"Kar haritası nasıl değişti?"

Sektör bağımsız tüm şirketlerin hedefi aynı: Kâr etmek. Ama bunu sağlamanın eskiye göre çok daha zor olduğunu rakamlar da açıkça gösteriyor. Capital’in kârlılık araştırması, 20 sektörden 11’inde özellikle net kârlılıkların 2008’e göre önemli oranda azaldığını ortaya koyuyor. Üstelik birçok sektör, dünya ortalamalarının da gerisine düşmüş durumda. Uzmanlara göre bu trend gelecekte de sürecek. Hatta beyaz eşyadan giyime, gıdadan perakendeye kadar kâr etmek daha da zorlaşacak. Çare ise inovasyon, verimlilik ve farklılaşma da… Ancak kârlılıktaki bu düşüş eğilimine rağmen marjlarını koruyabilen, hatta artıran sektörler de var…

23 HAZİRAN, 20150
Paylaş Tweet Paylaş
Kar haritası nasıl değişti?
Ben bu kadar yıllık hayatımda hiç böyle bir durum görmedim. 5 yıl önce sattığımız fiyatla bugünkü arasında hiçbir fark yok. 5 yıl evvel de 199 liraya takım elbise satıyorduk, bugün de aynı fiyata satıyoruz. Bu nedenle sektördeki kârlarda ciddi anlamda azalma var. Eskiye göre rakip sayısı da çok arttı.” Bu sözler, hazırgiyim sektörüne yıllarını vermiş iş adamı Abdullah Kiğılı’ya ait. Sözleriyle aslında birçok patronun hislerine tercüman oluyor. Çünkü özellikle son birkaç yıldır, hemen her sektörde kârlılık sıkıntısı söz konusu. Brüt kâr aynı kalsa hatta artsa da net kârdaki erime gözlerden kaçmıyor. Bunun en önemli nedeni ise Kiğılı’nın da özetlediği gibi,çetinleşen rekabet ve her geçen yıl artan üretim maliyetleri… Capital’in 20 sektörü kapsayan araştırması, farklı sektörlerdeki kârlılık oranlarının 2008’e göre nasıl değiştiğini gözler önüne seriyor. Kriz yılı 2008’i baz almamızın nedeni ise birçok sektör uzmanının kârlılıklarda 2008 öncesine hala ulaşılamadığını belirtmeleri. Aslında rakamlar da bunu ortaya koyuyor. Örneğin kârlılık oranı 2007’de yüzde 7 olan plastik sektörü, aradan geçen 7 yıla rağmen halen yüzde 5 kârlılıkla çalışıyor. Öte yandan bir de işin global boyutu var. Sektörler bazındaki küresel kârlılık rakamları, gelişmiş ekonomilerin 2008 krizinin etkisinden yavaş yavaş çıktığını gösteriyor. Türkiye ise hazır giyimden organize perakendeye, küçük ev aletlerinden sigortaya kadar birçok sektörde dünya ortalamasının gerisine düşmüş durumda. 
ORANLAR NASIL? 20 sektörün incelendiği kârlılık haritası, birçok sektörde 7 yıl öncesine göre kârlılıklarda azalma olduğunu ortaya koyuyor. Birçoğunda ise brüt kârlarda artış var ancak net kârlılıktaki düşüş gözlerden kaçmıyor. Teknoloji perakendede de kârlarda erime söz konusu. Bimeks İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Ahmed Akgiray, “Dünya genelinde 10 yıl öncesine kadar yüzde 25’lere yakın brüt kârlılıklar varken bugün yüzde 18-20 düzeyinde. Türkiye’de de aynı. 7-8 yıl önce yüzde 22-25 olan sektör marjı, artık yüzde 17-20 arasında” diyor. Finans sektöründe de kârlılıklar 7 yıl öncesinin gerisinde. Finansal Kurumlar Birliği Başkanı Osman Zeki Özger, “Leasing ve faktoring tarafında kârlılıkta bir gerileme var. İşlem hacmi her yıl yüzde 20-25 artmasına rağmen kârlılık aynı paralelde artmıyor” diye konuşuyor. Organize perakendedeki durumu Makro Market Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Songör özetliyor: “2014, gider oranlarının yüzde 24’lere dayandığı bir yıl oldu. Brüt kâr marjları yüzde 26’lardaydı. Bu tablo net kârlılıkta şirketleri çok zorladı.” Tekstildeki kârlılıklar ise yüzde 2-2,5 civarında seyrediyor. TGSD Başkanı Şeref Fayat, “Kâr marjları düşük kalmaya devam edecek. Bunu etkileyen en önemli faktör ise girdi maliyetleri” diye konuşuyor. Yeşim Tekstil CEO’su Şenol Şankaya ise kâr oranlarının ürüne göre değiştiğini söylüyor ve ekliyor: “Katma değerli ürünler yapanların kâr marjları daha yüksek. Gelecekte de böyle olacak. Katma değeri yüksek üretimi olan butik şirketlerle, satın alma ve üretme avantajını kullanan, esnek ve hızlı olabilen büyük firmalar yüksek kârlara ulaşacak.”

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz