Yenilik harekatı

Günümüzde teknoloji alanındaki ilerlemeler, bankacılıkta iş modellerine ilişkin ezberleri bozuyor...

3.12.2018 15:48:000
Paylaş Tweet Paylaş
Yenilik harekatı

Elçin Cirik

ecirik@capital.com.tr

Günümüzde teknoloji alanındaki ilerlemeler, bankacılıkta iş modellerine ilişkin ezberleri bozuyor. Küresel mega trendler, bu sektörün geleceğini şekillendiriyor. Aslında Türkiye, dijital bankacılık ve bankacılık teknolojilerinde diğer ülkelere kıyasla oldukça önde. Özellikle Türkiye’de bankacılık sektörü, gelişmiş diğer ülkelere göre teknolojik dönüşüme çok hızlı şekilde entegre oldu ve olmaya devam ediyor. Banka yöneticileri, bunun nedenini genç, eğitimli, teknolojiye meraklı, yenilikleri talep eden müşteri kitlesine bağlıyor. Türkiye Bankalar Birliği’nin verilerine göre Türkiye’de aktif dijital bankacılık müşterisi sayısı 37 milyona ulaşmış durumda. Bu rakamın yaklaşık 24 milyonu sadece mobil bankacılık işlemi yapan kullanıcılardan oluşuyor. Bu veriler, Türkiye nüfusunun teknolojiye yatkınlığını ortaya koyuyor. TEB Genel Müdürü Ümit Leblebici, “Bankacılık sektöründe iş yapış şekilleri değişiyor, dijital dünyaya taşınıyor. Bill Gates’in de ifade ettiği gibi bankacılığın sadece bankalarla yapılmadığı bir döneme geldik” diyor. İşte bu dijital dönüşüm için bankaların, teknolojiye yaptığı yatırım her yıl katlanarak artıyor. Albaraka Türk Genel Müdürü Melikşah Utku, artık bankacılığın Türkiye’de teknolojiye en çok yatırım yapan sektörlerden biri olduğuna vurgu yapıyor. Utku, “Bankalar için teknolojiye yatırım yapmak bir lüks olmaktan çıktı. Hayatta kalabilmek, teknolojik gelişmeleri bankacılık işlemlerine entegre etmekten geçiyor” diyor. 

YATIRIM BÜTÇELERİ 

Uluslararası denetim ve danışmanlık şirketi EY’nin Küresel Bankacılık Görünümü 2018 raporuna göre, Türkiye’de faaliyet gösteren bankalar 1 yıl içinde teknoloji yatırım bütçelerini yüzde 27,8 oranında artıracak. Sektörün büyük bankalarının yatırımları da bu alanın en önemli yatırım kalemlerinden biri olduğunu ortaya koyuyor. Akbank Genel Müdürü Hakan Binbaşgil, 2013 - 2017 arası teknolojiye 550 milyon doları bulan bir yatırım yaptıklarını aktarıyor. Bu yıl için de Akbank, Veri ve Yaşam Merkezi girişimi de dahil 300 milyon dolarlık teknoloji yatırımı planlıyor. Türkiye İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Hakan Aran, banka olarak teknolojiye her yıl düzenli olarak ortalama 150 milyon dolar yatırım yaptıklarının altını çiziyor. Yapı Kredi’nin genel müdür yardımcısı Cahit Erdoğan, 2017’de tüm yatırımlar içinde teknolojiye yüzde 80 pay ayırdıklarına dikkat çekiyor. Son dönemde büyüme stratejisini değiştiren HSBC Türkiye de bu alanda iddialı. HSBC Türkiye Genel Müdürü Selim Kervancı, “484 milyon TL yatırımla gerçekleştirdiğimiz teknolojik dönüşüm programıyla teknolojik altyapımızı yeniledik” diyor. ING Bank Bireysel Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Alper Gökgöz ise son 6 yılda teknoloji yatırımlarının 100 milyon doların üzerinde olduğunu söylüyor. ING Bank, önümüzdeki 5 yıl için 150 milyon dolarlık yatırım planlanıyor. 

KATILIM DA ATAKTA 

Daha ufak ölçekli bankalar ve katılım bankaları da teknoloji yatırımında rakiplerinden geride kalmıyor. Kuveyt Türk Genel Müdürü Ufuk Uyan, her yıl olduğu gibi bu yıl da sabit kıymet yatırımları için belirledikleri 173 milyon TL’nin yüzde 50’sini teknoloji için harcamayı planladıklarını söylüyor. Sektörün yeni oyuncuları kamu katılım bankaları için de teknoloji yatırımları ciddi bir rakam oluşturuyor. 2015’te faaliyete geçen Ziraat Katılım’ın genel müdürü Metin Özdemir, “Kuruluştan bu yana bilgi teknolojileri altyapımızı 100 milyon TL’nin üzerinde yatırım yaparak güçlendirdik” diye konuşuyor. Vakıf Katılım Genel Müdürü İkram Göktaş, “Şimdiye kadar 18 milyon dolar teknolojik yatırım yaptık. Bu yıl 10 milyon dolarlık yatırımımız olacak. Büyümemizle beraber yıllık ortalama 8 milyon dolar yatırım yapmayı planlıyoruz” diyor. Şubesiz bankacılık modeliyle ilerleyen Aktif Bank’ın genel müdürü Serdar Sümer, son 5 yılda toplam yatırımlarının yüzde 46’sını teknolojiye ayırdıklarını dile getiriyor. Sümer, “Bu, 32 milyon dolarlık yatırım demek. Bu yıl da ağırlıklı olarak ödeme altyapıları odaklı mobil teknolojilere ve yapay zeka destekli hizmetlere 9 milyon dolar yatırımı hedefliyoruz” sözleriyle planlarını aktarıyor. Alternatif Bank da bu alanda 2018’de 25 milyon TL yatırım yapıyor. Alternatif Bank Genel Müdür Yardımcısı Esra Beyzadeoğlu, “Önümüzdeki 5 yıl için de 250 milyon TL’ye yakın teknoloji yatırımı planlıyoruz” diyor. 

DİJİTALDE BÜYÜK SIÇRAMA

Tüm bu yatırımlar, dijital bankacılığın büyümesini sağlıyor. Son 5 yılda bankacılık işlemlerinde dijitalin payı artıyor. Vakıfbank Genel Müdür Yardımcısı İlker Yeşil, bankacılık işlemlerinde dijital kanalların payının 5 yıl önce yüzde 80’lerden bugün yüzde 93’e geldiğini belirtiyor. 5,8 milyonu mobil, toplam 6,6 milyon dijital bankacılık müşterisi bulunan Garanti Bankası’nın genel müdür yardımcısı Didem Dinçer Başer de, “İşlemlerimizin yüzde 95’i dijital kanallardan geliyor. Bunun da yüzde 60’ı mobile kaydı” diyor. Yapı Kredi de dijital kanalın payı yüzde 95’te. Cahit Erdoğan, son 1 yılda müşteri sayısının dijital bankacılıkta yüzde 30 ve mobil bankacılıkta yüzde 43 arttığını da vurguluyor. “Haziran verilerine göre dijital kanalların payı yüzde 90, mobil bankacılığın payı yüzde 51” diyen İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Hakan Aran, 2013 sonunda dijitalin payının yüzde 80 ve mobil bankacılığın payının da yüzde 10 olduğunu aktarıyor. Halkbank Bireysel Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Mustafa Çödek de “Dijital kanalların payı yüzde 90’a ulaştı. Mobil bankacılığın burada payı yüzde 32. 5 yıl önce dijitalin payı yüzde 84’tü” diyor. QNB Finansbank Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Kürşad Demirkol, son 5 yılda dijital bankacılığın 3 kat büyüdüğünü belirterek bugün dijitalin işlemlerde payının yüzde 90 olduğunu açıklıyor. ING Bank’ta da son 5 yılda EFT, kredi kartı ödemesi, havale ve fatura ödemesi gibi gişe işlemlerinde dijital bankacılığın payı yüzde 50’den yüzde 84’e ulaştı. 

YÜZDE 100 OLUR MU? 

Peki dijitalin payı yüzde 100’e ulaşır mı? Aslında bugünkü oranların üstüne çıkılması zor. Bu aşamada regülasyonların değişerek dijitalleşmeye yardımcı olması gerekiyor. Halkbank Bireysel Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Mustafa Çödek, yüzde 100 hedefini gerçekçi bulmuyor. Çödek, “Pazarlama ve müşteri iletişiminde, çeşitli dijital altyapılar kullanılmaya başlansa bile şubelerimizde müşteriyle insan teması yine önceliğini koruyacaktır” diyor. Kuveyt Türk Genel Müdürü Ufuk Uyan, “Her zaman nakit ve büyük kredi işlemleri ağırlıklı çalışan şubelerde yapılan işlemlerin payı olacak. Dijitalin payının yüzde 95’in üstüne çıkması zor” yorumunda bulunuyor. Garanti Bankası Genel Müdür Yardımcısı Dinçer Başer de aynı fikirde. “Bundan sonrası elbette biraz daha zor olacak ama oranı yüzde 100’e çıkarmak için çalışıyoruz. Dijital kanallar içinde mobilin payı 5 yılda yüzde 13’ten yüzde 60’a ulaştı. Özellikle bireysel müşterilerde, dijital içinde bu payın yüzde 100’e yaklaşması çok olası” şeklinde konuşuyor. İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Hakan Aran, bu noktada “Önümüzdeki 5 yılda oranın yüzde 100 olması için yeni müşteri edinme gibi pek çok işlemde ıslak imza gerekliliğinin kalkması gerekir. Şubelerin, işlem kanalı olmaktan çıksa da ilişki yönetimi, satış ve finansal danışmanlık konularında etkin temas noktaları haline dönüşmesini bekliyoruz” sözleriyle görüşünü aktarıyor.

GELECEĞİN ALANLARI 

Her banka, teknolojide global trendleri takip ederken kendi stratejilerine uygun olarak farklı yeniliklere ağırlık veriyor. Örneğin Yapı Kredi, 2016-2019 yatırım planında özellikle yapay zeka, makine öğrenmesi, biyometri, büyük veri, blockchain teknolojilerine yatırımlarını sürdürecek. Garanti Bankası’nın bu yıl dijital bankacılık alanında yoğun bir ajandası var ve banka yapay zeka ve büyük veriyi yoğun şekilde kullanmaya odaklanıyor. Didem Dinçer Başer, “Odaklandığımız konulardan biri akıllı asistan ve chatbot servisleri. Yapay zeka tabanlı sanal asistanımız UGI bugüne kadar 1,9 milyon müşterinin işlemlerinin sesli komutlarla yapılmasını sağladı. Dijital kimlik, ödemeler, akıllı kontrat gibi konuların önümüzdeki yıllarda daha zenginleşeceğini düşünüyoruz” diyor. İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Hakan Aran, ileri veri analitiği yetkinliklerini artırmak ve yapay zeka modellerini müşteri deneyimini iyileştirmek adına sistemlere entegre etmeye yoğunlaştıklarını aktarıyor. TEB Genel Müdürü Ümit Leblebici de önümüzdeki dönemde üzerinde duracakları teknolojileri şöyle aktarıyor: “Yapay zeka için hazırlıklarımızı ve takibimizi devam ettiriyoruz. Dijital bankacılıkta özellikle ödeme alanında bir ivmelenme görüyoruz. TEB olarak önümüzdeki dönemde lokasyon temelli teknolojilerle pazarlama yeteneklerine sahip olan CEPTETEB Cüzdan’a yatırım yapmaya devam edeceğiz.” Ziraat Katılım ve QNB Finansbank, yakın dönemde yapay zeka ve chat tabanlı destek, satış servislerini geliştirip yaygınlaştırmak için çalışıyor. Albaraka Türk Genel Müdürü Melikşah Utku da teknolojide yatırım planlarını, “Robotik süreç otomasyonu, akıllı iş süreçleri, mobil uyumlu akışlar, dijital imza kullanımı, ürün ve hizmetlerin her kanaldan talep edilebilir olması konularına odaklandık” sözleriyle açıklıyor.


“BANKACILIK SİSTEMİMİZİ TAMAMEN DEĞİŞTİRDİK”
SELİM KERVANCI HSBC TÜRKİYE GENEL MÜDÜRÜ

DÜNYADAKİ ÇALIŞMALAR
Yeni teknolojiler, HSBC’nin küresel ölçekte yatırım yaptığı ve öncelik verdiği alanlardan biri. HSBC, dünya genelinde yapay zeka ve dijital yetkinliklerini geliştirmek için 2015-2017 yılları arasında 2,3 milyar dolarlık yatırım yaptı. Tencent WeChat gibi teknoloji şirketleriyle iş birlikleri kurdu ve yeni platformlar yarattı. Geçtiğimiz aylarda da blockchain teknolojisinin kullanıldığı dünyanın ilk ticari olarak geçerli finansal işlemini gerçekleştirdik. Bu alanda 6 global bankayla bir dijital para birimi üzerinde çalışılıyor.
ODAĞIMIZ MOBİLDE HSBC Türkiye olarak 484 milyon TL yatırımla teknolojik altyapımızı yeniledik, ana bankacılık sistemimizi tamamen değiştirdik. HSBC’nin dijital kanallara odaklanma stratejisiyle mobil bankacılığın ana işlem kanalımız olmasını hedefliyoruz. Tüm işlemlerimizin yüzde 80’i internet bankacılığı ve mobil bankacılık kanalları üzerinden gerçekleşiyor. Nisan ayında sunduğumuz mobil bankacılık uygulamamızla işlem payının artmasını öngörüyoruz. Hedefimiz, mobilin işlem payını yüzde 100’e ulaştırmak.



“BU YIL 300 MİLYON DOLAR YATIRACAĞIZ”
HAKAN BİNBAŞGİL AKBANK GENEL MÜDÜRÜ

HEDEF TEKNOLOJİLER 
Bankacılığın geleceğinde teknoloji ve insan var. Bizim de 2013’ten 2017’ye kadar teknolojiye yaptığımız yatırımlar 550 milyon doları buldu. Son yıllarda teknolojiyi yoğun kullandığımız yeni projelerimizle bu tutarı daha da artırdık. 2018 yılında Akbank Veri ve Yaşam Merkezi girişimimizle 300 milyon dolarlık teknoloji yatırımı planlıyoruz. Özellikle yapay zeka, açık bankacılık, API, elektronik para, blockchain, sanal gerçeklik teknolojilerinde ve yeni şube modelimiz üzerinde çalışmalarımızı yoğunlaştırıyoruz.
DİJİTALİN PAYI Dijital kanallar, müşterilerimize daha hızlı, kolay ve daha düşük maliyetli hizmet sunmak için bize önemli avantajlar sunuyor. Mayıs 2018 itibarıyla nakit dahil işlemlerde dijital kanalların payı yüzde 90. Beş yıl önce bu pay, yüzde 32’ydi. Önümüzdeki 5 yılda dijital bankacılığın tüm işlemler içindeki payının yüzde 95’lere gelmesini bekliyoruz. İnsan odaklı teknolojiler geliştiriyoruz. Chatbot teknolojisiyle para transferi, uçtan uca dijital ve şubesiz POS süreci gibi yenilikleri de yakın zamanda sunduk. Fintekleri yakından takip ederek yeni ürünleri bankamıza kazandırıyoruz.


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz