Türkiye'de ilaç sektörünün AR-GE harcamaları 5 yılda 8,3 katına çıktı

AA muhabirinin Rekabet Kurulunca yayımlanan İlaç Sektör İncelemesi Ön Raporu'ndan yaptığı derlemeye göre, sektör son yıllarda yatırım sermayesi gerektiren, yüksek teknoloji kullanılan, yoğun AR-GE faaliyeti yürütülen bir alan oldu.

Teknolojinin gelişmesiyle ilaç sektörü yalnızca hastalıkların tedavisine değil, yaşam kalitesini artırmaya yönelik de ürünler geliştiriyor. Yeni ürün geliştiren ve patent koruması altındaki referans ilaçları piyasaya sunan, dolayısıyla AR-GE çalışmalarına ağırlık veren firmalar referans ilaç firmaları olarak tanımlanıyor.

AR-GE yatırımlarındaki artış, k��sa vadede piyasaya yeni ilaçların sunulmasına ve ürün çeşitliliğinin artmasına katkı sağlarken, uzun vadede referans ve eş değer ilaçlarda rekabetin güçlenmesine zemin hazırlıyor.

- Türkiye ilaç pazarında küresel ölçekli şirketlerin payı artıyor

Raporda yer alan son verilere göre, dünyada geçen yıl itibarıyla ilaç satışları bakımından ilk 50'de yer alan şirketler, ABD ilaç pazarının yüzde 88'ini, Türkiye pazarının ise yüzde 49'unu oluşturuyor. Bu durum, Türkiye ilaç pazarında küresel ölçekte faaliyet gösteren şirketlerin önemli bir paya sahip olduğunu, yerli ve diğer uluslararası firmaların da pazardaki güçlü konumunu koruduğunu gösteriyor.

İlaç satışı kadar bunların geliştirilmesi için yapılan harcamalar da istikrarlı şekilde artıyor. Küresel ilaç sektöründe AR-GE faaliyetlerine yapılan harcamaların tutarı 2025'te bir önceki yıla kıyasla yüzde 3 yükselerek 201,3 milyar dolar oldu. Küresel AR-GE harcamalarında ilk sırayı 130,1 milyar dolarla ABD aldı.

- Yerli üretimin artırılması amaçlanıyor

Türkiye'de de sektör yüksek katma değerli üretim yapısı, nitelikli istihdam kapasitesi ve AR-GE yoğun faaliyetleriyle dikkati çekiyor. 12. Kalkınma Planı kapsamında bu alanda yerli üretim potansiyelinin artırılması, dışa bağımlılığın azaltılması ve yenilikçi ilaç geliştirme kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Türkiye'de ilaç sektörünün 2020 yılında 56 milyar lira olan toplam pazar büyüklüğü, geçen yıl 479 milyar liraya ulaştı.

Ülkenin bu alandaki AR-GE harcamaları ise 2020-2024 döneminde düzenli olarak arttı. Sektör, 2020'de araştırma geliştirme faaliyetlerine 676,2 milyon lira harcarken, 2024'te bu tutar yüzde 723 artarak 5,6 milyar lira oldu. Bir diğer ifadeyle, 5 yılda sektörün AR-GE harcamaları 8,3 katına yükseldi.

- Ülkede üretilen ilaçların payı ithal edilenleri geçti

Bu alanda AR-GE'nin yanı sıra üretim ve dış ticaret de dikkati çekti. Türkiye'de imal edilen ilaçların toplam içindeki payı 2020-2025 döneminde satış değeri ve kutu sayısı bakımından ithal ilaçlara kıyasla yüksek seyretti.

Ülkede geçen yıl imal edilen ilaçların toplam satış değeri içindeki payı yüzde 59,6, ithal ilaçların payı yüzde 40,4 oldu. Aynı dönemde kutu sayısı açısından bakıldığında imal edilen ilaçlar yüzde 90'lık paya ulaşırken, ithal ilaçların payı yüzde 10'da kaldı.