Geri dönüş hesapları

Tüketici akıllı telefon, buzdolabı, mobilya, sigorta, tatil gibi bazı büyük alımlarını erteledi...

26 MAYIS, 20170
Paylaş Tweet Paylaş
Geri dönüş hesapları
Özlem Aydın Ayvacı
oaydin@capital.com.tr

Tüketici güven endeksi, 2016 Aralık ayında 63,38’e düştü. Hane halkı tüketim harcamaları, 2016 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 3,2 azaldı. Tüketici akıllı telefon, buzdolabı, mobilya, sigorta, tatil gibi bazı büyük alımlarını erteledi.
Büyük beyaz eşyada talebin yaklaşık yüzde 15-17’si, mobilyada yüzde 10-15’i, elektrikli süpürgede yüzde 13-15’i, iç turizmde ise yüzde 10’u ertelendi. Bu ertelenen talebin 2017’de realize olması ise tüm aktörlerin gündeminde ilk sıralarda yer alıyor.

Tüketici güven endeksi, 2016 aralık ayında bir önceki aya göre 8 puan azaldı ve 63,38 oldu. Endeks, 2015 yılının Aralık ayında 73,6 olarak gerçekleşmişti. 2016 yılının son ayında dip yapan tüketici güven endeksi hane halkı harcamalarını da 2016’da 2015’e göre önemli ölçüde düşürdü. TÜİK’in son açıkladığı verilere göre hane halklarının nihai tüketim harcamaları, 2016 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 3,2 azaldı. Uzmanlar, hane halkı harcamalarındaki daralmanın büyümeyi de olumsuz etkilediğini belirtiyor. Türkiye ekonomisi 2009 yılından sonraki en kötü performansını 2016’nın 3’üncü çeyreğinde göstermişti. 15 Temmuz’daki darbe girişimi, turizm sektöründe 2016 yılında görülen daralma, terör nedeniyle artan güvenlik riskleri bu sonucu getiren en sıra dışı gelişmeler oldu. Ancak TL’deki zayıflama 3’üncü çeyrekteki ekonomik büyüme görünümüne dahil değil. Dördüncü çeyrekte TL’nin de istikrar kaybetmiş olması ve diğer para birimleri karşısında değer kaybının ivme kazanmasının da tüm bu parametrelerde etkisinin olumsuz olduğu tahmin ediliyor. 2016’da önemli pek çok sektör, özellikle son çeyrekte beklentinin çok gerisinde büyüdü ya da küçüldü. Tüketici ise akıllı telefon, buzdolabı, mobilya, sigorta, tatil gibi bazı büyük alımlarını erteledi.

ALIM ERTELENDİ Mİ?

GFK Tüketici Ürünleri Genel Müdürü Mete Uslukılınç, 2016’daki gelişmelerin tüketici talebine ve tüketici elektroniğine yansımalarını şöyle açıklıyor: “Tüketici elektroniği 2016 yılının son çeyreğinde ilk defa yılın 3’üncü çeyreğinden daha düşük bir değer elde etti. Bu olağan dışı durum son çeyrekte bir kaybın olduğunu net olarak gösteriyor. Normal şartlarda yılın ilk 9 ayında gerçekleşen toplam büyümeye paralel bir son çeyrek büyümesi beklerdik ancak yılın ilk 9 ayı yüzde 15’lik bir büyüme gerçekleşmişken son çeyrekte büyüme yüzde 4 düzeyinde kaldı. Dolayısıyla son çeyrekte yaklaşık yüzde 10,6’ya denk gelen bir kayıp söz konusu. Bunun da perakende ciro karşılığı 1,27 milyar TL’ye denk geliyor. Örneğin akıllı telefonlarda ilk yarı yılda büyüme yüzde 12’ydi. 15 Temmuz sonrasında akıllı telefonlarda büyüme yavaşladı hatta 2’nci yarı yılda adetsel olarak 2015’e göre 0’a indi. Bu da talebin ertelendiğini gösteriyor.” Samsung Türkiye Başkan Yardımcısı Tansu Yeğen, akıllı telefonda 2016’nın ikinci yarısında yaşananları şöyle anlatıyor: “Ülkenin içinden geçtiği dönemdeki konjonktürden dolayı bir belirsizlik ortamı oluştu. Tüketiciler işte bu belirsizlik ortamından dolayı alımı erteledi. Hem konjonktür hem dolar artışı AVM’lere olan ziyareti inanılmaz düşürdü. Konjonktür insanlığın güvenliği açısından çok önem kazandı. Günün en işlek vaktinde AVM’ler bomboştu. Bu iki nedenle talep bir miktar ertelendi.” Yeğen, akıllı telefonda yaşanan talep ertelemesinin alıma dönmeye başladığını da belirtiyor. Yeğen, şöyle anlatıyor: “Ertelenen talep 2017 Ocak ayında alıma dönmeye başladı. Sevgililer Günü ile beraber önemli satış artışları oldu. Ocak ayında satışlar çok iyiydi. Bir önceki aya göre adet bazında yüzde 15 arttı.”

TURİZMDE 500 BİN SENDROMU

Alınan tedbirlere rağmen 2016’da turizm sektörü yaklaşık yüzde 30 oranında küçüldü. Ulaşılan toplam büyüklük ise 22,1 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. 2015 yılına göre turizmdeki gelir kaybı 9,4 milyar dolar oldu. Bunun önemli kısmı yabancı turist kaybı nedeniyle gerçekleşse de iç pazarda da çok iç açıcı bir durum yok. TÜİK Çıkış Yapan Ziyaretçiler ve Vatandaş Giriş araştırmalarına göre yerli turist sayısı ortalama 6-6,5 milyon kişi arasında değişiyor. Jolly Tur Yönetim Kurulu Üyesi ve Genel Müdürü Figen Erkan, 2016 yılında darbe girişimi ve sonrasındaki süreçte memur izinlerinin iptali ve belirsizlikle yaklaşık 15 günlük bir boşluk olduğunu ifade ediyor. Ağustos ayında kayıpların önemli bir kısmının giderildiğini belirtse de Erkan, “Yerli pazarda 2016 yılında tatil yapamayan kişi sayısının 500 binin üzerinde olduğunu düşünüyoruz. Bunun, 2017’de talebe dönüşeceğine inanıyoruz. Bu süreçte sadece ilk hafta 40 milyon TL civarı iptal talebi aldık ve misafirlerimize hızla ve olumlu şekilde geri dönüş yaparak iptallerini yerine getirdik” diyor. Peki, 2017’de iç pazar beklentisi ne yönde? Ertelenen tatiller realize olacak mı? Hilton Dalaman Genel Müdürü Tunç Batum, yurt dışı pazarlarda kapasite azaldıkça iç pazara konsantre olmaya çalıştıklarını söylüyor ve şöyle devam ediyor: “Gerçek tablo bu yılki rezervasyonlarda belli olacak. Biz iç pazarda şu anda geçtiğimiz yılın yüzde 10 daha gerisindeyiz. Kapasite büyük ancak gerçekleşme oranı bir önceki yıla göre daha düşük olacak gibi görünüyor.”

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz