"Enerji borsası ne getirecek?"

Hakan Irgıt, yeni borsanın işleyişini ve enerji şirketlerine getireceği avantajları 10 soruda anlatıyor.

17 TEMMUZ, 20150
Paylaş Tweet Paylaş
Enerji borsası ne getirecek?
İMKB ve VOB’dan sonra Türkiye, enerji borsasıyla üçüncü bir borsaya daha sahip olacak. Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ) bünyesinde başlatılacak enerji borsası, ilk olarak elektrik piyasasını kapsayacak. “Türkiye Elektrik Borsası’nda Uygulanabilir Rekabet Sağlanması” bilgilendirme raporu ile deneyimlerini Türk enerji sektörü ile paylaşan Accenture Yönetici Şirket Ortağı ve Türkiye Enerji Grubu Ülke Sorumlusu HAKAN IRGIT, yeni borsanın işleyişini ve enerji şirketlerine getireceği avantajları 10 soruda anlatıyor:

1- Bugün Türkiye elektrik piyasası nasıl işliyor?
-
Şu anda TEİAŞ bünyesinde oluşturulan Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi’nin (PMUM) piyasa operatörü olarak yürüttüğü Gün Öncesi Piyasası ve Dengeleme Güç Piyasası şeklinde iki yapı mevcut. Sistem operatörü olarak da yine TEİAŞ bünyesinde Milli Yük Tevzi Merkezi (MYTM) kuruldu. Gün Öncesi Piyasası’nda arz ve talepler bir gün önceden dengeleniyor. Gerçek zamanlı dengeleme ise Dengeleme Güç Piyasası’nda yönetiliyor.

2- Mevcut tabloda eksiklikler var mı?
-
İşleyişte birkaç önemli ihtiyaç var: Mevcut piyasa yeterince şeffaf değil. Bir referans fiyat belirlenmiyor. Enerji üreticisi şirketler ne kadar enerji ürettiklerini ve maliyetlerini tabii ki biliyor. Ancak ürettiklerini hangi fiyattan satabileceklerini bilmiyorlar. Asıl sıkıntı da bu noktada ortaya çıkıyor. Oysa liberal bir enerji piyasasının en önemli koşullarından biri şeffaf ortamda referans fiyatın oluşmasıdır. Referans fiyat ancak enerji borsasında oluşabilir.

3- Enerji borsası için şu an çalışmalar ne durumda?
-
Enerji borsası için ilk büyük adım Yeni Enerji Kanunu taslağı ile atıldı. Bu taslakta Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi (EPİAŞ) yapısının yanında lisanslamalar, fiyatlamalar gibi pek çok başlık bulunuyor. Kanunun geçmesi meclis tatile girdiği için bir süre ertelendi. Belki EPİAŞ için ayrı bir taslak da sunulabilir. Ama zaten gelinen noktada, Enerji Bakanlığı ve EPDK uzun zamandır enerji borsasının yapısı hakkında çalışmalarını sürdürüyor. Verilen taslakta elektrik piyasası ile başlayacak enerji borsasının kurulması görevinin EPİAŞ’a verilmesi öngörülüyor. Ancak EPİAŞ’ın nasıl bir yapı olacağı henüz kesin değil. Enerji borsası, İMKB’nin altında bir yapı mı olacak? Yoksa İMKB, bu oluşuma sadece bir hissedar olarak mı dahil olacak? Yurtdışında iki modelin de örnekleri mevcut. Daha çok rastlanan modelde, İMKB, bankalar, özel enerji şirketleri, emtia şirketleri, enerji borsasının hissedarları olabiliyor. Bu model dünyada da daha sağlıklı olarak görülüyor.

4- Borsanın kurulması ne kadar zaman alır sizce?
-
Enerji borsasının taslağın kanunlaşmasını takiben 10 ay içinde hazır hale gelmesi öngörülüyor, Aslında bu proje, uzun zamandır devam ettiği için her kurum çalışmalarını hazırlamış durumda. Örneğin temmuz başında TEİAŞ, Avrupa Enerji Borsası (EEX) ile Türkiye’de bir organize enerji borsası kurulması için işbirliği yaptı. EPDK da model çalışmalarını yürütüyor. Bakanlık, “enerji stratejisi” çalışmasını tamamlamak üzere. Borsanın kurulması 1 yılı bulabilir.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz