Enerji Borsası ne getirecek?

Geniş Açı’nın bu toplantısı, “Enerji Borsası Ne Getirecek?” başlığıyla düzenlendi.

1.10.2013 00:00:000
Paylaş Tweet Paylaş
Enerji Borsası ne getirecek?

Yine EEX’e baktığınız zaman, EEX’de işlem gören türev piyasalardaki işlem hacminin ya da açık pozisyonunun yüzde 40’ının finansal kuruluşlar tarafından tutulduğunu görüyorsunuz. Yani finansal kuruluşlar enerji başta olmak üzere emtialarda çok ciddi pozisyonlar taşıyorlar. Hatta bir kısmı santral sahibi. Tabii bunu çok dikkatli kullanmak lazım. Yani piyasanın asli oyuncuları olan üreticilerin buraya işlem yapması esas olmalı. Finansal oyuncuların işlem yapmasını çok ciddi bir şekilde takip etmek lazım. Çünkü onlar malın esas sahibi değiller. Onlar aracı konumunda olan kuruluşlar. Nitekim siz de biliyorsunuz JP Morgan bu konuda çok ciddi bir cezaya muhatap oldu ve 410 milyon dolar ödeyerek bu cezadan bir uzlaşma yoluyla bir şekilde kurtuldu. Kendisine 3 yıl boyunca yaptığı bütün işlemleri raporlama mükellefiyeti getirildi. Dolayısıyla biz gerek spot piyasada olsun gerek vadeli piyasada olsun piyasanın asli oyuncuları olarak o işin bizzat yapıcılarını üye olarak kabul etmeyi hedefliyoruz. Ama finansal oyuncular da aracı kurum ve bankalar da mutlaka ki bu piyasaların içinde aktif olarak yer alacaklardır.

Baktığınız zaman şu anda Türkiye’deki elektrik tüketimi yaklaşık 242 terawatt saat ve 2023 yılında bu rakamın 481 terawatt saate çıkması bekleniyor. Bu da enerji şirketlerinin önümüzdeki dönemde 100 milyar doların üzerinde yatırım yapması anlamına geliyor. Çok doğal olarak da bu yatırımı yapmak için kaynağa ihtiyaçları var. Biraz önce Tevfik Bey’in bence çok önemli olarak işaret ettiği, Batu Bey’in de üzerinde durduğu üzere şirketlerimiz bu kaynağı sermaye piyasasından temin etmenin yolunu bir şekilde bulmak zorundalar. Biz tüm enerji şirketlerimizi borsada işlem görmek üzere buruya getirmek istiyoruz çünkü sermaye piyasalarının mutlaka enerji sektörünün gelişmesinde kullanılmasını istiyoruz.

Reha Pamir Teşekkür ediyorum. Şimdi belki bu konunun bir uzantısı olarak Ceyhan Bey’e bir soru sormak istiyorum. Daha önceki konuşmacılarımız da birkaç kez ifade ettiler. Şu anki VOB piyasasında belli elektrik kontratları işlem görüyor ama pratikte değil teorik olarak işlem görüyor. Sizce sektör oyuncuları, aynı zamanda sizin gibi üreticiler, VOB’daki bu kontratlara neden ilgi göstermedi? Önümüzdeki dönemde piyasa iyileştiğinde ve geliştiğinde, bu tarz türev enstrümanları kullanılmaya başlandığında, acaba sizin gibi üreticiler o zaman türev ürünlerine ilgi gösterirler mi?

Ceyhan Samanlı
Bu çok önemli bir soru. Aslında biraz önce konuşmacılar çok önemli yerlere temas ettiler. Yalnız beni şaşırtan bir nokta oldu. O da yeni piyasadan çok fazla bir şey beklememiz gerektiği. Yani bunun iki nedeni olabilir. Ya piyasa şu anda çok iyi işliyor, yeni bir şey istenmiyor ya da gelişim noktasında ümitsiziz.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz