"Düşük doz ile kalp teşhisleri"

CT tarayıcılarının son modelleri radyasyon alma olasılığını azaltmaya talip

17 TEMMUZ, 20150
Paylaş Tweet Paylaş
Düşük doz ile kalp teşhisleri


Dünya Sağlık Örgütü'ne göre yüksek gelirli ülkelerde önde gelen ölüm nedenleri arasında kalp rahatsızlıkları da bulunuyor. Sadece Almanya'da her yıl 130 bin civarında insan kalp kaslarına yeterince kan gitmemesi sonucunda hayata veda ediyor. Peki bu hastalıkları erken teşhis etmek için ne yapılabilir? Hiçbir şikayeti olmadığı halde düzenli muayene olan sağlık bilinçli insanlar, genellikle ilk önce kalp stres testinden geçirilir. Burada hasta, sabit bir bisikletin pedallarını çevirirken kalp atışları ayrıntılı bir şekilde ölçülür. Eğer bir takım düzensizliklerle karşılaşılırsa o zaman hasta diğer testleri yapılmak üzere bir uzmana havale edilir. Bu muayenenin bir alternatifi olarak bilgisayarlı tomografi (CT) görüntülenmesine başvurulabilir. Bu gibi görüntülemelerde damarlardaki tıkanıklık ve daralmalar ortaya çıkarılabilir. Böyle bir incelemenin yapılabilmesi için hasta, vücudun çok büyük bir hızla X ışını kaynakları ve dedektörlerle görüntüleneceği bir sistemin içine yerleştirilir. Bu cihazlar, üstün güvenilirlikleri ve hassasiyetlerine rağmen, X ışını radyasyonu verdikleri için erken teşhiste veya rutin muayenelerde nadiren kullanılır. Kalbin ve kalpteki atardamarların incelenmesi söz konusu olduğunda, CT sistemleri aşırı sigara içenler veya kalp hastalığının belirsiz semptomlarını gösteren hastaların acil tedavilerinde kullanılır.Ancak bu durum değişebilir. Almanya, Forchheim'daki Siemens Sağlık Sektörü'nden araştırmacılar, 10 yılı aşkın süredir CT muayenelerinde yayılan radyasyon seviyesini azaltmak için tasarlanmış çözümler üzerinde çalışıyor. Şu anda ise Somatom Definition Flash adında yeni model bir CT sistemi ile yeni bir rekor kırmış durumdalar.Bu tarayıcılar, yetişkin bir insanın kalbini baştan aşağıya sadece 0,25 saniyede tarayabiliyor. Bu süre konvansiyonel makinalara kıyasla fevkalade düşük. Bu makinalar gerçekten de o kadar etkinler ki radyasyon dozunu bir millisievert (mSV) seviyesinin bile altına düşürebiliyor. Henüz birkaç yıl öncesine kadar bir kalp muayenesinde bu rakam 10 ile 30 arasında değişiyordu. Bu bilgiler ışığında, CT sistemlerinin yakın bir gelecekte kalp muayenelerinde rutin bir araç olarak kabul görmesi kaçınılmaz. Bugün pek çok uzman da aynı fikirde. Dual Source CT Topluluğu (DSCT.com) kullanıcılarından oluşan 363 radyoloji uzmanıyla yapılan bir ankette, kroner kalp hastalıklarının erken teşhisinde bilgisayarlı tomografi muayenesi yapabilmeleri için arzu ettikleri minimum doz miktarı sorulmuştu. Yarısı, 3 ile 10 mSV aralığında bir rakamın kendilerini tatmin edeceğini söylemişti. Yüzde 2'si ise bu konuda çok daha hassastı. Onlara göre sihirli eşik bir mSV'nin altıydı. Definition Flash şu anda özellikle radyasyon bilinçli kullanıcıların bu hassas zorunluluğunu karşılayabilen tek CT sistemi. Erlangen Üniversitesi'nden Kardiyolog Prof. Stephan Achenbach, "Özellikle pediatrik hastalarda kalp taramalarının çoğu önemli doz düşüşü ile bir mSV seviyesinin altında tutulabilir" diyor.

Çift tüp, çift dedektör. Düşük doz teknolojisi aslında üç farklı teknolojinin birleştirilmesi ile başarıldı. Bu konuda, Siemens'in birkaç yıl önce piyasaya sunduğu çift dedektörlü sistemi en önemli rolü oynadı. Bu teknoloji sayesinde birbirlerine 90 derecelik açı yapan iki X ışını tüpü ile iki dedektör, tek cihazda hastanın etrafında dönebiliyor. Bu şekilde hastanın vücudunun fotoğrafı aynı anda iki açıdan çekilmiş oluyor. Her iki sistem dönerken hasta da muayene masasının üzerindeyken CT cihazı içinde kaydırılıyor. Bu dönme ve ileri geri hareket sayesinde spiral şeklinde bir tarama yapılabiliyor. Veri toplama esnasında iki X ışını kaynağı birbirlerini tamamladıklarından, hasta ileri geri saniyede 45 santimetre hareket ettirilebiliyor.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz