Enerji Borsası ne getirecek?

Geniş Açı’nın bu toplantısı, “Enerji Borsası Ne Getirecek?” başlığıyla düzenlendi.

1.10.2013 00:00:000
Paylaş Tweet Paylaş
Enerji Borsası ne getirecek?

O döngü bu kez diğer tarafa dönüyor ve birkaç yıl sonra tekrar yatırımlar başlıyor. Bunlar normal ama böyle zamanlarda toptan satış pazarı üretici için bir güvence noktası. Çünkü diğer tarafta kazanamayacağı parayı, en azından toptan satış pazarında kazanmaya devam ediyor. Yani likit ve şeffaf bir şekilde yönetilen, düzgün bir şekilde işleyen bir toptan ticaret pazarında en azından öbür taraftaki zararlarının bir kısmını bu taraflarda karşılayabilecek bir kompenzasyon sistemi, bir risk hedge mekanizması yaratabileceğini düşünüyoruz. Ben şimdilik burada bırakayım.

Reha Pamir Çok teşekkür ediyoruz. Şimdi sorumu Bereket Enerji Grubu’nun ve Aydem Grubu’nun yönetim kurulu başkanı Ceyhan Bey’e iletmek istiyorum. Grubunuzda hem elektrik üretim hem de dağıtım şirketleri mevcut. Dolayısıyla sektörün bu segmentlerini yakından takip ediyorsunuz ve işin içindesiniz. Elektrikte gerek üretici gerek dağıtıcı şirket şapkasıyla sizin EPİAŞ ve Enerji Borsası’ndan beklentileriniz neler? Ne gibi uygulamalar olursa daha verimli hale gelebilir?

Ceyhan Saldanli Konumuz elektrik borsası. Elektrik piyasası EPİAŞ özelinde. Olaya geniş çerçeveden bakacak olursak esas amaç elektriğin kaliteli, ekonomik ve çevreye uyumlu bir şekilde tüketiciye ulaştırılmasıdır. Elektrik çok önemli. Bu noktada bizim mevzuatımız iki prensip öngördü. Bunlardan birisi özelleştirme diğeri piyasa uygulaması yani serbestleştirme. Bütün dünyadaki eğilim de bu doğrultuda. Yine Türkiye’de de bütün dünyadaki gibi önce özelleştirme, sonra piyasa uygulamaları başladı. Türkiye’de özelleştirme 80’li yıllarda başladı ama piyasa uygulaması 4628 sayılı kanunla Türkiye’ye getirildi. Tabii önce özelleştirmenin sonra piyasa uygulamasının olmasının birtakım komplikasyonları oldu. Ama artık onlar geride kaldı.

Esas olan şu: Eğer piyasa uygulaması olacaksa, bunun özel sektör şirketlerince yapılması, onların oyuncu oldukları bir piyasa olması gerekiyor. Bu doğrultuda bakıldığında Türkiye’de elektrik üretimi ve ticareti büyük oranda özelleşmiş oldu. 20 küsur sene uğraştıktan sonra nihayet bu noktaya geldik. Sevinerek söyleyebilirim ki artık özellikle dağıtım yüzde 100 oranında özelleşti. Ticaretle dağıtım fonksiyonu şirketleri de birbirinden ayrıldı. Tüketiciler de “serbest tüketici” ve “tarifeye tabi” tüketiciler olarak ikiye ayrıldı. Piyasanın yüzde 70’ten büyük bir bölümü açık, serbest tüketici segmentinde. Bunlar Türkiye açısından önemli ve faydalı kazanımlar. Tabii burada piyasadan, özelleştirmeden beklediğimiz nedir, ona bakmak lazım.

İlk beklentimiz her şeyden önce doğru fiyatın oluşması. Piyasa mekanizmasının gerekçesi bu. Doğru fiyat neden lazım? Öncelikle en ucuz maliyetli santral devreye girsin, toplumsal maliyetleri düşük olsun. Kanunun öngördüğü ekonomik enerji çözümü buradan geçiyor. İkincisi, yatırım için doğru sinyalin verilmesi. 4628 sayılı kanunla piyasa uygulamaları TEİAŞ’a verildi. PMUM bunu uyguluyordu.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz