Payas'ın tarihi değerleri

Payas, kültür turizmi meraklılarına çok şey vaat ediyor.

1 TEMMUZ, 20110
Paylaş Tweet Paylaş
Payas'ın tarihi değerleri


ARASTA
Külliyenin fiziki açıdan merkezi sayılabilecek arasta, 48 dükkândan oluşuyor, Kuzey ve güneye açılan kaptlanyla İpek Yolu, yani ticaret yolu ve hac yolunun tanı üstünde olacak şekilde inşa edilmiş. Doğu duvarındaki bir taç kapıyla kervansaraya, batı kısmındaki büyükçe bir kapıyla da külliyenin yanındaki kalenin kapısı; la aynı hizada olmak üzere dışarıya açılır. Batı kısmındaki kapılardan biri cami avlusuna açılırken, bir diğeri erkekler hamamına girişi sağlıyor. Arasta, devrinin en işlek kervan ve hac yolu üzerinde bulunduğu için. inşa ediliş tarihinden itibaren birkaç yüzyıl boyunca canlı bir ticari hayata sahip oldu. Arasta, ticaret yollarının buharlı ganilerin etkisiyle değişikliğe uğramasıyla ve Çukurova bölgesinde eşkıyalık faaliyetlerinin artış göstermesiyle önemini kaybetti.

TÂBHANELER
Kervansarayın Arasıa duvarına bitişik batı kısmında sağlı sollu üçer bolüm halinde, kendi özel avlularına açılan odalardan oluşan tabhaneler yer alıyor. Özel kullanım için tasarlanmış dinlenme odaları ve muhtemelen ailesi ile birlikte seyahat eden kişilere ve hatırı sayılır yolculara tahsis edilirmiş.

İMARETHANE
Kervansarayın güney kısmındaki kapıdan imarethaneye (yoksullara ve öğrencilere yiyecek dağıtmak için kurulmuş hayır kurumu) geçiliyor. İmarethane kiler, fırın, yemek yeme bölümü  ve mutfaklardan oluşuyor, imarethanenin doğu kısmındaki diğer bir kapı ise bîr avluya ve oradan da mahalle içine açılıyor. Böylece imarethanenin de halk tarafından kolayca kullanılması sağlamış  imarethanenin mutfaklarnda, yüzyıllar boyunca öğrenciler ve ihtiyaç sahipleri için yemek kabanları kaynamış,

ÇİFTE HAMAM
Arasta'nın batıya bakan cephesindeki kapılardan biri erkekler hamamına açılıyor. Çifte hamam  kadınlar kısmına ise dış taraftaki bir kapıdan gidiliyor. Kadınlar hamamına giriş kısmı bugün kapalı. Çifte Hamam klasik Osmanlı hamam nıimaıisiniıı özelliklerine sahip, erkekler hamamı üç kısımdan oluşuyor. 'Soğukluk' denilen birinci kısmın tam ortasında, orijinal haliyle günümüze kadar gelen bir şadırvan bulunuyor. Soğukluk kısmının etrafı soyunma odaları ile çevrili. Dar bir koridorla 'ılıklık' kısmına geçilen hamamda, yine dar bir koridorla 'cehennemlik' denilen sıcak bölüme ulaşılıyor. Bu kısımlarda özel bölmeler ve göbek taşları bulunuyor. Sıcaklığın oluşturulup hamama dağıtıldığı kısma ise 'külhan' ismi verilmiş. Erkekler hamamının ılıklık kısmının sütunlarına kabartma usulüyle işlenmiş çift otağı arasındaki hilal  figüıü, Osmanlı İmparatorluğu'nun cihan mührü niteliğinde. Buradaki Hamam Cumhuriyet döneminde de kullanılmış.

Payas Kalesi
Külliyenin batı kısmında, kıyıdan 700 metre uzaklıkta, etrafı hendekte çevrili  Payas Kalesi yer alıyor. Haçlılar tarafından yapılan kale. Osmanlılar tarafından 1567-1571 yılları arasında, aslına sadık kalınarak yeniden inşa edildi. Külliyeye çok yakın olan Payas Kalesi, fini ki konum itibariyle külliyenin doğu kanadındaki kervansarayın simetrik olarak dengeleyici unsuru gibi duruyor, Mimar binan ın, külliyenin planını, kaleyi de hesaba katarak tasarladığı ve kaleyi külliyenin bir parçası gibi değerlendirdiği anlaşılıyor. Kale, yapıldığı dönemde Sürre Alayları'nın. ticaret kervanlarını koruyan bir karakol ve ilerisefer karargâhı olarak hizmet vermiş, Vatan şairi Namık Kemal Kıbrıs'a siirgiine gönderilmek üzere bir süre Payas  Kalesi'nde tutulmuş. Cumburijet'in ilk yıllarında da karakol ve hapishane olarak kullanılmış. Kale, Atatürk'ün Halay sorunu için bölgeye yaptığı ziyaretlerde de bir çalışma mekânı olarak kullanılmış.


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz




Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.