Kapasite daralıyor, risk seçimi daha seçici hale geliyor

Siyasi Şiddet ve Terörizm (PV&T) reasürans piyasası, 1 Temmuz (1.7) yenileme dönemine son yılların en hareketli süreçlerinden biriyle girdi. Orta Doğu'da çatışmalar, bölgedeki reasürans kapasitesi ve risk iştahını yeniden şekillendirirken; Amerika kıtasındaki sivil huzursuzluklardan Avrupa'da artış gösteren aktif saldırgan olaylarına kadar uzanan küresel risk görünümü de piyasadaki yeni oyuncular açısından belirsizlikleri artırıyor.

Howden’ın "1.7 Yenileme Döneminde Siyasi Şiddet ve Terörizm Reasürans Piyasası" başlıklı analizi, Orta Doğu'da yaşanan gelişmelerin piyasa üzerindeki kısa vadeli etkilerinin ötesinde, siyasi şiddet ve terörizm risklerinin küresel ölçekte daha karmaşık ve çok katmanlı bir yapıya dönüştüğünü ortaya koyuyor. Analize göre 1.7 yenileme döneminde uluslararası reasürans şirketleri, kapasite yönetiminden fiyatlamaya, reasürans disiplininden risk seçimine kadar birçok alanda daha temkinli ve seçici hareket ediyor.

Orta Doğu'da kapasite daralırken risk seçimi daha da sıkılaştı

Orta Doğu’da ve Ukrayna'da tırmanan gerilimin ardından birçok uluslararası reasürans şirketi, yeni risk taleplerini geçici olarak durdururken, piyasanın risk iştahı kontrollü ve kademeli bir şekilde yeniden şekillenmeye başladı. Daha önce yeni iş kabulünü askıya alan bazı şirketler yeniden değerlendirme sürecine girerken, bazı piyasa oyuncuları ise yalnızca kesinleşmiş talepleri incelemeyi tercih ediyor. Bu seçici yaklaşımda artan iş hacmi de etkili oluyor. Nitekim bazı uluslararası reasürans şirketlerinin günlük 50'nin üzerinde başvuru aldığı belirtiliyor.

Bölgede faaliyet gösteren birçok uluslararası reasürans şirketi, Batılı çıkarlarla bağlantılı risklerin yanı sıra havaalanları, petrol rafinerileri, tuzdan arındırma tesisleri, limanlar ve benzeri kritik altyapıları kapsayan risklere temkinli yaklaşıyor. Olası hedeflerin sürekli değişmesi nedeniyle kabul edilebilir risk seviyelerini net şekilde belirlemek giderek zorlaşırken, reasürans kapasitesi de daha kontrollü ve sınırlı limitlerle sunuluyor. Bu ortamda tek lokasyonlu ve daha düşük limitli riskler, büyük ölçekli ve çok lokasyonlu programlara kıyasla reasürans kapasitesine erişimde daha avantajlı bir konuma geliyor.

Piyasadaki hızlı değişime dikkat çeken Howden Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı ve Bölge CEO’su Atınç Yılmaz şu değerlendirmelerde bulundu: "Savaş teminatını da kapsayan siyasi şiddet ve terörizm reasürans piyasası yeni bir evreye giriyor. Ukrayna ve Orta Doğu'daki büyük ölçekli çatışmalar hala önemini koruyor. Ancak artık dünyanın farklı bölgelerinde meydana gelen daha küçük ölçekli olayların birikimli etkisine de aynı ölçüde odaklanmamız gerekiyor. Bu nedenle piyasa son derece hızlı hareket ediyor ve bu dinamik yapı devam ediyor. Bugün birçok uluslararası reasürans şirketi, büyük hasar oluşturan bir olayın etkilerini gerçek zamanlı olarak değerlendirerek karar alıyor. Sınırlı kapasite, sıkılaşan risk kabul kriterleri ve sigortalama kararları, kimi zaman 24 saat içinde değişebilen hedef listelerine göre şekilleniyor. Yüksek riskli bölgelerde faaliyet gösteren şirketler açısından ise temiz ve güvenilir risk verileri ile güçlü bir risk yönetimi yaklaşımını ortaya koymak, uygun teminat sağlayabilmenin en kritik unsurları arasında yer alıyor."

Sigortalı kayıpların 3 milyar doları aşması bekleniyor

Piyasa tahminleri, son dönemde yaşanan olaylar ve bunlara bağlı saldırılar nedeniyle sigortalı kayıpların 3 milyar doları aşabileceğine işaret ediyor. Buna karşın toplam ekonomik kayıpların ve sigortasız zararların çok daha yüksek seviyelere ulaşması bekleniyor. Bu tablo, siyasi şiddet ve terörizm (PV&T) teminatlarının birçok bölgede ve sektörde ya sınırlı kapsamla satın alınmasından, poliçe kapsamı dışında bırakılmasından ya da yetersiz limitlerle güvence altına alınmasından kaynaklanan önemli koruma açığını da gözler önüne seriyor.

Piyasanın önde gelen reasürans şirketleri ise yalnızca doğrudan fiziksel hasarı değil; kritik altyapı, enerji, lojistik ve ulaştırma sektörlerinde yaşanabilecek uzun süreli iş kesintilerini, tedarik zincirindeki aksaklıkları ve bunların ekonomi üzerindeki olası etkilerini de yakından takip ediyor. Bölgedeki gerilimin daha da tırmanması, misilleme saldırılarının artması ve risklerin farklı coğrafyalara yayılması ihtimali ise piyasanın önümüzdeki döneme ilişkin en önemli endişeleri arasında yer alıyor.

Fiyatlar yükselirken piyasa daha seçici hareket ediyor

1 Temmuz yenileme döneminde siyasi şiddet ve terörizm reasürans piyasasında fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskı devam ederken, risk kabul süreçleri de belirgin şekilde sıkılaşıyor. Reasürans korumalarında sunulan limitler azalırken, reasürans korumasının devreye girdiği bağlantı noktaları (attachment point) yükseliyor. Özellikle yüksek riskli bölgelerde faaliyet gösteren şirketler için bağımsız Siyasi Şiddet teminatlarında yeterli ve geniş kapsamlı kapasiteye erişim giderek zorlaşıyor.

Bununla birlikte piyasa yalnızca kapasite daralmasıyla şekillenmiyor. Özellikle yeni kurulan Managing General Agent (MGA) yapıları ile siyasi şiddet ve terörizm branşında faaliyet göstermeye başlayan yeni sendikalar sayesinde piyasaya ilave kapasite girişi de yaşanıyor. Ancak mevcut oynaklığa rağmen, bölgesel uzmanlığa sahip ve disiplinli risk yönetimi anlayışıyla hareket eden reasürans piyasaları, kapasitelerini güçlü risk yönetimi uygulamalarına sahip, risk verileri şeffaf şekilde ortaya konabilen ve iyi korunan riskler için seçici biçimde kullanmayı sürdürüyor.

Risk görünümü küresel ölçekte değişiyor

Orta Doğu'daki gelişmeler siyasi şiddet ve terörizm (PV&T) reasürans piyasasının gündemini belirlemeyi sürdürürken, küresel ölçekte değişen risk görünümü de piyasanın geleceğini şekillendiriyor. PV&T branşında küresel prim üretiminin yaklaşık 1,5 milyar dolar seviyesinde olduğu tahmin edilirken, sigortalı kayıpların bu tutarın neredeyse iki katına ulaşması bekleniyor. Bu durum, piyasa üzerindeki baskının belirli bir coğrafyayla sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor.

Büyük ölçekli savaş ve çatışmalar önemini korurken, reasürans piyasasında giderek daha fazla dikkat çeken bir başka eğilim de dünyanın farklı bölgelerinde art arda yaşanan daha küçük ölçekli siyasi şiddet olayları oluyor. Son yıllarda Amerika, Avrupa ve Afrika'da meydana gelen sivil huzursuzluklar, aktif saldırgan olayları ve isyanlar tek başına büyük hasarlar yaratmasa da bu olayların oluşturduğu kümülatif kayıplar PV&T branşının genel performansı üzerinde her geçen gün daha belirleyici bir rol üstleniyor.