Enerji Borsası ne getirecek?

Geniş Açı’nın bu toplantısı, “Enerji Borsası Ne Getirecek?” başlığıyla düzenlendi.

1.10.2013 00:00:000
Paylaş Tweet Paylaş
Enerji Borsası ne getirecek?


Çok mu iyi işliyor? Zannetmiyorum. Eksiklerimiz var. Sizin sorunuzda bahsettiğiniz gibi VOB’da problem var. PMUM’da var mı? Evet. PMUM’daki fiyatlar gerçeği yansıtıyor mu? Orada da yapılabilecekler var. Örneğin şöyle bir şey: Şu andaki sisteme göre TETAŞ perakende şirketlerine elektrik satıyor. Sabit kontratlar var. Bir serbest tüketici perakende şirketinin portföyünden çıktığı zaman kontrat gereği aldığı enerjiyi perakende şirket PMUM’a veriyor. PMUM’da istem dışı bir fazlalık oluşuyor. Bu, fiyatları düşürüyor. Fiyatları düşen başka bir perakendeci tedarik şirketi, daha düşük fiyatla yeni serbest tüketiciler ediniyor. Perakende şirketinin portföyü daha çok düşüyor, daha çok piyasaya mal veriyor ve suni bir düşüş yaşanıyor. Bu noktada piyasaya arz edilen malın maliyetle bağlantısı kesiliyor. Aşağıya doğru gidiyor. Bunu geçtiğimiz yıl çok fazla gördük. Esasında bir nebze kontratların miktarları ayarlanabilir hale geldi ama daha tam olarak değil. Örneğin EÜAŞ’ın varlığı... Verilen teklifler maliyetle ne kadar bağlantılı? Çünkü çoğu santrallerin maliyetle bağlantısı kesilmiş durumda. Sabit maliyetlerini ödemişler, işletme maliyetleri var. Doğrusu mekanizmayı bilmiyorum. Ama bir şey var ki PMUM piyasasının daha iyi işleyebilmesi için devletin çekilmesinin doğru olduğunu düşünüyorum.

Reha Pamir Piyasa yapıcılığını kim üstlenir sizce?
Ceyhan Saldanlı Büyük özel şirketler. Piyasa kendini yapar. Bu haliyle piyasanın çok doğru oluştuğu kanaatinde değilim. Tabii bazı kritik şeyler devlette kalabilir. Ama en azından devlet şirketlerinin işleyişinin gözden geçirilmesi gerekiyor. Örneğin TETAŞ’ın perakendecilerle yaptığı kontratın saatlik bazda fiyatlandırılması faydalı olur. Tek bir fiyat var oysa bu malın maliyeti aynı değil.

Vadeli işlemler borsasında neden problemler var? Bu neden önemli? Uzun vadeli kontratlar lazım. Yatırım kararı ancak böyle verilebiliyor. Elektrik çok hızlı ama yatırımı çok yavaş. Yıllar alıyor. Yani bir elektrik üretim yatırımının hatta iletim ve dağıtımının, yıllar öncesinden planlanması gerekiyor. Yıllar öncesinden fiyatları görebilmek için bu borsanın iyi çalışması gerekir. Anlık eksik var. Kapasiteniz yoksa onu oluşturmak kolay değil.

Tabii vadeli işlemler borsası neden iyi çalışmadı, bunun da araştırılması gerekiyor. Mustafa Kemal Bey onun spot piyasa ile ilgili olduğunu söyledi ama başka şeyler de var. Bence alıcı ile satıcının buluşmasında bir eksiklik var. Beklentileri karşılamıyor. Satıcı daha yüksek fiyat bekliyor çünkü yıllardan beri aynı şeyler söyleniyor...

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz