Yeni göç

Bugün çığır açan pek çok buluş rekabetin çok daha ötesini gören şirketler tarafından gerçekleştirildi. Ford, Apple, Amazon, Uber bunlara en yeni örnekler. Peki bu şirketler neyi doğru yaptı?

22 AĞUSTOS, 20170
Paylaş Tweet Paylaş
Yeni göç

Özlem Aydın Ayvacı

oaydin@capital.com.tr

YÖNETİM DANIŞMANI ADRIAN J. Slywotzky, ilk kez değer göçünden bahsettiğinde yıl 1995’ti. Slywotzky, “Value Migration” (Değer Göçü) adlı kitabında değerin tam anlamıyla adres değiştirdiğini ve farklı alanlara göç ettiğini ispatlamıştı. Yıllar içinde yazdığı “The Profit Zone” (Kâr Bölgesi) ve “Upside” (Zirveye) adlı kitaplarında da büyük değer göçüne karşı şirketlere yeni önermeler sundu. Bu önermeleri, “Her şirket ürünlerini geliştirmek, inovasyon yapmak durumunda. Bunun nedeni değer göçünü sağlamak ve bu değer göçünden kâr elde etmek” diye özetledi. Günümüzde ise dijitalleşme, robotik, yapay zeka gibi gelişmelerin etkisiyle değer göçü her sektörde daha da fazla hissediliyor. Öyle ki şirketlerin çoğu tüketicinin talepleri henüz değişmeden bu göçe önderlik etme yarışı içinde. Philips Aydınlatma Pazarlama Direktörü Nevra Duru, kendi sektörlerinde bu anlamda yaşanan değer göçünü şöyle özetliyor: “Enkandesan aydınlatmadan LED’e geçiş, tıpkı çevirmeli ağdan geniş bantlı internet hizmetlerine geçiş gibi hızlı ve derinden oldu. Philips bu devrime öncülük ederek şehirlere dünya standartlarında kalitede enerji tasarruflu LED aydınlatma sistemlerini getirdi. Hem LED’in gelişmesi hem teknolojinin ve nesnelerin interneti kavramının her şeyi geride bırakan hızı sayesinde bağlantılı aydınlatma bugünden hayatımıza girdi.” GE Türkiye İnovasyon Direktörü Ussal Şahbaz da enerji, sağlık, havacılık, ulaştırma gibi alanlarda dünyadaki en önemli değer göçünün dijitalleşmeyle yaşandığını söylüyor. “Bu sektörlerdeki makinelerin internete bağlanmasıyla, makineleri birbiriyle konuşturan yazılımlar önümüzdeki dönemde yeni değer oluşturulmasının kaynağı olacak” diye konuşuyor. 

TELEKOMDAKİ MÜTHİŞ DÖNÜŞÜM

Son 30 yılda yaşadığımız en önemli değer göçü telekomda yaşandı. Bu süre zarfında telekomünikasyon sektörü tüm dünyada sabitten mobile, sesten veriye, çevirmeli bağlantıdan genişbanta evrildi. Elektronik cihazlar da masaüstü bilgisayarlardan akıllı telefon ve tabletlere büyük bir hızda dönüşüme uğradı. Bu değişim ve kâr göçü günden güne devam ediyor. TELKODER Başkanı Yusuf Ata Arıak, sektördeki değer göçünü şöyle özetliyor: “30 yıl ve daha öncesi için en kârlı hizmetler sabit hatlar üzerinden verilebilirken, yıllar içinde pazarda önce mobil ses hizmetlerine dayalı önemli bir büyüme yaşandı. Daha sonra da veri temelli, sabit-mobil genişbant hizmetlerin yükselişi ve hakimiyeti geldi. Önümüzdeki 10-20 yıl boyunca, veri temelli büyüme perçinlenecek. Hatta veri üzerinden bütün hizmetler verilecek.” Vodafone Türkiye İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Engin Aksoy, sektörlerinde özellikle data verilerine dikkat çekiyor. Bilgi Teknolojileri Kurumu’nun (BTK) son pazar verilerine göre operatörlerin data gelirlerinin payı 2008 yılında yüzde 1,3 iken 2016 yılında yüzde 43,2’ye yükseldi. Aksoy, “Bu artışın katlanarak sürmesini bekliyoruz” diyor. Aksoy, sabit ve mobil iletişim teknolojilerinin iç içe geçerek yarattığı fırsat alanlarına dikkat çekiyor ve “Mobil iletişim teknolojileri sağlıktan tarıma, finanstan eğitime yenilikçi hizmetler sunarak, yatay kestiği sektörlerde sağladığı verimlilik artışıyla ekonomik büyümenin de lokomotifi oluyor. Yakın gelecekte genişbant teknolojileri içinde 5G ve nesnelerin interneti (IoT) teknolojileri sektörümüzün sıcak gündemlerinden olacak.” 

ENERJİYİ NELER BEKLİYOR?

Enerjide geçmişte en fazla katma değer ve kâr, fosil yakıtlardan, bunları kullanarak üretilen enerjiden ve onların ticaretinden elde ediliyordu. Bosphorus Energy Club (BEC) Başkanı Mehmet Öğütçü, bugünse enerjinin finansmanı, verimliliği, ticareti, çevre korunması, atık yönetimi ve bunlarla ilgili yeni teknolojilerin asıl katma değer yaratan alanlar olduğunu söylüyor. Fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye geçişin hızlanmasıyla maliyetlerin düştüğüne ve kullanım verimliliğinin yükseldiğine dikkat çeken Öğütçü, “Enerjide hizmet sektörü üretimden daha kârlı hale geliyor” diyor. Borusan Holding CEO’su Agah Uğur, Borusan EnBW Enerji olarak yatırımlarını sadece yenilenebilir enerji santrallerine yaptıklarını söylüyor ve “Gelecekte de bu stratejimizi devam ettirmeyi öngörüyoruz. Önümüzdeki yıllarda değerin yenilenebilir enerji üretimine göçünün devam etmesini ve bu teknoloji etrafında merkezi olmayan elektrik üretimini de makul kılacak kapsayıcı ve yeni iş modellerinin gelişmesini bekliyoruz” diyor. Bugün kâr marjının en yüksek olduğu enerji alanlarının petrol, doğal gaz üretim sahaları, taşımacılık ve elektrik iletimiyle, ticari ve diğer hizmet alanları olduğunu söyleşeyen Öğütçü, bu alanlarda kâr marjlarının yüzde 100-300 arasında değişebildiğine dikkat çekiyor. 

OTOMOTİVDE HİDROJEN DÖNEMİ

Otomotiv, değer göçünün hızlı yaşandığı sektörlerden bir diğeri. Hyundai Assan Genel Müdürü Önder Göker, otomotivde en büyük değer göçünün yakıt türü ve şanzımanlar arasında yaşandığını söylüyor. Yıllardır manuel olan şanzımanın yerini önce otomatiğe sonra da çift kavramalı otomatikleştirilmiş manuel (DCT) şanzımanlara bıraktığını belirten Göker, “Sektörde önümüzdeki yıllarda dizel, hibrid ve elektrikli araçlardan sonra hidrojen yakıt hücreli otomobiller daha katma değerli olacak” diyor. Ayrıca otomotivde katma değerin otonom araçlara da kayacağını söyleyen Göker, sözlerini şöyle sürdürüyor: “Yakın bir gelecekte bu araçların sayısı artacak. Buradaki amaç trafikte olası kaza sayısını en aza indirmek ve daha güvenli yolculuklar yapılmasına zemin hazırlamak.” Göker, bugün en değerli ürünlerde sektördeki kâr marjının yüzde 10-12 olduğunu tahmin ediyor. Borusan Holding CEO’su Agah Uğur ise otomotiv sektörünü distribütörler ve perakendeciler açısından şöyle değerlendiriyor: “Artan rekabet nedeniyle distribütörler ve perakendeciler için otomotiv satışından kâr etmek oldukça zorlaştı. Satış sonrası hizmetler ve finansman alanında hala teknik bilgi, güven, dürüstlük ve garantiyle müşteriye değer yaratmak mümkün. Dijitalleşmenin de etkisiyle otomotivde yaşanan değer göçünün gelecekte de devam edeceğinin ve otomotiv sahipliğinin araç paylaşım/yolculuk paylaşım iş modellerine evrilebileceğinin sinyallerini bugünden görebiliyoruz.” 


İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Yorum Yaz




Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.