Enerji Borsası ne getirecek?

Geniş Açı’nın bu toplantısı, “Enerji Borsası Ne Getirecek?” başlığıyla düzenlendi.

1.10.2013 00:00:000
Paylaş Tweet Paylaş
Enerji Borsası ne getirecek?


Bizim bakış açımızla öngörülebilirliktir. Artık Türkiye'de 90'lı yıllarda olduğu gibi alım garantileri yok. Tamamen serbest piyasa koşullarında ilerliyoruz. Yatırımınıza, piyasaya, teknolojiye, verimliliğinize, arza, talebe ve ülkenin geleceğine güvenerek yatırım yapmak zorundasınız. Bu dünyada, hele bu tarz ölçekli yatırımlarda gerçekleştirilmesi en zor yatırım tarzıdır. Çünkü hiçbir garantisi yok. Dolayısıyla yatırımların geri dönüşü için piyasanın çok iyi işliyor olması lazım. Aksi taktirde bu projeler finanse edilemiyorlar. Çünkü merchant (perakendeci) enerji yatırımları, finanse edilmesi dünyadaki en zor enerji yatırım sistemleri. Dolayısıyla bir entegrasyon önemli olduğu kadar piyasanın doğru ve düzgün işlemesi de çok önemli oluyor. Bu yüzden enerji yatırımcıları, “Enerjimi nereye satacağım” endişesini minimize etmek zorunda. Yani risklerini azaltmak zorundalar. O yüzden biz de burada, aynen Mustafa Kemal Bey'in söylediği gibi, enerji borsasının konseptini, bu risklerin minimize edilip enerji yatırımcısının önünü daha iyi görebilmesi için çok doğru, çok güzel bir araç olarak görüyoruz.

Bu aracın en büyük unsurlarının, piyasada şeffaflık, gerek fiyatlarda gerek yönetimlerde gerekse piyasa işleyişinde ve fiyat oluşumunda öngörülebilirlik ve likiditenin olması olarak özetleyebiliriz. Tabii bunların bazıları olmadan diğerleri olmuyor. Hepsinin birlikte olması, tüm hedeflere ulaşılabilmesi için son derece önemli. Biz bugün gün öncesi pazardan bahsediyoruz, gün içi pazara geçmekten bahsediyoruz. Çok güzel fakat ay öncesi, yıl öncesi, 5 yıl öncesini de en azından fikir olarak dahi olsa öngörmenin çok ciddi biçimde risk azaltıcı ve yatırım iştahını açıcı etkenleri olacaktır. Dolayısıyla öngörülebilirlik burada çok önemli oluyor. Ki böylece yatırımcı, yatırım yapmaya veya yapmamaya karar versin. Çünkü yatırımını yanlış bir şekilde yaparsa veya yapmaması gereken bir noktada yaparsa, bunlar atıl oluyor. Şirketler zora düşebiliyorlar. Tabii arz ve talep dengesi her zaman mükemmel olmak zorunda değildir. Bu bir döngüdür. Onu da tam manasıyla öngörmek imkansız ama bunu en iyi şekilde öngörmeye çalışmak lazım. Dolayısıyla EPİAŞ'ın son derece önemli olduğunu düşünüyorum.

Tabii bu borsa konseptine sadece EPİAŞ olarak da bakmamak lazım. EPİAŞ spot piyasa işleticisi, TEİAŞ sistem işleticisi operatörü, Borsa İstanbul türev piyasalar ve finansal piyasaların işleticisi. Bunların üçünün koordinasyonu ve en işbirlikçi şekilde çalışıyor olması, tüm sistemin başarıya ulaşması için çok önemli. Sadece elektrik da olarak düşünmemek lazım. İdeal dünyada doğalgazı, kömürü, karbondioksit emisyonlarını, sınır ötesi ticaret kapasite haklarını, kısaca enerji ile ilgili her şeyi bu sistemin içerisinde görebilmemiz lazım. Biraz daha EPİAŞ'a dönersek, biz bu sistemin özel sektör olarak yüzde 30, hatta yüzde 40 hissedarı olacağız gibi gözüküyor.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz