turizmi destinasyonuna dönüşmesi yabancı hasta sayısını ve hasta başına geliri nasıl etkiliyor?
Sağlık turizminde iki temel tercih nedeni bulunuyor: Fiyat ve sağlık hizmetini sunan kurumun deneyimi. Örneğin Hindistan uygun fiyatlarıyla öne çıkarken ABD, yüksek maliyetlerine rağmen sağlık alanındaki deneyimi sayesinde uluslararası hasta çekebiliyor. Türkiye'nin daha pahalı bir sağlık hizmeti destinasyonuna dönüşmesi yabancı hasta sayısını olumsuz etkiliyor. Hasta başına gelirin artması sevindirici olsa da toplam hasta sayısının azalması hem ülke ekonomisi hem sağlık sisteminin deneyimini sürdürebilmesi açısından tehdit oluşturuyor. Türkiye'nin yüksek nitelikli sağlık hizmetlerini uluslararası hastalarla daha fazla buluşturabilmesi için stratejik adımlar atılması gerekiyor.
Önümüzdeki birkaç yılda Türkiye'de güzellik ve iyi yaşam ekonomisinin nasıl bir yapıya dönüşmesini bekliyorsunuz? Hangi alanlar büyümenin lokomotifi olacak?
Güzellik ve iyi yaşam ekonomisinde Türkiye'nin dünyayla paralel bir gelişim göstereceğini düşünüyorum. Türkiye'nin mevcut ekonomik sıkıntılarını aşacağına inanıyorum. Bu gerçekleştiğinde sektör yeniden ivme kazanacak ve uluslararası pazarda hak ettiği konuma ulaşacak. Uzun yaşam, sağlıklı yaşlanma, yaşam optimizasyonu, fonksiyonların korunması ve bütün bunlarla birlikte estetik, 2030'lara geldiğimizde hayatımızın merkezinde yer alacak.
“KONSOLİDASYON KAÇINILMAZ HALE GELECEK”
Türkiye'nin mevcut ekonomik koşulları sağlık ve güzellik sektörünün dinamiklerini değiştiriyor. Tüketicilerin güvenli uygulamalar konusunda bilinçlendirilmesi, hizmet sunan işletmelerin finansal ve mevzuat açısından desteklenmesi, uluslararası pazarlara açılmalarının kolaylaştırılması gerekiyor. Ayrıca ithal ürünler üzerindeki vergilerin küresel rekabet gücünü artıracak şekilde yeniden düzenlenmesi önemli. Bu adımlar atılmazsa sektörde birleşmeler, kapanmalar ve konsolidasyonlar kaçınılmaz hale gelecek.
Türkiye ve dünya ekonomisine yön veren gelişmeleri yorulmadan takip edebilmek için her yeni güne haber bültenimiz “Sabah Kahvesi” ile başlamak ister misiniz?