"15 milyonluk potansiyel var"

AvivaSA CEO’su Fırat Kuruca’dan OKS ve gönüllü BES için 2018 öngörülerini aldık, sektörün geleceğini ve kârlılığını masaya yatırdık...

23 TEMMUZ, 20180
Paylaş Tweet Paylaş
"15 milyonluk potansiyel var"

Elçin Cirik

ecirik@capital.com.tr

BES’te 2017 yılına Otomatik Katılım Sistemi (OKS) damgasını vurdu. Yıl içinde yüzde 65’lere çıkan cayma oranıyla dikkat çeken OKS için yeni revizyonlar gündemde. Gönüllü BES’te fon büyüklüğüyle lider AvivaSA’nın CEO’su Fırat Kuruca, “15 yılda BES’te de 3-4 kez revizyon yapıldı. İlk defasında mükemmeli bulmak mümkün değil, insan dinamiklerini daha iyi analiz ettiğimizde OKS giderek daha iyi olacak” diyor. Kuruca, bu yıl da 4 milyon yeni çalışanın katılacağı OKS’de cayma oranının yüzde 55 olarak devam edeceğini öngörüyor. 2017’de katılımcı sayısının 295 binde kaldığı gönüllü BES için de Kuruca, bu yıl sektörün 300-400 bin yeni katılımcı sayısına ulaşacağını tahmin ediyor. AvivaSA CEO’su Fırat Kuruca’dan OKS ve gönüllü BES için 2018 öngörülerini aldık, sektörün geleceğini ve kârlılığını masaya yatırdık: 

 2 Şubat EGM verilerine göre Otomatik Katılım Sistemi’nde (OKS) 3,8 milyon çalışana ve 2 milyar TL fon büyüklüğüne ulaşıldı. Bir yılda gelinen bu noktayı nasıl yorumluyorsunuz? 

 OKS tasarrufları artırmak için iyi bir girişim ve iyi kurgulandı. Mükemmel bir başlangıç yapmış olmayabilir ama ben bardağın dolu tarafına bakıyorum. Geçtiğimiz 15 yılda BES’te iyi bir noktaya geldik. Şubat başı verilerine göre 70 milyar TL’nin üzerinde fon büyüklüğü mevcut. 15 yılda sistemde 3-4 kez revizyon yapıldı. OKS’de de aynısı olacak, başlanmış olması iyi bir adım. İlk defasında mükemmeli bulmak mümkün değil, birtakım çalışmalarla insan dinamiklerini daha iyi analiz ettiğimizde OKS daha iyi olacak.  

 Cayma süresini 2 aydan 6 aya çıkarma ve cayanların 2 yıl geçmeden geri dönebilmesini sağlayacak revizyonlar konuşuluyor. Bunlar OKS’nin büyümesini nasıl etkiler? 

 OKS’den cayma oranı yüzde 55 civarında. Özel sektörde cayma oranı daha yüksek, kamu kurumlarında 10 puan daha düşük. Yaptığımız araştırmalara göre cayanların üçte biri “İşveren katkısı olsa kalırdım” diyor. Bugün konuşulan revizyonlar arasında işveren katkısı yok, şu anda ekonomik olarak doğru bir zaman değil ama ileride olabilir. Cayma aslında bir algı meselesi, çünkü BES ve OKS esnek kurgulandı. OKS’den 2 ay sonrasında da çıkış yapılabiliyor. Bence caymanın ilk 6 aydan sonra yapılmasına izin verilmesi çok iyi olurdu. Böylece insanlar sistemi tecrübe ederdi. 2 yıl beklemeden sisteme geri dönülebilmesi de güzel, geri dönüşler olacağını düşünüyorum. İlk 3-4 yılı öğrenim süreci olarak görüyorum. Zaman içinde OKS’ye dönüşler olacaktır. 18 yaş altı bireylerin bireysel emeklilik sistemine dahil olabilmesini sağlayacak düzenleme de iyi bir adım olur. Burada 22 milyonluk yepyeni bir pazar potansiyeli ortaya çıkacak. Bir de insanlar çocukları için biriktirdikleri tasarrufu bozmak istemeyecektir, sistemden çıkma da düşecek. 

 OKS’de cayma oranında 2018 ve 2019 katılımlarında artış olur mu? 

 OKS’de rekabette 2018 Ocak itibarıyla 50-100 arası çalışana sahip şirketler için raund dönüyor. Temmuz ayıyla 10-50 arasında çalışana sahip şirketlerle 2019 başında 5-10 arasında kişi çalıştıran firmalar sisteme girecek. 50-100 çalışanlı raund’da 20 bin şirket ve 2 milyon kişi var. Bir sonraki raunda da 2 milyon katılımcı olacak, yani 2018’de 4 milyon yeni çalışan sisteme girecek. 50-100 arasındaki raund iyi gitti. Ama emeklilik şirketleri için iş gittikçe zorlaşıyor. Çok sayıda küçük firmaya ulaşmamız gerekiyor. Bir alt raundda yani 10-50 arası çalışanı olan şirketlerde yüzbinlerce firma konuşuluyor. Bireysel emeklilik şirketlerinin artık havuz yaratmaları ve daha standart sistemlerle çalışmaları gerekecek. Çok öngörüde bulunmak istemiyorum ama cayma oranı artabilir. Belli pazar gerçekleri var, maaş ödemesini bile düzgün yapmayan şirketler olabiliyor. Biz sektör olarak üzerimize düşeni yapacağız. Cayma oranının bu yıl sonu yüzde 55-60’larda olacağını düşünüyorum. 

 OKS’de kamu emeklilik şirketlerinin yüzde 55 gibi bir ağırlığı bulunuyor. Bu sektördeki dengeleri nasıl değiştirecek? 

 Bu dengeleri değiştirmez, çünkü bu uzun soluklu bir oyun. Üç kamu emeklilik şirketi, kamu sektörünün yüzde 97’sini aldı. Ancak bundan sonraki raundlarda kamu bulunmuyor. Bu nedenle kamunun aldığı bu pay dağılacaktır. Zaman içinde özel sektörün ağırlığı OKS’de daha yüksek olacaktır. 

Sektörün uzun vadede kaç oyuncuyla devam edeceğini düşünüyorsunuz?

 Bireysel emeklilik sektörü 12 firmayla başladı, sonra sayı 19’a kadar çıktı. Bazıları havlu attı. Çünkü bu, uzun soluklu ve kolay olmayan bir oyun… Burada ciddi sermaye gücünüz olmalı, dağıtımınızı ve işi iyi kurgulamalı, uzun vadeli hesap yapmalısınız. Bazı firmalar uzun vadede belli ölçek oluşturamayacağını gördü; o nedenle aktif oyuncu sayısı azaldı. Bugün sektörde 4 özel, 3 kamu ve 1 katılımcı emeklilik şirketi agresif gidiyor. Bu iş, uzun vadede 8 oyuncu arasında sürecek. Sektörde konsolidasyonlar Ergo Hayat ve Emeklilik örneğindeki gibi portföy devirleri oluyor. Konsolidasyonlar emeklilik portföylerinin devirleriyle devam edecek. 

 Gönüllü BES’te 2017 yılında katılımcı sayısında net artış 295 bin oldu. 2 yıl önce 1 milyona varan katılımcı sayısı vardı. Bu yıl ne olur? 

 Burada OKS’nin etkisi var. 2017’de 3,5 milyon yeni katılımcı OKS ile geldi. Bir de baz etkisi söz konusu. Her yıl 1 milyon artış olmayacak, bir noktadan sonra pazar doyuma ulaşacak. BES’te toplam 15 milyon potansiyel olduğunu düşünüyoruz. 15 milyona gelene kadar bu pasta büyüyecektir. Ama tabii kimi zaman gönüllü taraf kimi zaman OKS büyüyecek. Bu yıl da katılımcı sayısındaki net artış 300-400 bin civarında olabilir diye düşünüyorum. Gönüllü BES’te çıkışlar da sürüyor. 2016 yılından beri çıkış oranı yüzde 13-14. Bu yıl da çıkış oranı böyle olur. 

 Bu tablo kârlılığı nasıl etkiliyor? 

 Bu işte uzun vadede kârlılık, fon büyüklüğünden elde edilecek gelirlerden gelecek. Kısa vadede zaten bu işten kâr etmek söz konusu değil. Yeni BES satışı yaptığınızda o yılın kârına eksi yazıyorsunuz, satışın şirkete dönüşü 5-8 yıl alıyor. OKS’de şu an kâr görünmüyor. Kâr ancak cayma oranları yüzde 20-30 seviyelerine iner ve maliyetler minimuma indirilirse mümkün olacak. Kâr için OKS’den elde edilen müşteri tabanına farklı ürünlerle çapraz satış ya da yukarı satış yapmak lazım.


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz