Enerji Borsası ne getirecek?

Geniş Açı’nın bu toplantısı, “Enerji Borsası Ne Getirecek?” başlığıyla düzenlendi.

1.10.2013 00:00:000
Paylaş Tweet Paylaş
Enerji Borsası ne getirecek?

Bu da bizim için hem çok büyük bir onur vesilesi hem aynı zamanda çok önemli bir görev ve sorumluluk. Eğer özel sektör olarak en azından eşit bir hissedar olacaksak, o zaman bizim bu sorumluluğu en iyi şekilde yerine getirebilmemiz için görüşlerimiz dikkate alınmak durumunda. Burada EPİAŞ'a baktığımız zaman yönetim tarafında, tüm tarafları yani piyasanın tüm oyuncularını ve biraz önce bahsettiğim hissedarları ve belki hissedar olmayan ama halen katılımcı veya taraf olan paydaşları içinde barındırıyor olması bence çok önemli. Ondan sonra organizasyon tarafı var. Yani işletme ve idare tarafı diyelim.

Bunun da profesyonel olması çok önemli. Kendi bütçesine sahip olabilmesi çok önemli. Gerçekten profesyonel insanlar tarafından yönetiliyor olması biraz önce Nezir Bey'in haklı olarak söylediği, kamu işletmesi olmaktan kaynaklanan sıkıntılarla karşılaşmamak anlamında çok önemli. Belki Borsa İstanbul gibi olması lazım. Tabii bunları pratikte olması gerekenler olarak konuşuyorum şu anda. Bir de yine biraz önce bahsedilen surveillance (gözetim) konusu var. Onun bağımsızlığı da çok önemli. Burada bir yönetim olacak, bir operasyon olacak ama bu operasyon da mutlaka bir izleme komitesi tarafından bağımsız kişilerce takip edilecek.

Örneğin halka açık şirketlerdeki bağımsız yönetici konseptini burada onunla yerine getirebiliriz. Bunun içinde de sadece piyasa oyuncuları ya da profesyonel yöneticiler değil, piyasaya bilgisiyle katkıda bulunabilecek kurumlar da olmalı. Mesela Burak Bey’in temsil ettiği The European Federation of Energy Traders (EFET), biraz önce bahsedilen European Energy Exchange (EEX) veya Nord Pool, piyasadaki yerli yabancı yatırımcılar ve Avrupa piyasalarında bu işte şimdiye kadar tecrübe sahibi olmuş ve bize ciddi katkılarda bulunabilecek oyuncular, danışmanlar lazım. Bağımsız, gerçek manada global ve tarafsızlığı ne özel sektör ne kamu tarafından hiçbir şekilde sorgulanmayacak kurumlar lazım. Bunlar, yapıyla ilgili en önemli unsurlar.

Genel olarak üretim, ticaret, dağıtım ve bütün bunlar, enerjide toptan satış pazarının önemini ortaya koyuyor. Mesela bir örnek vereyim: Şu anda Türkiye’de enerji arzı ve talebini karşılaştırdığımız zaman esasında arzın talebe göre fazla olduğunu söyleyebiliriz. Tüketici açısından bakarsak çok güzel bir şey, mükemmel bir şey. Tabii bu bir yere kadar böyle gidecek. Şu anda esasında gün öncesi piyasalarda fiyatı arz ve talep belirliyor. Tabii kamunun biraz hakim oyuncu pozisyonunu, örneğin hidroelektrik santrallerini kontrol edebilmesini dikkate almazsak... Yani kamumun baskın rolünü hesaba katmazsak, genel olarak gün öncesi piyasasında fiyatları arz ve talebin belirlediğini söyleyebiliriz. Fiyatlar diyelim ki yeni yatırım yapmış bir enerji yatırımcısını mutlu edecek veya yatırım maliyetini geri ödeyebilecek noktada olmayabiliyor. Bu kötü bir şey çünkü o zaman da enerji üretim yatırımları azalıyor. Ne oluyor? Fiyatlar yükselmeye başlıyor.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz