Türkiye'nin en büyük yatırımını yapacağız

Erdemoğlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Erdemoğlu, sorularımızı şöyle yanıtladı...

9.05.2022 10:47:000
Paylaş Tweet Paylaş
Türkiye'nin en büyük yatırımını yapacağız

Özlem Aydın Ayvacı

[email protected]

Erdemoğlu Holding, 2021 yılı sonunda TL bazında yüzde 120, dolar bazında yüzde 50 büyüyerek ciroda 22 milyar TL’ye ulaştı. Erdemoğlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı İBRAHİM ERDEMOĞLU, enflasyonist ortama rağmen yatırım ajandasını askıya almadı. Tam tersine Yumurtalık’ta planladığı petrokimya tesisi yatırım bütçesini 10 yıllık projeksiyon için 13 milyar dolardan 20 milyar dolara çıkardı. Erdemoğlu, “2022 sonunda ciroda 45 milyar TL’ye ulaşacağız. Yumurtalık’taki petrokimya yatırımımız Türkiye’de hayata geçmiş en büyük yatırım olacak” diyor.

Erdemoğlu Grubu, Türk sanayisinin devlerinden biri. Dünyada parça halı üretiminde açık ara lider olan ve dünyada yüzde 6 pazar payına sahip grup şirketleri Merinos ve Dinarsu, 2023’ten itibaren tamamlanan yatırımlarla global pazar paylarını yüzde 7’ye taşıyacak. Grup şirketlerinden Türkiye’nin lider polyester üreticisi SASA ise hem ciroda hem ihracatta döviz bazında çift haneli büyümeye devam ediyor. 2021 yılı sonunda TL bazında yüzde 120, dolar bazında yüzde 50 büyüyerek ciroda 22 milyar TL’ye ulaşan Erdemoğlu Holding’in yönetim kurulu başkanı İbrahim Erdemoğlu, enflasyonist ortama rağmen yatırım ajandasını askıya almadı. Hatta Yumurtalık’ta planladığı petrokimya tesisi yatırımı bütçesini 10 yıllık projeksiyon için 13 milyar dolardan 20 milyar dolara çıkardı. Erdemoğlu, “Büyümemizde dövizin baz etkisi de var ama reel büyümemiz de oldukça yüksek. Bu büyümede yatırımlarımızın ve üretim artışlarının etkisi büyük. 2022 yılında yine aynı tempoda büyüyeceğimizi düşünürsek ciroda 45 milyar TL’ye ulaşacağımız öngörüyorum” diyor. Erdemoğlu ayrıca, grubun her 10 yılda bir dolar bazında cirosunu 10’a katladığını rakamlarla ortaya koyuyor ve “Bizde yatırım sürekli devam eder. Şirketlerden kazandığımızı başka tarafa yatırmayız kendi işimize yatırırız. Yumurtalık’taki bu yatırım da Türkiye’nin yapmış olduğu en büyük yatırım olacak” diyor. Erdemoğlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Erdemoğlu, sorularımızı şöyle yanıtladı:

Pandemi Erdemoğlu Grubu açısından nasıl geçti? 

 Pandeminin ilk zamanlarında ülke genelinde 1,5 -2 ay kapanma oldu. Biz de SASA hariç tüm işletmelerimizde kapanmaya gittik. SASA’da, sağlık sektörüne de elyaf hammaddesini üretiyoruz. O dönem SASA çalışmak zorundaydı. Hijyen malzemelerinde sağlık sektörünün hammaddesini üretiyorduk. Türkiye’de hatta Avrupa’daki hiçbir şirketi hammaddesiz bırakmadık. Elyafa talep çok arttı, çünkü maskelerde elyaf kullanılıyordu. 1,5 aylık kapanmadan sonra tüm dünyadan inanılmaz bir talep artışı oldu. Halı ve diğer sektörlerimizdeki fabrikalarımız da tam kapasite çalışmaya döndü. 

Halıya talep artışı neden ve nasıl oldu?

 İnsanlar evde oturduğu zaman evin ihtiyaçlarını eksikliklerini görüp onu alma psikolojisine girdi. Halı sektöründe hareket başladı. Özellikle Amerika ve Avrupa’dan büyük talep geldi. O dönemler tam kapasite çalışıyorduk. Pandemi döneminde üretim, finansman, büyüme ya da yatırım anlamında bir sorun yaşamadık. Tam tersine yatırımlarımıza devam ettik. 

 Halıda üretim kapasiteniz ne kadar? 

 Merinos ve Dinarsu markalarımız dünyada parça halı üretiminde açık ara lider ve dünyada yüzde 6 pazar payına sahipken yapmakta olduğumuz yatırımlarla birlikte 2023’ten itibaren yüzde 7 pazar payına ulaşacak. Aylık üretim kapasitemiz yaklaşık 10 milyon metrekare. 

 2021 sonunda cironuz ne oldu ve son birkaç yıllık büyüme ritminiz nasıldı? 2022’de ciro hedefiniz nedir? 

 2020 yılındaki grup ciromuz 10 milyar TL. 2021’de ciroda 22 milyar TL’ye ulaştık. Dövizin baz etkisi de var ama reel büyümemiz de oldukça yüksek. Bu büyümede yatırımlarımızın ve üretim artışlarının etkisi büyük. 2022 yılındaki cironun ise yine aynı tempoda büyüyeceğimizi düşünürsek 45 milyar TL olacağını öngörüyorum. Bizde yatırımlar sürekli devam ettiği için şirketlerden kazandığımızı başka tarafa yatırmayız, kendi işimize yatırırız. Özel harcamalarımızı bile şirket gelirlerinden yapmayız.

Büyümeyi son 2 yıldır ikiye katlıyorsunuz… 

 Evet TL olarak öyle. 

 Dolar olarak durum nasıl? 

 Dolar artışını düşerseniz yıllık büyüme hızımız yüzde 50’nin altında değil. l Büyümeye en büyük katkı nereden geliyor? n Tüm şirketlerimiz kendi içinde büyümeye devam ediyor. Burada en b��yük büyüme yüzde olarak SASA’dan geliyor. Mesela 2021 yılında SASA’nın grup içindeki ciro oranı yüzde 66 iken şu anda yüzde 70’e çıkmış durumda. Daha önce bu oran yüzde 50’lerin altındaydı. 

Son yıllarda yaptığınız yatırımlar ne aşamada?

 SASA’yı 2015 yılında devraldık, 2016’da yatırıma başladık. SASA’ya 2020’ye kadar 1 milyar dolarlık yatırım yaptık. Şu anda da devam eden ve 2023’te tamamlanacak 2 milyar dolarlık yatırımımız mevcut. Böylece SASA’yı aldıktan 2023 sonuna kadar 3 milyar dolarlık yatırım yapmış olacağız. Polyester, polyester elyaf, polyester iplik üretiyoruz. Şu anda kendi ihtiyacımız olan hammadde yatırımına başladık. Önümüzdeki yılın ilk yarısında polyesterin hammaddesi olan PTA’yı üreteceğiz. Yıllık olarak 1,6 milyon ton PTA üreteceğiz. Çok büyük bir yatırımdan bahsediyorum. Türkiye’nin bu yıl itibarıyla ithal ettiği PTA 1,6 milyon tonu buldu. 2023’te bunun tamamını SASA’da üreteceğiz. Türkiye’nin artık PTA ithalatı olmayacak. Bu yatırımın bedeli 1,1 milyar dolar olacak. 

 Diğer yatırımlar kapasite artışı mıydı? 

 Evet ve yeni teknolojiydi. Biz SASA’yı aldığımızda teknolojisi çok eskiydi. SASA’ya en son teknoloji yatırımı 1995 yılında yapılmıştı. Eski hatları kapatıyoruz, dünya ölçeğinde rekabet edebilmek için yenilerini monte ediyoruz. SASA’yı en son teknolojiyle donatıyoruz. SASA tamamen Endüstri 4.0’ı hatta biraz daha ötesini temsil eden bir üretim tesisi. Sanayi şirketlerimizde otomasyon, modernizasyon ve entegrasyona yönelik yatırımlarıyla büyümeye yönelik bir strateji izliyoruz. Yurt içinde ve yurt dışında pazar payımızı artıracak, ülkemiz açısından da stratejik öneme sahip, istihdamı artıracak ve cari açığın kapanmasına katkı sağlayacak iş kollarına yatırım yapıyoruz. 

 PTA’da ihracat imkanı olur mu? 

 Yumurtalık’taki arazi işimiz sonuçlanırsa orada hayata geçireceğimiz petrokimya tesisine ikinci PTA tesisini de kuracağız. Orada 1,6 milyon ton kapasiteli yeni bir tesis olacak. Türkiye’nin polyester yatırımları da devam ediyor. Önümüzdeki 3 yıl içinde Türkiye’nin yeniden 1 milyon tonun üzerinde PTA yatırım ihtiyacı doğacak. PTA, polyesterin iplik elyafın ana hammaddesi. Yaklaşık şu andaki fiyatlarla 1,5 milyar dolarlık ithalatı ikame edecek. 

 Yumurtalık’ta çok büyük bir petrokimya tesisi yatırım planınız vardı. Arazi tashih aşamasındaydı. Yatırım planınız ne durumda? 

 Oradaki arazinin devletin olan 4 milyon küsür metrekarenin ihalesini Özelleştirme Başkanlığı açtı. Mart sonunda ihalesi gerçekleşecek. Buradaki planda yatırım 2 faz olacak. Arazi işlemi bittiği zaman bu yıl içinde önce hemen 4 milyar dolarlık bir yatırım yapacağız. Ondan sonra rafineri yatırımına başlayacağız. Bu yatırım, Türkiye’nin yapmış olduğu en büyük yatırım olacak. Yaklaşık 12 yıldaki yatırım tutarımız 20 milyar doları bulacak. Daha önce 13 milyar dolar yatırım tutarı açıklamıştık, şimdi projeyi biraz daha genişlettik. Bu yatırımlar bugünden 10-12 yıl sonra tamamlanmış olacak. 

 Bu petrokimya tesisinde farklı sektörlere de hammadde üretilecek mi?

Türkiye’nin geçen yıl itibarıyla kimya sektöründe yani hammaddeler sektöründeki ithalatı yaklaşık 18 milyar dolardı. Bunun 2032 yılına kadar 25 milyar dolara kadar çıkacağını tahmin ediyoruz, daha da yüksek olabilir. Yumurtalık’ta yapacağımız bu yatırım sayesinde Türkiye’nin petrokimyayla ilgili ithal ettiği hammaddelerin yüzde 50’sini biz üreteceğiz. Bunun için Yumurtalık projesi Türkiye’nin en önemli projelerinden biri olacak. Çok önemli bir ithal girdinin yüzde 50’sini ülke içinden sağlamak çok önemli. 

 Yüksek enflasyon ve dalgalı döviz kurları finansal süreci ve yatırımlarınızı nasıl etkiliyor? 

 SASA’daki tüm satışlarımız döviz bazlı. O yüzden ekonomik konjonktürden çok etkilenmiyoruz. Halı şirketlerimizde yüzde 90 mertebesinde ihracata çalışıyoruz. O anlamda da çok etkilenmiyoruz. Etkilendiğimiz olay şurası: Türkiye’nin CDS’lerinin yükselmesi, kredibilitesinin zayıflamış olması kredi faizlerinin yükselmesine neden oldu. Ama biz burada hep bugüne göre ne yapabilirizi düşündüğümüz için yolumuza devam ediyoruz. 

 Yatırımlarınızın ne kadarını özkaynakla yapıyorsunuz? 

 Kazandığımız şirkette kalıyor. Yatırımların bir kısmını yabancı bankalarla bir kısmını kârlılığımızla finanse edeceğiz. 

Türkiye’de CDS’ler yükseldi, şirketler krize yatırımda yakalandı. Siz de büyük yatırımda yakalandınız. Nasıl etkileniyorsunuz?

 Hiçbir sıkıntımız yok. Rahmetli babamızdan öğrendiğimiz bir felsefemiz var. Hiçbir şey bizim değil. Bizim sadece sorumluluğumuz var. Çalışanlarımıza, tedarikçilerimize, bayilerimize, şehrimize, ülkemize ve dünyamıza sorumluluğumuz var. Bu sorumluluk çerçevesinde baktığınız zaman problemlerin çözümü çok kolaylaşıyor. Mücadelenin özü budur. Bu felsefeye gerçekten sadık ve bunu uygulayan bir grubuz. Tüm arkadaşlarımız da aynı felsefededir. Bu felsefede ve takım oyuncusu olmayan arkadaşlarla vedalaşırız. 

 Bugün yeni rekabet nereden geliyor? 

 Dünyada teknoloji son 20-30 yıla baktığımızda çok hızlı değişiyor. Bu değişime, bu gelişime her şirketin ayak uydurması gerekiyor. Sanayicilerimiz günün teknolojileri neyse onu getirmek zorunda, getirmezlerse başarılı olamazlar. Yeni rekabet teknolojiden geliyor. Biz her zaman güncel teknoloji neyse onu kullanan bir şirketiz. Kullandığımız arabadan daha önce makinelerimizi ve işletmemizi yenileriz. Çünkü bizi o arabada oturtan o işletmedir. 

Halı sektörüne ilişkin vizyonunuzu almak istiyorum. Türkiye’nin halı sektörünün dünyada toplam üretimde yeri nasıl, geleceği nasıl görüyorsunuz?

 Makine halısı konusunda Türkiye şu anda dünyadaki üretimin yüzde 50’sine sahip. Makine halısı konusunda dünyanın Çin’i Gaziantep’tir. Çin de bizimle rekabet edemez. Bu kadar net söyleyeyim. Gaziantep’teki arkadaşlarımızın hepsi işinin başında. Hepsi teknolojiyi doğal olarak takip ediyor. Burada örnek ve öncü olarak bizi gösterebilirler, doğrudur. Türkiye bugün halıcılık sektöründe dünyanın lider ülkesi, 50 yıl sonra da lider ülkesi olmaya devam edecek. 

 Burada başarının sırrı nedir? 20 yıl önce de tablo böyle miydi? 

 Bizim bir tane yerli halı tezgahımız vardı. Bugünkü değeri 10 bin dolardır. Pahalı değildi. 10, 20 derken tezgah sayımızı artırdık. 1990’dan sonra yurt dışında halı fuarlarına gitmeye başladım. O zaman dünyadaki halı pazarının Belçikalıların elinde olduğunu gördüm. Yüzde 50’ye yakın pazar payları vardı. Türkiye’nin ihracatı yok denecek kadar azdı. Halı bizim kültürümüz. “Nasıl Belçikalılar bizim kültürümüz olan bir üründe dünya hakimi olur” dedik ve yola çıktık. Teknoloji yatırımlarına başladık ve dünyada en iyisi olma gerekliliği neyse aşama aşama bunu yaptık. Biz yaptıktan sonra Gaziantep’te bulunan tüm sanayici arkadaşlarımızı getirerek fabrikamızı gezdirdik. Siz de bu yatırımları yapın, dünya buraya gidiyor diye onlara öncü olduk. Merinos o dönem tam olarak okul görevi yaptı. 

2021’de grup ihracatı ne kadar gerçekleşti? 2022’de ne olur? 

 Geçen yılki ihracatımız 850 milyon dolardı, bunun 400’ü SASA’dan 450 milyon doları halıdan geldi. 2022 yılında dünyada büyük dalgalanmalar, başka krizler çıkmazsa toplam ihracatımızı en az 1 milyar 100 milyon dolar gibi tahmin ediyoruz. İlk 2 aya baktığımızda ihracattaki geçen yılın ilk 2 ayına göre ihracatımız dolar olarak yüzde 50 arttı. Bu tempo büyük ihtimalle devam eder. Biraz mütevazı söylüyoruz. 1,2 milyar dolara da çıkabiliriz. SASA’nın ihracatında geçen yılın ilk 2 ayına göre ihracat artışı yüzde 92. 

 2022, sizin için büyüme yılı o zaman. 

 Her yıl büyüme yılı bizde, durmak yok. 

 Önümüzdeki 5-10 yılda Erdemoğlu Grubu’nun hedefleri neler? 

 İsterseniz size biraz geçmişten örnek vereyim. 1983 yılında ciromuz 250 bin dolardı. 1991 yılında 2,5 milyon dolar, 2001 yılında 25 milyon dolar oldu. 2011 yılında ciromuz 250 milyon dolara, 2021 yılında 2,5 milyar dolara ulaştı. Bu grafik birçok şeyi anlatır. Planlar bizde kısa vadeli değil. 

 2030’da 25 milyar dolara mı koşuyorsunuz? 

 Zaman gösterecek.


"REEL BÜYÜMEYE BAKIYORUZ”

TAKİPTEKİ GÖSTERGELER
Şirket fonksiyonlarının seyrini EBITDA (FAVÖK), ticari-mali borçluluk ve nakit akış dengesine bakarak takip ediyoruz. Enflasyonun ve beraberinde döviz kurlarının hızla artmasıyla birlikte parasal olarak ciro büyümesinin yerine miktarsal olarak ciro büyümesi takibi grubumuz adına daha fazla önem kazandı.

“ENFLASYONDAN ARINDIRIYORUZ” Şirketin reel olarak büyüme hızını analiz ederken ciro büyümesini enflasyondan arındırılmış olarak takip ediyor ve değer yaratma performansını EBITDA ile ölçümlüyoruz. Bu dönemde sürdürülebilir nakit akışı ve tahsilat süreleri de kritik takip noktalarımız haline geldi.

DÖVİZ POZİSYONU Enflasyonun ve beraberinde döviz kurlarının artma eğiliminde olduğu bu dönemde grup şirketlerimizin ihracat rakamları yüksek, yurt içi satışlarda dövizli satışlar önemli bir paya sahip. Girdi maliyetlerimizin büyük bir kısmının dövizli olması ve yoğunlaşan döviz bazlı yatırım harcamalarımızla birlikte döviz pozisyonu, stok devir süresi ve uzun vadeli ECA kredilerinin bizim için önemi arttı.



RUSYA’DAN ÇIKACAK MI?

KAPASİTE KULLANIMI DÜŞTÜ
Rusya’da halı tesisimiz var, 200 bin metrekare alanda bulunuyor. Oradaki ortaklarımızdan anladığımız kadarıyla Rusya’da işler yavaşladı. Tam kapasite çalışamıyorlar ama üretim devam ediyor. Tesiste kapasite kullanım oranı yüzde 40-50 civarına düştü.

“ÇIKMA PLANIMIZ YOK” Bir taraftan da Rus Rublesi’nde devalüasyon oldu. Şu andaki mevcut şartlarda onu yönetmeye çalışıyoruz. Rusya’daki işimizde yüzde 20 yerel ortağımız var. Şu anda bize fazla bir yükü yok. Bugünkü konjonktürde Rusya’dan çıkma planımız yok.



RAKAMLARLA ERDEMOĞLU HOLDİNG
 

  • 2020 yılındaki grup ciromuz 10 milyar TL idi. 2021’de ciroda 22 MİLYAR TL’ye ulaştık. 
  • 2022 yılında ciroda 45 MİLYAR TL hedefliyoruz. 
  • 2021 ihracatımız 850 MİLYON DOLARdı, bunun 400’ü SASA’dan 450 MİLYON DOLARı halıdan geldi. 
  • 2022 yılında toplam ihracatımız 1,2 MİLYAR DOLARa çıkabilir. 
  • İhracatımız ilk 2 ayda geçen yılın aynı dönemine göre dolar bazında YÜZDE 50 arttı. 
  • SASA’yı aldıktan 2023 sonuna kadar 3 MİLYAR DOLARlık yatırım yapmış olacağız. 
  • SASA’nın ihracatında geçen yılın ilk 2 ayına göre ihracat artışı YÜZDE 92. 
  • Merinos ve Dinarsu ile dünyada parça halı üretiminde açık ara lideriz ve global pazar payımız YÜZDE 6. 2023’te bu pay YÜZDE 7 olacak. 
  • Rusya’daki halı tesisimizde kapasite kullanım oranı YÜZDE 40-50’ye düştü, Rusya’dan çıkmayı düşünmüyoruz.
  •  Yumurtalık’ta petrokimya tesisine 10-12 yıldaki süreçte yatırım tutarımız 20 MİLYAR DOLAR olacak.



"ASGARİ ÜCRETLİ TEK ÇALIŞANIMIZ YOK”

YÜZDE 75 ZAM
Hiçbir şirketimizde asgari ücretle çalışan bir kişi bile yok. Ücret zamlarımızda devletin vergiden muaf ettiklerini de dahil ederseniz SASA’da yüzde 70-75 gibi diğer şirketlerimizde ise yüzde 60-65 gibi bir ortalama ücret artışı sağladık. Ama yine de işçilerimizin geçen yılki ocak ayı şartlarında olmadıklarının farkındayız.

 “ARA ZAM ŞART” 
Ara zam olması şart. Enflasyon, döviz dalgalanmaları böyle olduğu ve dünyadaki hammadde fiyatları arttığı sürece zamların çok daha fazla olması gerekir çünkü insanlar geçinemiyor. Çalışanların haklarını da korumakla yükümlüyüz.

“ÇALIŞAN MUTLU OLMALI” Çalışan sayımız 16 bine yaklaştı. Çalışanlar mutlu olmazsa biz nasıl mutlu olacağız? İnsanların mutlu olmadığı yerde mutlu olan insanlar insanlık vasfında değildir. Onun için herkesin iyi olması için gücümüzün yettiği kadar kendi sorumluluk alanlarımızda elimizden geleni yapmaya çalışıyoruz.


Türkiye ve dünya ekonomisine yön veren gelişmeleri yorulmadan takip edebilmek için her yeni güne haber bültenimiz “Sabah Kahvesi” ile başlamak ister misiniz?


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz