Aslan payı birincilerin

Anadolu Cam, Turkcell, Toros Tarım, LC Waikiki ve Ülker Bisküvi… Her biri farklı sektörden olan bu şirketlerin ortak bir noktası var...

9 EKİM, 20180
Paylaş Tweet Paylaş
Aslan payı birincilerin

Yasemin Erdoğan

yerdogan@capital.com.tr

Borusan Holding CEO’su Agah Uğur, pazar lideri olmak üzerine yaptığı bir konuşmada, “Sektör içinde güç önemli hale geldi, artık sadece birinciler kazanıyor. Segmentlerini domine eden şirketler, o sektörün ortalama kârlılığının 2,5 kat üzerinde kâr elde ediyor” demişti. Uğur’un altını çizdiği konu, segment hakimiyeti sağlayarak gücü elde tutmak. Zaten holdingin stratejileri de bu yönde. Peki pazar liderliğini, segment hakimiyetini ve cirosal gücü elinde tutan tüm şirketlerin yüzü kârlılıkta da gülüyor mu? Pazar liderlerinin kâr performansları, sektör ortalamasının neresinde? Hangi segmentler kârlılığı domine ediyor? Tüm bu soruların yanıtlarını, Capital500 şirketleri arasında sektöründe cirosuyla ön planda olan şirketleri dahil ettiğimiz hesaplamayla ortaya koymaya çalıştık. Araştırmada 2017’deki Capital500 listesinde yer alan, kârlılıklarını paylaşan ve bazı yeterli olan 16 sektörden cirosuyla göz dolduran 25 şirket ön plana çıktı. Bu şirketlerin sektörün ciroya göre kârlılığını geçmelerinin yanı sıra pazarı domine etmeleri de dikkat çekiciydi. 

BAŞARININ SIRRI NE?

Peki, sektörünün üzerinde kârlılık yakalayan bu şirketlerin sırrı ne? Ülker CEO’su Mehmet Tütüncü’ye göre, gıda devinin kârlılık başarısının ardında, alınan yapısal kararları etkin biçimde uygulamak var. Tütüncü’nün yorumları şöyle: “Yeni ürünlerimizin lansmanlarıyla sektördeki gücümüzü perçinledik. Organizasyonumuzu katma değere odaklanacak şekilde yapılandırdık. Makul fiyat hedefine, inovasyona ve rekabet üstünlüğü yaratacak yatırımlara öncelik verdik. Mevcut kaynaklarımızı daha verimli kullandık. Tüm bunların sonucu olarak 2012’den beri tonajda, net satışlarda ve FAVÖK’te büyümeye devam ederek sektörün en kârlı seviyelerine ulaştık.” Mars Logistics Yönetim Kurulu Başkanı Garip Sahillioğlu da kendi şirketinin başarısına dair benzer yorumları yapıyor. Çünkü, ona göre de başarı, kâr odaklı strateji sayesinde geliyor. Salihlioğlu, kârlılık reçetelerini şöyle özetliyor: “Kârlı büyümek, önemli başlıklarımızdan biri. Kaliteden ödün vermeden kârlı büyüme için doğru satın alma stratejileri uyguluyoruz. Tüm iş süreçlerimizi sürekli gözden geçirerek ve iyileştirerek verimli ve dengeli planlamalar yapıyoruz.” Gübre sektörünün lideri Toros Tarım, sektörünün ortalama kârlılığını katlayanlar arasında yer alıyor. Capital500’deki sektör firmalarının ciro/kârlılık oranı ortalama yüzde 1,4 iken, şirket yüzde 11,1 ile ortalamanın tam 8 kat üzerine çıkmayı başardı. Şirketin bu performansının, 2017’de de sürdüğü görülüyor. Tekfen Grup Şirketler Başkanı Osman Birgili, grubun performansını şu sözlerle değerlendiriyor: “Dünyada belirsizliklerin egemen olduğu bir ortamda ihtiyatı elden bırakmayan, fakat kararlı bir yaklaşımla 2017 için belirlediğimiz hemen tüm hedeflerin üzerine çıkmayı başardık.” Index Grup Şirketleri İcra Kurulu Üyesi Salih Baş ise birçok sektör oyuncusunu geride bırakan başarılarını şöyle yorumluyor: “Sektör ortalamasının üzerinde kârlılık yakalamamızın birçok nedeni var. Bunlar arasında faaliyet alanlarımızın rakiplere göre farklılaşması, iştiraklerin faaliyet alanlarını ve maliyetleri daha iyi yönetebilmemiz geliyor.” 

DOMİNE EDEN SEGMENTLER 

Kâr liderlerinin bu başarısını sağlayan faktörlerin arasında, kategoriye odaklanmak ilk sırada geliyor. Peki liderlerin kârlılığını en fazla hangi kategoriler domine ediyor? Örneğin bilişim ve telekom alanında satış faaliyetleri bulunan Index Grubu’nun kârını domine eden asıl segment, Apple markalı ürünler. LC Waikiki’de ise satışları, kadın segmenti domine ediyor.Capital500 verilerine göre perakende sektörünün ciro/kârlılık oranı yüzde 2,1. LC Waikiki ise yüzde 13,4 ile bu eşiğin tam 6 katına çıkmayı başarmış durumda. Şirketin kârlılık reçetesi üzerine LC Waikiki Yönetim Kurulu Başkanı Vahap Küçük’ün değerlendirmeleri şöyle: “En fazla satış oranı kadın giyimden geliyor. Yüzde 40 kadın, yüzde 30 erkek, geri kalanı da bebek ve çocuk grubu izliyor. Kadındaki satış oranını yüzde 50’lere çıkarmak istiyoruz. Ama en kârlı segment olarak net bir ayrım yapmam çok mümkün değil. Çünkü hem kadın hem çocuk hem de erkek giyim kârlılık açısından dengeli biçimde ilerliyor. En hızlı büyüyen segment ise bebek kategorisi.” Otomobilde hafif ticari araç segmentinin daha kârlı olduğunu söyleyen Tofaş CEO’su Cengiz Eroldu, “Kârımızın yüzde 50’si otomobil, yüzde 50’si hafif ticari araçtan geliyor” diye konuşuyor. Lojistiktikteki en kârlı segmenti, Mars Logistics Yönetim Kurulu Başkanı Garip Sahillioğlu şu sözlerle özetliyor: “Lojistik taşımacılık tarafında kârlılığı en çok getiren parsiyel taşımacılıktır.” Ülker CEO’su Mehmet Tütüncü ise kârlılığı sağlayan faktörleri segmentler olarak ayırmazken, stratejilerin önemine değiniyor. Başarının ardındaki temel nedeni “maliyetleri doğru yönetmek” olarak gösteren Tütüncü, şunları söylüyor:“Ürünlerimizin fiyat aralığı 0,5–2,5 TL arasında değişiyor. Kârlılığımızın başlıca nedenleri arasında maliyetlerimizi doğru yönetmek, doğru ürün ve fiyat stratejileri belirlemek var. İnovatif çalışmalar ve yatırımlarımızın hızlı geri dönüşü de kârlılığımızı domine eden etkenler arasında yer alıyor.” 

YENİ HEDEFTE NE VAR? 

Aslında kârlılık liderlerinin ortak hedefi, sürdürülebilir kârlılığı ve liderliği muhafaza etmek. Bunun yolu ise verimlilik, inovasyon ve yeni pazarlara açılmaktan geçiyor. LC Waikiki Yönetim Kurulu Başkanı Vahap Küçük, “Avrupa’nın en başarılı 3 moda perakendecisinden biri olmak” vizyonunu hedef olarak benimsediklerini söylüyor. Küçük, hedeflerine dair şu bilgileri veriyor: “2018’de Hırvatistan, Yunanistan ve Güney Afrika gibi 12 ülkeye gireceğiz. Böylelikle 50 ülkede olacağız. Açtığımız her yeni mağazayla vizyonumuza bir adım daha yaklaşıyoruz. Yeni açılacak mağazalarla 2018’de 8 bin kişiye yeni istihdam sağlayacağız. 2019’da ihracatta 1 milyar doları geçmeyi taahhüt ediyoruz. 2023’te ise bin 500 mağazaya ulaşmayı, 6 milyar doları yurt dışından olmak üzere toplamda 10 milyar dolar ciro eşiğini aşmayı hedefliyoruz.” Index Grup Şirketleri İcra Kurulu Üyesi Salih Baş’ın gelecek planlarında kârlılığı korumak öne çıkıyor. Baş, planlarına dair şunları söylüyor: “Ana hedefimiz, satış hacmimizi yükselterek stokların devir hızını artırmak, satış vadelerini kontrol altında tutarak finansman giderlerini doğru yönetmek ve toplam kârlılığımızı artırmak” diyor. Lojistik pazarının önde gelen oyuncularından Mars Logistics de sektörünün üzerinde kârlarla adından söz ettiriyor. Capital500’deki sektör kârlılığının 4 katı rakamlara ulaşan şirketin yönetim kurulu başkanı Garip Sahillioğlu, nasıl başardıklarını şöyle özetliyor: “Kârlılığı artırmada maliyetleri düşürmek de büyük önem taşıyor. Buna ek olarak öncelikle müşteri taleplerini ve ihtiyaçlarını analiz edip sonra yatırım yapıyoruz. Hemen hemen bütün sektörlere entegre lojistik hizmeti sunuyoruz.” 

KÂR LİDERLERİ KİM? 

  • Araştırma sonuçları, kârlılık performansının sektörlere göre farklılık gösterdiğini de ortaya koyuyor. Buna göre yüksek performans gösterenler arasında lojistik, gıda, hazır giyim, çimento ve cam-seramik öne çıkıyor. 
  •  Örneğin Capital500’deki lojistik şirketlerinin ciro/ kârlılık oranı yüzde 2,61. Sektörün kâr şampiyonu ise yüzde 10,3 kârlılık oranı yakalayan Mars Lojistik
  •  Bilişim sektörünün kâr şampiyonu 826 milyon TL ciroya karşılık 31,2 milyon TL kâr elde eden Koç Sistem. Sektördeki ortalama kârlılık oranı yüzde 2 iken, Koç Sistem’de bu rakam yüzde 3,9’a çıkmış durumda. 
  •  Cam-seramik kategorisinde ortalama kârlılık yüzde 15,17 düzeyinde. Sektörün kâr lideri ise 2016’yı 500 milyon TL kâr ile kapatan Anadolu Cam. Yüzde 28,29 kârlılık oranı yakalayan şirket bu performansla sektör kârlılığını ikiye katlıyor. 
  •  Gıda-içecek kategorisinde 27 şirket ciro ve kârını paylaşırken, bunların 14’ü sektörün ortalama kârlılığı olan 3,55’i geçmiş durumda. 
  •  Ülker de onlardan biri. Finansal sonuçlardan memnun olan Ülker CEO’su Mehmet Tütüncü, “Gıdada Türkiye’nin halka açık en büyük şirketiyiz. Kâr marjımız istediğimiz düzeyde seyrediyor. Yurt dışı rakip pazarlara baktığımızda operasyonel kârlılığımız son derece sağlıklı seviyede” diyor.


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz