Ekonomide sinyal karışıklığı

Karışık sinyaller, ekonominin nereye doğru gittiğini anlamayı zorlaştırıyor.

1.01.2013 00:00:000
Paylaş Tweet Paylaş
Ekonomide sinyal karışıklığı


SİNYAL DÜZELTMESİ
TÜİK bunu sağlayacak yöntemler geliştirene kadar, geçen yıl karşılaştığımız türden bayram etkilerini gidermenin basit bir yolu olarak, bu etkiye maruz kalan iki ayın verilerinin ortalamasını alma yöntemini kullanabiliriz. Ancak bunun kabaca bir fikir verebileceğini ve her zaman işe yaramayabileceğini baştan belirtmemiz gerekiyor. Nitekim bu yöntemi kullandığımızda da öncü göstergelerden 2012’in son çeyreği için net sinyaller alamıyoruz. Kasım ayı verileri belli olan göstergelerden bir kısmında ekim ve kasım aylarında 2011’in aynı dönemine göre yaşanan ortalama değişim, üçüncü çeyrekte yaşanandan iyiyken bir kısmında öyle değil. Örneğin CNBC-e Tüketim Endeksi’nde ekim ve kasım aylarında yaşanan ortalama artış yüzde 4,8 ve üçüncü çeyrekteki yüzde 4’lük artışın biraz üzerinde. Bu gelişme tüketimde bir miktar toparlanma olduğu izlenimini veriyor. Fakat otomobil satışlarında ekim ve kasım aylarında yaşanan yüzde 3,5’lik ortalama artışın üçüncü çeyrekteki yüzde 10,4’lük artışın epey altında kalması bu izlenimi alıp götürüyor. Şirket kuruluşlarında üçüncü çeyrekte yüzde 33,6’lık düşüş yaşanmışken ekim ve kasım aylarındaki ortalama düşüşün yüzde 19,1’de kalması, yatırım eğilimindeki gerilemenin hız kestiğini düşündürüyor. Fakat ticari araç satışlarında, üçüncü çeyrekte yüzde 5,9 olan düşüşün, ekim ve kasım aylarında ortalama olarak yüzde 11,4’e yükselmesi tam tersi yönde sinyal veriyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) verilerinin ekim ve kasım aylarında ortalama olarak yüzde 8,5’lik bir ihracat artışına işaret etmesi, üçüncü çeyrekteki yüzde 1,7’lik düşüşle karşılaştırıldığında dış talep açısından umut veriyor. Buna karşılık kapasite kullanım oranında, ekim ve kasım aylarında yaşanan yüzde 3,2’lik ortalama düşüşün, üçüncü çeyrekteki yüzde 2’lik düşüşten daha yüksek olması üretim cephesi açısından umutları kırıyor.

BEKLENTİLER DE KARIŞIK
Henüz kasım ayı verileri belli olmayan göstergelerde de bunlara ilişkin beklentiler, 2012’nin son çeyrek dönemine ilişkin sinyallerin netleşmesini engelliyor. Örneğin ekonominin üretim cephesine ilişkin en önemli öncü gösterge olan sanayi üretiminde, ekim ayında yaşanan yüzde 5,7’lik düşüş, bazı iktisatçıları 2012’nin son çeyreğinde ekonominin küçülmüş olabileceği endişesine itti. Çünkü sanayi üretimindeki değişim ile ekonominin genelindeki büyüme oranı arasında yakın bir ilişki olduğunu iktisatçılar iyi biliyor. Fakat ekim ayındaki düşüşte bayram etkisinin rolü olduğuna dikkat çekenler, kasımda yüksek bir artış bekliyor. Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı da geçen ay yaptığı bir konuşmada bundan bahsetmiş ve kasım ayında sanayi üretiminde çift haneli bir artış çıkabileceğini söylemişti. Esasında gerçekten böyle bir gelişme olsa bile ekim ve kasım aylarındaki ortalama artış, yüzde 2 civarında kalacak ve üçüncü çeyrekteki yüzde 2,7’lik artışa yetişemeyecek. Bu da büyüme için yine kötü sinyal verecek. Fakat yine de gerçekte ne olacağını bekleyip görmek gerekiyor. Kısacası, ekonomide 2012’nin son çeyreğindeki duruma ilişkin olarak ortada net bir sinyal yok. Bu sinyallerin netleşmesi için öncü göstergelerin tümünün kasım ayı verilerinin yayınlanması da yetmeyecek gibi. En azından bazı göstergelerin aralık ayı verileri de açıklanmadan 2012’nin son çeyreğindeki büyümenin ne olduğunu kestirmek zor görünüyor.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz