Orta Doğu'dan farklı bir hikaye

Orta Doğulu start up’lar teknolojiye olan yerel düşkünlükten faydalanmak için kültürel ve diğer türden engellerin üstesinden gelmeyi çok iyi biliyor. İşte örnekleriyle detaylar...

31 EKİM, 20170
Paylaş Tweet Paylaş
Orta Doğu'dan farklı bir hikaye

Mart ayı sonunda Orta Doğu ve Kuzey Afrika’nın en büyük e-ticaret şirketi olan Souq.com’un Amazon tarafından yaklaşık 600 milyon dolara satın alındığı duyuruldu. Bu alışılmadık bir gelişmeydi. Amazon yeni bir coğrafi pazara girdiğinde genellikle piyasada kendi mevcut platformuyla ortaya çıkar ve onu oturtmak için de yığınla para harcar. Anlaşılan Amazon, Souq.com’un yönetici ekibi, teknolojisi ve karman çorman bir bölgede dümen tutturma kaabiliyetinden öylesine etkilenmişti ki sonuçta farklı bir stratejiye yöneldi. Bu duyurudan bir hafta sonra ise bu bölgedeki en popüler start up buluşmalarından biri olan Dubai’deki Step Konferansı’na sanki yıldırım düşmüş gibi oldu. Souq.com’un kurucusu Ronaldo Mouchawar’ın bir paneli için 2 binden fazla gelecek vadeden girişimci tıklım tepiş ayakta durarak salonu doldurdu. Suriye, Halep doğumlu Mouchawar, eş kurucuları ve baş yatırımcısıyla birlikte bir saatten fazla sahnede kalarak bir e-ticaret devi yaratmanın neye benzediği hakkında zahmetli ayrıntıları açıkladı. Souq.com’un ilk çıktığı 2005 yılında Arap dünyasında parmakla gösterilecek kadar az sayıda insan internetten alışveriş yapıyordu. Çevrimiçinde çok az insan kredi kartını kullanmaya razıydı ve bunun gibi başarılı teknolojik start up örneklerine rastlamak çok zordu. Bugün ise Mouchawar’ın zevkten mest olmuş dinleyicilerinin de gösterdiği üzere her şey çok farklı. Birkaç ay öncesinde bu bölgenin lider otomobil paylaşım şirketi olan Careem’e risk sermayedarları tarafından 1 milyar dolardan fazla değer biçilmişti. Bu konferansa katılanlara göre teknolojiye yerel erişimin mümkün kılınması ve yükselen bir orta sınıfla yakalanan bu son iki başarı Arap dünyasında bir dönüm noktasının sinyalini veriyor. Bu bölgedeki zorluklar elbette son derece gerçek ve aralarında yoksulluk, savaş, politik ve ekonomik kurumların iflası da var. İsrail’in fevkalade oturmuş bir teknoloji sektörü var. Ancak Orta Doğu’da Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve onun lider ekonomik merkezi Dubai dışında yasal ve düzenleyici sistem en iyi ihtimalle hantal ve sıklıkla öngörülemez ve istikrarsız kelimeleriyle tanımlanabilir. Tüm bunların dışında tarihi politik anlaşmazlıklar ve güvenlik endişeleri de başlı başına başka birer sorun olarak duruyor. Yoğun harcamalara rağmen eğitim altyapısı da 21’inci yüzyılın iş gücünü yetiştirmeye elverişli değil. Ancak son zamanlarda ümit verici birtakım gelişmeler oluyor. Dubai’de artık her yerde genç insanları bir araya gelmiş, kendi akıllı cihazlarıyla oynarken görebilirsiniz. Onlara deniz kenarındaki kumlu yollarda yürürken ya da herhangi bir şık kafede otururken rastlayabilirsiniz. İki kuşak önce burası etrafı çölle çevrili küçük bir ticaret merkeziydi. Oysa Basra Körfezi’ndeki bu şehir günümüzde kökleri Orta Doğu’da olan ancak doğu, batı, kuzey ve güneydeki piyasalara doğru büyüyen teknoloji start up’larının bulunduğu kocaman bir merkeze dönüşmüş durumda. Souq.com ile Careem işte bu binlercesinden sadece ikisi. İçinde Google, Facebook ve LinkedIn’in de olduğu Amazon gibi global teknoloji oyuncuları buradaki varlıklarını dikkate değer boyutta genişletiyor. 

BÜYÜK SIÇRAMA

Genç Arap girişimciler de dahil olmak üzere bu şehrin 3 milyon sakininin büyük bir çoğunluğu başka yerlerde doğmuş. Bu kitle Orta Doğu’ya yayılmış birbiriyle ağlar kuran bir kuşağa satış yapıyor. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’na göre bu bölgede yer alan tüm ülkelerdeki nüfusun yarısından fazlası 30 yaşın altında. Global Mobil Ticaret Derneği’nin (GSMA) tahminlerine göre de bu kitlenin yaklaşık üçte ikisi içinde bulunduğumuz 10 yılın sonunda akıllı cihaz sahibi olacak ki bu rakam bugün Körfez’in bazı kısımlarında daha şimdiden geçildi bile. Ancak sadece Mısır ve başka ülkelerde çok daha düşük seviyelerde. Göçmen girişimciler Dubai’den müşterilere ulaşma platformu olarak faydalanıyor ve sıklıkla kendi ülkelerindeki teknolojiyi, yetenekli iş gücünü ve düşük maliyetli faaliyetleri kaldıraç olarak kullanarak yerel pazarlar hakkındaki kendi bilgilerinden istifade ediyorlar. 20 yıl öncesinde global teknolojide başarılı olmak esas olarak Amerika’ya satış yapmak anlamına gelirdi. Bugün ise dünyanın her yerinde Hindistan’da, Güneydoğu Asya’da, Afrika’da ve Dubai’de birbiriyle bağlantı içinde olan tüketiciler var ve dünya nüfusunun üçte birinden fazlasına dört saatlik bir uçuşla erişmek mümkün. Step Konferansı’nın araştırma birimine göre Dubai ve BAE’nin geri kalan kısmı bugün Arap dünyasındaki tüm start up’ların yüzde 42’sinden fazlasına ev sahipliği yapıyor. Araştırma grubu Magnitt bu bölgede son 5 yıl içinde, çoğunun genel merkezi Dubai’de olan, 60 teknoloji şirketinin satın alındığını tahmin ediyor. Gelecek yıl yerel start up’lara yatırım yapmak için bu bölgedeki yatırımcılardan 1 milyar doları bulabilecek yeni risk sermayesi toplanabileceği öngörülüyor ki bu rakam herhangi bir gelişmekte olan ekonomi için büyük bir başarı ve 2016 seviyelerinden çok büyük bir sıçrama. 


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz




Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.