Enerji Borsası ne getirecek?

Geniş Açı’nın bu toplantısı, “Enerji Borsası Ne Getirecek?” başlığıyla düzenlendi.

1.10.2013 00:00:000
Paylaş Tweet Paylaş
Enerji Borsası ne getirecek?

Bu defa yeniden bir düzenleme getirildi. PMUM uygulamalarının ve vadeli işlemler borsasının uygulamalarının getirdiği tecrübenin ışığında yeniden düzenlendi. Bu defa yeniden EPİAŞ adında bir kuruluş oluşturulacak. Bunda TEİAŞ’ın, özel sektörün ve Borsa İstanbul’un payları olacak. Bu yapı öncelikle doğru bir yapı.

Elektrik piyasası özel bir piyasadır. Kendine has özellikleri vardır. Bu, elektriğin özelliklerinden kaynaklanıyor. Elektrik depolanamıyor, çok hızlı hareket ediyor, anında maliyetlerin sıralanması lazım. Saatlik olarak hangi santral devreye sokulacak belirlenmesi lazım. Bu özel bir uygulamadır. Ama diğer yanda türev piyasalar var. Bu da bir borsa tecrübesi gerektiriyor. Borsa İstanbul’un burada olması o bakımdan faydalı ama özel sektörün de en azından gözlemci olarak işletim sistemi içerisinde bulunması önem taşıyor. Bu bakımdan yapı önemli. Ben bunun başarılı olacağına inanıyorum. Türev piyasalar özellikle yatırımcıya sinyal vermek bakımından önemli. Şimdi bir çelişki var. Şu andaki spot piyasaya bakıldığında fiyatlar düşük. Evet arz fazla ama bir yandan da diyoruz ki Türkiye’nin uzun vadeli elektrik ihtiyacı var. Yatırım yapılması lazım. O zaman demek ki spot piyasaya bakmayacağız. Bakmamız gereken, uzun vadeli kontratlar... Oysa Türkiye’de bu piyasa kurulmuş değil. İşlev taşıyor değil. Bunun devreye sokulması gerekiyor. Ben, bütün bu piyasalar kurulduğunda, işlev taşır hale geldiğinde Türkiye için çok faydalı olacağına inanıyorum.

Reha Pamir Şimdi Avrupa Enerji Tacirleri Federasyonu (EFET) Türkiye Koordinatörü Burak Bey’e sorumu iletmek istiyorum. Siz daha önce bu tarz sistemler kuran ülkelerin piyasalarını çok yakından biliyorsunuz. Bu kapsamda referans alınabilecek ülkelerden kısaca bahsedebilir misiniz? EPİAŞ ya da enerji borsaları yapısına benzeyen yapılar var mı? Ya da oradaki uygulamalar neler? Bir de özellikle piyasa yapıcılığı konusu bu tarz ülkelerde nasıl gerçekleştiriliyor? Yurtdışına baktığımızda Türkiye’de kurulacak olan sistemde fiyat yapıcılığı konusunda ne gibi önerilerde bulunabilirsiniz?

Burak Güler
İş Yatırım ve Capital Dergisi’ne ben de çok teşekkür ederim. Aslında ben şanslıyım çünkü herkes konuştuktan sonra söz aldım. Cevap verme durumum da olacak. Konuştuğumuz konu aslında bir enerji politikası konusu. Elektrik sektöründe serbestleşme dünyada ilk olarak Şili’de 80’li yıllarda başlıyor.

Hemen akabinde İngiltere ile devam ediyor ve de bu konuda çok çeşitli kitaplar var. En önemli kitaplardan biri Sally Hunt’ın “Electricity Policy Restructuring” diye bir kitabı vardır. Onun ilk önsözlerinden birinde şöyle der: “Serbestleşme dünyanın hiçbir zamanında yüzde 100 tamamlanmayacak.” Bunun ana sebeplerinden biri şu: Çünkü insan ihtiyaçları değişiyor. İnsanın ilk başta gelen ihtiyacı da elektrik.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz