"İkinci yarıda normalleşiriz"

2016, finansın diğer alanları gibi faktoring için de zorlu başlamış görünüyor. Sektörün büyük oyuncularından İş Faktoring’in genel müdürü Onur İzci, “Bu yılın ilk ayları çok sakin geçiyor. Reel sektördeki olumlu ya da olumsuz tüm değişimler, doğrudan faktoringe yansıyor. 2016, geçen yıldan daha sakin başladı, bunu diğer faktoring şirketlerinden de duyuyoruz” diyor. İzci yine de umutlu ve bu yılın ikinci yarısı için daha olumlu bir tablo çiziyor. Sektör için bu yıl yüzde 10-15 arası büyüme öngören İzci, sorunlu krediler ve yarattığı kârlılık sorununun özellikle altını çiziyor ve ekliyor: “Sorunlu kredi oranı 2015 sonu itibarıyla yüzde 5,5’e çıktı. Bu yılın ilk yarısında bu oranda artış olur, ardından ikinci yarıda yatay bir seyre döner diye düşünüyorum. İlk altı ay sonunda bu oran yüzde 6’ya gelebilir ve böyle devam eder.” Ancak İzci, ikinci yarıdan itibaren işlem hacminin büyüyeceğini de düşünüyor ve sektörden çekilen ve çekilecek oyuncuların kalanların aldığı hacmi artıracağına inanıyor. “Bu doğrultuda ikinci yarıdan sonra sektörde bir normalleşme bekliyorum” diye konuşuyor. İş Faktoring Genel Müdürü Onur İzci ile sektörün 2016 yılı fotoğrafını çektik:
* Faktoring sektörü için yıl nasıl başladı? Talepte bir artış gözlemliyor musunuz? Geçen yıla göre daha iyi bir gidişat var mı piyasada?
 Finansal Kurumlar Birliği (FKB) verilerine göre sektör, 2015 yılsonunu TL bazında yıllık yüzde 3,1 büyümeyle 120 milyar TL işlem hacmiyle kapattı. Bu yılın ilk ayları ise çok sakin geçiyor. Aslında piyasada yanlış algı var. Zor dönemlerde faktoring şirketlerinin işi artar diye düşünülüyor. Ancak bu doğru değil… Biz de bankacılık sektörüne paralel gidiyoruz. Ayrıca reel sektördeki tüm olumlu ya da olumsuz değişimler, doğrudan faktoringe yansıyor. 2016, geçen yıldan daha sakin başladı. Bunu diğer faktoring şirketlerinden de duyuyoruz. Ama bu gidişat, şirketimiz için çok sürpriz değildi, buna hazırlıklıydık.
* Bu tabloda sektörün bu yıl ne kadar büyümesini bekliyorsunuz?
 Sektör için bu yıl yüzde 10-15 arası büyüme öngörümüz var. Bugün ülkede ciddi sıkıntılar yaşanıyor, özellikle çevre ülkelerle sorunlar mevcut. Tüm bu etkenlerle Türkiye’nin 2015’i yüzde 4-4,5 büyüme ile kapatması hiç de kötü değil… Hakikaten zor bir dönemden geçiyoruz. Faktoringde sorunlu kredilerde de artış var. Bunun sonucunda kârda düşüş oluyor.
* 2015 yılı ilk altı ayda sorunlu kredi oranı yüzde 5’ti…
 Bu oran, yılsonu itibarıyla yüzde 5,5’e çıktı. Epey yükseldi.
*Bu yıl sorunlu kredilerde artış sürecek mi peki?
 Bir toparlanma beklemiyorum. Yılın ilk yarısında bu oranda artış olur, ardından ikinci yarıda yatay seyre döner diye düşünüyorum. Bugün gibi sıkıntılı dönemlerde hızlı artış olur ancak faktoring şirketleri daha dikkatli davranmaya başladığı ve tabiri caizse çürükler temizlendiği için daha sağlıklı müşteri kitlesiyle devam edilir. İlk altı ay sonunda sorunlu kredi oranı yüzde 6’ya gelebilir, böyle de devam eder.
* Bu durumda kârlılık açısından da iyi bir tablo görmeyeceğiz, değil mi?
 FKB’nin 2015 sonu verilerine göre net kârda, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 39 düşüş var. Sektörde kârlılık erimiş durumda. Bu düşüşün nedeni tahsil edilemeyen alacaklar, sorunlu hale gelen krediler. Zaten sorunlu kredi bakiyesinde 2015 sonunda yüzde 31’lik bir artış var. Bu yıl kârlılık 2015’ten biraz daha iyi olabilir. Sorunlu alacaklar artarken kâr neden düşmeyecek derseniz ikinci yarıdan itibaren işlem hacminin artacağını düşünüyorum. Ayrıca sektörden çekilen oyuncular oldu ve olmaya devam ediyor. Bu durum da mevcut oyuncuların aldığı hacmi ve payı tabii ki artıracak. İkinci yarıdan sonra sektörde bir normalleşme olabilir.~ Ürün bazında bakarsanız bu yıl büyüme, hangi alandan gelecek?
 İhracat faktoringinde büyümenin yurtiçi işlemlere göre daha fazla olabileceğini düşünüyorum. Kur yüksek seviyelere oturdu. Bu durum ihracatçıları cezbediyor. Ayrıca faktoring şirketleri 2015 yılı başında Eximbank ile bir anlaşma yaptı. Bu işbirliği sektörün, ihracat tarafında büyümesini destekliyor.
* İhracat faktoringindeki büyüme önümüzdeki 5 yılda da sürer mi?
Türk Lirası bazında faktoring sektörünün ihracat rakamı toplamı 2015 yılı sonunda bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 11’lik artışla 22 milyar TL’ye çıktı. Dolar bazında ise aynı dönemlerde yüzde 11 düşüş söz konusu. Ben ihracat faktoringinin büyümesine devam edeceğini düşünüyorum. İhracat faktoringinin toplam işlem hacminden aldığı pay, 2016 yılında yüzde 20-22 arasına çıkabilir. Bu alanın her yıl yüzdesel olarak 1-2 puan artacağına inanıyorum. Sektör, birkaç yıl içinde toplam işlem hacminde yüzde 25 payı rahatlıkla yakalar. İhracat faktoringinin sektör için bir artısı da müşterinin finansman maliyeti düşük olduğundan yeni müşteri kazanımına ciddi katkı sağlıyor.
* Son dönemde faktoring şirketleri, tedarikçi finansmanına odaklanıyor. Bu alanda büyüme de devam edecek mi?
 Tedarikçi finansmanı, genelde alıcı tarafın büyük şirketler veya kamu olduğu, satıcı tarafın ise KOBİ olduğu bir alan. Son dönemde ticarette vadeler açıldığı için şirketler tedarikçi finansmanına yöneliyor. Büyük şirketler anlaşma koşullarını revize ederken tedarikçi firmaların finansal ihtiyaçları için bizim gibi faktoring şirketleri ile konuşuyor. Son 1 yıldır bu nedenle sektörde tedarikçi finansmanı daha çok konuşuluyor. Sektörde yurtiçi işlemlerin ne kadarı tedarikçi finansmanından geliyor diye bakılmıyor. Ama 2016’da da tedarikçi finansmanında büyüme bekliyoruz.
* Sektörel dağılımına baktığınızda bir değişim söz konusu olur mu?
 İnşaat, perakende ve tekstil bizim doğal partnerlerimiz. Bu sektörlerin dağılımında bir oynama olacağını düşünmüyorum. Ancak belki otomotiv sektörü ve inşaata bağlı olarak ağaç ürünleri sektörü öne çıkabilir.
* Bir de sektör, 2015 yılında 100 bin müşteriyi geçti. Burada büyüme devam eder mi?
 Bu yıl müşteri artışında da yatay bir trend olacağı görüşündeyim. Faktoring şirketleri daha seçici hale geldi. Müşteriyi değerlendirirken daha seçici gidiyoruz. Bu yıl Anadolu’ya ve KOBİ’ye odaklanma biraz yavaşlayacak. Müşteri sayısında yüzde 10’luk bir artış görebiliriz.~“YÜZDE 204 KÂR ARTIŞI YAZDIK”
REAKTİF ÇALIŞTIK
2015’i her türlü zor koşula rağmen oldukça iyi geçirdik. Yeni müşteri sayısında yüzde 35, işlem hacminde yüzde 16, faktoring alacaklarında yüzde 36 büyüdük. 2015’te kârımızı yüzde 204 artırdık. İktisadi gelişmeleri öngörmeye çalıştık. Büyük oranda da bu öngörülerimiz gerçekleşti. 2015’te reaktif bir anlayışla biraz daha defansa çekildik. Aktif kalitemizi iyi kontrol ettik. Kredibilitesi yüksek müşteriler seçtik. Bizim sorunlu kredi oranımız yüzde 1,85; sektörün epey altında. 2015 yılında pazar payımızı da işlem hacminde yüzde 5’ten 5,40’a çıkardık. Faktoring alacaklarında 3’üncü sıradayız ve her zaman ilk 3’te olmak istiyoruz.
YÜZDE 15 BÜYÜRÜZ
Bu yıl yüzde 15 büyümeyi planlıyoruz. İşlem hacminde 7,5 milyar TL hacme ulaşmayı öngörüyoruz. Aktif büyüklüğümüz de 1 milyar 750 milyon TL olacak. 2016’da müşteri sayımızı yüzde 25 artıracağız ve 2015’te olduğu gibi 24 milyon TL kâr hedefimiz var. Gebze, Ankara, Adana ve Bursa’da bulunan 4 şubemize bir de İzmir şubesini ekleyeceğiz. Ayrıca bu yıl kendi alacaklarımızın sigorta edilebilir olanlarına alacak sigorta yaptıracağız. Bu yıl ihracat tarafından biraz daha hızlı büyüyebiliriz.

“50 OYUNCUNUN ALTINA İNERİZ”
KONSOLİDASYON SÜRECEK
Bu yıl şirket sayısının, 2015 yılındaki kadar azalabileceğini tahmin ediyorum. 2015’te 10 şirket sistemden çıktı. Yıl sonunda sektörde 66 şirket vardı. Bu yıl da bugüne kadar 4 şirket daha lisansını iade etti. 2001 sonrası bankacılık sektöründe yaşanan konsolidasyonun bizim sektörde de 2015 itibarıyla başladığını düşünüyorum. 2016-2017’de de bu trend devam edecek. Faktoringde şirket sayısı 50’nin altına gelebilir diye düşünüyorum. Baktığınızda 50 bankanın olduğu bir sektörde 77 faktoring şirketi olması anormal bir duruma işaret ediyordu.
ASIL NEDEN KÂR
Sektörden çıkışta 2015 sonuna kadar ilk neden sermaye şartıydı. Bundan sonraki çıkışlarda rekabet şartları ve kârlılık etken olacak. İlk 10 şirketin pazardan aldığı pay, bir yılda yüzde 52’den 48’e indi. İkinci 10’da pazar payı artışları görüldü. Konsolidasyon da zaten büyük oyuncuların öne çıkması demek. Oyuncu sayısı azaldıkça kalanların paylarında büyüme olacak. Dünyada da bu tip konsolidasyonlar yaşanmış, hatta bazı örneklerde faktoring, ana bankanın ya da şirketin bünyesine aktarılmış durumda. Bizdeki bu trend, faktoringin yaygın olduğu ülkelerde yaşanan gelişime uygun gidiyor.