Soyadı mı icat isim mi?

Türkiye'de son 33 yılda şirket isimlerinde önemli bir değişim yaşandı.

1.10.2011 00:00:000
Paylaş Tweet Paylaş
Soyadı mı icat isim mi?


ARTIK DUYGUSALLIK YOK!
Peki tüm bunlar ne anlama geliyor? Son 33 yılda birleşik marka isimleri ağırlığını nasıl koruyabildi? Neden aile, imaj, kısaltma ve yabancı marka isimlerine talep artarken, coğrafi yer, tanımlayıcı ve kimlik özelliklerini yansıtan marka isimlerine talep ciddi bir düşüş gösterdi? Uzmanlara göre birleşik marka isimlerinin geçmişten bugüne varlığını sürdürmesinin bir numaralı nedenini, güçlü bir duruşları olması oluşturuyor. Dünya genelinden farklı olarak bu durumun Türkiye'ye özgü güçlü bir formül olduğunu belirten Perspectives şirketinin kurucusu Pascal Piedfort, bu durumu şöyle açıklıyor, "Türk markaları çok direkt. Genellikle kurumsallığı simgeliyorlar. Bu durum onların duygusallıktan yoksun olmalarına neden oluyor. Ama birleşik isimli şirketlerin güçlü yapıları birleşik isimli markalara da güçlü bir algı katıyor." İmaj ve kısaltma isimlerin zaman içinde yaşadığı artışın nedeni ise marka danışmanlığı şirketi MARKAM'ın marka stratejisti Duygu Philips'e göre şirketlerin taşıdıkları özellikleri, mesajlarını, stratejilerini ve duruşlarını, bu yöntemle marka ismine yedirebilmelerinde gizli. Bu tarz isimlerin iki veya daha fazla kelimenin belli bölümlerinin bir araya gelmesiyle oluşturulduğunu belirten Philips, şöyle devam ediyor: "Şişecam, Vakıfbank, Setur, Goldaş, Altınyıldız bu isimlere örnek. Şirketin yeri, kurucusunun adı, soyadı, ne hizmet verdiği gibi özelliklerin de baş harfleri ve ilk hecelerinin bir araya getirilmesi ile de isimler oluşturuluyor. Örneğin Dimes kurucusunun soyadı Diren ve meyve suyu kelimelerinin baş harf ve hecelerinden oluşturulmuş bir isim."

AİLE VE YABANCI İSME İLGİ
Yaptığımız araştırmaya göre aile isimlerinden oluşan şirket markaları önemli bir artış gösteriyor. Uzmanlara göre bu, sadece Türkiye'ye özgü bir durum. Özellikle Türk iş dünyasında aile isimlerinin vazgeçilmez olduğunu belirten Ege Üniversitesi İşletme Bölümü'nden Prof. Dr. G. Nazan Günay, "Soyadı kullanmanın arkasında o işte güven yaratma duygusu var" diye konuşuyor ve ekliyor: "Aile ismi marka olduğunda, o ailenin de imajı öne çıkıyor ve markanın güvenirliğini korumak, verilen vaatlerin yerine getirilmesini sağlamak daha önemli bir hal alıyor. Ailenin adını korumak, kurucusunun adını korumak için daha çok çaba sarf ediliyor. Aile adını kullanan Eczacıbaşı, Koç, Sabancı, Boyner gibi markalara baktığımızda aile üyelerinin toplumda duruşları ve yaptıkları işlerle markalarının sağladığı duruşun örtüş-tüğünü görebiliyoruz." Türkiye'nin en önemli markalarından biri olan Ülker ise markasını kendi soyadı yapan nadir şirketlerden biri. Aslında Ülker markasının kurucuları Sabri ve Asım Berksan'dı. Yıldız Holding yetkilileri, Berksan kardeşlerin nasıl markalarını soyadları yaptıklarını şöyle anlattı: "Yeni isim aranırken, o yılın en popüler kitabı olan 'Ülker Fırtınası' markanın da esin kaynaklarından biri oldu. Ayrıca Ülker, Boğa Takım Yıldızı'nın diğer adıydı. Ülker'in de istikbali adı gibi parlak oldu. Zamanla Ülker markası öyle ünlendi ki aile Ülker'i soyadı olarak aldı." 33 yıl önce en büyük şirketler arasında tek bir yabancı marka ismi yer almazken, son yıllarda bu alanda ciddi bir artış yaşanıyor. Uzmanların önemli bölümü, bunun arkasında dünyaya entegre olma kaygısının yattığını düşünüyorTürkiye'de bilinçli olarak markaların yabancı gibi gösterilmeye çalışıldığının bir gerçek olduğunun altını çizen El İzi İletişim Danışmanlık Kurucusu Prof. Dr. Nükhet Vardar, önümüzdeki dönemde bu trendin azalacağını düşünüyor ve ekliyor: "Gözlemleyebildiğim kadarıyla Türk şirketlerinin yurtdışına açılmalarıyla hem yurtiçinde hem yurtdışında kullanabilecekleri, tercihen sektörü belli eden markalara doğru bir kayma olduğuna inanıyorum."

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz