Enerji Borsası ne getirecek?

Geniş Açı’nın bu toplantısı, “Enerji Borsası Ne Getirecek?” başlığıyla düzenlendi.

1.10.2013 00:00:000
Paylaş Tweet Paylaş
Enerji Borsası ne getirecek?

EPİAŞ’ın neler getireceğinden bahsedebilir misiniz? Spot piyasadaki Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi’nin (PMUM) şu anki uygulamalarına göre neler değişecek? Bunları içeren genel bir değerlendirme yapabilirseniz çok seviniriz. Nezir Ay Öncelikle bu organizasyonu düzenlediğiniz için teşekkür etmek isterim. Sorunuza gelirsek, hep “EPİAŞ gelecek her şey kurtarılacak, likidite çok artacak, piyasa fiyatları bir anda düşecek” gibi bir beklenti oluştu. Halbuki fiyatların düşmesini isteyen de var istemeyen de var. Geçen hafta da aynı hadise gerçekleşti. İki gün süreyle EPİAŞ kuruldu, her şey süt liman olacak diye bir beklenti oluştu. Tabii böyle bir beklenti var ama bunun arkasında da bir gerçek var. Şu anda gün öncesi piyasası çalışıyor. Bu gün öncesi piyasasının grafiklerine de baktığımız zaman Fransa’daki piyasa ve fiyat dalgalanmaları hangi oranda değişiyorsa bizim gün öncesi piyasanın fiyatı da aynı oranda değişiyor. Bizde gün içi piyasası yok ama hazırlıklarımız tamamlandı. Bir mevzuat yetersizliği nedeniyle gün içi piyasasını, belki Ocak 2014 olmasa da mart veya nisanda devreye alabiliriz. Bu arada sanal uygulamayı da başlattık. Yani EPİAŞ’ı beklemeden bu çalışmalar sürdürülüyor.

Tüm bunlara gelmeden önce belki de 2001’den başlamak lazım. Bildiğiniz gibi bu alandaki liberalizasyonun ilk ışığı 4628’le birlikte ve 1 Ekim’den itibaren TEAŞ’ın üç ayrı şirkete bölünmesi, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi, Türkiye Elektrik Üretim A.Ş. ve Türkiye Elektrik Ticaret A.Ş.’nin kurulmasıyla başladı. İlk liberalizasyon adımları böyle atıldı. Daha sonra 2004 yılındaki Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği’nin yayınlanmış olması, arkasından 1 Ağustos 2006’dan itibaren nakdi uygulamanın başlamasıyla birlikte dengeleme veya üretim tarafında saatlik uzlaştırma, tüketim tarafında üç periyotlu bir uzlaştırma ile TEİAŞ olarak sistemi başlatmış olduk.

Niye üç zamanlı ve aylık uzlaştırma ile başladık? Tabii ki sayaç altyapısı yetersizdi. Biz zaman içerisinde bunu tamamlayarak 2009 yılında üretim tarafını ve tüketim tarafının her ikisini de saatlik bir uzlaştırma noktasına getirdik. Bu çalışmaları bitirdik ve 2009’dan itibaren de gün öncesi planlama diye bir faz geliştirdik. O da bir geçiş dönemiydi çünkü elimizde gün öncesi piyasasını işletecek, teklifleri eşleştirecek bir yazılım yoktu. O dönemde bunun ihalesini yapmıştık ve implamantasyon çalışmalarını devam ettirmekteydik. Biz bunu 2010 Ağustos’unda bitirdik. 2011 Aralık’ta da gün öncesi piyasasına geçmiş olduk.

Aradaki zamanda da bir teminat mekanizması geliştirdik. Yani bir risk yönetimini orada başlatmış olduk. Günlük ödeme mekanizmasını getirdik. Bunun anlamı da şu: Günlük ödeme yaparak 55 günlük bir teminat
maliyetini günlüğe indirgeme noktasına getirdik. En azından gün öncesi piyasasında...

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz