GITEX Ai Türkiye, İstanbul'da kapılarını açtı

Anadolu Ajansının (AA) global iletişim ortağı olduğu, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisinin ev sahipliğinde ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının stratejik ortaklığında düzenlenen etkinlikte yükselen girişimler, yatırımcılar ve teknoloji devleri, yeni pazarlara açılmak, işbirlikleri geliştirmek ve yatırım fırsatlarını değerlendirmek üzere bir araya geldi.

Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi İletişim Dairesi Başkanı Gökhan Yücel, etkinliğin açılışında yaptığı konuşmada, dünyanın önde gelen teknoloji topluluklarından biri olan GITEX'in, kıtaları, kültürleri, pazarları ve fikirleri buluşturan İstanbul’da ilk kez düzenlendiğini söyledi.

Etkinliğe 70 ülkeden katılım sağlandığına dikkati çeken Yücel, bu buluşmanın uluslararası bir teknoloji etkinliğinin açılışından çok daha fazlasını ifade ettiğini belirterek, "Fikirleri, sermayeyi, yeteneği ve teknolojiyi Türkiye üzerinden birbirine bağlayan yeni bir platformun başlangıcına imza atıyoruz." diye konuştu.

Yücel, teknoloji alanındaki dönüşümün merkezinde yapay zekanın bulunduğunu vurgulayarak, yapay zekanın artık uzak bir gelecek vaadi olmaktan çıkıp günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline geldiğini ifade etti.

Temel meselenin artık yapay zekanın dünyayı değiştirip değiştirmeyeceği yönünde olmadığını dile getiren Yücel, asıl sorulması gereken soruların bu değişimin nasıl ve kimlerle şekillendirileceği ile yapay zekanın insanlığın yararına olacak şekilde nasıl kontrol edilip düzenleneceği olduğunu söyledi.

Yücel, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Programımızın derinliği ve kapsamı, yapay zekanın artık sadece teknoloji sektörüyle sınırlı bir söylem olmadığını göstermektedir. Ana konuşmalar, paneller ve söyleşiler boyunca, veri merkezlerinden bulut sistemlerine, egemen zekadan siber güvenliğe ve dayanıklı ağlara kadar yapay zeka ekonomisine güç veren altyapıyı incelerken, yapay zekanın üretim, finans, ticaret, kamu hizmetleri, kreatif endüstriler ve çalışma hayatının geleceğini nasıl dönüştürdüğünü ele alacağız. Ayrıca teknolojik hedefi ekonomik değere dönüştürmek için gereken sermaye, yetenek, yönetişim ve uluslararası ortaklıkları değerlendireceğiz. Bu zengin diyalog, Türkiye’nin Ulusal Yapay Zeka Stratejisi ve Eylem Planı ile ve halihazırda 1000’den fazla aktif yapay zeka şirketini barındıran ekosistemimizin dinamizmiyle güçlü bir şekilde örtüşmektedir."

Yücel, bu kapsamda GITEX Ai Türkiye'nin girişimciler, yatırımcılar, politika yapıcılar, araştırmacılar ve küresel teknoloji liderlerini bir araya getirerek fikir alışverişi, işbirlikleri ve ortaklıklar için önemli bir ortam sunduğunu belirtti.

"Türkiye’yi sadece bir köprü olarak değil, dünyanın bağlantı noktası olarak tanımlıyoruz"
Gökhan Yücel, Türkiye'nin teknoloji ve yapay zeka dönüşümünün önde gelen merkezlerinden biri olmak için güçlü bir konuma sahip olduğunun altını çizdi.

Türkiye'nin büyük, dirençli ve dinamik bir ekonomiye sahip olduğunu belirten Yücel, şöyle konuştu:

"Genç, nitelikli ve teknoloji odaklı bir nüfusa sahibiz. Güçlü sanayi kabiliyetlerine, büyüyen bir girişim ekosistemine ve hızla gelişen bir dijital altyapıya sahibiz. Ve Avrupa, Asya, Orta Doğu, Kuzey Afrika ile Orta Asya’nın tam merkezinde yer alıyoruz. Şirketler Türkiye’den sadece birkaç saat içinde birden fazla pazara, üretim ağına ve tüketici bölgesine ulaşabilmektedir. İşte bu yüzden Türkiye’yi sadece bir köprü olarak değil, dünyanın bağlantı noktası olarak tanımlıyoruz. Bir köprü iki noktayı birbirine bağlar. Bir kesim noktası ise birçoğunu bağlar. Türkiye, teknolojileri endüstrilerle, girişimcileri yatırımcılarla, yeteneği fırsatlarla ve küresel hedefleri bölgesel erişimle bağlamaktadır. Bu sadece coğrafi bir avantaj değildir. Bu bir ekonomik kabiliyettir. Bu, her birimizin önüne yeni fırsatlar açmasını sağlayan, küresel bir güç merkezinin giderek stratejik ve teknolojik hale gelen kabiliyetidir."

Küresel ölçekte ülkelerin dijital egemenlik, kritik altyapıların korunması ve rekabetçi yapay zeka kapasitesi geliştirme arayışında olduğunun altını çizen Yücel, Türkiye'nin güçlü sanayi altyapısı, girişimcilik ekosistemi, mühendislik yetkinliği ve önemli pazarlara erişimiyle bu küresel dönüşüme özgün bir katkı sunduğunu ifade etti.

Yücel bu doğrultuda Türkiye’nin hedeflerine ilişkin şunları kaydetti:

“Türkiye’nin, küresel teknoloji şirketlerinin güvenle yatırım yaptığı, uluslararası yatırımcıların yüksek büyüme potansiyeline sahip yeni nesil girişimleri keşfettiği, girişimcilerin yerelde inşa ettiklerini küresel ölçekte büyütebildiği ve yapay zekanın laboratuvarların ötesine geçerek gerçek üretimin, gerçek hizmetlerin ve gerçek ekonomik değerin bir parçası haline geldiği bir yer olmasını istiyoruz. Yatırım ve Finans Ofisi olarak bu hedefi desteklemekte kararlıyız.”

Toplamda 100 saati aşan konferans, atölye ve oturumlar düzenlenecek

GITEX Başkan Yardımcısı Bilal Alrais de 70 ülkeden yatırımcıyı bir araya getirmek için yoğun çalışma yürüttüklerini belirterek, etkinlikle küresel teknoloji ve yapay zeka ekosistemini Türkiye'ye taşımayı ve ülkenin dijital altyapı alanındaki inovasyonunu uluslararası yatırımcılarla buluşturmayı hedeflediklerini söyledi.

Alrais, etkinlikte startuplar ve unicorn adayı girişimlerin yanı sıra Türk ekosistemiyle işbirliği ve ortaklık kurmaya istekli çok sayıda uluslararası katılımcının da yer aldığını ifade etti.

Etkinlik kapsamında agentic AI ve endüstriyel yapay zekanın benimsenmesi başta olmak üzere güncel teknoloji başlıklarının ele alınacağını, toplamda 100 saati aşan konferans, atölye ve oturumların düzenleneceğini belirten Alrais, Türkiye'nin inovasyon ve teknolojik bağımsızlığını güçlendirmeye yönelik konuların da konuşulacağını ifade etti.

İki gün sürecek etkinlik, 300'ün üzerinde kurumsal şirket ve girişimi, 150 küresel konuşmacıyı ve 20 ülkeden toplamda 100 milyar doların üzerinde varlık yöneten 100'den fazla yatırımcıyı buluşturuyor.

Türkiye'nin unicorn ve büyüme aşamasındaki şirketlerini uluslararası pazarlara taşımayı hedefleyen Turcorn 100 Programı kapsamındaki 24 şirket de etkinlikte yer alıyor.

YTÜ Yıldız Teknopark, İTÜ ARI Teknokent ve Teknopark Ankara başta olmak üzere Türkiye'nin önde gelen teknokentleri de girişimlerini küresel yatırımcılarla buluşturuyor.

Etkinliğe ayrıca Google Cloud, HPE, NVIDIA, ASUS, Dell Technologies, Huawei, SAP ve TrendAI gibi küresel teknoloji devleri de katılıyor.

Dünyanın önde gelen teknoloji ve yapay zeka etkinlik ağlarından biri olan GITEX kapsamında Türkiye'de ilk kez düzenlenen GITEX Ai Türkiye'nin ilk gününün son panelinde TÜBİTAK bilim insanları, yapay zeka ekosisteminin geliştirilmesine yönelik çalışmalar ile Türkiye'nin bu alanda kaydettiği gelişmeleri ve gelecek hedeflerini katılımcılarla paylaştı.

TÜBİTAK ULAKBİM Müdürü Mehmet Mirat Satoğlu, Türkiye'nin 23 yıldır TRUBA adı altında süper bilgisayar işlettiğini, yapay zeka devrimiyle birlikte son 5 yıldır bu alana daha fazla ağırlık verdiğini belirtti.

Satoğlu, bu kapsamda, Avrupa'nın hesaplama gücünü birleştirerek dünya genelindeki daha büyük ülkelere karşı rekabet şansını artırmak amacıyla kurulan Avrupa Yüksek Başarımlı Hesaplama Ortak Girişimi'ne (EuroHPC JU) Türkiye'nin 2019'da katıldığını ifade etti.

EuroHPC JU'nun da son 3 yıldır yatırımlarını yapay zekaya yönelttiğini aktaran Satoğlu, sözlerine şöyle devam etti:

"Bu alandaki yatırımlar aşağı yukarı Avrupa Birliği'nde ilk 50'de 10 tane, ilk 20'de 5 tane veri merkezi kurulmasına vesile oldu. Biz bu kapsamda Barselona'da kurulan ve kurulduğunda dünyada Top 500 listesinde 8'inci olan MareNostrum 5 (Süperbilgisayar) adlı veri merkezinin ortağıyız. Türkiye olarak oradaki belirli bir kapasiteyi yönetiyoruz. Bugünkü konu içeriğimiz ise orada yapılan AI Upgrade ile yapılan ve AI Gigafactory, AI Factory kapsamında yapılan yeni hizmetleri, yatırımları tanıtmak. Ankara'da 80.000 çekirdekli, 500 GPU'lu dünyada yine Top 500 listesine girmiş bir veri merkezimiz mevcut. Buna muadil bir kapasiteyi de İspanya'da yönetmekteyiz. Bu kapsamda birçok hizmeti de sunuyoruz."

Satoğlu ayrıca son 5 yıldır söz konusu altyapıların özel sektöre çok daha cazip imkanlarla sunulması için önemli bir çaba içinde olduklarını söyledi.

BSC AIF, Avrupa'da fonlanan ilk 10 yapay zeka fabrikasından biri

BSC Yapay Zeka Fabrikası (BSC AIF) Türkiye Proje Lideri Feyza Eryol da BSC AIF'nin yalnızca bir altyapıdan ibaret olmadığını, teknik destek, işlenebilir veri setleri ve yazılım desteğinin yanı sıra girişimlere yönelik çeşitli inovasyon ve danışmanlık hizmetleri sunduğunu ifade etti.

Eryol, BSC AIF'nin TÜBİTAK ULAKBİM ve TÜBİTAK BİLGEM işbirliğiyle oluşturulan bir ekosistem kapsamında faaliyet gösterdiğini belirterek, bu ekosistemde ivmelendirme programları ve etkinliklerinin yanı sıra enerji, finans, iklim ve sağlık gibi belirli sektörlere yönelik danışmanlık hizmetlerinin de verildiğini söyledi.

BSC AIF'nin aktif olarak 18'inci ayını tamamlamak üzere olduğunu aktaran Eryol, merkezin yalnızca ulusal hesaplama merkezindeki altyapıyı değil, İspanya'da bulunan Avrupa Yüksek Başarımlı Hesaplama Ortak Girişimi'nin (EuroHPC JU) amiral gemisi niteliğindeki altyapılarından MareNostrum 5 ortaklığını da aktif şekilde kullandığını kaydetti.

Eryol, Avrupa Birliği tarafından doğrudan fonlanan BSC AIF'nin, Avrupa'da fonlanan ilk 10 yapay zeka fabrikasından biri olduğuna dikkati çekerek şunları söyledi:

"Biz konsorsiyum olarak İspanya, Portekiz, Romanya ve Türkiye olarak bu projenin içerisinde yer alıyoruz. Bu konsorsiyum birlikteliklerinin hem Türkiye, İspanya ve Portekiz'in donanım altyapısında hem de inovasyon servislerinin kurgulanmasında önemli bir çıktı olarak görüyoruz. Özellikle yapay zeka uzmanları tarafından alınan danışmanlıklarda ortak çalışabiliyoruz. Sizler Türkiye'den, İspanya'dan, Portekiz'den farklı danışmanlık hizmetleri alabiliyorsunuz. En önemlisi burada herhangi bir kar amacı ya da herhangi bir beklenti yok. Sadece ülkede yapay zeka uygulamalarının geliştirilmesinin sağlanması ve bu geliştirilen uygulamaların kullanımıyla birlikte yapay zekanın ekonomik etkisinin artması bekleniyor. "

Yapay Zeka Enstitüsü güvenilir yapay zeka geliştirmeye odaklandı

TÜBİTAK BİLGEM Yapay Zeka Enstitüsü Müdürü Mehmet Haklıdır da Türkiye'nin yapay zeka ekosistemini güçlendirmek amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında yüksek başarımlı hesaplama (HPC) altyapılarının etkin kullanımına ve güvenilir yapay zeka ile yapay zeka güvenliği alanlarına odaklandıklarını belirtti.

Haklıdır, Yapay Zeka Enstitüsünün 2021'de Türkiye'deki yapay zeka ekosistemini güçlendirmek, yönlendirmek ve desteklemek amacıyla kurulduğunu ifade ederek, 2022'de üretken yapay zeka alanındaki gelişmelerle yapay zeka üretiminin farklı bir seviyeye taşındığını söyledi.

Bu süreçte altyapının etkin kullanılmasının önem kazandığını aktaran Haklıdır, Türkiye'nin kendi dil ve temel modeli BİLGE'nin TÜBİTAK ULAKBİM ile birlikte geliştirilmesinin önemli bir fırsat olduğunu kaydetti. Haklıdır, şunları söyledi:

"İlk aşama TRUBA ile başladı, ARF ile devam etti ve uzun yıllar hesaplama bilimleri için kullanılan bir altyapıyı yapay zeka uygulaması geliştirmek için kullanmak ciddi kan, ter, gözyaşı istedi. Her iki ekipte, ULAKBİM de Yapay Zeka Enstitüsü de ciddi miktarda kan, ter, gözyaşı döktükten sonra bu sistemleri verimli kullanabileceğimizi gördük. Şu an BİLGE 1 milyar ve 9 milyar parametreli iki tane zero-from-scratch, 27 milyar ve 32 milyar parametreli iki tane continuous pre-training Türkçe temel modele sahip. Ve bunu yaparken GPU altyapılarını yüzde 27 daha verimli kullandı."

Haklıdır, ayrıca Yapay Zeka Enstitüsü olarak güvenilir yapay zeka ve yapay zeka güvenliği alanlarında da çalışmalar yürüttüklerinin altını çizerek, Global Partnership on AI, OECD ve UNESCO gibi uluslararası kuruluşlarda aktif olarak yer aldıklarını söyledi.